⛺ عکس چادرهای اسرائیلی ساخته هوش مصنوعی است

📣 برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های خبری از جمله خبرگزاری صداوسیما می‌گویند شهروندان اسرائیل پس از حمله ۱۵ مهر حماس به این کشور،‌ در چادرهای اردوگاه‌ها اسکان داده شده‌اند.

🔹 یکی از عکس‌هایی که با این خبر همراه شده با هوش مصنوعی ساخته شده و عکس دیگری که منتشر شده نیز مربوط به سال ۱۳۹۰ و اعتراض‌ها به قیمت مسکن در اسرائیل است.

🔹 با وجود اینکه گزارش‌هایی معتبر درباره اسکان فلسطینی‌ها در اردوگاه سازمان ملل در جنوب غزه وجود دارد اما در زمان انتشار این خبر،‌ گزارشی وجود ندارد که نشان دهد شهروندان اسرائیلی در اردوگاه‌ها چادرنشین شده باشند.

🔹 فکت‌نامه نیز به این خبر و عکس‌ها نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🔥 به‌زودی!

🎬 مستند تازه فکت‌نامه، هکرهای نظام؛ جنگ ایدئولوژیک یا باج‌گیری دیجیتال...

✅ @Factnameh

❌ تصاویر «زندگی لاکچری رهبران حماس» ساخته هوش مصنوعی نیست.

📣 پس از خبرساز شدن تصاویری که با عنوان «زندگی مجلل رهبران حماس» در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، ابهام‌های درباره اصالت آنها مطرح و گفته شده این تصاویر، جعلی و ساخته و پرداخته هوش مصنوعی‌‌اند.

🔹 از وضعیت مالی، رفاه و امکانات موجود در اختیار رهبران حماس، اطلاع دقیقی در دست نیست. اما آنچه به عنوان زندگی مجلل رهبران حماس معرفی شده، تصاویری از یک اتاق با میز پینگ‌پنگ، تجهیزات سالن بدنسازی و سفر گروهی از افراد حماس با یک هواپیمای کوچک است

🔹 این تصاویر نمی‌توانند کار هوش مصنوعی باشند. سابقه انتشار عکس‌ها دست‌کم به ۹ سال پیش (سال ۲۰۱۴ میلادی) بازمی‌گردد.

🔹 در روزهای گذشته حنایا نفتالی، فعال رسانه‌ای نزدیک به دولت اسرائیل، تصاویر را با نرم‌افزار افزایش کیفیت ویرایش و با عنوان «زندگی مجلل رهبران حماس در زمان جنگ» منتشر کرده است.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه این ادعا را که «تصاویر «زندگی لاکچری رهبران حماس» ساخته و پرداخته هوش مصنوعی است» نشان نادرست می‌دهد.

🔔 به‌روزرسانی: نسخه قدیمی‌ و باکیفیت‌ یکی از عکس‌ها را (اسماعیل هنیه در هواپیما) در یک بلاگ قدیمی به تاریخ فوریه ۲۰۰۷ (حدود ۱۷ سال پیش) پیدا کردیم. این عکس زمانی گرفته شده که هنیه، نخست‌وزیر تشکیلات خودگردان فلسطین بود.

✍️ متن گزارش با اطلاعات جدید به‌روز شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

💬 ادعای علی خامنه‌ای در مورد نظامی بودن کشته‌شدگان اسرائیلی حمله حماس به اسرائیل

📣 رهبر جمهوری اسلامی می‌گوید کسانی که در حمله حماس به اسرائیل کشته شده‌اند، غیرنظامی نبوده‌اند؛ ادعایی که با شواهد و گزارش‌های معتبر هم‌خوانی ندارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ انتشار ویدیوی ساختگی از سخنان نتانیاهو

📣 عبدالرضا داوری، فعال سیاسی، ویدیویی منتشر کرده که در آن سخنان بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل به این صورت زیرنویس شده: «ما داریم این حملات را علیه مدارس، مساجد، بیمارستان‌ها و کودکان انجام می‌دهیم و یکی از تلاش های ما این است که تلفات انسانی (غیرنظامی) را به حداکثر برسانیم...»

🔹 این ویدیو ساختگی و قدیمی است. ویدیوی اصلی مربوط به بیش از ۱۰ سال پیش، سال ۲۰۱۲، و دیدار نتانیاهو با هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه وقت ایالات متحده است

🔹 در ویدیوی اصلی نتانیاهو می‌گوید: «ما تمام سعی خود را می‌کنیم که میزان تلفات غیرنظامی را به حداقل برسانیم در حالی که دشمنان تروریست ما برای به حداکثر رساندن این تلفات تلاش می‌کنند.»

🔹 نسخه‌ای از ویدیو که توسط داوری منتشر شد برای اولین بار به عنوان بخشی از یک برنامه طنز تلویزیونی هلندی در ۲۱ نوامبر ۲۰۱۲ پخش شده بود.

🔹 بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی که در واقع محتوای قدیمی و دست‌کاری شده یک برنامه طنز را به عنوان سخنان بنیامین نتانیاهو انتشار داده، نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

⁉️چهل کودک سربریده؛ بررسی روند همه‌گیرشدن یک شایعه

📣 سه روز پس از آغاز حمله اسرائیل به حماس، یک شبکه‌ تلویزیونی در اسرائیل از کشف اجساد ۴۰ کودک پس از حمله حماس به اسرائیل خبر داد برخی از آنها سر بریده شده‌اند.

🔹 این خبر بازتاب گسترده‌ای، در میان هواداران دو طرف درگیر در فضای عمومی و شبکه‌های اجتماعی داشته است.

🔹 در شبکه‌های عمدتا هوادار اسرائیل صحبت از از سر بریدن ۴۰ کودک بود. از آن سو در شبکه‌های مخالف اسرائیل اصل خبر کشته شدن ۴۰ کودک به عنوان «خبر جعلی» معرفی شد.

🔹 خبر بریده شدن سر ۴۰ کودک، تاکنون در هیچ منبع معتبری تایید نشده. در گزارش‌های اولیه رسانه‌ها و مقام‌های اسرائیلی هم صحبتی از سربریده شدن ۴۰ کودک نیست.

🔹 این اما به معنی رد درستی خبر کشته شدن کودکان خردسال نیست که احتمالا در میان آنها یک یا چند تن سر بریده شده‌اند.

🔹 منابع معتبر خبری پیش‌تر خبر کشته شدن کودکان در اسرائیل را تایید و به نقل از پزشکی قانونی وجود دست‌کم یک کودک خردسال سربریده را تایید کرده‌اند.

🔹 بدون دسترسی به گزارش‌های تفصیلی نمی‌توان درباره تعداد و نحوه کشتار کودکان اسرائیلی در حمله حماس اظهار نظر قطعی کرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

⚠️ نمونه‌هایی از خبرهای نادرست درباره جنگ اسرائیل و حماس

📣 برخی کانال‌های تلگرامی و کاربران شبکه‌های اجتماعی، تصاویر و ویدئوهایی دستکاری‌شده، قدیمی یا جعلی را به عنوان تصاویر جنگ اسرائیل و حماس منتشر می‌کنند که تعدادی از آنها را در فکت‌نامه بررسی کرده‌ایم.

🔹 عکس چادرهای اسرائیلی ساخته هوش مصنوعی است

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

🔹 درباره ویدئو و خبر آتش‌زدن سفارت اسرائیل در بحرین چه می‌دانیم؟

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

🔹 بررسی اعتبار ویدیوی «انهدام خودروی زرهی» به دست نیرو‌های حماس

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

🔹 ادعای نادرست درباره تشویق مردم برای رفتن به بیمارستان الاهلی از سوی اسرئیل

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙 حماس و اسرائیل؛ شایعه‌ها و ابهام‌ها

🔹 قسمت ۱۳۵ پادکست فکت‌نامه، سومین اپیزود پیاپی با موضوع درگیری‌های اسرائیل و حماس است.

🔹 در این قسمت ابتدا درباره دشواری‌های فکت‌چکینگ در این روزها صحبت می‌کنیم و توضیح می‌دهیم که فکت‌نامه از چه روش‌هایی برای مواجهه بی‌طرفانه با رویدادهای این روزها استفاده می‌کند.

🔹 پس از مقدمه، به سراغ بررسی گزارش‌هایی درباره انفجار یک کاروان غیرنظامی در غزه می‌رویم که خبرساز شده بود و پس از آن دو فکت‌چک را درباره یکی از مهم‌ترین اتفاق‌های این روزها یعنی انفجار در بیمارستان الاهلی غزه مرور می‌کنیم.

🔹 «بریده‌شدن سر چهل نوزاد در اسرائیل» شایعه‌ای است که در این قسمت پادکست نحوه‌ی شکل‌گیری آن را بررسی می‌کنیم و پس از آن هم به سراغ تصاویر و خبرهایی می‌رویم که نادرست بوده‌اند و این روزها در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان دست‌به‌دست می‌شوند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🔔 مجروح فلسطینی نه بازیگر است و نه فعال اینستاگرامی

📣 در شبکه‌های اجتماعی ویدیوهایی با این ادعا منتشر شده که یک اینفلوئنسر غزه‌ای در حال نقش بازی کردن روی تخت بیمارستان است.

🔹 در یکی از ویدیو‌ها تصویر مرد جوانی دیده می‌شود که بر روی تخت بیمارستان آرام و قرار ندارد. اکانت رسمی اسرائیل در توییتر و برخی کاربران معتقد بودند این فرد همان اینفلوئنسر غزه‌ای است که در اوایل درگیری‌های اسرائیل و حماس ویدیو‌هایی از او در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بود.

🔹می‌دانیم که اینفلوئنسر غزه‌ای مرد ۲۵ ساله‌ای است به نام «صالح الجعفراوي» که از او ویدیو‌هایی در حال شادی در زمان حملات موشکی و خشم و گریه پس از بازدید از یک بیمارستان منتشر شده است.

🔹 همچنین می‌دانیم کسی که بر روی تخت بیمارستان دیده می‌شود نوجوان ۱۶ ساله‌ای است به نام محمد سعید زندیق که مرداد ماه سال جاری (چند ماه پیش از شروع درگیری‌ها در غزه) پس از حمله نیروهای اسرائیلی به کمپ نور شمس در منطقه کرانه باختری مجروح شده است.

🔹 سعید زندیق در اثر این جراحت یک پای خود را از دست داده و نهایتا در شهریور از بیمارستان مرخص شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙 حماس و اسرائیل؛ شایعه‌ها و ابهام‌ها

🔹 قسمت ۱۳۵ پادکست فکت‌نامه، سومین اپیزود پیاپی با موضوع درگیری‌های اسرائیل و حماس است.

🔹 در این قسمت ابتدا درباره دشواری‌های فکت‌چکینگ در این روزها صحبت می‌کنیم و توضیح می‌دهیم که فکت‌نامه از چه روش‌هایی برای مواجهه بی‌طرفانه با رویدادهای این روزها استفاده می‌کند.

🔹 پس از مقدمه، به سراغ بررسی گزارش‌هایی درباره انفجار یک کاروان غیرنظامی در غزه می‌رویم که خبرساز شده بود و پس از آن دو فکت‌چک را درباره یکی از مهم‌ترین اتفاق‌های این روزها یعنی انفجار در بیمارستان الاهلی غزه مرور می‌کنیم.

🔹 «بریده‌شدن سر چهل نوزاد در اسرائیل» شایعه‌ای است که در این قسمت پادکست نحوه‌ی شکل‌گیری آن را بررسی می‌کنیم و پس از آن هم به سراغ تصاویر و خبرهایی می‌رویم که نادرست بوده‌اند و این روزها در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان دست‌به‌دست می‌شوند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🤯 ادعای بی‌اساس درباره نفع بردن اسرائیل از فروش کوکاکولا و پپسی در ایران

📣 گفته‌های سیدحسین حسینی، مجری تلویزیون ایران درباره ارتباط کوکاکولا و اسرائیل، حتی برای همکارانش هم قابل پذیرش نبود، اما ما آن را به دقت بررسی کردیم.

🔹 آنچه گفته شده بازیافت ناشیانه یک تئوری توطئه قدیمی است که بارها در میان هواداران جمهوری اسلامی رسانه‌ها و رسمی تکرار شده.

🔹 کوکاکولای ساخت ایران محصول شرکت خوشگوار است که به شرکت خصوصی در ایران به ثبت رسیده است. این شرکت بارها اعلام کرده‌ هیچ وجهی به شركت كوكاكولا بابت فرانشیز یا حق استفاده از آرم و لایسنس به کوکاکولا پرداخت نكرده‌‌ و اسانس مورد نیاز خود را از ایرلند خریداری می‌کند.

🔹 اما فرای این رابطه میان کوکاکولا و پپسی با اسرائیل هم یک تئوری توطئه بی‌اساس است که سند یا حتی دلیل منطقی برای اثبات آن وجود ندارد.

🔹 این دو شرکت کمپانی‌های بزرگ چند ملیتی‌اند که سهام‌ آنها به طور مستقیم یا با واسطه میان ده‌ها هزار سهامدار پخش است.

🔹 با این حال خبرگزاری فارس و سایت رجانیوز در روزهای اخیر به «اسناد» از قبیل «کمک چند میلیارددلاری کوکاکولا و پپسی به اسرائیل در سال ۲۰۰۳» اشاره کرده‌اند. این «اسناد» قطعا جعلی‌اند. اعداد و ارقامی که گفته می‌شود به نسبت اقتصاد اسرائیل و در مقیاس درآمد خالص کوکاکولا و پپسی عدد بزرگ و غیرمنطقی است.

🔹 ساختار مالی و اداری کارخانه‌های محلی کوکاکولا مستقل است. ممکن است نمایندگی‌ها در برنامه‌های خیریه یا امور اجتماعی از قبیل و جمع‌آوری کمک مالی مشارکت کنند، اما اینها اولا ارتباطی با کوکاکولا و سهام‌داران ندارد، دوم مختص اسرائیل نیست و در همه جا، از جمله در فلسطین و غزه سابقه‌دار است.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه به گفته‌های سیدحسین حسینی، مجری صدا و سیما، درباره ارتباط کوکاکولا و اسرائیل نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

اصلاح و به‌روزرسانی: پیشتر در این پست به اشتباه از خبرگزاری فارس و رجانیوز نقل شده بود که کوکاکولا و پپسی ۷۰ میلیارد دلار به اسرائیل کمک کرده است، در حالی که در این دو رسانه از کمک ۶/۴ میلیارد دلاری این دو شرکت در سال ۲۰۰۳ صحبت شده. این رقم هم غیرمستند و در مقیاس اقتصاد اسرائیل و درآمد خالص دو شرکت نوشابه‌سازی غیر منطقی است و تغییری در محتوا و نشان درستی‌سنجی ایجاد نمی‌کند.


👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ تصاویر فستیوالی در تبت به جای اردوگاه آوارگان غزه

📣 در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی با ادعای «اسکان آوارگان غزه در صحرای سینا در مرز اردن» منتشر شده است. این ویدیو پس از آغاز درگیری‌ها میان حماس و اسرائیل در زبان‌های مختلف با عناوینی مشابه منتشر شده است.

🔹 شبه‌جزیره سینا بخشی از خاک مصر است و مرز مشترک با اردن ندارد. ما حداقل ۵ نمونه از ویدیو‌های مشابه به دیگر زبان‌ها را یافتیم که از ۱۰ اکتبر تا ۲۴ اکتبر به این ادعا در شبکه‌های مجازی دامن زده‌اند.

🔹 جستجو‌های ما اما نشان می‌دهد این تصاویر ربطی به حوادث امروز در فلسطین و غزه ندارد. ما با جستجوی معکوس تصاویری از این ویدیو توانستیم به ویدیو‌های مشابهی دست‌ پیدا کنیم و با جایگذاری عناصر کلیدی تصاویر توانستیم به این قطعیت برسیم که این ویدیو و ویدیو‌های مشابه همگی مربوط به فستیوالی بودایی است و در سپتامبر گذشته در تبت برگزار شده است.

🔹 بنابراین فکت‌نامه به ویدیویی که با عنوان «اسکان آوارگان غزه در صحرای سینا در مرز اردن» منتشر شده است نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🚑 شرح نادرست برای ویدئوی انتقال یک مجروح در غزه

📣 حساب کاربری شبکه من و تو در اینستاگرام، روز ۷ آبان ۱۴۰۲ ویدئویی را با عنوان «شهیدی که انگشتش را تکان داد» منتشر کرده است. هدف این پست، انتقال این پیام است که تصویر به نمایش درآمده یک صحنه‌سازی است.

🔹 این ویدئو یک روز پیش از من و تو توسط بعضی کاربران با شرحی به همین مضمون در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است. به عنوان نمونه می‌توان به این توییت اشاره کرد که پیش از من و تو منتشر شده است.

🔹 اصل ویدئو روز ۶ آبان در حساب کاربری شهاب یونس، تصویربردار و گزارشگر مستقر در غزه منتشر است.

🔹 نه در شرح ویدئو و نه در صداهای تصویر هیچ اشاره‌ای به اینکه فرد روی برانکارد کشته شده نیست، در عوض نشانه‌ها و شواهد تصویر نشان از تلاش برای انتقال سریع و با عجله فرد روی برانکارد، حکایت دارد.

🔹 در ویدئو عبارت «اسعاف» به معنی درخواست آمبولانس به وضوح شنیده می‌شود.

🔹 یکی دیگر از واژه‌های شنیده شده در ویدئو کلمه «بالراحه» موقع قرار دادن فرد در خودرو است. معنی لفظی این کلمه نیز «به آرامی»، «آهسته» است. عبارتی که نشان می‌دهد فرد روی برانکارد هنوز زنده است.

🔹 بنابراین روشن است که فیلمبردار در حال تصویربرداری از انتقال فردی مجروح است که تکان خوردن دست غیرطبیعی و عجیب نیست، در نتیجه ادعای صحنه‌سازی برای این ویدئو نادرست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ ویدئوهایی از چهار زن فلسطینی در دو شهر مختلف

📣 پست و ویدئوهایی که با عنوان خوشحالی دو زن از حمله حماس و عزاداری نمایشی همان دو نفر بعد از حمله اسرائیل به غزه منتشر شده، بارها و بارها در شبکه‌های اجتماعی فارسی و غیرفارسی دیده شده است.

🔹 این ویدئوها مربوط به چهار نفر مختلف است. دو زن اول، مادران دو جوانی هستند که در انفجاری در کرانه باختری کشته شده‌اند و دو زن دیگر در نوار غزه در حال سوگواری برای دختری هستند که از بستگانشان است.

🔹 فکت‌‌نامه به این ادعا که دو زن در حال شادیند و همان‌ها چند روز بعد در حال عزاداری نمایشی‌اند نشان نادرست می‌دهد زیرا این دو ویديو مربوط به چهار نفر مختلف است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ ادعای نادرست صحنه‌سازی و تکان‌خوردن اجساد فلسطینیان

📣 ویدئویی که با عنوان صحنه‌سازی و تکان‌خوردن اجساد فلسطینی منتشر و دست‌به‌دست می‌شود مربوط به یک اعتراض نمادین در مصر است که دانشجویان در آبان ۱۳۹۲ در دانشگاه الازهر برگزار کرده‌اند.

🔹برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی ویدئویی را با مضمون «صحنه‌سازی» و «تکان خوردن اجساد» در غزه منتشر کرده‌اند

🔹 این ویدئو در طول یک دهه گذشته بارها با توضیحات مختلف منتشر و در شبکه‌های اجتماعی دست به دست شده است.

🔹 ویدئو قدیمی است و ارتباطی با غزه یا فلسطین ندارد. ۱۰ سال پیش در تاریخ ۶ آبان ۱۳۹۲، در حساب کاربری روزنامه مصری البدیل در یوتیوب با عنوان اعتراض نمادین دانشجویان هوادار اخوان‌المسلمین در دانشگاه الازهر مصر منتشر شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ خبر ساختگی درباره انتقال نظامیان اسرائیل به تونل‌های غزه

📣 عکسی در شبکه‌های اجتماعی فارسی منتشر شده که ادعا می‌شود سربازان اسرائیلی بازداشت شده به دست نیرو‌های حماس را نشان می‌دهد که به درون تونل‌ها غزه منتقل شده‌اند.

🔹 این توییت تا این لحظه بیش از ۱۲هزار بار دیده شده است.

🔹 این ادعا قطعا درست نیست. این عکس دستکم ۱۰ ساله است. نسخه‌ قدیمی آنلاینی که از آن پیدا کردیم مربوط می‌شود به گزارش کوتاهی که در خبرگزاری قدس (قدسنا) در تاریخ ۱۲ آبان ۱۳۹۲ منتشر شده است.

🔹 در عکسِ کامل می‌توانیم به وضوح ببینیم که نظامی‌هایی که در حال بازدید از این تونل در نزدیکی مرز غزه هستند سلاح‌های خود را به همراه دارند.

🔹 دستگیری و انتقال نظامیان اسرائیلی به داخل غزه قطعا در صدر خبرهای جهان می‌بود و احتیاج به خبررسانی اکانت‌های ناشناس نبود.

🔹 به همین خاطر و همینطور بابت استفاده از یک عکس دستکم ۱۰ساله برای پخش کردن چنین شایعه‌ای، این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh