📝 پاسخ به چند سوال متداول درباره ادغام بانک آینده در بانک ملی

🔹بانک مرکزی اعلام کرده مجوز بانک آینده از روز اول آبان ۱۴۰۴ لغو و فرآیند انحلال این بانک آغاز شده است.

🔹به گفته مقام‌های بانک مرکزی تمام سپرده‌ها و کارکنان بانک آینده به بانک ملی منتقل شده‌اند و به سهامداران خرد گفته شده برای فروش سهامشان به صندوق ضمانت سپرده‌ها مراجعه کنند.

🔹با توجه به تعیین تکلیف سپرده‌ها، کارکنان و سهام‌داران خرد، بعید است مشکلی برای مراجعان عادی بانک آینده پیش بیاید؛ اما موفقیت در حل مشکل اصلی بانک آینده، بستگی به این دارد که بانک ملی چگونه دارایی‌های بانک آینده را وصول کند.

🔹بانک آینده، طی یک دهه گذشته یکی از مشکل‌دارترین موسسات مالی در ایران بوده است. این بانک در سال ۱۳۹۱ با ادغام بانک تات و دو موسسه مالی نه‌چندان خوشنام دیگر تاسیس شد و از سال ۱۳۹۳ با مجوز بانک مرکزی شروع به فعالیت کرد.

🔹مالک اصلی بانک آینده، علی انصاری است که علاوه بر بانکداری در زمینه‌های ساخت‌وساز، تجارت آهن، موبایل، مبل و حتی باشگاه‌داری ورزشی سابقه فعالیت دارد. بزرگترین پروژه انصاری و بانک آینده، پروژه پرحرف‌وحدیث ایران‌مال است.

🔹تاکنون گزارش‌های زیادی از تخلفات مالی انصاری و موسسات او منتشر شده، اما او تا امروز به طور عمومی تحت تعقیب قرار نگرفته است. همین مساله باعث شده زمزمه‌هایی درباره روابط پنهان او با چهره‌های بانفوذ سیاسی مطرح شود.

🔸مشکل اصلی بانک آینده را می‌توان در چهار محور خلاصه کرد:

1️⃣ فعالیت غیرقانونی: برخلاف قانون، بانک تمام منابع خود را در قالب تسهیلات مالکانه به شرکت‌های زیرمجموعه (به طور مشخص ایران‌مال) واگذار کرده است.

2️⃣ تسهیلات مشکوک‌الوصول: ۷۱ درصد تسهیلات مشکوک‌الوصول بانک آینده مربوط به «ایران‌مال» است و ۲۹ درصد باقی‌مانده به بقیه شرکت‌های وابسته به بانک آینده اعطا شده‌اند.

3️⃣ اختلال در نظام بانکی: بر اساس آخرین صورت مالی نسبت کفایت سرمایه بانک آینده منفی ۵۰۲ درصد بوده است. این رقم عامل اصلی سقوط شدید کفایت سرمایه در کل سیستم بانکی کشور شده است.

4️⃣ افزایش پایه پولی: مبلغ اضافه برداشت بانک آینده در سال ۱۴۰۳ از بانک مرکزی حدود ۴۵ درصد پایه پولی پارسال است. به عبارتی بانک آينده یکی از موثرترین عوامل تورم بوده است.

🔹اگر بانک ملی به هر دلیلی نتواند اموال بانک آینده را نقد کند و بدهکاران عمده بانک آینده (ایران‌مال و علی انصاری) را وادار به تسویه حساب کند، بحران پولی و بانکی ناشی از بانک آینده، همچنان باقی خواهد ماند و صرفا ناترازی آن به بانک ملی منتقل می‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

📝 مرور شواهدی که ادعای خودکشی نیکا شاکرمی را رد می‌کند

🔹در روزهای اخیر باز هم برخی کاربران ادعای خودکشی نیکا شاکرمی را تکرار کرده‌اند؛ ادعایی که با فکت‌ها و شواهد مربوط به پرونده کشته‌شدن او نتاقض‌ها و تفاوت‌های آشکاری دارد و پیش‌تر نیز در فکت‌نامه به آن پرداخته بودیم.

🔹نیکا شاکرمی، نوجوان ۱۷ ساله‌ای بود که ۲۹ شهریور ۱۴۰۱ در اعتراضات پس از کشته‌شدن مهسا امینی در بلوار کشاورز تهران دیده شده و آخرین‌بار حدود ساعت ۱۱:۳۰ همان شب با نزدیکان تماس گرفته و گفته بود «ماموران به دنبالش هستند» و سپس مفقود شد.

🔹پلیس آگاهی تهران ۱۰ روز بعد، یعنی ۸ مهر ۱۴۰۱ جسد نیکا شاکرمی را در سردخانه مرکز تشخیص و آزمایشگاهی پزشکی قانونی استان تهران در کهریزک، به مادرش تحویل داد.

🔹در کنار شواهد متعددی که ادعای خودکشی را رد می‌کند، یک سند مهم نیز وجود دارد؛ آن زمان بی‌بی‌سی فارسی سند تاییدشده‌ای را منتشر کرد که جواز دفن نیکا بود و در آن علت مرگ را «صدمات متعدد ناشی از اصابت جسم سخت» اعلام کرده بود.

🔹روز ۱۲ مهر، خاله و دایی نیکا، آتش و محسن شاکرمی دستگیر شدند. چند ساعتی بعد، اعترافات اجباری آنها در مصاحبه با بخش خبری ۲۰:۳۰ تلویزیون منتشر شد.

🔹طبق گفته‌های آتش شاکرمی، خانواده نیکا حدود ۱۰ روز به‌دنبال او به همه بخش‌های مختلف پلیس سرزده‌اند اما در فیلمی که ۲۰:۳۰ نشان می‌دهد آتش شاکرمی به کوچه پشتی منزلش رفته و به ساختمانی اشاره می‌کند که فردای روز گم‌شدن نیکا، جسد فردی که از بالای آن سقوط کرده‌بود، در آن مکان پیدا شده‌است.

🔹قاضی شهریاری، سرپرست دادسرای جنایی استان تهران، درباره ساختمانی که مدعی شده‌اند فردی از بالای آن به پایین پرتاب شده، می‌گوید «ساختمانی که کوله‌پشتی این خانم در آن کشف شد، مراحل ساخت پایانی را طی می‌کرد و دو کارگاه تولید پوشاک در آن فعال است و کارگرانی در ساختمان مشغول کار و نگهبانی بودند.» همان زمان، تصاویر ویدیویی ۲۰:۳۰ و هم تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌داد که ساختمان تازه‌ساز نبوده و سال‌ها از عمر آن می‌گذرد.

🔹وحید اشتری که ادعای خودکشی را مطرح کرده و این روزها آن را تکرار کرده است، گفته پاکت سیگار و فندک نیکا، روی پشت‌بام قرار داشته و از روی ته‌سیگارها می‌توان فهمید او چند ساعت آنجا بوده و سیگار کشیده است؛ اما تصویری که صداوسیما از محل قرارگیری کوله از موبایل مدیر ساختمان نشان می‌دهد، اصلا نمی‌تواند موقعیتی باشد که همسایگان با بررسی آن چنین نتیجه‌گیری‌ای بکنند. این مکان، یک تیرآهن در ارتفاعی معادل ۴ طبقه بلندی است.

🔹در روایت اشتری، گفته شده که «همسایه‌ها مطمئن بودند با پیشانی زمین خورده و جمجمه‌اش کامل له شده، ولی جنازه‌اش روی زمین برگشته‌است.» این‌ در حالی است که هیچ‌کدام از همسایه‌ها شاهد این اتفاق نبوده‌اند و آنها حتی نتوانسته‌اند زمان دقیقی از صدای برخورد جسم سنگین به زمین ارائه دهند.

🔹اشتری در ابتدای سناریوی خود مدعی شده که نیکا با دعوت افرادی که هویتشان مشخص نیست وارد ساختمان مورد نظر شده است. اما در ادامه سناریو، هیچ اشاره‌ای به نقش آن افراد در حوادث آن شب نکرده است.

🔹همچنین، شرحی که نسرین شاکرمی درباره وضعیت جسد می‌دهد، با ادعای اشتری که می‌گوید همسایه‌ها آن را دیده‌اند، متفاوت است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

📝 بودجه نظامی ایران چقدر است؟

🔹هزینه نظامی ایران چقدر است؟ پاسخ دقیق و قطعی به این سوال ممکن نیست، اما آنچه مسلم است، میزان هزینه نظامی ایران، دو تا سه برابر رقمی است که معمولا در گزارش‌های بین‌المللی مطرح می‌شوند.

🔹به عنوان نمونه موسسه معتبر صلح استکهلم (سیپری) در آخرین گزارش خود، ارزش هزینه‌های نظامی ایران را در سال ۲۰۲۴ میلادی کمتر از ۸ میلیارد دلار برآورد کرده است.

🔹اما بررسی داده‌های بودجه سالانه کشور در دو سال اخیر نشان می‌دهد دست‌کم ۲۳ میلیارد دلار از منابع بودجه ۱۴۰۴ و حدود ۱۷ میلیارد دلار از منابع بودجه ۱۴۰۳ به شکل‌های مختلف در اختیار نیروهای مسلح قرار گرفته است.

🔹یکی از دلایل اشتباه برآورد هزینه نظامی ایران، پیچیدگی ساختار تامین مالی نیروهای مسلح و بودجه نظامی ایران است.

🔹در قوانین بودجه، علاوه بر ردیف‌های اصلی منابع دیگری در لابلای تبصره‌ها و بنده‌ها به صورت نفت خام و اعتبارت ارزی صندوق توسعه ملی به نیروهای مسلح پرداخت می‌شود.

🔹به عنوان نمونه در بودجه ۱۴۰۴ در ظاهر اعتبارات نهادهای نظامی، ۱۲ میلیارد دلار (با احتساب متوسط قیمت نیمایی) است، اما به جز این ۸/۵ میلیارد دلار نفت خام و ۲/۵ میلیارد دلار اعتبار طرح‌های ویژه نیز به نیروهای مسلح داده می‌شود.

🔹اگر این مبالغ را با مبلغ ردیف‌های اصلی بودجه نهادهای نظامی جمع کنیم، ارزش بودجه نظامی ایران به سال جاری بیش از ۲۳ میلیارد دلار می‌رسد که حدود سه برابر برآورد‌های بین‌المللی است.

🔹مجموع بودجه نیروهای مسلح در سال ۱۴۰۴، رقم ۱۲۲۶ هزار میلیارد تومان است که معادل حدود یک‌چهارم کل بودجه عمومی کشور در سال ۱۴۰۴ است؛ اما این همه ماجرا نیست. این تنها حساب و کتاب «بخش شفاف بودجه» است.

🔹نهادهای نظامی در ایران منابع دیگری هم دارند که به دلیل عدم شفافیت، اطلاعات چندانی درباره آنها وجود ندارد.

🔹 برای نمونه در سال‌های گذشته فاش شده که بخشی از هزینه‌های نیروی قدس سپاه را بنگاه‌های اقتصادی سپاه تامین می‌کرده‌اند. هیچ اطلاعی از عملکرد مالی این بنگاه‌ها در دست نیست.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh