❌ خوارزمی مبدع شکل اعداد نبوده و شکل عددنویسی امروزی ربطی به زوایای آن ندارد

🔹سال‌هاست در شبکه‌های اجتماعی ادعایی دست‌به‌دست می‌شود که خوارزمی اعداد لاتین را طراحی کرده و هر عدد بر اساس تعداد زاویه‌ها شکل گرفته است.

🔹این ادعا نادرست است. سیستم عددی رایج امروز (9–0) هندی–عربی است و منشاء آن هند باستان (قرون ۵–۶ میلادی) و مفهوم صفر است.

🔹نقش خوارزمی، ترجمه و ترویج سیستم هندی به جهان بوده است. در واقع او انتقال‌دهنده شکل اعداد بود، نه طراح آن.

🔹این سیستم عددنویسی بین قرون ۱۱ تا ۱۳ میلادی، به‌ویژه از طریق کتاب فیبوناچی در اروپا رایج شد و اعداد عربی جایگزین اعداد رومی شدند.

🔹در تاریخ، اعداد به‌طور طبیعی و بر اثر خوشنویسی تغییر کرده‌اند، نه بر اساس طراحی زاویه‌ای. مثال: صفر به صورت نقطه، ۲ خمیده، ۵ شبیه صفر کوچک، ۷ با یک زاویه ساده، ۸ دو دایره روی هم.

🔹هیچ کتاب یا نسخه خطی معتبری از طراحی زاویه‌ای اعداد توسط خوارزمی سخن نمی‌گوید؛ تصویر زاویه‌ای موجود در این ادعاها، مدرن و ساختگی هستند و در هیچ دوره‌ای این اعداد به این شکل نوشته نمی‌شدند.

🔹بر این اساس فکت‌نامه به این ادعا که خوارزمی نحوه نگارش اعداد بر اساس زاویه‌های آن‌ها را ابداع/اختراع کرده، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ سی‌ان‌ان با فرمانده سابق سنتکام درباره «ائتلاف جهانی علیه ایران» مصاحبه نکرده است

🔹در شبکه‌های اجتماعی متنی به شکل مصاحبه منتشر شده که به ژنرال «کنت مک‌کنزی» فرمانده سابق سنتکام (فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا) در مصاحبه با سی‌ان‌ان، نسبت داده می‌شود.

🔹در این متن ادعا شده که او می‌گوید حملات اسرائیل به ایران در «جنگ ۱۲روزه» با هماهنگی آمریکا، ناتو، کشورهای عربی، پاکستان، آذربایجان، مجاهدین خلق، نیروهای سلفی و برخی نیروهای مسلح انجام شده و اسرائیل تنها «پیمانکار» این عملیات بوده و هدف اصلی «سرنگونی ایران» بوده است.

🔹این ادعا شاخ‌دار است و متن منتشرشده، نه در وب‌سایت CNN و نه در آرشیو رسمی این شبکه وجود ندارد و هیچ رسانه بین‌المللی معتبری چنین مصاحبه‌ای منتشر نکرده است.

🔹جست‌وجوها نشان می‌دهد که این متن نخستین‌بار در کانال‌های تلگرامی و برخی وب‌سایت‌های نزدیک به حکومت ایران منتشر شده و سپس در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شده است.

🔹به جز این‌ها، بررسی محتوا نیز نشان می‌دهد که لحن و ادبیات آن به‌وضوح با گفتار یک مقام نظامی آمریکایی تفاوت دارد.

🔹بنابراین با توجه به اینکه متن ادعایی کاملا بی‌اساس و بدون منبع است و محتوای آن نیز ساختگی است، فکت‌نامه به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ نقل قول جعلی منسوب به توماس کارلایل درباره امام حسین

🔹سال‌هاست یک نقل قول جعلی منسوب به توماس کارلایل، مورخ مشهور اسکاتلندی قرن نوزدهم درباره امام حسین و کربلا در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود.

🔹این نقل قول را بیش از نیم قرن پیش روحانیون شیعه جعل کرده‌اند.

🔹کارلایل درباره بسیاری از شخصیت‌های تاریخی جهان صحبت کرده و حتی در کتاب «قهرمانان و ستایش قهرمانان» یک فصل را به پیامبر اسلام اختصاص داده و چند باری به امام علی اشاره کرده، اما هیچ اشاره‌ای از او به امام حسین یا کربلا مستند نشده است.

🔹منبع این نقل‌قول جعلی، کتابی از عبدالکریم هاشمی‌نژاد، روحانی و مدرس حوزه علمیه مشهد، در سال ۱۳۴۷ است. این کتاب علاوه بر این، نقل‌ قول‌های جعلی دیگری هم دارد، مانند جملات منسوب به گاندی که فکت‌نامه پیش‌تر آن را فکت‌چک کرده است.

🔹مشخص نیست آیا هاشمی‌نژاد این نقل قول‌های جعلی را از خودش درآورده یا جایی دیده و شنیده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا و نقل‌قول نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

🔹 قایقی از زمان عیسی، اما نه قایق او

🔹صفحه اینستاگرام تلویزیون من‌وتو عکسی از یک قایق باستانی منتشر کرده و نوشته این قایق، «قایق عیسی» نام دارد و می‌تواند با یکی از معجزات عیسی مسیح در کتاب مقدس مرتبط باشد.

🔹قایق مورد اشاره در واقع «قایق دریای جلیل» نام دارد که با نام غیررسمی و تبلیغاتی «قایق عیسی» نیز شناخته می‌شود.

🔹این قایق ماهیگیری باستانی در سال ۱۹۸۶ در سواحل شمال غربی دریاچه جلیل (در اسرائیل) کشف شد.

🔹باستان‌شناسان قدمت آن را به قرن اول میلادی تخمین زده‌اند؛ یعنی همان زمان و مکانی که منسوب به شرایط زندگی عیسی مسیح است.

🔹با این حال، هیچ مدرک باستان‌شناسی، تاریخی یا کتیبه‌ای وجود ندارد که این قایق را مستقیماً به عیسی مسیح یا شاگردانش مرتبط کند.

🔹در قرن اول میلادی، هزاران قایق ماهیگیری مشابه در این دریاچه وجود داشته است.

🔹نام «قایق عیسی» صرفاً یک عنوان نمادین و غیررسمی است که به دلیل جذابیت رسانه‌ای و توریستی به آن داده شده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدئوی مراسم یادبود سربازان کشته شده اسرائیلی ارتباطی با جنگ ۱۲ روزه با ایران ندارد

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدئویی با عنوان «مراسم یادبود سربازان کشته شده اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه با ایران» منتشر و با استناد به آن ادعا شده تعداد سربازان کشته‌شده در جریان حملات ایران، به مراتب بیشتر از آن چیزی است که اعلام شده است.

🔹این ادعا نادرست است و ویدئو، ارتباطی با جنگ ۱۲روزه ایران و اسرائیل ندارد.

🔹افرادی که در قاب عکس‌ها دیده می‌شوند، در واقع همه سربازان اسرائیلی هستند که از زمان حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون کشته شده‌اند و آمار و مشخصات آنها پیش‌تر اعلام و منتشر شده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای بی‌اساس درباره صدرنشینی ایران در فهرست کشورهای چهارفصل جهان

🔹سایت نورنیوز و چند سایت خبری دیگر در ایران ادعا کرده‌اند «ایران در رنکینگ کشورهای چهار فصل جهان در رده اول قرار گرفته است.»

🔹تردیدی در تنوع اقلیمی ایران نیست، اما این ادعا بی‌اساس، غیرعلمی و نادرست است.

🔹اول، چنین رده‌بندی، یعنی رده‌بندی کشورها بر اساس «چهار فصل» وجود خارجی ندارد و جست‌وجوهای ما در منابع معتبر علمی و رسانه‌ای برای پیدا کردن گزارشی با این مضمون به جایی نرسید.

🔹دوم، کشورهای دیگری هم هستند که بر اساس طبقه‌بندی‌های معتبر اقلیمی، شرایط متنوع‌تری نسبت به ایران دارند.

🔹بر این اساس فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای شاخ‌دار بادامچیان درباره باحجاب بودن ۴۰ میلیون زن ایرانی

🔹اسدالله بادامچیان، رئیس شورای مرکزی موتلفه ادعا کرده که در ایران «۴۰ میلیون زن محجبه داریم که اکثرا چادری‌اند.»

🔹اول، این ادعا از نظر آماری غیرممکن است. طبق آخرین برآوردهای مرکز آمار، کل جمعیت زنان در ایران کمتر از ۴۳ میلیون نفر است که حدود ۱۰ میلیون نفرشان کمتر از ۱۵ سال دارند.

🔹دوم، حجاب در ایران اجباری است و افراد صرف‌نظر از عقیده خود موظف به رعایت آن هستند و در غیر این صورت ممکن است تحت تعقیب و مجازات قرار بگیرند.

🔹با این وجود، بسیاری از گزارش‌های میدانی در داخل ایران از مخالفت گسترده و مقاومت گروه بزرگی از زنان در مقابل حجاب اجباری حکایت دارد.

🔹سوم، ادعای مطرح‌شده علاوه بر اینکه غیرمنطقی و بر خلاف مشاهدات میدانی است، با نتایج نظرسنجی‌های رسمی نهادهای حکومتی هم تضاد آشکاری دارد.

🔹چهارم، طبق اسناد درز کرده از آخرین پیمایش ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان در سال ۱۴۰۲، حدود ۴۵ درصد افراد به صراحت اعلام کرده‌اند که مخالف حجاب اجباری‌اند.

🔹این در شرایطی است که مخالفت با حجاب اجباری در ایران، دردسرساز است و احتمالا اگر این نظرسنجی در شرایط آزاد برگزار شود، نسبت مخالفت بیش از این خواهد بود.

🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

🎙 اختراعات شاخ‌دار

🔹در قسمت ۲۳۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا ادعای رئیس شورای مرکزی موتلفه اسلامی درباره حجاب در ایران را بررسی کردیم.

🔹در ادامه سراغ ماجرای انتقال چند رأس گوزن زرد ایرانی به اسرائیل در روزهای منتهی به انقلاب ۵۷ رفتیم و پس از آن هم به تکرار ادعاهای شاخ‌دار درباره اختراع دستگاه باران‌ساز پرداختیم.

🔹اختراع یا ابداع نحوه عددنویسی با استفاده از تعداد زاویه‌ها، ادعایی است که سال‌هاست به خوارزمی منتسب می‌شود و ما درباره رد آن توضیح داده‌ایم.

🔹نتایج و موفقیت تیم ایران در المپیاد نجوم امسال در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب داشت که درباره آن نیز صحبت می‌کنیم.

🔹تمجید توماس کارلایل از امام حسین و افشاگری ژنرال مک‌کنزی درباره جنگ ۱۲ روزه، دو نقل‌قول جعلی هستند که آنها را درستی‌سنجی کردیم.

🔹خبر رونمایی از ربات حاملگی در چین به طور گسترده‌ای در رسانه‌ها منتشر شد. ادعای چنین اختراعی، شاخ‌دار بود و دلیل آن را توضیح خواهیم داد.

🔹عکس رهبران اروپایی در انتظار دیدار با ترامپ، ویدیوی سگ‌گردانی پرچم جمهوری اسلامی در عراق، تصادف یک خودروی برقی در آمریکا، اظهارنظر منتسب به رئیس‌جمهور سنگال، ادعایی درباره قایق عیسی و ویدیویی از مراسم یادبود سربازان اسرائیلی، از سوژه‌هایی است که در این قسمت به آنها پرداخته‌ایم.

🔹این‌ها و چند فکت‌چک ریز و درشت و دیگر را در این قسمت خواهید شنید.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست درباره مضر بودن ماموگرافی، تست پاپ اسمیر و انجام بیوپسی

🔹در شبکه‌های اجتماعی فارسی ویدیویی از زنی به نام باربارا اونیل در سطحی وسیع منتشر شده که می‌گوید ماموگرافی، تست پاپ اسمیر و انجام بیوپسی، مضر است.

🔹باربارا اونیل، یک سخنران و مروج سبک «زندگی طبیعی» استرالیایی است و مدرک پزشکی ندارد.

🔹او می‌گوید تست پاپ اسمیر به دهانه رحم آسیب می‌زند و بیوپسی آسیب بیشتری وارد می‌کند، و ماموگرافی هم با فشرده‌سازی سینه و امواج رادیویی به بیمار ضربه می‌زند.

🔹به دلیل ترویج اطلاعات نادرست و خطرناک در حوزه سلامت، از جمله ادعای درمان سرطان با جوش شیرین، فعالیت اونیل در استرالیا ممنوع شده است.

🔸ماموگرافی: تابش اشعه ایکس در ماموگرافی بسیار کم است و مزایای آن در تشخیص زودهنگام سرطان سینه بسیار بیشتر از خطرات احتمالی آن است.

🔹فشرده‌سازی سینه نیز باعث سرطان یا گسترش آن نمی‌شود و برای کیفیت تصویربرداری ضروری است.

🔸تست پاپ اسمیر: این تست برای غربالگری سرطان دهانه رحم ایمن و مؤثر است.

🔹طبق مطالعات پزشکی، پاپ اسمیر باعث آسیب به بافت دهانه رحم نمی‌شود و هیچ مدرکی دال بر اینکه انجام مکرر آن باعث سرطان یا عوارض جدی می‌شود، وجود ندارد.

🔹مزایای تشخیص زودهنگام سرطان دهانه رحم از طریق پاپ اسمیر بسیار بیشتر از ناراحتی‌های جزئی ناشی از آن است.

🔸بیوپسی: بیوپسی برای تشخیص قطعی بیماری‌ها و تعیین نوع دقیق آنها ضروری است و به طور کلی ایمن است.

🔹احتمال گسترش سرطان از طریق بیوپسی (پاشش تومور) بسیار نادر و کمتر از یک درصد است.

🔹مزایای تشخیص دقیق از طریق بیوپسی به مراتب بیشتر از این خطرِ بسیار اندک است.

🔹در نهایت اظهارات باربارا اونیل در مورد مضر بودن این روش‌های تشخیصی سرطان، نادرست و غیرعلمی هستند و سازمان‌های بهداشتی معتبر، این آزمایش‌ها را به عنوان روش‌های مؤثر و ایمن برای تشخیص زودهنگام سرطان توصیه می‌کنند.

🔹به دلیل همین توضیحات، فکت‌نامه به این ادعاها به نقل از باربارا اونیل نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست ممنوع‌الکار شدن زینب موسوی

🔹خبری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده مبنی بر اینکه زینب موسوی، کمدین ایرانی، ممنوع‌التصویر و ممنوع‌الکار شده است.

🔹این خبر پس از آن منتشر شد که دادستانی تهران به دلیل انتشار یک طنز جنجالی درباره شاهنامه، علیه او اعلام جرم کرد.

🔹با وجود این تاکنون هیچ حکمی از سوی قوه قضاییه در این پرونده صادر نشده است و تحقیقات در مرحله مقدماتی قرار دارد.

🔹در پی این اتفاقات، صفحه اینستاگرام زینب موسوی مسدود شد، اما مشخص نیست که این انسداد به دست خود او صورت گرفته یا در نتیجه گزارش کاربران بوده است.

🔹با توجه به اینکه تا این لحظه (۷ شهریور ۱۴۰۴) هنوز هیچ حکمی اعلام نشده، فکت‌نامه به ادعای ممنوع‌الکار شدن او نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی منتسب به دعوای ویشکا آسایش، هوش مصنوعی است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر شده که ادعا می‌کند فیلم دعوای ویشکا آسایش، بازیگر ایرانی، در محل کارش در خارج از کشور است.

🔹این ادعاها شاخ‌دار است و آنچه در این پست‌ها می‌بینیم، نسخه دستکاری‌شده یک ویدیوی دیگر است که ارتباطی با ویشکا آسایش ندارد.

🔹در واقع این ویدیوها با هوش مصنوعی یا ابزارهای ویرایش ویدیو، دستکاری شده‌اند.

🔹اصل این ویدیو در شبکه‌های اجتماعی غیرفارسی پخش شده بود و در نسخه‌های دستکاری‌شده اکانت‌های فارسی‌زبان، صورت ویشکا آسایش را به جای زن جوانی که در ویدیوی اصلی فریاد می‌زند، قرار داده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با ویشکا آسایش نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای شاخ‌دار درباره نوه خمینی با مایو

🔹در شبکه‌های اجتماعی، تصویری از زنی منتشر شده که موهای خود را پوشانده و با لباس شنا در کنار استخر نشسته است. ادعا شده که این فرد، نوه روح‌الله خمینی است و در برخی پست‌ها او را «یاسمن اشراقی دختر علی اشراقی نوه دختری خمینی» معرفی کرده‌اند.

🔹این ادعا صحت ندارد. فردی که در تصویر دیده می‌شود، اینفلوئنسر مکزیکی، آنالی گواهاردو است که آوریل ۲۰۲۵ به کلمبیا سفر کرده و این تصاویر را از خود منتشر کرده است.

🔹پیش‌تر نیز تصاویر دیگری از دختری بدون حجاب اما با «مایو اسلامی» منتشر شده و ادعا شده بود نوه خمینی در کنار استخر است که آن هم صحت نداشت.

🔹فکت‌نامه به ادعای اخیر نیز نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست درباره آرامگاه کوروش قبل و بعد از انقلاب

🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که می‌گوید آرامگاه کوروش کبیر، قبل از انقلاب بی‌حفاظ بوده و بعد از انقلاب نورپردازی، شیشه‌گذاری و ثبت جهانی شده است.

🔹به عنوان مثال، برخی کاربران تصویری قدیمی از چرای گوسفندان در محوطه مقبره را با تصاویر نورپردازی‌شده و حفاظت‌شده سال‌های اخیر مقایسه می‌کنند.

🔹تصویر چرای گوسفندان (احتمالا عشایر قشقایی) مربوط به اوایل دهه ۱۳۴۰ و عکاس آن جک گاروفالو، فتوژورنالیست فرانسوی است.

🔹مقایسه تصاویر آرامگاه کوروش کبیر از اواخر قاجار، دوره رضاشاه و اوایل سلطنت محمدرضاشاه نشان می‌دهد که بنای آرامگاه پیوسته در حال تمیزکاری بوده و زمین‌های اطراف نیز به تدریج تسطیح شده‌اند، بطوریکه جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی با حضور سران کشورهای جهان در این محل برگزار شد.

🔹وضعیت مجموعه و مرمت و ساماندهی آرامگاه در سال ۱۳۵۰ در میان گزارش‌های ویدیویی و تصویری مشخص است.

🔹این محوطه تا دو دهه پس از انقلاب بدون رسیدگی جدی رها شده بود.

🔹مقبره کوروش کبیر از سال ۱۳۸۳ جزو میراث جهانی یونسکو ثبت شد، اما جمهوری اسلامی، محدودیت‌های امنیتی-پلیسی و حصارکشی برای تجمع در این محل را آغاز کرد؛ به‌خصوص در هفته اول آبان هر سال که گروه زیادی از مردم برای بزرگداشت سالگرد کوروش کبیر به این محل می‌روند.

🔹تغییر اسم محل و نصب مقبره شهدای گمنام، از جمله فعالیت‌های جمهوری اسلامی است. هر دو رهبر جمهوری اسلامی، اقبال مردم به کوروش کبیر را تحقیر کرده‌اند و آن را توهم خوانده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که پهلوی به مقبره کوروش کبیر بی‌توجه بوده و بعد از انقلاب به این بنا رسیدگی شده،‌ نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

🎙 اختراعات شاخ‌دار

🔹در قسمت ۲۳۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا ادعای رئیس شورای مرکزی موتلفه اسلامی درباره حجاب در ایران را بررسی کردیم.

🔹در ادامه سراغ ماجرای انتقال چند رأس گوزن زرد ایرانی به اسرائیل در روزهای منتهی به انقلاب ۵۷ رفتیم و پس از آن هم به تکرار ادعاهای شاخ‌دار درباره اختراع دستگاه باران‌ساز پرداختیم.

🔹اختراع یا ابداع نحوه عددنویسی با استفاده از تعداد زاویه‌ها، ادعایی است که سال‌هاست به خوارزمی منتسب می‌شود و ما درباره رد آن توضیح داده‌ایم.

🔹نتایج و موفقیت تیم ایران در المپیاد نجوم امسال در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب داشت که درباره آن نیز صحبت می‌کنیم.

🔹تمجید توماس کارلایل از امام حسین و افشاگری ژنرال مک‌کنزی درباره جنگ ۱۲ روزه، دو نقل‌قول جعلی هستند که آنها را درستی‌سنجی کردیم.

🔹خبر رونمایی از ربات حاملگی در چین به طور گسترده‌ای در رسانه‌ها منتشر شد. ادعای چنین اختراعی، شاخ‌دار بود و دلیل آن را توضیح خواهیم داد.

🔹عکس رهبران اروپایی در انتظار دیدار با ترامپ، ویدیوی سگ‌گردانی پرچم جمهوری اسلامی در عراق، تصادف یک خودروی برقی در آمریکا، اظهارنظر منتسب به رئیس‌جمهور سنگال، ادعایی درباره قایق عیسی و ویدیویی از مراسم یادبود سربازان اسرائیلی، از سوژه‌هایی است که در این قسمت به آنها پرداخته‌ایم.

🔹این‌ها و چند فکت‌چک ریز و درشت و دیگر را در این قسمت خواهید شنید.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:40 مقدمه
00:03:19 ادعای شاخ‌دار بادامچیان درباره باحجاب بودن ۴۰ میلیون زن ایرانی
00:09:51 درباره پروژه انتقال گوزن زرد ایرانی به اسراییل چه می‌دانیم؟
00:21:44 از «مهندس شهرام پروین» و شبه‌علم «انرژی ارگون» چه می‌دانیم؟
00:29:45 خوارزمی مبدع شکل اعداد نبود و عددنویسی امروزی ربطی به زوایا ندارد
00:34:41 درباره موفقیت تیم المپیاد نجوم و اخترفیزیک ایران چه می‌دانیم؟
00:37:27 نقل قول جعلی منسوب به توماس کارلایل درباره امام حسین
00:42:46 ادعای شاخ‌دار ساخت ربات حاملگی انسان‌نما
00:47:52 انتساب مصاحبه ساختگی به ژنرال مک‌کنزی درباره ائتلاف علیه ایران
00:51:15 تصویر جعلی از انتظار رهبران اروپایی پشت دفتر ترامپ
00:52:54 ویدیوی هوش مصنوعی از سگ‌گردانی با پرچم جمهوری اسلامی در عراق
00:54:09 ادعای نادرست درباره از کنترل خارج شدن خودرو الکتریکی در کالیفرنیا
00:55:19 قایقی از زمان عیسی، اما نه قایق او
00:56:35 نقل‌قول نادرست منتسب به رییس‌جمهور سنگال درباره انحلال پارلمان
00:58:29 ویدئوی یادبود سربازان کشته‌شده اسرائیلی، ربطی به جنگ ۱۲روزه ندارد
01:00:11 ادعای بی‌اساس درباره صدرنشینی ایران در لیست کشورهای چهارفصل
01:02:13 مرور سه فکت‌چک کوتاه
01:04:48 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

📝 آیا پنل‌های خورشیدی مشکل ناترازی برق در ایران را حل می‌کند؟‌

🔹همزمان با قطعی برق در ایران، مقام‌های دولتی از افزایش ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی ایران به ۲ هزار مگاوات خبر دادند و برنامه‌ریزی برای افزایش آن به ۷ هزار مگاوات خبر می‌دهند.

🔹فکت‌نامه نمی‌تواند به طور مستقل این آمار را تایید یا رد کند؛ اما همزمانی این اخبار با بحران ناترازی برق، ممکن است این تصور را ایجاد کند که انرژی خورشیدی می‌تواند کسری تراز برق در ایران را جبران کند؛ که تصور درستی نیست.

🔹طبق برآوردهای موجود، کسری تراز برق در ایران حدود ۲۵ هزار مگاوات است، در حالی که کل ظرفیت اسمی طرح‌های دولتی برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی حدود ۷ هزار مگاوات است. این تازه ظرفیت اسمی نیروگاه‌های خورشیدی است، وگرنه بهره‌وری واقعی به مراتب کمتر از این است.

🔹اگر خوشبینانه فرض کنیم ظرفیت موثر پیک نیروگاه‌های خورشیدی حدود ۴۰ درصد باشد، در این صورت برای جبران کسری ۲۵ هزار مگاوات برق، ایران به بیش از ۶۰ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی احتیاج دارد؛ چیزی حدود ۳۰ برابر ظرفیت موجود و ۹ برابر هدف‌گذاری دولت تا پایان سال.

🔹طبق آمار سال ۲۰۲۴ در کل دنیا تنها در پنج کشور چین، آمریکا، هند، آلمان و ژاپن ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی بیش از ۶۰ هزار مگاوات است که این کشورها هم در نهایت موفق شده‌اند بین ۶ تا ۱۵ درصد نیاز خود را از انرژی خورشیدی تامین کنند.

🔹تردیدی در ظرفیت بالای ایران برای توسعه انرژی خورشیدی نیست، اما این نافی این واقعیت نیست که توسعه نیروگاه‌های خورشیدی نمی‌تواند به تنهایی مشکل ناترازی برق در ایران را حل کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh