FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.25K photos
732 videos
3 files
4.26K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❓درباره ماهواره خیام چه می‌دانیم؟

🔹در نخستین ساعت‌های پرتاب ماهواره سنجش از دور خیام به فضا، اطلاعات ضد و نقیضی از ماهیت این پروژه و سازنده آن مطرح شد.

🔹با توجه به سابقه قبلی ایران در تولید ماهواره‌های کوچک، بسیاری تصور کردند این ماهواره «ساخت ایران» است. سکوت مقام‌های رسمی و تاکید رسانه‌های رسمی بر عباراتی مانند «ماهواره ایرانی» به این تصور عمومی دامن می‌زند.

🔹ماهواره خیام اما، ساخت روسیه است و آن طور که از شواهد و قرائن برمی‌آید تمام مراحل طراحی و ساخت آن توسط روس‌ها انجام شده است. این موضوع در روز پرتاب ماهواره توسط سفارت روسیه و یک روز بعد توسط رئیس سازمان فضایی و وزیر ارتباطات تایید شده است.

🔹آن طور که جست‌وجوهای ما نشان می‌دهد سابقه خبر سفارش ایران به روسیه برای ساخت این ماهواره به ۷ سال پیش برمی‌گردد. در سال ۱۳۹۴ برخی رسانه‌های ایرانی و روسی مانند پرس‌تی‌وی و خبرگزاری تاس از همکاری دو موسسه روسی VNIIEM و NPK Barl، برای تولید ماهواره، قطعات سنجشی، ایستگاه‌های کنترل زمین برای ایران خبر دادند.

🔹دو سال پیش نیز در یکی از جلسات استماع مجلس دوما که با حضور مقام‌های فضایی روسیه در مجلس دوما برگزار شد، بدون اشاره به نام ایران توضیحاتی درباره پروژه ۵۰۵ برای ساخت یک ماهواره سنجش از دور «برای یک کشور خارجی» ارائه شد.

🔹با توجه به ماکتی که در کنفرانس خبری سازمان فضایی ایران نشان داده‌شد، به احتمال بسیار زیاد این ماهواره نسخه بهبود‌یافته ماهواره Alpha-ES روسی است که احتمالا روی پلت‌فرم ماهواره نظامی Razbeg روسیه سوار شده‌است.

🔹با توجه به اطلاعات شرکت Barl و دوربینی که این شرکت در نمایشگاه RIF-2019 در سوچی نمایش داده، این ماهواره قابلیت تصویر برداری با وضوح ۷۳‌سانتی‌متر در هر پیکسل را دارد.

🔹سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران مدعی است طراحی مفهومی این ماهواره در ایران انجام شده‌است. به‌نظر می‌رسد آنچه او می‌گوید، نه طراحی مفهومی بلکه «درخواست پیشنهاد» (RFP) پروژه است. اجزای این ماهواره قبلا در موسسات Barl و VNIIEM طراحی شده و در مدل‌های روسی استفاده شده‌ است.

🔹هزینه واقعی خرید و پرتاب این ماهواره، به طور قطع مشخص نیست. سالاریه رئيس سازمان فضایی ایران می‌گوید «ساخت ماهواره‌ای خیام حدود ۴۰ تا ۵۰ میلیون دلار هزینه دارد و رقم دقیق آن فعلا برآورد نشده‌است.» بین ۴۰ تا ۵۰ میلیون دلار ۲۵درصد اختلاف وجود دارد که قابل توجه است.

🔹ابهاماتی درباره کاربرد نظامی ماهواره خیام مطرح شده است. مقام‌های ایرانی تاکنون اشاره‌ روشنی به این موضوع نکرده‌اند، اما هر تصویری که با توان تفکیک یک متر از می‌تواند کاربرد نظامی داشته باشد. مقام‌های ایرانی پیش‌تر به کاربردهای نظامی ماهواره نور-۲ با کیفیت تصویر به مراتب پایین‌تر اشاره کرده‌ و آن را یک دستاورد بزرگ نظامی نامیده‌اند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh
🗞شماره چهاردهم از مجموعه مقالات «#نشر_اکاذیب» و نگاهی به اخبار مربوط به درستی‌سنجی و مبارزه با اطلاعات نادرست در جهان منتشر شد.

✅در این شماره می‌خوانید :

🔹پیدا کردن صاحب عکسی مربوط به پیش‌ از انقلاب ۵۷

🔹 آیا قرص‌های بازجذب‌کننده سروتونین برای درمان افسردگی بی فایده هستند؟

🔹دلیل گرمایش زمین ضعیف شدن هسته‌ آن نیست

🔹آیا استفاده از ایرپاد‌های اَپل باعث آسیب مغزی می‌شود؟

🔹شایعه‌ مرگ کانر مک‌گرگور

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓محمدرضا مسجدی دبیرکل جمعیت مبارزه با دخانیات: «۴۵ تا ۵۰درصد زمین‌های زراعی استان های آذربایجان غربی و گیلان به کشت توتون اختصاص دارد». او می‌گوید: سالانه ۳/۵میلیون هکتار زمین برای کشت توتون از بین می‌رود.

🔹بر اساس بررسی‌های «فکت‌نامه» این ادعا چندان با واقعیت تطابق ندارد. تنها استان کشور که بیش از ۵۰درصد از مساحت زمین‌های زراعی آن به کشت توتون اختصاص دارد، استان گلستان است.

🔹مازندران با ۲۸ درصد دومین استانی است که زمین‌های زراعی خود را به توتون اختصاص داده. سطح ناچیزی از زمین‌های زراعی بقیه استان‌های ایران، به کشت توتون اختصاص یافته.

🔹برآورد شرکت دخانیات ایران از زمین‌های زیر کشت توتون در سال۱۴۰۱-۱۴۰۰ نیز افزایشی نیست. کل زمین زیر کشت توتون در ایران حدود ۶هزار هکتار برآورد شده، حال آنکه کل زمین‌‌های زراعی کشور بالغ بر ۱۴میلیون هکتار است.

🔹از آنجایی که ادعای آقای مسجدی،‌ تنها در خصوص استان گلستان درست است، فکت‌نامه به این گفته او: «۴۵ تا ۵۰ درصد زمین های زراعی استان‌هایی آذربایجان غربی و گیلان به کشت توتون اختصاص دارد» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Audio
❓این هفته در قسمت ۷۲ پادکست فکت‌نامه، ابتدا به سراغ پرونده تخریب خانه ساکنان بهایی روستای روشنکوه در مازندران می‌رویم؛ پرونده‌ای که چند ابهام مهم درباره آن وجود دارد.

🔹ما در فرایند بررسی این سوژه به عکس‌ها، سندها، مدارک قضایی، استشهادیه‌های محلی و نقشه‌هایی درباره این روستا برخوردیم که در پادکست، بیشتر درباره آنها صحبت می‌کنیم.

🔹سوژه بعدی، ادعای نادرستی است که درباره جداسازی دختر و پسر در دانشگاه‌های دنیا مطرح شده است و این گفته که چنین کاری، باعث افزایش رشد میانگین نمرات بود.

🔹فکت‌چک پایانی هم، نگاهی به یک نقل قول جعلی منسوب به آلفرد هیچکاک است؛ گفته‌ای بی‌اساس که قدیمی‌ترین منبع آن به مجله زن روز در سال ۱۳۴۶ می‌رسد و بعد از آن مرتضی مطهری در کتاب «مساله حجاب» به آن ارجاع می‌دهد. این گفته سال‌هاست به نام هیچکاک مطرح می‌شود و به تازگی نیز کانال‌های تلگرامی دوباره به سراغش رفته‌اند.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
❓قانون جوانی جمعیت و تاثیر آن بر افزایش آمار تالاسمی

🔹فاطمه هاشمی، رئیس بنیاد امور بیماری‌های خاص پیش‌بینی کرده با اجرایی شدن قانون جوانی جمعیت، آمار بیماران تالاسمی دوباره افزایش خواهد یافت.

🔹برخی رسانه‌ها به اشتباه این پیش‌بینی را به عنوان «خبر» منتشر کرده‌ و از قول خانم هاشمی نوشته‌اند آمار ابتلا به تالاسمی افزایش پیدا کرده است.

🔹پیش‌بینی قطعی آینده ممکن نیست، اما می‌توان بر اساس شواهد علمی و منطقی گفت با اجرای قانون جوانی جمعیت و محدودیت غربالگری، آمار تالاسمی در ایران زیاد خواهد شد.

🔹قانون جوانی جمعیت حدود ۹ ماه پیش ابلاغ شده و دستورالعمل اجرایی آن حدود ۲ ماه پیش بخشنامه شده است. در این قانون غربالگری جنین،‌ به موارد خاص محدود شده است.

🔹تالاسمی مینور ممکن است هیچ علامتی نداشته باشد و مشمول موارد خاص قانون جوانی جمعیت نشود.

🔹حدود ۴ درصد جمعیت ایران مبتلا به تالاسمی مینور و بالقوه ناقل تالاسمی ماژور هستند. در صورت ابتلای پدر و مادر به تالاسمی مینور شانس تالاسمی ماژور در فرزندان یک به چهار است.

🔹تالاسمی یک اختلال خونی است. تالاسمی ماژور نیازمند انتقال خون منظم و مراقیت‌های درمانی دائمی‌ است. علاوه بر بیماری و رنج شدید، مرگ زودرس نیز افراد مبتلا تالاسمی ماژور را تهدید می‌کند.

🔹مشخص نیست در آینده چه سیاست‌هایی برای کنترل تالاسمی در پیش گرفته شود، اما آنچه مسلم است محدودیت‌های در نظر گرفته شده در نسخه کنونی قانون جوانی جمعیت، به افزایش آمار ابتلا به تالاسمی منجر خواهد شد. به همین دلیل فکت‌نامه پیش‌بینی فاطمه هاشمی را درباره افزایش آمار تالاسمی در ایران، منطقی و علمی می‌داند و صرفا به دلیل عدم قطعیت به آن نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓در شبکه‌های اجتماعی شایعه شده، سلمان رشدی در زندگی‌نامه‌اش نوشته «یک تیم انگلیسی» مسلط به اسلام، به او پیشنهاد نوشتن کتاب «آیات شیطانی» را داده‌اند.

🔹این شایعه یک تئوری توطئه بی‌اساس است. در کتاب خاطرات سلمان رشدی چنین چیزی نوشته نشده و هیچ منبع معتبر یا نیمه‌معتبری آن را تایید نمی‌کند.

🔹رشدی در کتاب خاطرات خود درباره نحوه شکل‌گیری ایده‌های اولیه رمانش و وقایع الهام‌بخش توضیح داده است.

🔹او در چند مصاحبه دیگر نیز تاکید کرده این کتاب، رمان آخر از سه‌گانه او درباره زندگیش در هند (محل تولد او)، پاکستان و انگلستان (جایی که از ۱۴ سالگی به آنجا مهاجرت کرده) است.

🔹او می‌گوید آیات شیطانی از همه کتاب‌های دیگرش کمتر سیاسی است؛ رمانی درباره لندن در زمان مارگارت تاچر و زندگی مهاجران در این دوره است.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این ادعا که کتاب آیات شیطانی توسط یک تیم انگلیسی مسلط به اسلام به سلمان رشدی پیشنهاد شده نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
🎙در قسمت هفتاد و سوم پادکست هفتگی فکت‌نامه، پیش از آنکه چند سوژه درستی‌سنجی روز را پیگیری کنیم، توضیح می‌دهیم که چگونه با انتشار عکس‌های هوایی از نقشه‌های مربوط به دهه ۴۰ شمسی، ابهام‌ها در زمینه تخریب منازل در روستای روشنکوه از بین رفت.

🔹بعد از این توضیح، دو فکت‌چک قدیمی را مرور می‌کنیم. سوژه اول، مربوط به تاریخچه قمه‌زنی و این ادعای شاخ‌دار است که سفیر انگلیس در ایران اولین کسی بوده که قمه زده و این کار را در حیاط سفارت انگلیس انجام داده است.

🔹سوژه بعدی هم مربوط به ادعای نادرست درباره حضور افرادی در مراسم محرم است که به عنوان دانشمندان برتر معرفی می‌شوند.

🔹سلمان رشدی نیز سوژه دیگری است که در این قسمت به آن می‌پردازیم. بررسی یک ادعا درباره تاثیر قانون جدید بر تولد نوزادان مبتلا به تالاسمی،‌ ماهواره خیام و ادعایی درباره کشت توتون در ایران، دیگر سوژه‌‌های این هفته پادکست فکت‌نامه‌اند.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
❓ماجرای رژه پیامبران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی با عنوان رژه پیامبران دست‌به‌دست می‌شود و توجه‌ها را به خود جلب کرده است.

🔹در این ویدیو بازیگرانی در لباس‌هایی شبیه بادیه‌نشینان عرب در یک صف پشت سر یکدیگر حرکت می‌کنند و هر کدام نشانی بر چوبدست خود دارند: "حضرت اسحاق، حضرت ادریس، حضرت زکریا، حضرت یونس، حضرت شعیب و حضرت هود" . بسیاری تصور کرده‌اند که این ابداع جدید است و کل مراسم به راهپیمایی بازیگرانی در نقش پیامبران است.

🔹در واقع آنچه در این کلیپ کوتاه دیده می‌شود بخشی از "کاروان ظهرالولایه" در شهرستان میبد استان یزد است که هر سال در هشتم محرم برگزار می‌شود و از امامزاده سید صدرالدین قنبر در این شهر به سمت حسینیه قمر بنی‌هاشم ده آباد حرکت می‌کند و در آنجا نمایش‌های تعزیه اجرا می‌شود.

🔹حضور بازیگران در نقش پیامبران در تعزیه و کاروان‌های محرم دستکم در سال‌های اخیر بی‌سابقه نیست. برمی‌گردد به برخی اعتقادات و روایت تشیع مبنی بر اینکه پیامبران از آدم تا محمد از سوی خدا نسبت به واقعه کربلا آگاه شده و سوگوارش بوده‌اند.

🔹علاوه بر توضیحات بالا، از آنجایی که صف بازیگران در نقش پیامبران در مراسم عزاداری محرم صحت دارد ولی این موضوع که این پیامبران در واقع بخشی از یک رویداد بسیار بزرگ‌تری یعنی کاروان‌‌های تعزیه است گفته نشده به همین خاطر به «ویدیوی رژه پیامبران در مراسم محرم» نشان «نیمه‌درست» می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❓مقایسه فرودگاه‌های بین‌المللی ایران و آلمان

🔹میثم لطیفی، معاون رئیس‌جمهوری و رئیس سازمان امور اداری و استخدامی می‌گوید: ایران ۵۰ یا ۵۴ فرودگاه و آلمان ۵ فرودگاه دارد. طبق آمارهای معتبر بین‌المللی، تعداد فرودگاه‌های آلمان بیش از ۱/۵ برابر فرودگاه‌های ایران است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓آیا ماهواره خیام استفاده جاسوسی و نظامی دارد؟

🔹حسن سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران، در نشست خبری ماهواره خیام در مرکز کنترل این ماهواره در پاسخ به خبرنگاران درباره ادعای منابع غربی در مورد کاربرد نظامی و جاسوسی ماهواره خیام گفت: «این ماهواره با این وزن و با این اطلاع‌رسانی که شد … اینکه با این ماهواره جاسوسی بکنیم … از پایه کودکانه است… ماهواره جاسوسی … در ابعاد و اندازه‌های دیگری، در مدارات دیگری است و این به این شکل نیست.»

🔹نسل قدیم ماهواره‌های جاسوسی ایالات متحده، سایز و هیبت بسیار بزرگی داشتند، اندازه یک اتوبوس بوده و وزن‌شان به کمتر از ۲۰ تن می‌رسید. مدار این ماهواره‌ها عموما مانند ماهواره خیام، مدارهای قطبی خورشید-آهنگ است. اما با پیشرفت فناوری‌های جدید، دارپا، آژانس تحقیق و توسعه ایالات متحده درصدد است که منظومه‌های ماهواره‌ای که ترکیبی از چندین ماهواره کوچک در سایز و ارتفاع ماهواره خیام است را در مدار LEO مستقر کند که ادعای سالاریه را زیر سوال می‌برد.

🔹سالاریه، اطلاع‌رسانی این سازمان را دلیلی بر جاسوسی نبودن این ماهواره ذکر می‌کند اما این اطلاع‌رسانی نخستین‌بار توسط واشنگتن‌پست انجام شد و مقامات ایرانی تا یک روز پس از پرتاب هم نتوانستند جریان خبری را به‌دست بگیرند.

🔹تجربه تاریخ فعالیت‌های جاسوسی نشان می‌دهد تصاویری هوایی با دقت‌هایی شبیه وضوح دوربین‌های خیام و چه بسا پایین‌تر از آن نقش مهمی در تحلیل‌های نظامیان در ۷۰ سال گذشته داشته‌است. حتی سپاه از تصاویر بسیار ضعیف‌تر از این هم استفاده نظامی می‌کند.

🔹تصاویر هوایی از مناطق استراتژیک، هیچ ربطی به سایز و هیبت و اندازه و مدار و محل قرارگیری دوربین ندارد و هر چیزی که بتواند اطلاعات بیشتری از مناطق استراتژیک نظامی به‌دست دهد، برای تحلیل‌گران نظامی قابل استفاده خواهد بود.

🔹بنابراین این ادعای رئیس سازمان فضایی ایران که «ماهواره جاسوسی در ابعاد و اندازه‌های دیگری است در مدارهای دیگری قرار می‌گیرد» نشان نادرست می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓خط فقر و زندگی کودکان در شهر کلیولند آمریکا

🔹کانال تلگرامی افسران جنگ نرم به نقل از تینا ترنر، سناتور پیشین در ایالت اوهایو نوشته که نیمی از کودکان کلیولند زیر خط فقر زندگی می‌کنند.

🔹این کانال، خانم ترنر را با عنوان «سناتور سابق ایالت اوهایو» معرفی کرده در حالی که این عبارت، درست و دقیق نیست. خانم ترنر سناتور ناحیه ۲۵ اوهایو بوده و عضوی از مجلس سنای ایالتی به شمار می‌رفته است. این مقام با مقام «سناتور ایالت» که عضو مجلس سنای ایالات متحده است، تفاوت دارد.

🔹اما به هر حال بر اساس آنچه خانم ترنر در توییتر خود نوشته (مطلبی که کانال افسران جنگ نرم به آن استناد کرده‌اند.) می‌توان تایید کرد که گزارش‌هایی وجود دارد که تایید می‌کند نیمی از کودکان در کلیولند زیر خط فقر زندگی می‌کنند.

🔹کل افراد زیر ۱۸ سال در کلیولند حدود ۱۵۰ هزار نفرند که بر این اساس، حدود ۷۵ هزار نفر زیر ۱۸ سال در کلیولند زیر خط فقر زندگی می‌کنند. بیش از ۷۱ میلیون نفر در سرتاسر ایالات متحده، افراد زیر ۱۸ سالند.

🔹بر اساس گزارش‌ها، کلیولند، فقیرترین شهر بزرگ ایالات متحده بوده و آمارهای مربوط به فقر کودکان در شهرهای کوچک‌تر اوهایو نشان می‌دهد کودکان به طور کلی وضعیت بدتری به نسبت کلیولند دارند. مثلا شهر وارن در اوهایو به عنوان شهری با بیشترین کودک زیر خط فقر در این ایالت است و بر اساس گزارش‌ها، ۵۸/۲ درصد کودکان این شهر زیر خط فقر زندگی می‌کنند.

🔹در سال ۲۰۲۰ در مجموع ۱۱/۶ میلیون کودک در سراسر ایالات متحده زیر خط فقر بوده‌اند. البته نکته‌ای که باید به آن توجه کرد، تعریف خط فقر در کشور ایالات متحده است. عدد درآمد برای تعیین خط فقر، بر اساس تعداد جمعیت خانوار اعلام می‌شود. به عنوان مثال اگر یک خانواده سه نفره در آمریکا کمتر از سالی ۲۳ هزار دلار درآمد داشته باشند، زیر خط فقر به حساب می‌آيند.

🔹بنابراین با استناد به گزارش‌ها و آمارها، فکت‌نامه به این ادعای کانال افسران جنگ نرم درباره اینکه از هر دو کودک یک کودک در کلیولند آمریکا زیر خط فقر زندگی می‌کند نشان «درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Audio
🎙در قسمت هفتاد و سوم پادکست هفتگی فکت‌نامه، پیش از آنکه چند سوژه درستی‌سنجی روز را پیگیری کنیم، توضیح می‌دهیم که چگونه با انتشار عکس‌های هوایی از نقشه‌های مربوط به دهه ۴۰ شمسی، ابهام‌ها در زمینه تخریب منازل در روستای روشنکوه از بین رفت.

🔹بعد از این توضیح، دو فکت‌چک قدیمی را مرور می‌کنیم. سوژه اول، مربوط به تاریخچه قمه‌زنی و این ادعای شاخ‌دار است که سفیر انگلیس در ایران اولین کسی بوده که قمه زده و این کار را در حیاط سفارت انگلیس انجام داده است.

🔹سوژه بعدی هم مربوط به ادعای نادرست درباره حضور افرادی در مراسم محرم است که به عنوان دانشمندان برتر معرفی می‌شوند.

🔹سلمان رشدی نیز سوژه دیگری است که در این قسمت به آن می‌پردازیم. بررسی یک ادعا درباره تاثیر قانون جدید بر تولد نوزادان مبتلا به تالاسمی،‌ ماهواره خیام و ادعایی درباره کشت توتون در ایران، دیگر سوژه‌‌های این هفته پادکست فکت‌نامه‌اند.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 ادعای شاخ‌دار معاون زنان رئیس‌جمهوری درباره «گشت ارشاد»

🔹انسیه خزعلی می‌گوید: ما گشت ارشاد نداریم اینها پلیس امنیت اجتماعی‌اند.

🔹برخورد با آنچه مقامات بدحجابی و بی‌حجابی می‌نامند، سابقه‌ای به قدمت جمهوری اسلامی دارد. گشت ارشاد عنوانی رسمی‌ست، تغییر عنوان آن تغییری در ماهیت برخورد با شهروندان ایجاد نمی‌کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 ادعای شاخ‌دار درباره تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌های دنیا و تاثیر آن در رشد علمی دانشجویان

🔹دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر: برخی دانشگاه‌ها در دنیا با تفکیک جنسیتی رشد ۱/۵نمره‌ای معدل دانشجویان را رقم زدند.

🔹نه دانشگاه‌های دنیا «اختلاط پسر و دختر» را جدا کردند، نه هیچ گزارش معتبری تفکیک جنسیتی را در رشد علمی دانشجویان موثر می‌داند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓ادعای تبلیغ آزار جنسی کودکان در مدارس بریتانیا

🔹این روزها عکس‌هایی از یک بروشور در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان منتشر می‌شود که ادعا می‌شود مربوط به بریتانیاست. در این بروشور، به کودکان گفته شده که از افراد غریبه نترسند و اگر کسی به آنها نزدیک شد چیزی نگویند و با آنها دوست شوند.

🔹این ادعا در توییتر، تلگرام، اینستاگرام و یوتیوب فارسی‌زبانان منتشر شده اما بررسی‌ها نشان می‌دهد پیش از آن، در شبکه‌های اجتماعی غیرفارسی نیز پخش شده است.

🔹به نظر می‌رسد قدیمی‌ترین نشانه از انتشار این عکس‌ها مربوط به یک سایت روسی باشد.
کسانی که این عکس‌ها را منتشر کرده‌اند، منبع آن را ذکر نکرده‌اند و توضیح نداده‌اند که چه نهادی در بریتانیا چنین بروشورهایی را منتشر و توزیع کرده است. روی بروشورها هیچ آرم یا نشانه‌ای وجود ندارد که مشخص شود مربوط به چه نهادی است.

🔹هیچ گزارشی در رسانه‌ها درباره توزیع چنین بروشوری در بریتانیا منتشر نشده. خانواده‌ها و کاربران شبکه‌های اجتماعی در بریتانیا نیز پست یا عکسی منتشر نکرده‌اند که نشان دهد چنین بروشوری به بچه‌هایشان داده شده است.

🔹آزار جنسی کودکان در بریتانیا، غیرقانونی است و دادگاه‌ها و پرونده‌های زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد با افرادی که به گونه‌های مختلف کودکان را در بریتانیا آزار داده‌اند، طبق قانون برخورد شده است.

🔹فکت‌نامه نیز به این ادعا که در بریتانیا بروشوری بین دانش‌آموزان پخش شده که در آن گفته شده کودکان از پدوفیل‌ها نترسند و با آنها دوست باشند، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓ادعای نادرست ایرانسل و همراه اول درباره مسدود شدن ارسال پیامک کد تایید پلتفرم‌ها

🔹پس از ایجاد اختلال در دریافت کد تایید پلتفرم‌های خارجی مانند تلگرام، اینستاگرام و توییتر در ایران، اپراتورهای ایرانسل و همراه اول مدعی شدند مشکل از خود پلتفرم‌ها است و به اپراتورهای تلفن همراه در ایران ارتباطی ندارد.

🔹هیچ نشانه‌ای از تغییر سیاست‌های پلتفرم‌های خارجی برای ارسال کد تایید در دست نیست،‌ در عوض شواهد روشنی وجود دارد که نشان می‌دهد ریشه این اختلال نه در خارج از کشور، بلکه در داخل ایران است.

🔹بر اساس گزارش‌های کاربران در روزهای گذشته، نه‌فقط کد تایید پلتفرم‌های خارجی، بلکه همه پیامک‌هایی که کلمه‌ «Code» در آنها به کار رفته است، در ایران فیلتر و مسدود می‌شوند. مرجع اعمال این سطح از فیلترینگ مشخص نیست، اما این اقدام بدون همکاری ارائه دهندگان خدمات اینترنتی ممکن نیست.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به ادعای اپراتورهای ایرانی که عدم دریافت پیامک کد تایید را محصول تغییر سیاست‌های پلتفرم‌های خارجی می‌داند نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❓قانون جوانی جمعیت و تاثیر آن بر افزایش آمار تالاسمی

🔹فاطمه هاشمی، رئیس بنیاد بیماری‌های خاص گفت: با اجرایی شدن قانون جوانی جمعیت، شاهد افزایش دوباره بیماران تالاسمی خواهیم بود.

🔹نمی‌توان با قطعیت گفت در آینده چه پیش خواهد آمد، اما بر اساس شواهد علمی و منطقی، اجرای نسخه کنونی این قانون باعث افزایش آمار تالاسمی می‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓آیا طبق قانون اساسی مشروطیت، «نور پهلوی» می‌تواند ولیعهد ایران باشد؟

🔹فرح پهلوی شهبانوی پیشین ایران در گفت‌وگو با یک روزنامه ایتالیایی گفته است: «اگر در ایران سلطنت برقرار بود، طبق قانون اساسی مشروطیت نور پهلوی جانشین پدرش می‌شد.»

🔹این گفته با متن قانون اساسی مشروطیت همخوانی ندارد.

🔹در اصل ۳۶ متمم قانون اساسی مشروطیت (اصلاح شده در سال ۱۳۰۴) به صراحت گفته شده «سلطنت در اعقاب ذکور رضا شاه پهلوی نسلا بعد نسل برقرار خواهد بود.»

🔹در اصل ۳۷ متمم قانون اساسی نیز گفته شده «ولایتعهد با پسر بزرگ‌تر پادشاه که مادرش ایرانی الاصل باشد خواهد بود، در صورتی که پادشاه اولاد ذکور نداشته باشد تعیین ولیعهد برحسب پیشنهاد شاه و تصویب مجلس شورای ملی به عمل خواهد آمد، مشروط بر آنکه آن ولیعهد از خانواده قاجار نباشد.»

🔹با اینکه در این اصل به جنسیت ولیعهد پیشنهادی از سوی شاه در صورت نداشتن پسر اشاره نشده، اما با توجه به صراحت قانون درباره «ذکور» بودن شاه، سلطنت و به تبع ولیعهدی دختر شاه منتفی می‌شود، مگر آنکه روزی قانون اساسی مشروطیت بازنگری و اصلاح شود.

🔹خانم پهلوی در مصاحبه خود به تجربه نایب‌السطنه بودن خود اشاره کرده است. او در سال ۱۳۴۶ از سوی شاه رسما به عنوان نایب‌السطنه معرفی شد.

🔹طبق اصل ۳۸ متمم قانون اساسی مشروطیت، در صورتی که سن ولیعهد کمتر از ۲۰ سال باشد «شهبانو مادر ولیعهد بلافاصله امور نیابت سلطنت را به عهده خواهد گرفت.»

🔹در زمان تاج‌گذاری فرح پهلوی به عنوان نایب‌السطنه، شاهزاده رضا پهلوی ۷ ساله بود. نایب‌السطنه بودن شهبانو تا سال ۱۳۵۹ مبنای قانونی داشت.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این گفته شهبانو فرح پهلوی که «اگر در ایران سلطنت برقرار بود، طبق قانون اساسی مشروطیت نور پهلوی جانشین پدرش می‌شد» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
🎙در این قسمت از پادکست هفتگی فکت‌نامه، مثل هر هفته، مطلبی را که در سایت فکت‌نامه منتشر کردیم مرور می‌کنیم.

🔹ابتدا توضیحی درباره پرونده فولاد مبارکه می‌دهیم و بعد به سراغ مساله فقر کودکان در شهر کلیولند آمریکا می‌رویم.

🔹فکت‌چک‌هایی درباره یک بروشور جعلی که ادعا می‌شود در بریتانیا برای تبلیغ پدوفیلیا منتشر شده و همچنین توضیحاتی درباره ماهواره خیام، دیگر سوژه‌های این هفته‌اند.

🔹فرهاد هم در این قسمت ماجرای فکت‌چکی را می‌گوید که درباره یک ویدئوی مناسبتی است؛ ویدئویی که گویا رژه‌ای از پیامبران در خیابان‌های ایران را نشان می‌دهد. او توضیح می‌دهد که چگونه پیگیری یک فکت‌چکر ترکیه‌ای از فکت‌نامه، باعث کشف واقعیت درباره مراسمی شد که مربوط به آیین‌های محرم در ایران است.

🔹در پایان نیز درباره ادعای دیپلمات‌ها و مقامات ایران صحبت می‌کنیم که می‌گویند حذف سپاه از لیست تحریم‌ها، خواسته ایران نبود.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
❓آیا حذف #سپاه از فهرست سازمان‌های تروریستی جزو شرایط اصلی ایران برای توافق با آمریکا بوده است؟

🔹محمد مرندی، مشاور ایران در مذاکرات هسته‌ای می‌گوید: حذف نام سپاه از فهرست سازمان‌های تروریستی هیچ وقت پیش‌شرط توافق نبوده است.

🔹شرح مذاکرات و فهرست خواسته‌های ایران تاکنون منتشر نشده، اما سابقه اظهارنظرها و گزارش‌های رسانه‌ای مقام‌های ایرانی و غربی، نشان می‌دهد تا اواخر بهار ۱۴۰۱، خروج سپاه از فهرست سازمان‌های تروریستی آمریکا، یکی از خواسته‌های اصلی و مناقشه‌برانگیز ایران در مذاکرات هسته‌ای بوده که حتی منجر به توقف مذاکرات شده است.

🔹بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد، علاوه بر مذاکره‌کنندگان و دیپلمات‌های عالی‌رتبه غربی، مقام‌ها و رسانه‌های ایرانی نیز بارها این مساله را خواسته اصلی یا دست‌کم یکی از خواسته‌های اصلی ایران در مذاکرات معرفی کرده‌اند.

🔹از جمله می‌توان به اظهارات چندباره خود محمد مرندی، امیرعبداللهیان و گزارش‌های متعددی اشاره کرد که در رسانه‌های رسمی وابسته به دولت و نهادهایی مانند شورای عالی امنیت ملی منتشر شده‌اند.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه ادعای محمد مرندی، مشاور ایران در #مذاکرات_هسته‌ای را رد می‌کند و به این گفته که «حذف نام سپاه از فهرست سازمان‌های تروریستی هیچ وقت پیش‌شرط توافق نبوده» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh