FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.22K photos
731 videos
3 files
4.25K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
🔹 قایقی از زمان عیسی، اما نه قایق او

🔹صفحه اینستاگرام تلویزیون من‌وتو عکسی از یک قایق باستانی منتشر کرده و نوشته این قایق، «قایق عیسی» نام دارد و می‌تواند با یکی از معجزات عیسی مسیح در کتاب مقدس مرتبط باشد.

🔹قایق مورد اشاره در واقع «قایق دریای جلیل» نام دارد که با نام غیررسمی و تبلیغاتی «قایق عیسی» نیز شناخته می‌شود.

🔹این قایق ماهیگیری باستانی در سال ۱۹۸۶ در سواحل شمال غربی دریاچه جلیل (در اسرائیل) کشف شد.

🔹باستان‌شناسان قدمت آن را به قرن اول میلادی تخمین زده‌اند؛ یعنی همان زمان و مکانی که منسوب به شرایط زندگی عیسی مسیح است.

🔹با این حال، هیچ مدرک باستان‌شناسی، تاریخی یا کتیبه‌ای وجود ندارد که این قایق را مستقیماً به عیسی مسیح یا شاگردانش مرتبط کند.

🔹در قرن اول میلادی، هزاران قایق ماهیگیری مشابه در این دریاچه وجود داشته است.

🔹نام «قایق عیسی» صرفاً یک عنوان نمادین و غیررسمی است که به دلیل جذابیت رسانه‌ای و توریستی به آن داده شده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدئوی مراسم یادبود سربازان کشته شده اسرائیلی ارتباطی با جنگ ۱۲ روزه با ایران ندارد

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدئویی با عنوان «مراسم یادبود سربازان کشته شده اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه با ایران» منتشر و با استناد به آن ادعا شده تعداد سربازان کشته‌شده در جریان حملات ایران، به مراتب بیشتر از آن چیزی است که اعلام شده است.

🔹این ادعا نادرست است و ویدئو، ارتباطی با جنگ ۱۲روزه ایران و اسرائیل ندارد.

🔹افرادی که در قاب عکس‌ها دیده می‌شوند، در واقع همه سربازان اسرائیلی هستند که از زمان حمله حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تاکنون کشته شده‌اند و آمار و مشخصات آنها پیش‌تر اعلام و منتشر شده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای بی‌اساس درباره صدرنشینی ایران در فهرست کشورهای چهارفصل جهان

🔹سایت نورنیوز و چند سایت خبری دیگر در ایران ادعا کرده‌اند «ایران در رنکینگ کشورهای چهار فصل جهان در رده اول قرار گرفته است.»

🔹تردیدی در تنوع اقلیمی ایران نیست، اما این ادعا بی‌اساس، غیرعلمی و نادرست است.

🔹اول، چنین رده‌بندی، یعنی رده‌بندی کشورها بر اساس «چهار فصل» وجود خارجی ندارد و جست‌وجوهای ما در منابع معتبر علمی و رسانه‌ای برای پیدا کردن گزارشی با این مضمون به جایی نرسید.

🔹دوم، کشورهای دیگری هم هستند که بر اساس طبقه‌بندی‌های معتبر اقلیمی، شرایط متنوع‌تری نسبت به ایران دارند.

🔹بر این اساس فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای شاخ‌دار بادامچیان درباره باحجاب بودن ۴۰ میلیون زن ایرانی

🔹اسدالله بادامچیان، رئیس شورای مرکزی موتلفه ادعا کرده که در ایران «۴۰ میلیون زن محجبه داریم که اکثرا چادری‌اند.»

🔹اول، این ادعا از نظر آماری غیرممکن است. طبق آخرین برآوردهای مرکز آمار، کل جمعیت زنان در ایران کمتر از ۴۳ میلیون نفر است که حدود ۱۰ میلیون نفرشان کمتر از ۱۵ سال دارند.

🔹دوم، حجاب در ایران اجباری است و افراد صرف‌نظر از عقیده خود موظف به رعایت آن هستند و در غیر این صورت ممکن است تحت تعقیب و مجازات قرار بگیرند.

🔹با این وجود، بسیاری از گزارش‌های میدانی در داخل ایران از مخالفت گسترده و مقاومت گروه بزرگی از زنان در مقابل حجاب اجباری حکایت دارد.

🔹سوم، ادعای مطرح‌شده علاوه بر اینکه غیرمنطقی و بر خلاف مشاهدات میدانی است، با نتایج نظرسنجی‌های رسمی نهادهای حکومتی هم تضاد آشکاری دارد.

🔹چهارم، طبق اسناد درز کرده از آخرین پیمایش ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان در سال ۱۴۰۲، حدود ۴۵ درصد افراد به صراحت اعلام کرده‌اند که مخالف حجاب اجباری‌اند.

🔹این در شرایطی است که مخالفت با حجاب اجباری در ایران، دردسرساز است و احتمالا اگر این نظرسنجی در شرایط آزاد برگزار شود، نسبت مخالفت بیش از این خواهد بود.

🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 مکانیزم ماشه چیست و فعال کردنش چه تبعاتی دارد؟

🔹برخی گزارش‌های رسانه‌ای از جمله گزارش رویترز از «احتمال فعال‌سازی مکانیسم ماشه» در روز پنجشنبه (۶ شهریور) روند خبر داده‌اند.

🔹در مقاله‌ای در فکت‌نامه توضیح دادیم که مکانیزم ماشه چیست و فعال کردنش چه تبعاتی دارد.

🔹این مکانیزم که در برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ با عنوان «سازوکار حل‌وفصل اختلافات» از آن یاد شده، برای این تدوین شد که اگر یکی از طرف‌ها، ایران یا ۱+۵، عدم پایبندی طرف مقابل را تشخیص دهد، روندی چندمرحله‌ای برای حل اختلاف آغاز شود.

🔹این روند در نهایت ممکن است به ارجاع موضوع به شورای امنیت سازمان ملل منجر شود. اگر شورای امنیت ظرف ۳۰ روز قطعنامه‌ای برای ادامه تعلیق تحریم‌ها تصویب نکند، همه تحریم‌های پیشین به‌طور خودکار بازمی‌گردند و حتی مخالفت یک کشور مانند آمریکا یا بریتانیا کافی است تا بازگشت تحریم‌ها را فعال کند، بدون آنکه نیاز به اجماع باشد.

🔹در صورت فعال‌سازی مکانیزم ماشه، تحریم‌های شش‌گانه شورای امنیت از سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ بازمی‌گردند؛ از جمله تحریم تسلیحاتی، محدودیت‌های موشکی و فناوری هسته‌ای، توقیف دارایی‌ها و ممنوعیت سفر و معامله برای نهادهایی چون سپاه پاسداران و بانک‌های ایرانی.

🔹طبق ماده ۴۱ منشور ملل متحد، این تحریم‌ها برای همه کشورها الزام‌آورند؛ حتی روسیه و چین.

🔹این وضعیت به معنای تشدید انزوا، تضعیف روابط با اروپا و افزایش مخاطرات اقتصادی و سیاسی است. فشارهای روانی ناشی از اسنپ‌بک می‌تواند موجب تشدید نوسانات ارزی و افزایش تورم شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 اختراعات شاخ‌دار

🔹در قسمت ۲۳۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا ادعای رئیس شورای مرکزی موتلفه اسلامی درباره حجاب در ایران را بررسی کردیم.

🔹در ادامه سراغ ماجرای انتقال چند رأس گوزن زرد ایرانی به اسرائیل در روزهای منتهی به انقلاب ۵۷ رفتیم و پس از آن هم به تکرار ادعاهای شاخ‌دار درباره اختراع دستگاه باران‌ساز پرداختیم.

🔹اختراع یا ابداع نحوه عددنویسی با استفاده از تعداد زاویه‌ها، ادعایی است که سال‌هاست به خوارزمی منتسب می‌شود و ما درباره رد آن توضیح داده‌ایم.

🔹نتایج و موفقیت تیم ایران در المپیاد نجوم امسال در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب داشت که درباره آن نیز صحبت می‌کنیم.

🔹تمجید توماس کارلایل از امام حسین و افشاگری ژنرال مک‌کنزی درباره جنگ ۱۲ روزه، دو نقل‌قول جعلی هستند که آنها را درستی‌سنجی کردیم.

🔹خبر رونمایی از ربات حاملگی در چین به طور گسترده‌ای در رسانه‌ها منتشر شد. ادعای چنین اختراعی، شاخ‌دار بود و دلیل آن را توضیح خواهیم داد.

🔹عکس رهبران اروپایی در انتظار دیدار با ترامپ، ویدیوی سگ‌گردانی پرچم جمهوری اسلامی در عراق، تصادف یک خودروی برقی در آمریکا، اظهارنظر منتسب به رئیس‌جمهور سنگال، ادعایی درباره قایق عیسی و ویدیویی از مراسم یادبود سربازان اسرائیلی، از سوژه‌هایی است که در این قسمت به آنها پرداخته‌ایم.

🔹این‌ها و چند فکت‌چک ریز و درشت و دیگر را در این قسمت خواهید شنید.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست درباره مضر بودن ماموگرافی، تست پاپ اسمیر و انجام بیوپسی

🔹در شبکه‌های اجتماعی فارسی ویدیویی از زنی به نام باربارا اونیل در سطحی وسیع منتشر شده که می‌گوید ماموگرافی، تست پاپ اسمیر و انجام بیوپسی، مضر است.

🔹باربارا اونیل، یک سخنران و مروج سبک «زندگی طبیعی» استرالیایی است و مدرک پزشکی ندارد.

🔹او می‌گوید تست پاپ اسمیر به دهانه رحم آسیب می‌زند و بیوپسی آسیب بیشتری وارد می‌کند، و ماموگرافی هم با فشرده‌سازی سینه و امواج رادیویی به بیمار ضربه می‌زند.

🔹به دلیل ترویج اطلاعات نادرست و خطرناک در حوزه سلامت، از جمله ادعای درمان سرطان با جوش شیرین، فعالیت اونیل در استرالیا ممنوع شده است.

🔸ماموگرافی:
تابش اشعه ایکس در ماموگرافی بسیار کم است و مزایای آن در تشخیص زودهنگام سرطان سینه بسیار بیشتر از خطرات احتمالی آن است.

🔹فشرده‌سازی سینه نیز باعث سرطان یا گسترش آن نمی‌شود و برای کیفیت تصویربرداری ضروری است.

🔸تست پاپ اسمیر:
این تست برای غربالگری سرطان دهانه رحم ایمن و مؤثر است.

🔹طبق مطالعات پزشکی، پاپ اسمیر باعث آسیب به بافت دهانه رحم نمی‌شود و هیچ مدرکی دال بر اینکه انجام مکرر آن باعث سرطان یا عوارض جدی می‌شود، وجود ندارد.

🔹مزایای تشخیص زودهنگام سرطان دهانه رحم از طریق پاپ اسمیر بسیار بیشتر از ناراحتی‌های جزئی ناشی از آن است.

🔸بیوپسی: بیوپسی برای تشخیص قطعی بیماری‌ها و تعیین نوع دقیق آنها ضروری است و به طور کلی ایمن است.

🔹احتمال گسترش سرطان از طریق بیوپسی (پاشش تومور) بسیار نادر و کمتر از یک درصد است.

🔹مزایای تشخیص دقیق از طریق بیوپسی به مراتب بیشتر از این خطرِ بسیار اندک است.

🔹در نهایت اظهارات باربارا اونیل در مورد مضر بودن این روش‌های تشخیصی سرطان، نادرست و غیرعلمی هستند و سازمان‌های بهداشتی معتبر، این آزمایش‌ها را به عنوان روش‌های مؤثر و ایمن برای تشخیص زودهنگام سرطان توصیه می‌کنند.

🔹به دلیل همین توضیحات، فکت‌نامه به این ادعاها به نقل از باربارا اونیل نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست ممنوع‌الکار شدن زینب موسوی

🔹خبری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده مبنی بر اینکه زینب موسوی، کمدین ایرانی، ممنوع‌التصویر و ممنوع‌الکار شده است.

🔹این خبر پس از آن منتشر شد که دادستانی تهران به دلیل انتشار یک طنز جنجالی درباره شاهنامه، علیه او اعلام جرم کرد.

🔹با وجود این تاکنون هیچ حکمی از سوی قوه قضاییه در این پرونده صادر نشده است و تحقیقات در مرحله مقدماتی قرار دارد.

🔹در پی این اتفاقات، صفحه اینستاگرام زینب موسوی مسدود شد، اما مشخص نیست که این انسداد به دست خود او صورت گرفته یا در نتیجه گزارش کاربران بوده است.

🔹با توجه به اینکه تا این لحظه (۷ شهریور ۱۴۰۴) هنوز هیچ حکمی اعلام نشده، فکت‌نامه به ادعای ممنوع‌الکار شدن او نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به دعوای ویشکا آسایش، هوش مصنوعی است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر شده که ادعا می‌کند فیلم دعوای ویشکا آسایش، بازیگر ایرانی، در محل کارش در خارج از کشور است.

🔹این ادعاها شاخ‌دار است و آنچه در این پست‌ها می‌بینیم، نسخه دستکاری‌شده یک ویدیوی دیگر است که ارتباطی با ویشکا آسایش ندارد.

🔹در واقع این ویدیوها با هوش مصنوعی یا ابزارهای ویرایش ویدیو، دستکاری شده‌اند.

🔹اصل این ویدیو در شبکه‌های اجتماعی غیرفارسی پخش شده بود و در نسخه‌های دستکاری‌شده اکانت‌های فارسی‌زبان، صورت ویشکا آسایش را به جای زن جوانی که در ویدیوی اصلی فریاد می‌زند، قرار داده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با ویشکا آسایش نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای شاخ‌دار درباره نوه خمینی با مایو

🔹در شبکه‌های اجتماعی، تصویری از زنی منتشر شده که موهای خود را پوشانده و با لباس شنا در کنار استخر نشسته است. ادعا شده که این فرد، نوه روح‌الله خمینی است و در برخی پست‌ها او را «یاسمن اشراقی دختر علی اشراقی نوه دختری خمینی» معرفی کرده‌اند.

🔹این ادعا صحت ندارد. فردی که در تصویر دیده می‌شود، اینفلوئنسر مکزیکی، آنالی گواهاردو است که آوریل ۲۰۲۵ به کلمبیا سفر کرده و این تصاویر را از خود منتشر کرده است.

🔹پیش‌تر نیز تصاویر دیگری از دختری بدون حجاب اما با «مایو اسلامی» منتشر شده و ادعا شده بود نوه خمینی در کنار استخر است که آن هم صحت نداشت.

🔹فکت‌نامه به ادعای اخیر نیز نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست درباره آرامگاه کوروش قبل و بعد از انقلاب

🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که می‌گوید آرامگاه کوروش کبیر، قبل از انقلاب بی‌حفاظ بوده و بعد از انقلاب نورپردازی، شیشه‌گذاری و ثبت جهانی شده است.

🔹به عنوان مثال، برخی کاربران تصویری قدیمی از چرای گوسفندان در محوطه مقبره را با تصاویر نورپردازی‌شده و حفاظت‌شده سال‌های اخیر مقایسه می‌کنند.

🔹تصویر چرای گوسفندان (احتمالا عشایر قشقایی) مربوط به اوایل دهه ۱۳۴۰ و عکاس آن جک گاروفالو، فتوژورنالیست فرانسوی است.

🔹مقایسه تصاویر آرامگاه کوروش کبیر از اواخر قاجار، دوره رضاشاه و اوایل سلطنت محمدرضاشاه نشان می‌دهد که بنای آرامگاه پیوسته در حال تمیزکاری بوده و زمین‌های اطراف نیز به تدریج تسطیح شده‌اند، بطوریکه جشن‌های ۲۵۰۰ ساله شاهنشاهی با حضور سران کشورهای جهان در این محل برگزار شد.

🔹وضعیت مجموعه و مرمت و ساماندهی آرامگاه در سال ۱۳۵۰ در میان گزارش‌های ویدیویی و تصویری مشخص است.

🔹این محوطه تا دو دهه پس از انقلاب بدون رسیدگی جدی رها شده بود.

🔹مقبره کوروش کبیر از سال ۱۳۸۳ جزو میراث جهانی یونسکو ثبت شد، اما جمهوری اسلامی، محدودیت‌های امنیتی-پلیسی و حصارکشی برای تجمع در این محل را آغاز کرد؛ به‌خصوص در هفته اول آبان هر سال که گروه زیادی از مردم برای بزرگداشت سالگرد کوروش کبیر به این محل می‌روند.

🔹تغییر اسم محل و نصب مقبره شهدای گمنام، از جمله فعالیت‌های جمهوری اسلامی است. هر دو رهبر جمهوری اسلامی، اقبال مردم به کوروش کبیر را تحقیر کرده‌اند و آن را توهم خوانده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که پهلوی به مقبره کوروش کبیر بی‌توجه بوده و بعد از انقلاب به این بنا رسیدگی شده،‌ نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 اختراعات شاخ‌دار

🔹در قسمت ۲۳۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا ادعای رئیس شورای مرکزی موتلفه اسلامی درباره حجاب در ایران را بررسی کردیم.

🔹در ادامه سراغ ماجرای انتقال چند رأس گوزن زرد ایرانی به اسرائیل در روزهای منتهی به انقلاب ۵۷ رفتیم و پس از آن هم به تکرار ادعاهای شاخ‌دار درباره اختراع دستگاه باران‌ساز پرداختیم.

🔹اختراع یا ابداع نحوه عددنویسی با استفاده از تعداد زاویه‌ها، ادعایی است که سال‌هاست به خوارزمی منتسب می‌شود و ما درباره رد آن توضیح داده‌ایم.

🔹نتایج و موفقیت تیم ایران در المپیاد نجوم امسال در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب داشت که درباره آن نیز صحبت می‌کنیم.

🔹تمجید توماس کارلایل از امام حسین و افشاگری ژنرال مک‌کنزی درباره جنگ ۱۲ روزه، دو نقل‌قول جعلی هستند که آنها را درستی‌سنجی کردیم.

🔹خبر رونمایی از ربات حاملگی در چین به طور گسترده‌ای در رسانه‌ها منتشر شد. ادعای چنین اختراعی، شاخ‌دار بود و دلیل آن را توضیح خواهیم داد.

🔹عکس رهبران اروپایی در انتظار دیدار با ترامپ، ویدیوی سگ‌گردانی پرچم جمهوری اسلامی در عراق، تصادف یک خودروی برقی در آمریکا، اظهارنظر منتسب به رئیس‌جمهور سنگال، ادعایی درباره قایق عیسی و ویدیویی از مراسم یادبود سربازان اسرائیلی، از سوژه‌هایی است که در این قسمت به آنها پرداخته‌ایم.

🔹این‌ها و چند فکت‌چک ریز و درشت و دیگر را در این قسمت خواهید شنید.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:40 مقدمه
00:03:19 ادعای شاخ‌دار بادامچیان درباره باحجاب بودن ۴۰ میلیون زن ایرانی
00:09:51 درباره پروژه انتقال گوزن زرد ایرانی به اسراییل چه می‌دانیم؟
00:21:44 از «مهندس شهرام پروین» و شبه‌علم «انرژی ارگون» چه می‌دانیم؟
00:29:45 خوارزمی مبدع شکل اعداد نبود و عددنویسی امروزی ربطی به زوایا ندارد
00:34:41 درباره موفقیت تیم المپیاد نجوم و اخترفیزیک ایران چه می‌دانیم؟
00:37:27 نقل قول جعلی منسوب به توماس کارلایل درباره امام حسین
00:42:46 ادعای شاخ‌دار ساخت ربات حاملگی انسان‌نما
00:47:52 انتساب مصاحبه ساختگی به ژنرال مک‌کنزی درباره ائتلاف علیه ایران
00:51:15 تصویر جعلی از انتظار رهبران اروپایی پشت دفتر ترامپ
00:52:54 ویدیوی هوش مصنوعی از سگ‌گردانی با پرچم جمهوری اسلامی در عراق
00:54:09 ادعای نادرست درباره از کنترل خارج شدن خودرو الکتریکی در کالیفرنیا
00:55:19 قایقی از زمان عیسی، اما نه قایق او
00:56:35 نقل‌قول نادرست منتسب به رییس‌جمهور سنگال درباره انحلال پارلمان
00:58:29 ویدئوی یادبود سربازان کشته‌شده اسرائیلی، ربطی به جنگ ۱۲روزه ندارد
01:00:11 ادعای بی‌اساس درباره صدرنشینی ایران در لیست کشورهای چهارفصل
01:02:13 مرور سه فکت‌چک کوتاه
01:04:48 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 آیا پنل‌های خورشیدی مشکل ناترازی برق در ایران را حل می‌کند؟‌

🔹همزمان با قطعی برق در ایران، مقام‌های دولتی از افزایش ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی ایران به ۲ هزار مگاوات خبر دادند و برنامه‌ریزی برای افزایش آن به ۷ هزار مگاوات خبر می‌دهند.

🔹فکت‌نامه نمی‌تواند به طور مستقل این آمار را تایید یا رد کند؛ اما همزمانی این اخبار با بحران ناترازی برق، ممکن است این تصور را ایجاد کند که انرژی خورشیدی می‌تواند کسری تراز برق در ایران را جبران کند؛ که تصور درستی نیست.

🔹طبق برآوردهای موجود، کسری تراز برق در ایران حدود ۲۵ هزار مگاوات است، در حالی که کل ظرفیت اسمی طرح‌های دولتی برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی حدود ۷ هزار مگاوات است. این تازه ظرفیت اسمی نیروگاه‌های خورشیدی است، وگرنه بهره‌وری واقعی به مراتب کمتر از این است.

🔹اگر خوشبینانه فرض کنیم ظرفیت موثر پیک نیروگاه‌های خورشیدی حدود ۴۰ درصد باشد، در این صورت برای جبران کسری ۲۵ هزار مگاوات برق، ایران به بیش از ۶۰ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی احتیاج دارد؛ چیزی حدود ۳۰ برابر ظرفیت موجود و ۹ برابر هدف‌گذاری دولت تا پایان سال.

🔹طبق آمار سال ۲۰۲۴ در کل دنیا تنها در پنج کشور چین، آمریکا، هند، آلمان و ژاپن ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی بیش از ۶۰ هزار مگاوات است که این کشورها هم در نهایت موفق شده‌اند بین ۶ تا ۱۵ درصد نیاز خود را از انرژی خورشیدی تامین کنند.

🔹تردیدی در ظرفیت بالای ایران برای توسعه انرژی خورشیدی نیست، اما این نافی این واقعیت نیست که توسعه نیروگاه‌های خورشیدی نمی‌تواند به تنهایی مشکل ناترازی برق در ایران را حل کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعاهای نادرست و اغراق‌آمیز درباره آثار هورمون کورتیزول

🔹در شبکه‌های اجتماعی پست‌های مختلفی منتشر می‌شود که عامل بسیاری از بیماری‌ها را سطح بالای کورتیزول می‌داند.

🔹این ادعاها اغراق‌آمیز و غیرعلمی هستند.

🔹کورتیزول یک هورمون ضروری با عملکردهای حیاتی در بدن است و افزایش کوتاه‌مدت آن یک پاسخ طبیعی به استرس است.

🔹مشکل زمانی آغاز می‌شود که این هورمون به دلیل استرس مزمن به طور مداوم در سطح بالایی باقی بماند.

🔹در حالی که این وضعیت می‌تواند ریسک ابتلا به بیماری‌های مختلفی از جمله چاقی، بیماری‌های قلبی-عروقی و مشکلات روانی را افزایش دهد، اما ادعای شبکه‌های اجتماعی مبنی بر اینکه کورتیزول «عامل همه بیماری‌ها» است، یک ساده‌سازی افراطی و اغراق‌آمیز است.

🔹مدیریت سالم استرس، خواب کافی، ورزش منظم و تغذیه مناسب، بهترین و علمی‌ترین راه‌ها برای حفظ تعادل این هورمون قدرتمند در بدن هستند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعاهای مطرح‌شده در شبکه‌های اجتماعی درباره آثار اغراق‌آمیز کورتیزول نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست فدوی درباره شلیک به ایران پیش از جنگ ۱۲روزه

🔹علی فدوی، جانشین فرمانده کل سپاه، مدعی شد: «دشمن تا پیش از جنگ ۱۲ روزه جرات نکرده بود یک گلوله به سمت ما شلیک کند».

🔹حتی اگر حمله به نیروی قدس در سوریه در طول جنگ داخلی این کشور، شلیک‌های اخطار نیروی دریایی آمریکا به سمت قایق‌های نیروی دریایی سپاه، حملات سایبری و ترور افراد کلیدی برنامه هسته‌ای را هم در نظر نگیریم، باز هم این ادعا صحیح نیست.

🔹۳۱ فروردین ۱۴۰۳: اسرائیل سامانه راداری اس-۳۰۰ پدافند اصفهان را هدف قرار داد.

🔹۵ آبان ۱۴۰۳: عملیات «روزهای توبه» اسرائیل اجزای کلیدی شبکه پدافندی «مدافعان آسمان ولایت» را نابود کرد.

🔹استراتژی حملات اسرائیل شامل از کار انداختن شبکه راداری با جنگ الکترونیک و سپس نابودی اهداف با موشک‌های هواپرتاب که به‌طور گستره در جنگ ۱۲روزه استفاده شده، در این دو عملیات، تست شده‌بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای این فرمانده سپاه نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ بازنشر خبر قدیمی درباره مسابقه فوتبال زنان ایران و فلسطین

🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده مبنی بر اینکه تیم ملی فوتبال زنان ایران با فلسطین هم‌گروه شده و فلسطین عمداً ورزشگاهی در اورشلیم را برای میزبانی انتخاب کرده، زیرا تیم ایران برای سفر به آنجا مشکل دارد.

🔹در حال حاضر، مرحله انتخابی جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۶ در حال برگزاری است و در قالب این مسابقات چنین اتفاقی رخ نداده است.

🔹این خبر قدیمی و جزئیات آن، از جمله انتخاب عمدی ورزشگاهی در اورشلیم از سوی تیم فلسطین، نادرست است.

🔹خبری مشابه در سال ۱۳۹۷ منتشر شده بود مبنی بر اینکه تیم ملی فوتبال زنان ایران، بعد از هم‌گروه شدن با تیم فلسطین، باید برای شرکت در مرحله دوم انتخابی المپیک ۲۰۲۰ آسیا به میزبانی فلسطین به اورشلیم سفر می‌کرد؛ اما سفر به اورشلیم طبق مقررات جمهوری اسلامی ایران ممنوع است.

🔹مرحله نخست انتخابی المپیک (که در آن ایران و فلسطین هم‌گروه نبودند) در ورزشگاه فیصل الحسینی، در شهرک الرام که ورزشگاه اصلی تیم ملی فلسطین است، برگزار شده بود.

🔹ایران انتظار داشت که دور دوم مسابقات نیز در همان ورزشگاه برگزار شود.

🔹در نهایت، با مکاتبات فدراسیون فوتبال ایران با فیفا، میزبانی این گروه به قطر منتقل شد و مسابقات در استادیوم الوکره قطر برگزار شد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای اخیر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM