🎙 زمزم و دانشمند ژاپنی

🔹 قسمت ۱۱۷ پادکست فکت‌نامه، مروری است بر هفت فکت‌چک درباره خبرهای منتشر شده در ایران.

🔹 ابتدا بررسی می‌کنیم که چرا ادعای «خاص بودن آب زمزم» مبنای علمی ندارد و سپس به سراغ ادعای همسر رئیس‌جمهور ایران می‌رویم که عمر درخت‌های دانشگاه شهید بهشتی را با سابقه ایالات متحده آمریکا مقایسه کرده است.

🔹 در ادامه ادعاهایی را درباره دستیابی ایران به فناوری هسته‌ای در زمینه کشف معادن و منابع زیرزمینی بررسی می‌کنیم و فکت‌چک‌هایی را درباره رتبه نظامی ایران، رشد اقتصادی ایران، شرایط جدید شورای عالی سران قوا، نرخ تورم در ایران و وضعیت داروسازی در منطقه خاورمیانه را مرور خواهیم کرد.

💬 در پایان هم به چند کامنت شنوندگان پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

👈 در تلگرام بشنوید

✅ @Factnameh

🌐 ادعای نادرست وزارت ارتباطات درباره افزایش صددرصدی سرعت اینترنت همراه

📣 وزارت ارتباطات با استناد به گزارش وب‌سایت اسپیدتست مدعی شده که در طول دوران فعالیت دولت سیزدهم سرعت اینترنت همراه در ایران با یک افزایش صددرصدی مواجه بوده و از ۱۸ مگابیت بر ثانیه به ۳۶ مگابیت بر ثانیه رسیده است.

🔹 جستجو‌های ما نشان می‌دهد که در گزارشی که اسپید تست در ماه شهریور و مهر ۱۴۰۰ از وضعیت اینترنت ایران منتشر کرده سرعت اینترنت همراه در ایران را ۳۵/۴۸ مگابیت بر ثانیه اعلام کرده است. براساس آمار اسپیدتست، در خرداد ۱۴۰۲ این عدد ۳۵/۶۸ مگابیت برثانیه است. به این ترتیب آمار وب‌سایت اسپید تست تنها نیم‌درصد رشد را در این مدت نشان می‌دهد.

🔹 اسپید تست با داشتن بیش از ۶۰ سرور در ایران و با توجه به عدد پینگ پایینی که در گزارش‌های خود نشان می‌دهد در واقع سرعت تبادل داده در شبکه جهانی اطلاعات را نشان نمی‌دهد بلکه سرعت تبادل اطلاعات در شبکه ملی اطلاعات نشان می‌دهد.

🔹 بنابراین فکت‌نامه به این ادعای وزارت ارتباطات که «از ابتدای دولت تا امروز سرعت اینترنت همراه ۱۰۰ درصد افزایش یافته است» نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ مقایسه نادرست عمر درختان دانشگاه شهید بهشتی با قدمت ایالات متحده آمریکا

📣 جمیله علم‌الهدی، همسر ابراهیم رئیسی می‌گوید «عمر درختان دانشگاه شهید بهشتی از عمر آمریکا بیشتر است».

🔹 این طور نیست. تاسیس ایالات متحده آمریکا و استقلال آن، به ۲۴۷ سال پیش برمی‌گردد، اما عمر قدیمی‌ترین درختان محوطه دانشگاه شهید بهشتی نهایتا ۶۰ سال است.

🔹 فکت‌نامه، فارغ از اینکه مقایسه عمر درختان (یا هر بخش از طبیعت) با سابقه یک حکومت اساسا مقایسه عجیبی است، به این ادعای جمیله علم‌الهدی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙 زمزم و دانشمند ژاپنی

🔹 قسمت ۱۱۷ پادکست فکت‌نامه، مروری است بر هفت فکت‌چک درباره خبرهای منتشر شده در ایران.

🔹 ابتدا بررسی می‌کنیم که چرا ادعای «خاص بودن آب زمزم» مبنای علمی ندارد و سپس به سراغ ادعای همسر رئیس‌جمهور ایران می‌رویم که عمر درخت‌های دانشگاه شهید بهشتی را با سابقه ایالات متحده آمریکا مقایسه کرده است.

🔹 در ادامه ادعاهایی را درباره دستیابی ایران به فناوری هسته‌ای در زمینه کشف معادن و منابع زیرزمینی بررسی می‌کنیم و فکت‌چک‌هایی را درباره رتبه نظامی ایران، رشد اقتصادی ایران، شرایط جدید شورای عالی سران قوا، نرخ تورم در ایران و وضعیت داروسازی در منطقه خاورمیانه را مرور خواهیم کرد.

💬 در پایان هم به چند کامنت شنوندگان پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

👈 در تلگرام بشنوید

✅ @Factnameh

🎬 مستند «دروغ‌پراکنی برای حفظ حجاب»

🔹 تولید و پخش اخبار جعلی برای توجیه حجاب اجباری و عادی نشان دادن آن؛ این یکی از شیوه‌های رایج تبلیغاتی در جمهوری اسلامی است.

🔹 این مستند کوتاه، بازخوانی برخی نمونه‌های مشهور اخبار جعلی مانند شایعه وجود قواعد پوشش اجباری در دانشگاه‌های غربی و نقل قول‌های ساختگی منسوب به چهره‌های مشهور خارجی است.

راه‌های دیگر تماشای این مستند:👇

👈🏻 در یوتیوب فکت‌نامه ببینید

👈🏻 در اینستاگرام فکت‌نامه ببینید

✅ @Factnameh

❌ ادعای نادرست صداوسیما درباره عوارض واکسن‌های فایزر

📣 صداوسیما در بخش خبری ۲۰:۳۰ با استناد به گفته‌های یک سایت خبری در ایالات متحده می‌گوید سندی کشف شده که نشان می‌دهد واکسن فایزر یک میلیون و ۶۰۰ هزار مورد عوارض جانبی از جمله مرگ قلبی داشته است.

🔹 گزارشی که صداوسیما به آن اشاره می‌کند مربوط به یک سایت سیاسی محافظه‌کار است. در این سایت به یک گزارش دوره‌ای ایمنی اشاره شده که خود شرکت فایزر آن را برای ارائه به آژانس دارویی اروپا ارسال کرده است.

🔹 این گزارش نشان می‌دهد در یک بازه زمانی که بیش از یک میلیارد دوز واکسن کرونا در سراسر جهان تزریق شده، این واکسن هم موثر و هم ایمن بوده است.

🔹 آنچه به عنوان «عوارض واکسن فایزر» در صداوسیما گفته شده، «گزارش‌های عوارض جانبی» است که افراد در روزهای بعد از دریافت واکسن تجربه کرده‌اند و در گزارش گفته نشده که این عوارض به دلیل واکسن‌های فایزر بوده است.

🔹 گزارش‌های دیگر هم نشان می‌دهد واکسن کووید۱۹ فایزر امن و موثر است.

🔹 فکت‌نامه به ادعای صداوسیما درباره کشف سندی محرمانه مربوط به یک میلیون و ۶۰۰ هزار مورد عوارض واکسن کووید ۱۹ فایزر نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

👎 ادعای شاخ‌دار ترمیم شکاف دیوار کعبه توسط وهابیون

📣 ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی در حال انتشار است که مدعیست: «شکاف «رکن یمانی» هرساله در روز ۱۳ رجب تولد علی ابن ابی‌طالب، ترک بر می‌دارد و وهابیون برای اختفاء و سرپوش گذاردن بر این معجزه، کمیته‌ای را مأمور تعمیر و مرمت خانه خدا کرده‌اند. سنگ‌های این قسمت خاص، در سنوات مختلف به اشکال گوناگون تعمیر گردیده‌است.» خبرهای مشابهی سال‌ها در رسانه‌های نزدیک به جمهوری اسلامی منتشر شده‌بود.

🔹 این یک واقعیت عینی است که بخش کوچکی از دیوار کعبه در گوشه جنوب غربی بنا، با ظاهر و شکل متفاوتی دیده می‌شود.

🔹 در روایات اسلامی (که آزمون‌پذیر تاریخی نیستند و نمی‌توان‌ها آنها را تایید یا رد کرد) گفته می‌شود که علی ابن ابی‌طالب در داخل این ساختمان به‌دنیا آمده و در برخی از روایات شیعه هم گفته‌ شده که مادر علی ابن ابیطالب، هنگام ورود به ساختمان برای زایمان، از در وارد نشد، بلکه دیوار در محل نزدیک رکن یمانی شکافته‌شده او از این نقطه وارد آن شده‌است.

🔹 ما نمی‌دانیم ساختمان کعبه کی ساخته شده، چقدر قدمت دارد و اکتشافات باستان‌شناسی هم در این مکان ممنوع است. اما می‌دانیم که بنا بارها تعمیرات اساسی داشته‌است. به‌خصوص که این منطقه سیل خیز است و دیوار شمالی و شرقی بنا، چند بار ریزش کرده‌است.

🔹 در زمان سلطان مراد چهارم عثمانی در سال ۱۶۲۹ میلادی (قرن یازدهم هجری) سیلی، به‌طور کلی ساختمان را تخریب کرد و تنها قسمتی از دیوار جنوبی باقی ماند. این آخرین باریست که این بنا، بازسازی کلی شده‌است.

🔹 در این بازسازی که ۴۰۰ سال پیش انجام شد، بخش گوشه سمت جنوب غربی یعنی همان رکن یمانی که از بنای پیشین باقی‌مانده‌بود، به همان‌صورت باقی ماند و بقیه بنا مجددا با گرانیت ساخته شد.

🔹 بنای قدیمی‌تر که بنای جدید روی آن ساخته شده براساس روایات اسلامی نهایتا در زمان عبدالملک مروان خلیفه اموی، و حدود یک قرن بعد از تولد علی ابن ابی‌طالب ساخته شده‌است.

🔹 بنابراین این ادعا که «وهابی‌ها شکاف کعبه که هنگام تولد علی ابن ابی‌طالب ایجاد شده را تعمیر می‌کنند اما هر سال ۱۳ رجب دوباره ترک ظاهر می‌شود» شاخ‌دار است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

💬 @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

🎙 همچنان فایزر

🔹 این هفته در قسمت ۱۱۸ پادکست فکت‌نامه سوژه‌های مختلفی را که فکت‌چک کرده‌ایم، مرور می‌کنیم.

🔹 پیش از شروع فکت‌چک‌ها، گزارش فرهاد را از سئول می‌شنویم که توضیح می‌دهد در دهمین کنفرانس سالانه فکت‌چکرها چه اتفاق‌هایی افتاده است.

🔹 از فکت‌چک‌ها، ابتدا ادعای ساخت خودروی فرمول وان در ایران را مرور می‌کنیم و بعد به سراغ ادعاهایی می‌رویم که می‌گوید خانه کعبه هر سال در روز ۱۳ رجب شکافته می‌شود و متولیان خانه خدا آن را مرمت می‌کنند.

🔹 همچنین ادعای صداوسیما درباره عوارض واکسن فایزر را مرور می‌کنیم و به سراغ وضعیت سرعت اینترنت در دولت ابراهیم رئیسی می‌رویم.

🔹 کمی هم درباره نقش شرکت سحاب‌پرداز در فیلترینگ اینترنت صحبت می‌کنیم و بررسی می‌کنیم که دلیل کاهش آب رودخانه هیرمند چیست.

💬 در پایان هم به چند کامنت شنوندگان پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

❌ بر اساس نظرسنجی‌ها ۷۰ درصد زنان بدحجاب و بی‌حجاب موافق قانون حجاب اجباری‌اند

📣 حسین سوزنچی، استاد دانشگاه باقرالعلوم و از مدافعان حجاب اجباری می‌گوید: بر اساس نظرسنجی‌ها، بیش از ۸۰ درصد مردم و حتی ۷۰ درصد زنان بدحجاب و بی‌حجاب موافق قانون برای پوشش زنان هستند.

🔹 اولین بار نیست که مدافعان حجاب اجباری با استناد به نظرسنجی‌های نامشخص مدعی موافقت اکثریت مردم، حتی زنان -به قول آنها- «بدحجاب و بی‌حجاب» با حجاب اجباری می‌شوند. این ادعاها البته به دلایل منطقی بی‌اعتبار است.

🔹 اولا، نتایج و حتی اطلاعات کلی این نظرسنجی‌ها -اگر واقعا برگزار شده باشند- در دسترس عموم نیست. معلوم نیست روش تحقیق این نظرسنجی‌ها چیست؟ از چه جامعه آماری چه سوالاتی پرسیده شده؟ آیا سوالات جهت‌گیری داشته‌اند؟ پاسخ‌ها چه بوده و…

🔹 دوم، نتایج این «نظرسنجی‌»ها ضد و نقیض است. مثلا وزیر ارشاد، دبیر فرهنگ عمومی و سازمان تبلیغات اسلامی هر کدام مدعی موافقت ۸۰، ۷۰ و ۹۰ درصد مردم با حجاب اجباری‌اند، در عین حال مرکز پژوهش‌های مجلس از بی‌اعتنایی ۷۰ درصد مردم به حجاب شرعی آمار منتشر می‌کند.

🔹 سوم، ادعای موافقت ۷۰ تا ۹۰درصد مردم با حجاب اجباری، با شواهد و قرائن سازگار نیست. یکی از این شواهد تداوم طولانی‌مدت اعتراضات ۱۴۰۱، به رغم سرکوب خشونت‌بار آن است که نشان از ریشه‌دار بودن نارضایتی گروه بزرگی از مردم دارد.

🔹 چهارم، اگر به فرض اکثریت مردم مدافع حجاب اجباری‌اند، معلوم نیست چرا حکومت مخالف برگزاری نظرسنجی آزاد یا رفراندوم درباره حجاب است. پیش‌تر پیشنهاد برخی مقام‌های پیشین نظام برای همه‌پرسی در موضوعات مناقشه‌برانگیز با مخالفت قاطع رهبر جمهوری اسلامی روبه‌رو شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

💊 ادعای نادرست رئیس جمهوری درباره صنعت داروسازی ایران

📣 ابراهیم رئیسی می‌گوید: ایران حرف اول منطقه را در صنعت داروسازی می‌زند.

🔹 البته ایران در هیچ یک از شاخص‌های مرتبط با صنعت داروسازی جزو کشورهای اول منطقه نیست. ارزش صادرات دارو و تجهیزات پزشکی برخی کشورهای خاورمیانه ۲۰ تا ۳۰برابر ایران است.

🔹 بنابراین «فکت‌نامه» به ادعای ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور، مبنی براینکه: «ایران حرف اول منطقه را در صنعت داروسازی می‌زند»، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

💸 مقایسه رشد اقتصادی ایران با آمریکا و اروپا

📣 سردار نقدی، با استناد یک سری اعداد و ارقام که می‌گوید از بانک جهانی است، مدعی پیشی گرفتن ایران از آمریکا، اروپا و ژاپن در رشد اقتصادی شده.

🔹 اعداد و ارقام گفته‌شده با آمارهای بانک جهانی هم‌خوانی ندارند، اگر هم داشتند مقایسه رشد اقتصاد پرنوسان ایران با اقتصادهای باثبات توسعه‌یافته، مقایسه نادرستی است.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه گفته‌ها و آمارهای محمدرضا نقدی، معاون هماهنگ‌کننده سپاه را به وضوح خلاف واقع می‌داند و به آن نشان شاخ‌دار می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

🎙 همچنان فایزر

🔹 این هفته در قسمت ۱۱۸ پادکست فکت‌نامه سوژه‌های مختلفی را که فکت‌چک کرده‌ایم، مرور می‌کنیم.

🔹 پیش از شروع فکت‌چک‌ها، گزارش فرهاد را از سئول می‌شنویم که توضیح می‌دهد در دهمین کنفرانس سالانه فکت‌چکرها چه اتفاق‌هایی افتاده است.

🔹 از فکت‌چک‌ها، ابتدا ادعای ساخت خودروی فرمول وان در ایران را مرور می‌کنیم و بعد به سراغ ادعاهایی می‌رویم که می‌گوید خانه کعبه هر سال در روز ۱۳ رجب شکافته می‌شود و متولیان خانه خدا آن را مرمت می‌کنند.

🔹 همچنین ادعای صداوسیما درباره عوارض واکسن فایزر را مرور می‌کنیم و به سراغ وضعیت سرعت اینترنت در دولت ابراهیم رئیسی می‌رویم.

🔹 کمی هم درباره نقش شرکت سحاب‌پرداز در فیلترینگ اینترنت صحبت می‌کنیم و بررسی می‌کنیم که دلیل کاهش آب رودخانه هیرمند چیست.

💬 در پایان هم به چند کامنت شنوندگان پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

⚠️ ادعای نادرست درباره فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی در فرانسه

📣 پس از اوج گیری اعتراضات در فرانسه به دلیل کشته شدن یک نوجوان آفریقایی تبار به نام «نائل ام» توسط پلیس این کشور، کانال بیسیم‌چی مدیا که از شبکه های نزدیک به نهادهای امنیتی در ایران است در پستی اعلام کرده که «مکرون فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی را آغاز کرده» است.

🔹 ما متن سخنرانی مکرون را که جمعه گذشته منتشر شده به دقت بررسی کردیم.

🔹 آنچه رئیس جمهوری فرانسه به دنبال آن است «برقراری ارتباط» با پلتفرم‌های اینترنتی و درخواست از آنها برای به دست آوردن هویت افرادی است که «از این شبکه های اجتماعی برای ایجاد ناهنجاری و تحریک آشوب» استفاده می‌کنند.

🔹 واکنش این پلتفرم‌ها به درخواست مکرون هم نشان می‌دهد که قرار است هر کدام از پلتفرم‌ها با توجه به سیاست‌ها و ارزش‌هایی که برای کاربران خود تعریف کرده‌اند به درخواست‌های دولت مکرون پاسخ بدهند.

🔹 بنابراین ما در فکت‌نامه به این ادعای بیسیم‌چی مدیا که «مکرون فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی را آغاز کرد» نشان نادرست می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

❓ ادعای گمراه‌کننده درباره رتبه چهارم ایران در علوم و فناوری آب

📣 محمد همت؛ دبیر ستاد آب، اقلیم و محیط زیست معاونت علمی ریاست جمهوری گفته بر اساس رنکینگ سایماگو در سال ۲۰۲۲ ایران چهارمین کشور جهان در حوزه علوم و فناوری آب است. سایت سایماگو یک پورتال عمومی است که توسط چند دانشگاه و موسسه تحقیقاتی اسپانیایی اداره می‌شود و منابع آن اطلاعات موجود در پایگاه داده Scopus است و شش معیار دارد.

🔹 ایران در «تعداد، تعداد قابل استناد، تعداد ارجاع و تعداد خود ارجاعی» چهارم است. یکی از عوامل مهم در این چهار شاخص، جمعیت آن کشور است. اما در دو حوزه کیفی‌تر «نسبت ارجاع به سند و شاخص H» ایران در رتبه‌های ۲۸ و ۲۲ قرار دارد. ادعای «رتبه چهارم جهان برای کشور ایران در حوزه علوم و فناوری آب» گمراه‌کننده است زیرا بر فکت مهمی پوشش می‌گذارد و آن، داده‌های ۲ ستون سمت راست جدول سایت سایماگو است که کیفیت مقالات را می‌سنجد.

🔹 مواردی مانند «بازار خرید و فروش مقاله»، «تعداد بسیار زیاد مقاله»، «تقلب‌های علمی»، یا معیارهای دیگری مانند «جایگاه موسسات علمی ایرانی» و «شاخص نوآوری» و … نشان می‌دهد «پیشرفت در یک حوزه علمی» صرفا با «رتبه‌بندی تعداد مقالات» به‌دست نمی‌آید.

🔹 بنابراین فکت‌نامه به این ادعای محمد همت که گفته بود در سال ۲۰۲۲ ایران چهارمین کشور جهان در حوزه علوم و فناوری آب است، نشان گمراه‌کننده می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

‼️ ادعای شاخ‌دار اینکه حسن‌زاده آملی ریاضی‌دان برجسته‌ای بود

📣 سال‌ها است شایعاتی درباره دانش ریاضی آیت‌الله حسن حسن‌زاده آملی در حد حل مسائل پیچیده ریاضی و حضور در کنفرانس‌های معتبر بین‌المللی، مطرح و منتشر می‌شوند.

🔹 از جمله این مطالب خاطره‌ای است که به نقل از «یکی از اساتید ریاضی دانشگاه تهران» ماجرای شرکت آقای حسن‌زاده آملی را در یک «کنفرانس بین‌المللی» تعریف می‌کند.

🔹 این خاطره البته جعلی است. نه منبع مشخصی دارد، نه جزئیات آن قابل ردگیری است. اسم و رسم استادی که ماجرا از او نقل شده معلوم نیست و جزئیاتی مانند اینکه کنفرانس مذکور با چه عنوانی در چه زمانی و در کجا برگزار شده، نامشخص است.

🔹 اما صرف نظر از این هیچ گزارش معتبری در تایید فعالیت‌های علمی فردی با نام ««حسن حسن‌زاده طبری آملی» در وجود ندارد.

🔹 حسن زاده آملی نویسنده کتاب «دروس هیئت و دیگر رشته های ریاضی» است که در حوزه‌های علمیه تدریس می‌شود. محتوای این کتاب البته ارتباطی با ریاضیات و نجوم مدرن ندارد. در واقع آنچه او و در آن تبحر داشته، «هندسه اقلیدسی» و «نجوم کلاسیک» در حد چیزی است که در مدارس تدریس می‌شود.

🔹 هندسه اقلیدسی در دوره ابتدایی تا دبیرستان در مدارس تدریس می‌شود. در بعضی رشته‌ها، دانش‌آموزان مبانی هندسه تحلیلی (دکارتی) را نیز در سال‌های پایانی دبیرستان یاد می‌گیرند که بعد از دوران رنسانس تدوین شده‌.

🔹 در آموزش مقدماتی مدرن، نجوم کلاسیک و نظریه‌های زمین مرکزی (بطلمیوسی) منسوخ شده‌اند. اصول کلی کیهان‌شناسی را از علوم تجربی سال‌های ابتدایی آموزش داده و در سال‌های میانی دبیرستان، فیزیک نیوتون آموزش می‌دهند که مبنای مکانیک تحلیلی است و بعد از دوران رنسانس تدوین شده‌است.

🔹 هرچند علاقه‌مندان به رصد آسمان یا عکاسی نجومی، برای آشنایی با آسمان شب، از دید ناظر زمینی آموزش می‌بینند، اما این حوزه‌ها در دسته «نجوم آماتوری» قرار دارند. البته برای اموری مانند تعیین قبله، زمان اذان، تقویم قمری و … کاربرد دارند.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه به ادعای اینکه «حسن حسن زاده آملی مسائل پیچیده ریاضی را حل می‌کرده و در کنفرانس‌های بین‌المللی در کشورهای غربی حضور داشته» نشان شاخ‌دار می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

❌ ادعای نادرست صداوسیما درباره عوارض واکسن‌های فایزر

📣 صدا و سیما می‌گوید یک‌میلیون و ششصدهزار مورد از عوارض واکسن فایزر در یک سند محرمانه فاش شده است.

🔹 اولین بار نیست که تلویزیون جمهوری اسلامی درباره عوارض واکسن فایزر اخبار جعلی منتشر می‌کند. آنچه گفته شده واقعیت ندارد و برداشت تقطیع شده محافل ضد واکسن از گزارش قدیمی فایزر به آژانس دارویی اروپا است.

🔹 فکت‌نامه به ادعای صداوسیما درباره کشف سندی محرمانه مربوط به یک میلیون و ۶۰۰ هزار مورد عوارض واکسن کووید ۱۹ فایزر نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ ویدیوی قدیمی روزنامه ایران در بحبوحه اعتراضات فرانسه

📣 روزنامه ایران در توییتر خود ویدیویی با عنوان «برای دختران شانزه‌لیزه» منتشر کرده که به نظر می‌رسد ضرب و شتم معترضان زن به دست پلیس فرانسه باشد.

🔹 در بحبوحه اعتراضات گسترده در کشور فرانسه در اعتراض به قتل یک نوجوان ۱۷ ساله به دست پلیس، رسانه‌های نزدیک به اصولگرایان در داخل ایران به طور گسترده دست به تولید محتوا درباره این اعتراضات زدند.

🔹 ویدیو منتشر شده در توییتر روزنامه ایران قدیمی است و ربطی به اعتراضات اخیر فرانسه بر سر قتل نوجوان ۱۷ ساله به دست پلیس ندارد.

🔹 دقیقا همین ویدیو با همین تدوین و ترتیب صحنه‌ها دستکم یک بار، دو ماه پیش در شبکه اجتماعی روسی RUTUBE منتشر شده‌است.

🔹 تک‌تک صحنه‌های زد و خورد، هر چند خشونت پلیس فرانسه را نشان می‌دهد، طی ماه‌های پیش از آن در شبکه‌های اجتماعی روسی، ایرانی و فرانسوی با توضیحات متعددی منتشر شده بود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❗️ آمار شاخ‌دار وزیر کار درباره اشتغال خالص ۱/۴ میلیونی در سال ۱۴۰۱

📣 صولت مرتضوی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، گفت: «پارسال یک میلیون و ۳۶۰ هزار اشتغال خالص در سامانه رصد اشتغال در کشور ثبت شده که سه مرتبه راستی آزمایی شده است.»

🔹 اولین بار نیست که وزیر کار و سایر مقام‌های دولت، از جمله رئیس‌جمهوری و معاون اول ادعاهای مشابهی مطرح کرده‌اند.

🔹 پیش‌تر مقام‌های دولتی از عبارت‌‌هایی مانند «فرصت شغلی»‌ یا «شغل‌های ایجاد شده» استفاده می‌کردند، این بار اما وزیر کار با صراحت از «اشتغال خالص» صحبت کرده که تعریف روشنی دارد.

🔹 اشتغال خالص، تغییرات تعداد کل شاغلان در دوره زمانی مورد بررسی فارغ از تعداد ورودی یا خروجی شاغلان است. به عبارتی قدرمطلق برآیند ورودی شاغلان جدید به بازار کار و خروجی شاغلان از بازار کار در مفهومی به نام اشتغال خالص در هر دوره زمانی صورت‌بندی می‌شود که در گزارش‌های مرکز آمار ایران درباره تغییرات بازار کار تحت عنوان تعداد شاغلان قابل مشاهده است.

🔹 براساس گزارش مرکز آمار ایران از وضعیت بازار کار در سال ۱۴۰۱، تعداد شاغلان ۱۵ ساله و بیشتر در این سال به نسبت سال قبل حدود ۲۶۸ هزار نفر افزایش داشته است.

🔹 با این حساب روشن است آمار صولت مرتضوی بیش از ۵ برابر آمار رسمی اشتغال خالص است، به همین دلیل فکت‌نامه با توجه به ابعاد بزرگ‌نمایی، اصرار بر ارائه آمارهای نادرست و تاکید بر صحت آنها به ادعای وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی مبنی ثبت یک میلیون و ۳۶۰ هزار اشتغال خالص در سال ۱۴۰۱ نشان شاخ‌دار می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙 دورهمی فکت‌چکرها در سئول

🔹 قسمت ۱۱۹ پادکست فکت‌نامه را با گزارش فرهاد از دهمین دورهمی سالانه فکت‌چکرهای جهان برگزار می‌کنیم.

🔹 امسال گلوبال فکت در شهر سئول برگزار شد و صدها فکت‌چکر از سراسر جهان در آن حضور داشتند. گزارش این کنفرانس را از دست ندهید.

🔹 این هفته درباره آمارهای نادرست حجاب اجباری صحبت می‌کنیم و بعد به سراغ ویدئوها و ادعاهای نادرستی می‌رویم که درباره درگیری‌های این روزهای فرانسه منتشر شده است.

🔹 فکت‌چکی را درباره دانش ریاضی آیت‌الله حسن‌زاده آملی بررسی می‌کنیم و پس از آن به سراغ اظهارات مقامات قضایی جمهوری اسلامی می‌رویم. در پایان هم رتبه ایران در علوم آب را بررسی می‌کنیم.

💬 در پایان هم به چند کامنت شنوندگان پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🔔 چرا آزادی اکبر طبری قانونی نیست؟

📣 غلامعلی محمدی، رئیس سازمان زندان‌های کشور مدعی است: «آزادی طبری، هاشمی و نجفی دارای موازین قانونی است». «فکت‌نامه» این ادعا را بررسی و به این نتایج دست یافت:

🔹 ۱- مهدی هاشمی بیش از ۵۰ درصد محکومیت حبس را تحمل کرده و مطابق با ماده ۵۸ قانون مجازات اسلامی می‌توانسته تقاضای آزادی مشروط کند و این کار را انجام و با موافقت قاضی پرونده پس از تحمل ۷ سال حبس از ۱۰ سال حکم محکومیت، آزاد شده است.

🔹 ۲- محمدعلی نجفی نیز حدود نیمی از دوره محکومیت را سپری کرده ولی به دلیل مخالفت قاضی با آزادی مشروط، نتوانسته در موعد قانونی از مزایای ماده ۵۸ قانون مجازات اسلامی برخوردار شود ولی توانسته با عفو مقام رهبری آزاد شود. مقام رهبری مطابق اصل ۱۱۰ قانون اساسی حق عفو و تخفیف مجازات محکومان را دارد.

🔹 ۳- برخلاف آزادی مهدی هاشمی و محمدعلی نجفی که ظاهر قانونی دارد، قانونی بودن آزادی اکبر طبری محل تردید جدی است چراکه نامبرده در ۸ اتهام مجرم شناخته شده و جمعا به ۳۱ سال حبس محکوم شده است. نامبرده در دو مورد تقاضای اعاده دادرسی کرده و پرونده او در دیوان عالی کشور مفتوح است. قانونا اجرای حکم در دو موردی که اعاده دادرسی در مورد آن پذیرفته شده باید متوقف شود ولی چنین پروسه‌ای منجر به توقف شش مورد دیگر که با محکومیت قطعی همراه است نمی‌شود.

🔹 ۴- پذیرش اعاده دادرسی توسط رئیس قوه قضاییه و اعمال ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری امری معمول نیست و بیشتر در خصوص محکومان به اعدام اتفاق می‌افتاد تا امکان جبران اهمال احتمالی قضایی وجود داشته باشد.

🔹 بنابراین «فکت‌نامه» به ادعای غلامعلی محمدی، رئیس سازمان زندان‌های کشور مدعی است: «آزادی طبری دارای موازین قانونی است»، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh