FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.2K photos
731 videos
3 files
4.24K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
🔹 ویدیوی صداوسیما از «نفتکش منتظر در تنگه هرمز»، مربوط به یک کشتی ایرانی است

🔹حساب کاربری صداوسیما به زبان انگلیسی در ایکس، روز ۲۲ مارس (۲ فروردین) ویدئویی منتشر کرد که دو نفر سوار بر قایق، به یک کشتی نفتکش اشاره می‌کنند و مدعی می‌شوند یک نفتکش خارجی است که منتظر اجازه جمهوری اسلامی برای گذر از تنگه هرمز است.

🔹این ادعا نادرست است و بر اساس اعلام «تانکر ترکرز» این کشتی در واقع یک نفتکش متعلق به ایران است که از یک سال قبل در جنوب جزیره هرمز لنگر انداخته است.

🔹هرچند به دلیل پوسیدگی رنگ بدنه و نبود شناسه‌های استاندارد روی آن، مانند نام کشتی، نمی‌توان با قاطعیت این مطلب را بر اساس ویدیو تایید کرد، اما آنچه در ویدیو می‌بینیم، با تصاویری که از تانکر NAVARZ شرکت ملی نفتکش ایران همخوانی دارد.

🔹این کشتی قبلا با نام‌ها و پرچم‌های کشورهای دیگری (برای دور زدن تحریم‌ها) تردد می‌کرد.

🔹تماس طولانی‌مدت با آب، امواج، نمک و اشعه خورشید می‌تواند باعث شود رنگ بدنه کشتی به مرور از بین برود.

🔹با توجه به بالا بودن خط پلیمسول تانکر (قسمت قرمزرنگ روی بدنه)، می‌توان گفت این کشتی خالی از هرگونه نفت است.

🔹در شرایط جنگی فعلی، عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز به شدت محدود شده و در عمل این جمهوری اسلامی است که انتخاب می‌کند کدام شناورها اجازه عبور داشته باشند. با این حال، این ویدئوی خاص، شواهد مستقیمی برای این مساله ارائه نمی‌دهد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعای خبرگزاری صداوسیما نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ آیا واقعا یک جنگنده آمریکایی بر فراز چابهار سرنگون شده است؟

🔹سپاه پاسداران می‌گوید پدافند جمهوری اسلامی توانسته یک جنگنده اف-۱۸ آمریکا را هدف قرار دهد و باعث سقوط آن در اقیانوس هند شده است.

🔹فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا اما ادعای سقوط جنگنده را رد کرده است.

🔹بر اساس ویدیوهایی که تاکنون منتشر شده، موشک پدافندی به سمت جنگنده شلیک شده اما عملکرد رهگیری و انفجار موفقی نداشته و به نظر می‌رسد جنگنده بدون نشانه‌های آسیب جدی از منطقه خارج شده است.

🔹بنابراین بر اساس آنچه تا الان منتشر شده، نمی‌توان ادعای سرنگونی جنگنده را تایید کرد.

🔹از روی صدا و شواهد دیگر مثل محل برخورد به جنگنده نیز، به نظر می‌رسد آنچه به سمت آن شلیک شده، موشک پدافندی گرمایاب باشد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 تاب‌آوری کسب‌وکارها در ایران

🔹اوضاع اقتصاد ایران، حتی پیش از جنگ نیز به شدت بحرانی بود. طبق گزارش‌های مرکز آمار، جمعیت شاغل در پاییز ۱۴۰۴ به نسبت فصل مشابه سال قبل حدود ۱۳۰ هزار نفر کمتر شده است.

🔹قطع گسترده و طولانی‌مدت اینترنت از میانه دی‌ماه تا پایان سال بیش از ۱۶۰ هزار میلیارد تومان به اقتصاد ایران زیان وارد کرده و میزان امیدواری فعالان اقتصادی به آینده کسب و کار (بر اساس شاخص مدیران خرید)، دو ماه پیش از جنگ به پایین‌ترین سطح در ۸۸ ماه منتهی به دی ۱۴۰۴ سقوط کرده بود.

🔹حالا با وقوع جنگ و تشدید بحران می‌توان انتظار داشت شرایط بحرانی‌تر شده باشد؛ هم فرصت رونق کسب‌وکارها در روزهای پایانی سال از دست رفته، هم تشدید نااطمینانی‌ها و شرایط ناپایدار، بسیاری از کسب‌وکارهای خرد را با بحرانی بی‌سابقه روبه‌رو کرده است.

🔹به گفته کانون انجمن‌های صنفی کارگران ساختمانی، با توقف پروژه‌های عمرانی به دلیل جنگ، ۸۰ تا ۹۰ درصد کارگران ساختمانی بیکار و بسیاری از کارگاه‌ها تعطیل شده‌اند.

🔹بر اساس مشاهدات کارشناسان، بسیاری از شرکت‌ها در پایان اسفند مجبور شدند به طور گسترده تعدیل نیرو کنند.

🔹هنوز چند روزی بیشتر از آغاز سال ۱۴۰۵ نگذشته اما تداوم این وضعیت، شرایط سال ۱۴۰۵ را به مراتب بحرانی‌تر از سال سخت ۱۴۰۴ خواهد کرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 تصاویر ساختگی در روزهای جنگ / بخش سوم

🔹همزمان با تداوم جنگ، عکس‌ها و ویدیوهای مختلفی در شبکه‌های اجتماعی و حتی برخی رسانه‌ها منتشر می‌شود که نادرست و ساختگی‌اند.

🔹در سومین قسمت از این سری‌ویدیوها، چند نمونه از این موارد را مرور می‌کنیم؛ از ویدیوی منتسب به اصابت موشک ایرانی به پایگاهی در قطر تا تصویر جعلی از ناو جرالد فورد.

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 ویدیوی نجات کودک از زیر آوار جنگ که برای حاضران دست تکان می‌دهد، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود با این ادعا که مربوط به نجات کودکی از زیر آوار بمباران جنگ است؛ کودکی که برای حاضران دست تکان می‌دهد.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی با جنگ ندارد.

🔹ویدئو، نجات کودکی را در حادثه انفجار گاز در اهواز نشان می‌دهد.

🔹این انفجار گاز روز ۱۱ بهمن ۱۴۰۴ یعنی چند هفته پیش از آغاز جنگ اتفاق افتاده بود و در رسانه‌های محلی و رسمی انعکاس داشت.

🔹فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با جنگ اخیر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 پاول دوروف چیزی درباره بسته‌نشدن حساب‌های تلگرام ایرانیان به‌دلیل قطعی طولانی اینترنت، نگفته است

🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده مبنی بر اینکه پاول دوروف گفته حذف خودکار حساب‌های غیرفعال تلگرام، شامل کاربران ایرانی نخواهد شد.

🔹در این ادعاها گفته شده این تصمیم به خاطر بروز جنگ و قطعی طولانی اینترنت اتخاذ شده است.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹بر اساس سیاست رسمی تلگرام، در صورتی که یک کاربر ۱۸ ماه از حسابش استفاده نکند، حساب به طور خودکار غیرفعال خواهد شد.

🔹تلگرام و رئیس آن تاکنون در هیچ جایی به تصمیمی برای توقف حذف خودکار حساب‌های ایرانی اشاره نکرده‌اند.

🔹برخی خبرگزاری‌های داخلی ایران از جمله تسنیم نیز این خبر بی‌اساس را منتشر کرده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 و همچنان اف ۳۵

🔹در قسمت ۲۶۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا درباره ویدیویی توضیح داده‌ایم که رسانه‌های جمهوری اسلامی با عنوان رهگیری جنگنده اف۳۵ آمریکا منتشر کرده‌اند.

🔹در صداوسیما با نقل قولی جعلی از مقاله نیویورک‌تایمز، ادعا شد که اعتراضات دی‌ماه کار موساد بود. درباره این ادعا و مقاله، توضیح داده‌ایم.

🔹گزارش صداوسیما از نفتکشی که در تنگه هرمز منتظر دریافت اجازه عبور است و ویدیوی رسانه‌های حکومتی از پهپادی که مدعی‌اند «لوکاس» آمریکایی است، دو سوژه دیگر این قسمت هستند.

🔹در روزهای پایانی سال قبل، قانون بودجه ۱۴۰۵ رسما ابلاغ شد. در شرایط فعلی جنگ، این بودجه چقدر قابلیت اجرایی شدن دارد؟

🔹حمله ارتش اسرائیل به پست‌های ایست‌وبازرسی در ایران، سوژه تولید ویدیوهای جعلی زیادی شده است. در این اپیزود چند نمونه از آنها را مرور می‌کنیم.

🔹در پایان این اپیزود چند ادعای پربازدید شبکه‌های اجتماعی را مرور کرده‌ایم؛ از عکس منتسب به حمله جمهوری اسلامی به رأس لفان قطر و ادعای هک‌شدن بی‌بی‌سی فارسی، تا ادعای ساختگی‌بودن ویدیوی سخنرانی نتانیاهو و ویدیوی منتسب به ناو جرالد فورد.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 و همچنان اف ۳۵

🔹در قسمت ۲۶۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه، ابتدا درباره ویدیویی توضیح داده‌ایم که رسانه‌های جمهوری اسلامی با عنوان رهگیری جنگنده اف۳۵ آمریکا منتشر کرده‌اند.

🔹در صداوسیما با نقل قولی جعلی از مقاله نیویورک‌تایمز، ادعا شد که اعتراضات دی‌ماه کار موساد بود. درباره این ادعا و مقاله، توضیح داده‌ایم.

🔹گزارش صداوسیما از نفتکشی که در تنگه هرمز منتظر دریافت اجازه عبور است و ویدیوی رسانه‌های حکومتی از پهپادی که مدعی‌اند «لوکاس» آمریکایی است، دو سوژه دیگر این قسمت هستند.

🔹در روزهای پایانی سال قبل، قانون بودجه ۱۴۰۵ رسما ابلاغ شد. در شرایط فعلی جنگ، این بودجه چقدر قابلیت اجرایی شدن دارد؟

🔹حمله ارتش اسرائیل به پست‌های ایست‌وبازرسی در ایران، سوژه تولید ویدیوهای جعلی زیادی شده است. در این اپیزود چند نمونه از آنها را مرور می‌کنیم.

🔹در پایان این اپیزود چند ادعای پربازدید شبکه‌های اجتماعی را مرور کرده‌ایم؛ از عکس منتسب به حمله جمهوری اسلامی به رأس لفان قطر و ادعای هک‌شدن بی‌بی‌سی فارسی، تا ادعای ساختگی‌بودن ویدیوی سخنرانی نتانیاهو و ویدیوی منتسب به ناو جرالد فورد.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:13 مقدمه
00:01:48 از ویدیوی رهگیری F-35 آمریکا چه می‌دانیم؟
00:07:36 نقل قول نادرست از نیویورک تایمز در صداوسیما
00:10:24 ویدیوی صداوسیما از «نفتکش منتظر در تنگه هرمز»
00:14:55 ویدیوی «پهپاد ساقط شده دشمن»، لوکاس آمریکایی نیست
00:19:33 سرنوشت بودجه سال جدید در میانه جنگ
00:25:06 ویدیوی ساختگی منتسب به لحظه حمله به بسیج در خیابان
00:27:55 ویدیو جعلی وحشت ماموران ایست و بازرسی از حمله پهپادی
00:28:44 ویدیوی ساختگی از درگیری نیروهای مسلح با یکدیگر
00:31:14 تصویر منتسب به حمله به راس‌لفان قطر واقعی نیست
00:33:35 ویدیوی جعلی منتسب به ناو آسیب دیده جرالد فورد
00:35:05 ویدیوی سخنرانی نتانیاهو ساختگی نیست
00:37:06 خبر جعلی هک بی‌بی‌سی فارسی در زمان جنگ اخیر
00:39:12 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ درستی‌سنجی ادعای شهرهای موشکی سپاه و خشک شدن زاینده‌رود

🔹اخیرا ادعا شده که دلیل واقعی خشک‌شدن زاینده‌رود، مصرف آب برای حفاری و ساخت شهرهای موشکی زیرزمینی سپاه است.

🔹تردیدی در هزینه‌های زیاد مالی و زیست‌محیطی ساخت شهرهای موشکی زیرزمینی نیست، اما ابعاد بحران آب بزرگ‌تر از آن است که بتوان آن را به شهرهای موشکی محدود کرد.

🔹کسری واقعی آب در زاینده‌رود، بیش از یک میلیارد متر مکعب در سال است. ما نمی‌دانیم حجم آب مصرفی تونل‌های موشکی دقیقا چقدر است، اما می‌دانیم در مقیاس کسری آب زاینده‌رود، ناچیز است.

🔹در شبکه‌های اجتماعی اعداد و ارقام غیرمنطقی زیادی، تا حد یک میلیون مترمکعب در روز، برای ساخت شهرهای موشکی زیرزمینی مطرح شده‌اند که هیچ‌کدام معتبر نیستند.

🔹به دلیل فقدان اطلاعات و شواهد معتبر، نمی‌توان درباره تعداد، موقعیت، مشخصات فنی و هزینه‌های ساخت شهرک‌های زیرزمینی سپاه اظهارنظر کرد.

🔹در مطالعات حفاری برای حفر هر یک متر مکعب سنگ، بسته به میزان نرمی و سختی سنگ، حدودا بین نیم تا کمی بیش از یک مترمکعب آب مصرف می‌شود. در یک پروژه بزرگِ فرضی که نیازمند یک میلیون متر مکعب حفاری باشد، مصرف آب کل پروژه بین ۵۰۰ هزار تا یک میلیون متر مکعب خواهد بود.

🔹متغیرهای زیادی مثل تکنولوژی حفاری، شرایط محیطی یا نوع بهره‌برداری روی مصرف آب تاثیر می‌گذارند و ممکن است مصرف آب شهرهای موشکی بیشتر یا کمتر از این ارقام باشد، اما اختلاف بسیار زیاد آن با رقم یک میلیارد متر مکعب کسری آب زاینده‌رود، در مقیاسی نیست که بتوان آن را تنها عامل یا عامل اصلی خشک‌شدن زاینده‌رود دانست.

🔹مهم‌ترین دلیل خشک‌شدن منابع آبی، به طور خاص زاینده‌رود، سوءمدیریت منابع آب است که باعث به‌هم‌خوردن تعادل عرضه و تقاضای آب شده است.

🔹توسعه گسترده اراضی و شبکه‌های آبیاری و کشاورزی ناکارآمد، رشد و افزایش جمعیت، استقرار صنایع آب‌بر، اصلی‌ترین عوامل خشک شدن زاینده‌رو به شمار می‌آیند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی آتش‌سوزی منتسب به ناو جرالد فورد، ساختگی است

🔹ویدیویی در اینستاگرام منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به آتش‌سوزی گسترده‌ روی ناو هواپیمابر جرالد فورد است.

🔹این ویدیو جعلی و ساخته هوش مصنوعی است.

🔹ایرادهای بصری متعددی در ویدیو وجود دارد که ساختگی بودن آن را تایید می‌کند؛ از جمله حرکت ناهماهنگ ستون‌های دود، پاشیدن آب به جاهایی که آتشی نیست، واکنش نامتعارف افراد روی عرشه با شدت آتش و همخوانی نداشتن شکل کلی ناو و جای دکل، با واقعیت.

🔹بر اساس اخبار، یک آتش‌سوزی روز ۱۲ مارس در رخت‌شویخانه این ناو رخ داد که ارتباطی با حمله نظامی نداشت و دو ملوان در اثر آن زخمی شدند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 درباره مین‌های ضدتانک در نزدیکی شیراز چه می‌دانیم؟

🔹رسانه‌ها در ایران با انتشار تصاویر و گزارش‌های ویدیویی اعلام کردند «جنگنده‌های آمریکایی و اسرائیلی بر فراز مناطق مسکونی در شیراز، مین‌های ضد ماشین پرتاب کرده‌اند.» برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی نیز ادعا کردند «کنسروهای انفجاری» در این منطقه پیدا شده است.

🔹بررسی تصاویر و گزارش‌ها نشان می‌دهد این اشیا احتمالا مین‌های ضد خودرو/تجهیزات زرهی آمریکایی BLU-91/B هستند و در نزدیکی شهر موشکی از جمله پایگاه امام جواد قرار گرفته‌اند.

🔹به نظر می‌رسد هدف از این مین‌گذاری، ایجاد اختلال در جابجایی تجهیزات و لانچرهای پدافندی جمهوری اسلامی باشد.

🔹این مین‌ها ضد تانک و ضد وسایل نقلیه هستند و به‌صورت هواپرتاب و پراکنده‌شونده طراحی شده‌اند.

🔹این مین معمولا برای اهداف سنگین طراحی شده و به طور کلی، افراد پیاده را تشخیص نمی‌دهد، اما خودروهای غیرنظامی مانند ماشین، تراکتور یا کامیون می‌توانند آن را فعال کنند؛ ضمن اینکه برخی مدل‌ها ممکن است ترکیب سنسور مغناطیسی و لرزشی داشته باشند و حرکت افراد هم آنها را فعال کند. بنابراین خطر آنها برای غیرنظامیان همچنان جدی است.

🔹سایت روزنامه‌نگاری تحقیقی بلینگ‌کت نیز وجود این مین‌ها را در نزدیکی شهرهای موشکی در اطراف شیراز تایید کرده است.

🗺 توضیح نقشه‌ها: تصاویر ماهواره‌ای قبل و بعد از حملات هوایی به پایگاه موشکی امام جواد در نزدیکی شهر شیراز.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM