FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.28K photos
732 videos
3 files
4.27K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
✔️ مقایسه آمار مصرف گاز و بنزین در ایران و هفده کشور پرجمعیت جهان

🔹 علی خامنه‌‌‌ای می‌گوید «بعضی از کشورهایی که چند برابر ما جمعیت دارند، مصرف گازشان از ما کمتر است، مصرف بنزینشان از ما کمتر است.»

🔹 تردیدی نیست شرایط ایران، از نظر اقتصادی، اجتماعی و دسترسی به فناوری‌های کاهش مصرف انرژی، قابل مقایسه با بسیاری از کشورها نیست، اما آنچه گفته شده با آمارهای معتبر بین‌المللی هم‌خوانی دارد.

🔹 مصرف انرژی در ایران و سایر کشورها، بستگی به عوامل متعدد اجتماعی، اقتصادی، اقلیمی و حتی سیاسی دارد.

🔹 یکی از دلایل مصرف بالای بنزین در ایران خودورهای بی‌کیفیت، یا یکی از دلایل مصرف بالای گاز سهم بالای گاز در سبد مصرف انرژی (۷۰ درصد) است.

🔹 ایران با حدود ۸۴ میلیون نفر جمعیت هجدهمین کشور پرجمعیت جهان در سال ۲۰۲۰ میلادی است.

🔹 در این میان ۱۸ کشور پرجمعیت جهان ایران از نظر میزان کل مصرف انرژی، بعد از چین، آمریکا، هند، روسیه، ژاپن و برزیل در رتبه هفتم قرار دارد.

🔹 میزان مصرف کل انرژی در کشورهای اندونزی، نیجریه، ترکیه، مکزیک، پاکستان، ویتنام، مصر، اتیوپی، فیلیپین، بنگلادش و جمهوری کنگو کمتر از ایران است.

🔹 بر اساس آمارهای آژانس بین‌المللی انرژی در سال ۲۰۲۰، ایران در میان ۱۸ کشور پرجمعیت جهان، بعد از آمریکا، چین و روسیه چهارمین کشور به لحاظ میزان مصرف گاز طبیعی است.

🔹 ترکیب سبد انرژی در کشورهای مختلف یکسان نیست. سهم گاز طبیعی از کل سبد انرژی در ایران حدود ۷۰ درصد است.

🔹 بر اساس داده‌های سازمان بین‌المللی انرژی در سال ۲۰۲۰، در میان ۱۸ کشور پرجمعیت جهان، ایران از نظر مصرف بنزین و گازوئیل در جایگاه هشتم قرار دارد.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه به این گفته علی خامنه‌ای که «بعضی از کشورهایی که چند برابر ما جمعیت دارند، مصرف گازشان از ما کمتر است، مصرف بنزینشان از ما کمتر است» نشان «درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست رهبر جمهوری اسلامی در مورد کرونا

🔹 علی خامنه‌ای: «پیشرفت‌های ایران در سلامت از بسیاری از کشورهای پیشرفته‌ بهتر است و در کرونا این خودش را نشان داد.»

🔹 این طور نیست. در هیچ‌ یک از شاخص‌های سلامت وضع ایران بهتر از کشورهای توسعه‌یافته نیست. در زمان کرونا، ایران یکی از بحرانی‌ترین شرایط را داشت.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❓ ویدیوی گمراه‌کننده از درگیری آتش‌نشانان و پلیس فرانسه

🔹 کانال تلگرامی بیسیم‌چی مدیا، از منابع تولید محتوای «ارزشی» در شبکه‌های اجتماعی، روز نهم فروردین ۱۴۰۲ پستی از درگیری پلیس و آتش‌نشانان فرانسوی را با عنوان «نبرد سنگین پلیس فرانسه و آتش‌نشانان» منتشر کرده است.

🔹 جستجو برای یافتن منبع این ادعا ما را به ویدیویی که سه سال پیش درباره اعتراضات سال ۲۰۲۰ فرانسه منتشر شده بود می‌رساند.

🔹 این ویدیو درگیری پلیس ضد شورش فرانسه را با آتش‌نشانان در اعتراضات سه سال پیش شهر پاریس نشان می‌دهد. درگیری پلیس و آتش‌نشانان فرانسوی در همان سال ۲۰۲۰ انعکاس گسترده‌ای در رسانه‌های جهان داشت.

🔹 در اعتراضات سه سال پیش فرانسه در واقع آتش‌نشانان هم بخشی از تظاهرکنندگان بودند و برای افزایش دستمزد و بهبود وضعیت کاری خود دست به اعتراض زده بودند. حضور آتش‌نشانان با لباس فرم و به عنوان معترض در اعتراضات سال ۲۰۲۰ موجب شکل‌گیری صحنه‌های نمادینی در برخورد میان آنان و پلیس شد.

🔹 تا جایی که ما گشتیم در جریان اعتراضات اخیر گزارش یا ویدیویی از برخوردهای مشابه میان پلیس و آتش‌نشانان منتشر نشده است.

🔹 بنابراین، بله این ویدیو درگیری آتش‌نشانان و پلیس فرانسه را نشان می‌دهد، اما این تصاویر ربطی به اعتراضات اخیر فرانسه ندارد، ویدیو قدیمی است و ذکر نکردن تاریخ آن، در بحبوحه اعتراضات فرانسه «گمراه‌کننده» است، چرا که این تصور را به وجود می‌آورد که ویدیو مربوط به موج جدید اعتراضات در این کشور است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✔️ کوسه‌نهنگ؛ بزرگترین گونه کوسه‌ در خلیج فارس

🔹 در شبکه‌های اجتماعی، ویدیویی در حال گردش است که یک غواص را در حال شنا کردن در نزدیکی یک ماهی عظیم‌الجثه و لمس کردن ماهی برای چند لحظه نشان می‌دهد. به نظر می‌رسد این ویدیو توسط امی هایا مدرس غواصی و مستندساز و مربی رفتارشناسی کوسه و آبزیان خونسرد منتشر شده است.

🔹 در این ویدیو، کاربر توضیح می‌دهد که این ماهی Whale Shark یا کوسه نهنگ نام دارد و بزرگترین کوسه زنده حال حاضر در جهان است که او توانسته تصویرش را در ۱۴۰ کیلومتری جزیره کیش ثبت کند.

🔹 بررسی‌ها نشان می‌دهد که کوسه‌نهنگ با نام علمی Rhincodon typus بزرگترین ماهی در جهان شناخته می‌شود.

🔹 علیرغم جثه بزرگ، غذای متداول کوسه‌نهنگ پلانکتون‌ها و ماهی‌های کوچک هستند.

🔹 از ویژگی‌های ظاهری این گونه می‌توان به پشت و کناره‌های خاکستری تا قهوه‌ای با خال‌‌های سفید در میان راه‌راه‌های کمرنگ عمودی و افقی و شکم سفید اشاره کرد. این گونه از کوسه‌ها در خلیج‌فارس نیز یافت می‌شوند. پیش از این ویدیو‌های دیگری از کوسه‌نهنگ در خلیج فارس منتشر شده بود.

🔹 با این تفاصیل، فکت‌نامه به این ویدیو نشان «درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❓ اجرای شعبده‌بازی «آزمون کتاب» با قرآن توسط محمدمهدی حق‌گویان

🔹 در چند روز گذشته بخش‌هایی از یک برنامه تلویزیونی به‌نام «محفل» که روز ۵ فروردین ۱۴۰۲ از شبکه ۳ تلویزیون ایران و به مناسبت ماه رمضان پخش شد، در شبکه‌های اجتماعی مورد توجه قرار گرفته‌است.

🔹 در این برنامه محمدمهدی حق‌گویان، حافظ قرآن که با حافظه قویش شناخته می‌شود روشی به کلی متفاوت، با اجراهای سابقش را نمایش داد. فردی انگشت خود را روی یک آیه از یک صفحه قرآن گذاشت و او از راه دور و بدون اینکه بتواند آن صفحه را ببیند، آیه را درست خواند. در ظاهر هیچ «سرنخی» به او داده نشده‌بود.

🔹 کاری که حق‌گویان اجرا کرد در دنیای شعبده‌بازی و تردستی مشهور است و عنواش Book Test (آزمون کتاب) است. هری هودینی، جیمز رندی و شان کاناستا از متخصصین «آزمون کتاب» بودند و در یوتیوب ده‌ها ویدیوی آموزشی از روش‌های مختلف اجرای آن منتشر شده‌است.

🔹 ما نمی‌دانیم نحوه اجرای آزمون کتاب با قرآن توسط محمدمهدی حق‌گویان، دقیقا چگونه است، اما ۳ نکته کلیدی را از اجرای او می‌دانیم که به کشف تکنیک او کمک می‌کند:

🔹 حق‌گویان حافظه بصری قوی دارد و همه صفحات قرآن را به شیوه «عثمان طه» حفظ است.

🔹 همه آیات و نوشته‌های قرآن را می‌توان با ۲ عدد بیان کرد؛ عدد اول شماره سوره و عدد دوم شماره آیه است (یا شماره صفحه و شماره خط).

🔹 حق‌گویان پیش از اجرای این آیتم، به بهانه سرعت در انجام آزمون حافظه، از مجری می‌خواهد که دوستش آقای ابراهیمی را به روی سن دعوت کند.

🔹 آقای ابراهیمی، نقش واسطه برای انتقال اطلاعات به حق‌گویان را دارد و تنها کافیست آقای ابراهیمی به روشی، ۲ عدد (شماره سوره و آیه یا شماره صفحه و خط) را به او منتقل کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 فکت‌نامه در ۱۴۰۱

🔹 قسمت ۱۰۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه، یک قسمت ویژه‌ است؛ سالگرد تولد سایت فکت‌نامه که فعالیت خود را از سال ۱۳۹۶ آغاز کرد و البته سالگرد سومین سال فعالیت «پادکست» فکت‌نامه.

🔹 در این قسمت همه چیز از همان ثانیه اول، ویژه است؛ موسیقی جدید پادکست را باربد بیات، آهنگساز ایرانی برای پادکست فکت‌نامه ساخته و در طول پادکست نیز می‌توانید قطعه‌های جدید آن را بشنوید.

🔹 این قسمت را با مرور اعداد و ارقام آمارهای مربوط به فکت‌نامه شروع می‌کنیم و توضیح می‌دهیم که چند فکت‌چک منتشر کرده‌ایم، چه کسانی را بیشتر از همه فکت‌چک کرده‌ایم و بعد به سراغ آمارهای شبکه‌های اجتماعی می‌رویم.

🔹 در ادامه توضیح می‌دهیم که شاخ‌دار سال چه بوده، کدام فکت‌چک از همه بیشتر زحمت داشته و کدامیک بیشتر از بقیه ما را در سال گذشته غافلگیر کرده است.

🔹 مرور فکت‌چک‌هایی درباره مقایسه مصرف گاز و بنزین در ایران و ۱۷ کشور جهان، تابعیت ایرانی، به‌هم‌ریختگی ساعت‌های دیجیتال در ایران، تصویر ساختگی از زانو زدن پوتین، تصاویر نادرست کانال سپاه از یک حمله موشکی و همچنین ادعای نادرست دزدی کمک‌های چین به زلزله‌زدگان سوریه، سوژه‌هایی است که در این قسمت مرور می‌کنیم. تکرار شایعه ترور قاضی صلواتی و همچنین ادعای شاخ‌دار وزیر ارتباطات درباره قطع‌شدن اینترنت در ایران هم دیگر فکت‌چک‌های ما هستند.

🔹 در پایان هم چند کامنت از کاربران را که در کست‌باکس نوشته‌اند می‌خوانیم و به آنها پاسخ می‌دهیم و درباره‌شان صحبت می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👎 ادعای شاخدار اعتراف بیل گیتس درباره اشتباه‌بودن واکسیناسیون کرونا

🔹 برخی رسانه‌های فارسی با انتشار ویدیویی کوتاه از بیل گیتس مدعی شده اند که او اعتراف کرده که واکسیناسیون اشتباه بوده است. این ویدیو بخشی از گفتگوی بیل گیتس و فرید زکریا در ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۱ با «عنوان چگونه از پاندمی بعدی جلوگیری کنیم» است. ما صحبت‌های بیل‌گیتس در این مصاحبه را بررسی کردیم و هیچ گونه اثری از اعتراف او به اشتباه بودن واکسیناسیون نیافتیم.

🔹 همچنین بررسی‌های ما نشان می‌دهد متنی که به عنوان ترجمه و توضیح فارسی در این وب‌سایت‌ها به ویدیو اضافه شده، ربطی به ترجمه صحبت‌های بیل‌گیتس نداشته و جعلی است.

🔹 بیل گیتس در جای دیگری از این مصاحبه ایراداتی هم به واکسن‌های کرونا می‌گیرد از جمله اینکه مقدار زیادی آنتی‌بادی در دستگاه تنفسی فوقانی ایجاد نمی‌کنند یا بازه محافظت آنها از سالمندان کوتاه‌تر است. اما از واکسیناسیون کرونا، ایرادی نمی‌گیرد.

🔹 بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که بیل‌گیتس به اشتباه بودن واکسیناسیون اعتراف کرده است نشان شاخ‌دار می‌دهد.


👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👎 ادعای شاخ‌دار فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی در فرانسه

🔹 روزنامه ایران ارگان رسمی دولت در توییتی مدعی شده که «توییتر، اینستاگرام، تیک‌تاک‌ در فرانسه فیلتر شدند». منبع این ادعای روزنامه ایران، خبری است که خبرگزاری آسوشیتدپرس در ۴ فروردین ۱۴۰۲ منتشر کرده است.

🔹 بررسی‌های ما در فکت‌نامه نشان می‌دهد که بر خلاف ادعای این روزنامه هیچ کدام از اپلیکیشن‌های توییتر، اینستاگرام، تیک‌تاک و … در فرانسه فیلتر نشده‌اند بلکه به درخواست وزیر تحول و مدیریت انسانی فرانسه، استفاده «تفریحی» از اپلیکیشن‌هایی مانند اینستاگرام، تلگرام، توییتی، تیک‌تاک و حتی اپ‌های دوست‌یابی و … روی گوشی کارمندان دولت ممنوع شده است.

🔹 براساس همین تصمیم اگر مقامی بخواهد از یک برنامه ممنوعه برای اهداف حرفه‌ای مانند ارتباطات عمومی استفاده کند، می‌تواند برای این کار درخواست اجازه کند.

🔹 بنابراین ما در فکت‌نامه به این ادعای روزنامه ایران مبنی بر فیلتر شدن توییتر، اینستاگرام و تیک تاک در فرانسه نشان شاخ‌دار می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📊 کارنامه فکت‌نامه در سال ۱۴۰۱

🔹 امسال هم مانند سال گذشته و همزمان با سالگرد تولد فکت‌نامه، «شاخ‌دار سال» را انتخاب کردیم؛ مجموعه ادعاهای مسئولان و رسانه‌های ایران درباره «انکار کشتار معترضان».

🔹 فکت‌نامه در سال گذشته ۲۹۹ فکت‌چک منتشر کرد که سهم فکت‌چک‌های سیاسی حدود ۴۶ درصد بود. اعتراض‌های ایران، زنان و آمارهای مربوط به ایران، بیشترین موضوعاتی بودند که در سال گذشته به آنها پرداختیم.

🔹 در بین اشخاص حقیقی، ابراهیم رئیسی و در رسانه‌ها، خبرگزاری تسنیم، پرکارترین پروفایل‌های سال گذشته بودند.

🔹 فکت‌چک‌های جنگ اوکراین، کشته‌شدن خدانور لجعی و اینترنت استارلینک پربازدیدترین فکت‌چک‌های سایت در سال گذشته بودند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
براساس یافته‌های دانشمند ژاپنی آیا «روزه‌داری» باعث از بین رفتن سلول‌های سرطانی می‌شود؟

🔹 همزمان با شروع ماه رمضان، خبری در رسانه‌های و شبکه‌های اجتماعی مبنی بر یافته‌های یوشینوری اُسومی یک دانشمند ژاپنی و برنده نوبل درباره فواید روزه‌داری در از بین بردن سلول‌های سرطانی دست‌به‌دست می‌شود.

🔸یوشینوری اُسومی به دلیل گسترش تحقیقاتش در مورد روند اتوفاژی موفق به کسب نوبل پزشکی شد. اتوفاژی نوعی مکانیزم دفاعی بدن است که در آن سلول‌های سالم شروع به تغذیه از سلول‌های معیوب می‌کنند. اتوفاژی در حالتی رخ می‌دهد که به بدن انسان مواد مغذی نرسد و گرسنه بماند. در ادبیات پزشکی به این نوع گرسنگی طولانی، روزه‌داری هم گفته می‌شود که با روزه‌داری مذهبی-اسلامی تفاوت دارد که مهم‌ترین‌ آن‌ها مدت زمان گرسنگی است و تفاوت محدودیت مواد غذایی و نوشیدنی.

🔹رژیمی که منجر به اتوفاژی می‌شود بسته به شرایط هر فرد و تشخیص پزشک می‌تواند متفاوت باشد.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
👈 کامران باقری لنکرانی می‌گوید روزه‌داری با مدل اسلامی ‌سبب تقویت سیستم ایمنی بدن می‌شود‌.
🔹 این گزاره پشتوانه علمی محکم و معتبری ندارد. تاثیر روزه‌داری قطعی نیست و متغیرهای وابسته زیادی دارد که آثار مثبت برای یک نفر و آسیب برای شخص دیگری می‌شود.

بیشتر در وبسایت فکت‌نامه👇
https://factnameh.com/fact-checks/2020-04-16-fasting-immune-system.html

در تلگرام👇
https://telegra.ph/factnameh-fact-checks-fasting-immune-system-2020-04-16

✅ @Factnameh
Factnameh-Podcast-Episode-105
پادکست فکت‌نامه
🎙 فکت‌نامه در ۱۴۰۱

🔹 قسمت ۱۰۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه، یک قسمت ویژه‌ است؛ سالگرد تولد سایت فکت‌نامه که فعالیت خود را از سال ۱۳۹۶ آغاز کرد و البته سالگرد سومین سال فعالیت «پادکست» فکت‌نامه.

🔹 در این قسمت همه چیز از همان ثانیه اول، ویژه است؛ موسیقی جدید پادکست را باربد بیات، آهنگساز ایرانی برای پادکست فکت‌نامه ساخته و در طول پادکست نیز می‌توانید قطعه‌های جدید آن را بشنوید.

🔹 این قسمت را با مرور اعداد و ارقام آمارهای مربوط به فکت‌نامه شروع می‌کنیم و توضیح می‌دهیم که چند فکت‌چک منتشر کرده‌ایم، چه کسانی را بیشتر از همه فکت‌چک کرده‌ایم و بعد به سراغ آمارهای شبکه‌های اجتماعی می‌رویم.

🔹 در ادامه توضیح می‌دهیم که شاخ‌دار سال چه بوده، کدام فکت‌چک از همه بیشتر زحمت داشته و کدامیک بیشتر از بقیه ما را در سال گذشته غافلگیر کرده است.

🔹 مرور فکت‌چک‌هایی درباره مقایسه مصرف گاز و بنزین در ایران و ۱۷ کشور جهان، تابعیت ایرانی، به‌هم‌ریختگی ساعت‌های دیجیتال در ایران، تصویر ساختگی از زانو زدن پوتین، تصاویر نادرست کانال سپاه از یک حمله موشکی و همچنین ادعای نادرست دزدی کمک‌های چین به زلزله‌زدگان سوریه، سوژه‌هایی است که در این قسمت مرور می‌کنیم. تکرار شایعه ترور قاضی صلواتی و همچنین ادعای شاخ‌دار وزیر ارتباطات درباره قطع‌شدن اینترنت در ایران هم دیگر فکت‌چک‌های ما هستند.

🔹 در پایان هم چند کامنت از کاربران را که در کست‌باکس نوشته‌اند می‌خوانیم و به آنها پاسخ می‌دهیم و درباره‌شان صحبت می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدئویی که در آن آیت‌الله صافی برای همسر صیغه‌ای خود گردنبند طلا خریده است

🔹 این روزها ویدئویی در توییتر فارسی منتشر شده که در آن فردی با لباس روحانیت، در یک طلافروشی، گردنبندی طلا را به گردن زنی می‌اندازد. ویدئو با توضیح «خریدن طلا توسط آیت‌الله صافی برای همسر صیغه‌ای خود» دست‌به‌دست می‌شود.

🔹 این ویدئوی مشهور، مربوط به یک طلافروشی در بغداد و در تیر ۱۴۰۰ منتشر شده است. طلافروش کمی بعدتر در ویدئوی توضیح می‌دهد که نمی‌دانسته این ویدئو قرار است تا این حد دیده شود و بلافاصله آن را برداشته است.

🔹 فردی که در ویدئوی طلافروشی است، با نام «سید علی صافی» معرفی می‌شود اما جستجوهای ما برای تایید هویت او به نتیجه نرسید. آنچه می‌دانیم این است که او ارتباطی با «آیت‌الله لطف‌الله صافی گلپایگانی» ندارد. عمامه آیت‌الله صافی گلپایگانی سفید است و سن او در زمان ضبط این ویدئو ۱۰۳ سال بوده است.

🔹 با این توضیحات، فکت‌نامه به ادعای «خریدن طلا توسط آیت‌الله صافی برای زن صیغه‌ای خود» نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ تئوری توطئه کِمتریل

🔹 طی روزهای اخیر در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان ویدیوهایی از ردی که هواپیماها در آسمان به جای می‌گذارند منتشر می‌شود و گروهی از کاربران آن را پاشیدن «کمتریل» در هوا برای ایجاد مسمومیت می‌دانند.

🔹 گروهی نیز گزارش‌های مربوط به افزایش تعداد مبتلایان به کرونا را نتیجه «کمتریل‌پاشی» می‌دانند.

🔹 خبرها و اخطارها در مورد «کمتریل»، محدود به ایران و این روزها نیست. تئوری توطئه کمتریل تقریبا سه دهه پیش در آمریکا و سپس سراسر دنیا رواج پیدا کرد.

🔹 کِمترِیل (Chemtrail) از ترکیب دو واژه انگلیسی Chemicals و Trails به معنی رد شیمیایی ساخته شده است. از این رو اساسا استفاده از ترکیب «کمتریل پاشی» که در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان مدام تکرار می‌شود نادرست است.

🔹 هواداران تئوری توطئه کمتریل، آن را متفاوت از «کنتریل» (Contrail) یا رد بخار آب به جا مانده از پرواز هواپیما می‌دانند.

🔹 طی سال‌های گذشته تحقیقات و نمونه‌گیری‌های متعدد و وسیعی توسط نهادها و سازمان‌های مستقل و دانشگاه‌ها برای بررسی این پدیده صورت گرفته و همه متفق‌القول هستند که چنین ادعایی بی‌اساس است و رد به جا مانده از هواپیما سمی یا ویروسی نیست.

🔹 هوادارن این تئوری می‌گویند کمتریل‌ها از کنتریل‌ها متفاوتند. مدت بیشتری در هوا باقی می‌مانند، به هم می‌پیوندند و ابرهای سمی تشکیل می‌دهند. کارشناسان می‌گویند این دو اساسا یک چیز هستند و بخار آب به جا مانده از هواپیما تحت تاثیر شرایط جوی متعدد ممکن است بین چند دقیقه تا چند ساعت در جو باقی بماند.

🔹 طرح‌های موجود برای اصلاح آب و هوا، بارور کردن ابرها و یا کاهش دمای زمین از نگاه هوادارن این تئوری نمونه‌هایی از عملیات‌های مرتبط با کمتریل است. این در حالی است که این روش‌ها تابه‌حال استفاده عملی خیلی کمی داشته است و اغلب تحقیق‌ها متکی بر مدل‌سازی و داده‌های کامپیوتری است.

🔹 از این رو فکت‌نامه به این ادعا که کمتریل پاشی توسط هواپیماها موجب مسمومیت و بیماری‌های ویروسی می‌شود نشان نادرست می‌دهد و ادعای برجای ماندن رد شیمیایی از هواپیماها یا همان کمتریل را تئوری توطئه بی‌اساس می‌داند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست رشد۷۰ درصدی مخاطبان سینما در اکران نوروزی ۱۴۰۲

🔹 مدیر عامل موسسه سینما شهر می‌گوید مخاطبان سینما در اکران نوروزی سال ۱۴۰۲ نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۷۰ درصد افزایش یافته‌است.

🔹 بر اساس آمار این سامانه، مخاطبان سینمای ایران در نوروز ۱۴۰۲ نسبت به مدت مشابه در سال گذشته رشد حدود ۳۵ درصدی داشته‌اند و از حدود ۸۳۰ هزار نفر در نوروز ۱۴۰۱ به یک میلیون ۱۱۵ هزار نفر در نوروز ۱۴۰۲ رسیدند.

🔹 مشخص نیست منبع این آمار چیست. اما نگاهی به آمار منتشر شده در سامانه مدیریت فروش و اکران سینما، وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد که منبع اصلی اعلام اطلاعات فروش فیلم‌ها در ایران است نشان می‌دهد مخاطبان سینمای ایران در نوروز ۱۴۰۲ نسبت به مدت مشابه در سال گذشته رشد حدود ۳۵ درصدی داشته‌اند و رشد ۷۰ درصدی فروش، آماری «نادرست» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👎 تصاویر ساختگی اسب‌های غول‌پیکر توسط هوش مصنوعی

🔹 تصویری از چهار مرد در کنار یک اسب غول‌پیکر در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.

🔹 این عکس توسط هوش مصنوعی ساخته شده و روز اول آوریل در یک صفحه فیسبوک‌ منتشر شده که در پست‌های خود تصاویر ساخته شده با هوش مصنوعی را منتشر می‌کند.

🔹 در بررسی تصاویر ساخته شده توسط هوش مصنوعی می‌توان نشانه‌هایی مانند کشیدگی انگشتان دست افراد حاضر تصویر، ابعاد سم‌ها و چشم‌های نامتوازن اسب و نشانه‌های دیگری را مشاهده کرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❓ ایران چندمین تولیدکننده بزرگ سیب در جهان است؟

🔹 داریوش سالم‌پور، مدیرکل دفتر میوه‌های سردسیری و خشک وزارت جهاد کشاورزی روز چهارشنبه ۱۶ فروردین ۱۴۰۲ می‌گوید: «ایران با تولید ۴ میلیون تن سیب در سال گذشته رتبه چهارم جهانی تولید سیب را دارد.»

🔹 بر اساس داده‌های آماری سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (فائو) ایران در سال ۲۰۲۱ میلادی با تولید ۲/۲ میلیون تن سیب درختی در جایگاه ششم بزرگترین تولیدکنندگان سیب در جهان قرار دارد.

🔹 کشورهای چین، ترکیه، ایالات متحده، لهستان و هند به ترتیب رتبه‌های اول تا پنجم میزان تولید سیب در سال ۲۰۲۱ را به خود اختصاص داده‌اند.

🔹 همچنین وب‌سایت «ایندکس ماندی» بر اساس آمارهای وزارت کشاورزی ایالات متحده، ایران را بر حسب برآورد تولید سیب در سال ۲۰۲۱ به عنوان ششمین کشور تولیدکننده بزرگ سیب در جهان معرفی کرده است.

🔹 مشخص نیست علت اختلاف آمار تولید سیب با برآوردهای منابع معتبر بین‌المللی چیست، اما آنچه مسلم است، آمار تولید سیب را چه ۴ میلیون تن (آمار مدیرکل وزارت جهاد کشاورزی)، چه ۲/۲ میلیون تن (برآورد نهادهای بین‌المللی) در نظر بگیریم، ایران جزو ۶ تولیدکننده بزرگ سیب در جهان قرار می‌گیرد.

🔹 از این رو فکت‌نامه به این گفته که «ایران رتبه چهارم جهانی تولید سیب را دارد» نشان نیمه‌درست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM