💡 از مشخصات راه‌آهن رشت-آستارا چه می‌دانیم؟

📣 برخی کاربران در شبکه‌های اجتماعی می‌گویند در پی توافقنامه احداث خط راه‌آهن رشت – آستارا قرار است این خط را با استانداردهای خطوط ریلی روسیه ساخته شود.

🔹 عرض خطوط ریل در ایران بر اساس استاندارد اروپا ۱۴۳ سانتی‌متر و در کشورهای شوروی سابق ۱۵۲ سانتی‌متر است.

🔹 از راه‌ حل‌های متداول برای حل این مشکل، تعویض بوژی در نقطه مرزی یا استفاده از بوژی‌هایی با امکان تعویض عرض است.

🔹 مشخصات و جزئیات فنی طرح خط رشت آستارا هنوز منتشر نشده. اما مقام‌های دو کشور، ماه‌ها پیش از امضای توافقنامه، درباره اجرای خط سه ریل، متناسب با عرض ریل استاندارد ایران و روسیه صحبت کرده‌اند. با این اوصاف به نظر می‌رسد اضافه کردن ریل سوم جزو گزینه‌های طرف ایرانی و روسی، دست کم تا پیش از امضای توافقنامه بوده است.

🔹 هزینه سرمایه‌گذاری احداث خط راهن رشت آستارا با روسیه است. ما از جزئیات طرح نهایی خبر نداریم، اما اگر قرار بر ساخت خط سوم باشد، هزینه آن از سوی طرف روس تامین خواهد شد.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه به این گفته نشان «غیرقابل اثبات» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙 انتخابات رفاقتی

🔹 قسمت ۱۱۳ پادکست فکت‌نامه با سوژه‌ای مربوط به پرونده «خانه اصفهان» آغاز می‌شود؛ ادامه انتشار خبرهای نادرست درباره متهمان این پرونده و این اتهام شاخ‌دار که آنها عضو حزب کومله کردستان بوده‌اند.

🔹 همچنین درباره سهم دانش‌آموزان مدارس دولتی از رتبه‌های برتر کنکور صحبت می‌کنیم و بعد از آن هم به سراغ آمارهای مربوط به بارندگی و مصرف آب در ایران می‌رویم.

🔹 در پایان هم ادعای شاخ‌دار غلامعلی حدادعادل درباره رقابتی بودن انتخابات مجلس شورای اسلامی سال ۹۸ را بررسی می‌کنیم.

💬 در پایان هم به چند کامنت شنوندگان پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

📚 منبع خبر؟ سایت "خارجی"

🔹 گروهی از منتشرکنندگان اخبار ساختگی در ایران، برای باورپذیر کردن آنها، روش موثری را پیدا کرده‌اند: اینکه چنین خبرهایی را به منابع "خارجی" مستند می‌کنند؛ و عمدتا، به منابع انگلیسی.

🔹 شاید یکی از سرراست‌ترین راه‌های تشخیص، رجوع به فهرست‌هایی باشد که برای معرفی آدرس‎های تقلبی منتشر می‌شوند. مثلا سایت‌ درستی‌سنجی FactCheck.org، دارای یک فهرست از سایت‌هایی است که سابقه انتشار خبر ساختگی را داشته‌اند.

🔹 وبسایت‌های جعلی البته نه فقط در "کشور"های نامرتبط، که بعضا در "قلمرو"های دورافتاده‌ای ثبت می‌شوند که برای جذب مشتری جهانی، حتی امکان ثبت رایگان آدرس اینترنتی را فراهم کرده‌اند.

🔹 به طور کلی باید توجه داشت که در خیلی موارد، تشخیص سایت‌های تقلبی از نسخه‌های اصل، به سادگی امکانپذیر نیست و نیاز به راستی‌آزمایی خبر و منبع وجود دارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

⁉️ سهم ۱۵درصدی دانش‌آموزان مدارس عادی دولتی از رتبه‌های زیر ۳هزار کنکور

📣 خبرگزاری تسنیم: ۸۰درصد دانش‌آموزان در مدارس دولتی درس می‌خوانند ولی ۸۵درصد آنها جایی در میان رتبه‌های زیر ۳هزار کنکور ندارند. این آمار تقریبا درست است. نسبت دانش‌آموزان مدارس دولتی ۸۸درصد و سهم آنها از رتبه‌های زیر ۳هزار حدود ۱۵درصد است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ آیا اسدالله اسدی مصونیت دیپلماتیک داشت؟

🔹 پس از مبادله اسدالله اسدی دیپلمات زندانی جمهوری اسلامی در اتریش یا یک تبعه اهل این کشور، مقامات و رسانه‌ها در جمهوری اسلامی مدعی شدند که صدور حکم بازداشت، دستگیری و لغو مصونیت دیپلماتیک اسدالله اسدی خلاف تمامی ضوابط و اصول حقوقی و بین‌المللی بود.

🔹 این در حالی است که شواهد نشان می‌دهد محاکمه آقای اسدی به اتهام فعالیت تروریستی صورت گرفته و طبق «ماده ۵۳ کنوانسیون وین در مورد حقوق معاهدات مصوب ۱۹۶۹»، «قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد با عنوان راهبردهای مبارزه با تروریسم بین المللی سال ۲۰۰۱» و «بند ۲ ماده ۷ کنوانسیون مقابله با حمایت مالی تروریسم مصوب سال ۱۹۹۹» مصونیت دیپلماتیک قابل تعمیم به چنین اتهامی نیست.

🔹 همچنین دادستان‌های آلمانی با توجه به این که اسدی در خارج از حوزه ماموریت خود مدعی شده بود که در تعطیلات به سر می‌برد توانسته‌اند بدون در نظر گرفتن مصونیت قضایی این دیپلمات ایرانی، او را دستگیر کنند.

🔹 در نهایت ما در فکت نامه به ادعای کاظم غریب آبادی که گفته بود «صدور حکم بازداشت، دستگیری و لغو مصونیت دیپلماتیک اسدالله اسدی خلاف تمامی ضوابط و اصول حقوقی و بین‌المللی» است نشان نادرست می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ ادعای گمراه‌کننده وزیر اقتصاد درباره رشد نقدینگی

📣 احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد و سخنگوی اقتصادی دولت گفت: «رشد نقدینگی که در پایان دولت قبل به ۴۲/۸ درصدی رسیده بود در پایان سال ۱۴۰۱ به حدود ۳۰ درصد کاهش یافت.»

🔹 نرخ ۴۲/۸ درصدی رشد نقطه به نقطه نقدینگی که احسان خاندوزی به آن اشاره کرده مربوط به مهرماه سال ۱۴۰۰ است، یعنی نقدینگی در پایان مهر ۱۴۰۰ در مقایسه با مهرماه سال قبل از آن ۴۲/۸ درصد رشد کرده بود.

🔹 کار دولت سیزدهم از سوم شهریور ماه سال ۱۴۰۰ آغاز شده است و با این حساب باید کارنامه کاری تغییرات نقدینگی در مهرماه آن سال را به پای دولت سیزدهم گذاشت. مطابق اعلام بانک مرکزی ایران رشد نقدینگی در مرداد و شهریور ۱۴۰۰ به عنوان زمان پایان کار دولت حسن روحانی، به ترتیب ۳۹/۱ و ۴۰/۵ درصد بوده است.

🔹 مقایسه دو نرخ رشد نقدینگی در مهرماه سال ۱۴۰۰ و مهرماه سال ۱۴۰۱ نیز نشان دهنده کاهش ۸/۵ واحد درصدی نرخ رشد نقدینگی است.

🔹 میانگین ساده نرخ رشد ماهانه نقدینگی در ۵ ماه ابتدایی سال ۱۴۰۰ حدود ۲/۴ درصد بوده و همین میانگین در ۱۸ ماه پس از آن تا بهمن ۱۴۰۱ به ۲/۵ درصد رسیده است.

🔹 آخرین گزارش بانک مرکزی مربوط به بهمن‌ماه پارسال می‌شود و بانک مرکزی هنوز آمارهای مربوط به متغیرهای پولی و بانکی پایان سال ۱۴۰۱ را رسما منتشر نکرده است.

🔹 با این حال بانک مرکزی در اردیبهشت ماه امسال و در قالب جوابیه به رسانه‌ها با استناد به آمارهای مقدماتی اعلام کرد که نرخ رشد نقدینگی در پایان سال ۱۴۰۱ به حدود ۳۰ درصد رسیده است.

🔹 در نهایت این اظهار نظر احسان خاندوزی، وزیر امور اقتصادی و دارایی دولت سیزدهم که گفته «رشد نقدینگی که در پایان دولت قبل به ۴۲/۸ درصدی رسیده بود در پایان سال ۱۴۰۱ به حدود ۳۰ درصد کاهش یافت» گمراه‌کننده ارزیابی می‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❗️ در نرخ سالانه افزایش ظرفیت نیروگاهی کشور تغییری ایجاد نشده

📣 محمود کمانی، معاون وزیر نیرو و رئیس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری برق روز ۴ خردادماه ۱۴۰۲ گفت: «از ابتدای دولت سیزدهم ۶ هزار مگاوات به ظرفیت تولید برق کشور اضافه شد.»

🔹 بر اساس گزارش‌های ماهانه آمار صنعت آب و برق که وزارت نیرو منتشر می‌کند، کل «ظرفیت نصب شده نیروگاهی» در فروردین ۱۴۰۲ به بیش از ۹۰ هزار و ۹۹۴ مگاوات (۹۰،۹۹۴/۵۷ ) رسیده که در مقایسه با مرداد ماه سال ۱۴۰۰ به عنوان مبدا آغاز به کار دولت سیزدهم، ۵ هزار و ۴۴۵ مگاوات (۵،۴۴۵) بیشتر است.

🔹 اما این میزان افزایش ظرفیت نیروگاهی (حدود ۶ هزار مگاوات در ۲۱ ماه) کمتر از تکلیفی است که در قانون برنامه ششم توسعه (میانگین ۵ هزار مگاوات در سال) به عهده دولت گذاشته شده است. البته در طول سال‌های برنامه ششم هرگز این رقم محقق نشده‌است.

🔹 عملکرد دولت سیزدهم در ایجاد ظرفیت اسمی جدید نیروگاهی طی سال ۱۴۰۱ نیز تفاوت محسوسی با سال‌های قبل از آن نداشته است.

🔹 با این حساب در گفته محمود کمانی، معاون وزیر نیرو و رئیس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری برق مبنی بر اینکه «از ابتدای دولت سیزدهم ۶ هزار مگاوات به ظرفیت تولید برق کشور اضافه شد» آمار درست است اما بیان‌کننده دستاورد متفاوتی نسبت به ۱۰ سال گذشته نیست و از هدف‌گذاری هم عقب است، بنابراین نشان نیمه‌درست می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🔔 ادعای شاخ‌دار حدادعادل درباره «رقابتی» بودن انتخابات مجلس یازدهم

📣 غلامعلی حدادعادل می‌گوید: انتخابات مجلس یازدهم در سال ۱۳۹۸ رقابتی بود.

🔹 بر اساس معیارهای بین‌المللی هیچ‌کدام از انتخابات جمهوری اسلامی آزاد و رقابتی نیستند، اما به انتخابات مورد اشاره آقای حدادعادل حتی با معیارهای جمهوری اسلامی هم نمی‌توان انتخابات رقابتی گفت.

🔹 بنابراین «فکت‌نامه» به این ادعای غلامعلی حداد‌عادل رئیس شورای ائتلاف نیروهای انقلاب اسلامی، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ پخش یک ویدیوی قدیمی از پاکستان به عنوان «شلیک طالبان به سرباز ایرانی»

📣 سحام‌نیوز در کانال تلگرامی خود ویدئویی منتشر کرده که ادعا می‌کند مربوط به شلیک طالبان به پیکر دو سرباز ایرانی است. بررسی‌ها نشان می‌دهد این ویدئو ارتباطی با درگیری طالبان و ایران ندارد.

🔹 روی ویدئو، آرم و نام گروه «براس» به چشم می‌خورد؛ گروه مسلحی که در سال‌های گذشته با نیروهای ارتش پاکستان درگیر بوده و به دنبال جدایی بلوچستان از پاکستان است. این گروه از ائتلاف سه گروه مسلح در بلوچستان کشور پاکستان تشکیل شده است.

🔹 گروه براس که مسئولیت این حمله را به عهده گرفته این ویدئو را در اوایل سال ۱۳۹۸ منتشر کرده است.

🔹 ویدئو مربوط به یک درگیری در بهمن ۱۳۹۷ بین گروه‌های مسلح جدایی‌طلب بلوچ با نیروهای سپاه مرزی ارتش پاکستان در منطقه بلوچستان کشور پاکستان است. در این عملیات ۹ نظامی پاکستانی کشته شده و تعدادی هم زخمی شده‌اند.

🔹 در ویدئو یکی از افراد این گروه به دو سرباز پاکستانی شلیک می‌کنند. محل این اتفاق فاصله زیادی با مرزهای ایران دارد.

🔹 خبر این حمله و درگیری در سال ۱۳۹۷ در سایت‌های مختلف خبری بازتاب داشته و ویدئویی که منتشر شده نیز در همان سال‌، هم در سایت‌های خبری و هم در حساب‌های شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.

🔹 فکت‌نامه به ادعای سحام‌نیوز درباره ارتباط این ویدئو با درگیری طالبان و ایران نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎬 مستند «آیا دشمن ژن ایرانیان را سرقت می‌کند؟»

🔹 سال‌ها است در محافل تئوری توطئه، صحبت از «سرقت» اطلاعات ژنتیکی و «توطئه دشمن» برای به‌وجود آوردن بیماری‌های اختصاصی علیه ایران است.

🔹 این ادعاها پایه و اساس علمی ندارند، اما بارها در رسانه‌های رسمی مطرح و از زبان عالی‌ترین مقام‌های جمهوری اسلامی شنیده شد‌ه‌اند.

🔹 در این مستند کوتاه سابقه این تئوری توطئه و آثار و تبعات آن روی فعالیت‌های علمی و سلامت جامعه را بازخوانی کرده‌‌ایم.

👈 در یوتیوب فکت‌نامه ببینید

👈 در اینستاگرام فکت‌نامه ببینید

✅ @Factnameh

🤯 ادعای تامین آب برای دو میلیارد نفر در ایران

📣 معاون وزیر نیرو می‌گوید: با آب بارندگی ایران برای دو میلیارد نفر هم می‌توانیم آب شرب تامین کنیم.

🔹 این در بهترین حالت یک بازی با اعداد نه‌چندان دقیق بر اساس فرضیات غیرممکن است. اولا همه آب بارندگی در دسترس نیست، دوم آب شرب تنها ۸ درصد مصرف آب است.

🔹 فکت‌نامه به این ادعای معاون وزیر کشاورزی که می‌توانیم برای ۲ میلیارد نفر آب تامین کنیم نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙 اژدهاگردانی با مصونیت دیپلماتیک

🔹 قسمت ۱۱۴ پادکست فکت‌نامه، سوژه‌های متنوعی دارد؛ از خبرهای روز سیاسی و اقتصادی تا تئوری‌های توطئه و عکس و فیلم‌های نادرست شبکه‌های اجتماعی.

🔹 ابتدا کمی درباره مستند جدیدمان صحبت می‌کنیم که درباره ژنوم ایرانی است و بعد از آن به سوژه‌های مصونیت دیپلماتیک اسدالله اسدی در اروپا و ربات جراحی سینا می‌پردازیم.

🔹 در ادامه از انتشار یک ویدیوی قدیمی از پاکستان به عنوان شلیک طالبان به سربازان ایرانی می‌گوییم و ادعایی نادرست از سازمان مجاهدین خلق را بررسی می‌کنیم.

🔹 ممنوعيت اژدهاگردانی در خیابان‌ها، ادعای زاغه‌نشینی در پاریس، رابطه فولکس واگن با صلیب شکسته و عکس‌گرفتن آیفون از کاربران هم دیگر سوژه‌های این هفته‌اند. همچنین درباره ریل‌های خط آهن روسی در ایران و ظرفیت تولید برق صحبت می‌کنیم.

💬 در پایان هم به چند کامنت شنوندگان پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓ ماجرای تجهیز بیمارستان‌های اندونزی با ربات جراح ایرانی

📣 سایت‌های خبری و مطبوعات در ایران همزمان با سفر ابراهیم رئیسی به اندونزی اعلام کردند که ایران، ۱۲ بیمارستان اندونزی را تجهیز کرده است. به عنوان مثال در گزارشی که صداوسیما پخش کرده گفته می‌شود که این تجهیز با ربات جراحی ساخت ایران انجام شده است.

🔹 بررسی گزارش‌ها نشان می‌دهد هنوز «تجهیز بیمارستان‌ها» در اندونزی انجام نشده و مساله «علاقه مسئولان اندونزی» به تجهیز بوده است. ربات جراحی از راه دور ایرانی هم که با نام سینا شناخته می‌شود، حدود دو سال پیش به اندونزی صادر شده است و اتفاق جدید نیست.

🔹 طراحی ربات جراحی سینا از سال ۱۳۸۵ آغاز شده و در سال‌های گذشته در حضور رهبر جمهوری اسلامی و حسن روحانی نیز معرفی شده است.

🔹 گزارش‌هایی که از این دستگاه وجود دارد نشان می‌دهد تا کنون پنج عدد از این دستگاه ساخته شده که سه دستگاه برای «آموزش» در بیمارستان‌های آموزشی ایران قرار دارد.

🔹 گزارشی که از جراحی این دستگاه منتشر شده مربوط به «جراحی وازکتومی یک سگ» است و ما در رسانه‌ها اثری از گزارش جراحی‌شدن انسان‌ها با این دستگاه پیدا نکردیم.

🔹 فکت‌نامه به ادعای رسانه‌ها و مطبوعات مبنی بر تجهیز شدن بیمارستان‌های اندونزی و استفاده از ربات جراحی از راه دور ایرانی نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ ادعای نادرست درباره به رسمیت شناخته‌شدن سکس در سوئد به عنوان ورزش

📣 در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌های فارسی زبان مانند تلویزیون ایران‌اینترنشنال و رسانه‌های غیرفارسی شایعه شده سکس در کشور سوئد به عنوان ورزش شناخته شده و فدراسیون سکس سوئد در حال تدارک اولین مسابقات قهرمانی این «ورزش» در اروپا است.

🔹 به نظر می‌رسد این خبر از سایت‌های انتشار اخبار و شایعات مانند forumdaily و latestly وارد فضای فارسی شده است.

🔹 در ژانویه سال‌ جاری صاحب یک استریپ کلاب در شهر هابو سوئد درخواست ثبت رسمی سکس یه عنوان ورزش را داد که با مخالفت شدید بیورن اریکسون، رئیس فدراسیون ملی ورزش این کشور مواجه شد.

🔹 در لیست فدراسیون‌های ورزشی این کشور هم چنین فدراسیونی وجود ندارد. دراگان براتیک، صاحب استریپ کلاب مذکور، صاحب سایتی با عنوان فدراسیون بین‌المللی سکس است و به نظر می‌رسد منبع اصلی خبر برگزاری مسابقات سکس هم این سایت بوده‌است.

🔹 بنابراین فکت‌نامه به خبر به رسمیت شناخته‌شدن سکس به عنوان ورزش در سوئد و برگزاری مسابقات بین‌المللی سکس در این کشور نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🤯 ادعای شاخ‌دار درباره جمعیت مهاجران افغانستانی در ایران

📣 در شبکه‌های اجتماعی گفته می‌شود جمعیت مهاجران افغانستانی در ایران به ۱۰ تا ۱۵ میلیون نفر رسیده است.

🔹 اولین بار نیست که در شبکه‌های اجتماعی، فضای عمومی و حتی رسانه‌ها اعداد و ارقام بزرگ و غیرمنطقی درباره جمعیت مهاجران افغانستانی در ایران گفته می‌شود.

🔹 این اعداد تنها در صورتی می‌توانند درست باشند که بپذیریم ۲۵ تا ۴۰ درصد جمعیت کشور افغانستان، به ایران مهاجرت کرده‌اند.

🔹 ۱۰ تا ۱۵ میلیون مهاجر معادل ۱۵ تا ۱۸ درصد جمعیت ایران است. یعنی از هر ۶ تا ۸ نفر باید یکی مهاجر افغانستانی باشد، در حالی که طبق قانون اقامت و حتی تردد اتباع افغانستانی در مناطق بزرگی از ایران محدود و ممنوع است.

🔹 این اعداد اختلاف بسیار زیاد و غیرمنطقی نیز با برآوردهای رسمی و معتبر دارند. هم بر اساس برآوردهای کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل متحد و هم اعلام مقام‌های دولت جمهوری اسلامی، جمعیت افغانستانی‌های مقیم ایران بعد از روی کار آمدن طالبان بین ۴ تا ۵ میلیون نفر است.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه این ادعا را که «جمعیت مهاجران افغانستانی در ایران ۱۰ تا ۱۵ میلیون نفر است» به وضوح خلاف واقعیت می‌داند و به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎬 مستند جدید فکت‌نامه

🔹 جمع‌آوری اطلاعات ژنتیکی در تحقیقات جنایی و پژوهش‌های علمی چگونه انجام می‌شود؟

🔹 آیا تحقیقاتی در زمینه ریشه ژنتیکی ایرانیان انجام شده است؟

🔹 کارزار شهرزاد چرا و چگونه آغاز شد؟

🔔 جواب این سوالات در مستند جدید فکت‌نامه، با عنوان «آیا دشمن ژن ایرانیان را سرقت می‌کند؟»

👈 در یوتیوب فکت‌نامه ببینید

👈 در اینستاگرام فکت‌نامه ببینید

👈 در کانال تلگرام فکت‌نامه ببینید

✅ @Factnameh

🎙 اژدهاگردانی با مصونیت دیپلماتیک

🔹 قسمت ۱۱۴ پادکست فکت‌نامه، سوژه‌های متنوعی دارد؛ از خبرهای روز سیاسی و اقتصادی تا تئوری‌های توطئه و عکس و فیلم‌های نادرست شبکه‌های اجتماعی.

🔹 ابتدا کمی درباره مستند جدیدمان صحبت می‌کنیم که درباره ژنوم ایرانی است و بعد از آن به سوژه‌های مصونیت دیپلماتیک اسدالله اسدی در اروپا و ربات جراحی سینا می‌پردازیم.

🔹 در ادامه از انتشار یک ویدیوی قدیمی از پاکستان به عنوان شلیک طالبان به سربازان ایرانی می‌گوییم و ادعایی نادرست از سازمان مجاهدین خلق را بررسی می‌کنیم.

🔹 ممنوعيت اژدهاگردانی در خیابان‌ها، ادعای زاغه‌نشینی در پاریس، رابطه فولکس واگن با صلیب شکسته و عکس‌گرفتن آیفون از کاربران هم دیگر سوژه‌های این هفته‌اند. همچنین درباره ریل‌های خط آهن روسی در ایران و ظرفیت تولید برق صحبت می‌کنیم.

💬 در پایان هم به چند کامنت شنوندگان پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓ آیا اسدالله اسدی هنگام دستگیری در اروپا، مصونیت دیپلماتیک داشته است؟

🎙 در قسمت ۱۱۴ پادکست فکت‌نامه به این سوال پاسخ می‌دهیم.

👈 در تلگرام بشنوید

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❌ ادعای نادرست درباره اسناد منتشر شده در ویکی‌لیکس درباره شاه ایران

📣 بیش از یک سال است در شبکه‌های اجتماعی ادعا می‌شود ویکی‌لیکس به تازگی اسنادی منتشر کرده که در آن شاه ایران را پرکارترین و بلندپروازترین حاکم تاریخ بشریت معرفی کرده است.

🔹 ما تلاش کردیم سابقه این جمله را از طریق جست‌وجوی کلیدواژه‌های «شاه» و واژه‌هایی مرتبط با متن بالا در اسناد ویکی‌لیکس پیدا کنیم که چیزی به این مضمون پیدا نکردیم.

🔹 همچنین تلاش ما برای پیدا کردن فردی به نام هیستون یا چنانکه در برخی نسخه‌ها آمده هیکسون (کسی که ادعا شده گزارش مربوط به شاه را نوشته) با املاهای گوناگون* به جایی نرسید.

🔹 بنابراین این ادعا نادرست است و چنین سندی از سوی ویکی‌لیکس منتشر نشده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ ادعای گمراه‌کننده درباره تعداد قاضی‌های زن در ایران

📣 بابک نگاهداری رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی می‌گوید: «ما ۱۱۲۱ قاضی زن داریم» و آن را نشانه گذشته پر افتخار جمهوری اسلامی معرفی کرده است.

🔹 بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد از سال ۱۳۵۸ براساس مصوبه شورای انقلاب حق قضاوت از زنان سلب شده و قضاوت در جمهوری اسلامی در انحصار مردان است.

🔹 نمایندگان مجلس طی ۴ دهه اخیر با اصلاحاتی بر قانون، شرایط انتخاب قضات و تصویب لایحه حمایت از خانواده، جذب و به کار‌گیری زنان به عنوان قاضی مشاور را ممکن ساخته و استفاده از آنها در دادگاه‌های خانواده را الزامی کردند، ولی هیچ گاه حق امضای حکم را به زنان نداده‌اند.

🔹 زنان در جمهوری اسلامی می‌توانند در دادگاه خانواده قضاوت کنند و حکم را انشاء کنند ولی امضای حکم نیاز به قاضی مرد دارد. به عبارت دیگر زنان در قوه قضاییه در مقام دادیار، بازپرس، مشاور دادگاه، مستشار، دادیار دیوان کشور، معاون سرپرست مجتمع، معاون رییس کل و معاون دادستان، به کار گرفته شده‌اند ولی جایگاه قضاوت با حق صدور رای ندارند.

🔹 بنابراین فکت‌نامه به ادعای آقای بابک نگاهداری، رئیس مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی مبنی بر اینکه: «ما ۱۱۲۱ قاضی زن داریم»، نشان «گمراه کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh