FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.2K photos
731 videos
3 files
4.24K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ ویدیوی منتسب به کشتی آسیب‌دیده آمریکایی در حال فرار، ساختگی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به کشتی آمریکاییِ آسیب‌دیده و در حال فرار، به خاطر حمله ایران است.

🔹این ویدیو ساختگی است و با استفاده از یک ویدیوی قدیمی بازسازی شده است.

🔹تصاویر اصلی متعلق به حادثه برخورد ناوشکن یواس‌اس پورتر با یک نفت‌کش ژاپنی در سال ۲۰۱۲ در خلیج فارس است.

🔹این ویدیوی جدید، با استفاده از هوش مصنوعی دستکاری شده و جزئیاتی به آن اضافه شده است.

🔹پس از تبادل آتش میان ایران و آمریکا در اواسط اردیبهشت، دو کشور روایت‌های متفاوتی تحمیل خسارت به طرف مقابل ارائه کردند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیو نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 هانتا، کرونا نیست

🔹در قسمت ۲۶۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره یکی از نگرانی‌های این روزها یعنی احتمال شیوع هانتاویروس و تفاوت‌های آن با پاندمی کرونا توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه، تکرار ادعایی درباره موشک استفاده‌شده در حمله به مدرسه میناب و تصویری ساختگی از شناور دلفینی سپاه را بررسی می‌کنیم.

🔹ادعای توقیف یک نفتکش از سوی رسانه‌های ایران، ویدیوی منتسب به حملات اخیر به بندرعباس و قشم، ادعای نادرست اخراج آمریکا از پایگاه نظامی در عربستان و ویدیوی منتسب به ناو آسیب‌دیده آمریکایی، از سوژه‌های مرتبط به تحولات این روزهاست.

🔹در بخش فکت‌چک‌های کوتاه نیز ویدیوی منتسب به شهر موشکی در اعماق خلیج فارس، ویدیوی منتسب به جنگنده آسیب‌دیده آمریکا و تصویر آگهی ترحیم مجتبی خامنه‌ای را مرور خواهیم کرد.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 هانتا، کرونا نیست

🔹در قسمت ۲۶۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره یکی از نگرانی‌های این روزها یعنی احتمال شیوع هانتاویروس و تفاوت‌های آن با پاندمی کرونا توضیح می‌دهیم.

🔹در ادامه، تکرار ادعایی درباره موشک استفاده‌شده در حمله به مدرسه میناب و تصویری ساختگی از شناور دلفینی سپاه را بررسی می‌کنیم.

🔹ادعای توقیف یک نفتکش از سوی رسانه‌های ایران، ویدیوی منتسب به حملات اخیر به بندرعباس و قشم، ادعای نادرست اخراج آمریکا از پایگاه نظامی در عربستان و ویدیوی منتسب به ناو آسیب‌دیده آمریکایی، از سوژه‌های مرتبط به تحولات این روزهاست.

🔹در بخش فکت‌چک‌های کوتاه نیز ویدیوی منتسب به شهر موشکی در اعماق خلیج فارس، ویدیوی منتسب به جنگنده آسیب‌دیده آمریکا و تصویر آگهی ترحیم مجتبی خامنه‌ای را مرور خواهیم کرد.

❗ حجم فایل صوتی: ۱۶ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:14 مقدمه
00:01:58 درباره هانتاویروس چه می‌دانیم؟
00:11:05 ادعای نادرست حمله به مدرسه میناب با موشک پاوه سپاه
00:15:42 عکس شناور قادر ۱۱۰ به شکل دلفین، ساختگی است
00:19:21 ادعای نادرست درباره هویت و ماموریت یک کشتی توقیف‌شده
00:22:28 ویدیوی منتسب به انفجار در قشم و بندرعباس، قدیمی است
00:23:58 ادعای نادرست اخراج آمریکا از پایگاه نظامی عربستان
00:26:09 ویدیوی ساختگی از آسیب‌های وارده به ناو آمریکایی
00:27:43 ویدیوی ساختگی از شهر موشکی در اعماق خلیج فارس
00:28:53 تصویر قدیمی با ادعای هواپیمای آسیب‌دیده آمریکا در ایران
00:30:13 تصویر آگهی ترحیم مجتبی خامنه‌ای، جعلی است
00:33:24 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتساب نادرست یک ویدیو به اسناد تازه منتشرشده پنتاگون درباره پدیده‌های غیرعادی و ناشناس

🔹دولت آمریکا به‌تازگی مجموعه‌ای از اسناد طبقه‌بندی‌شده را درباره «پدیده‌های غیرعادی ناشناس» منتشر کرده است.

🔹وزارت جنگ ایالات متحده اعلام کرده این تصاویر عمدتا پرونده‌های «حل‌نشده»‌ای هستند که به‌دلیل کیفیت پایین تصاویر، ناقص بودن گزارش‌ها یا محدودیت تجهیزات همچنان بدون توضیح مانده‌اند.

🔹حالا یک ویدیو در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به این اسناد است و در آنها به بازگشت خدایان و موجودات فرازمینی اشاره شده است.

🔹این ویدیو ساخته هوش مصنوعی است که فروردین امسال و پیش از انتشار رسمی این اسناد منتشر شده بود.

🔹ادعاها درباره موجودات فرازمینی، قدرت‌های ماورایی یا نیروهای کیهانی، بدون سند و داده‌های قابل راستی‌آزمایی مطرح شوند و در حوزه «شبه‌علم» قرار می‌گیرند.

🔹جسم هشت‌پری که در این ویدیو وجود دارد، به یکی از تصاویری که دولت آمریکا منتشر کرده شباهت‌هایی دارد اما همان تصویر نیست.

🔹همچنین در برخی پست‌ها ادعا شده که این ویدیو را دونالد ترامپ منتشر کرده، که این بخش ادعا هم نادرست است.

🔹در مجموع فکت‌نامه به این ویدیو و ادعاهای مربوط به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به «ساعاتی قبل از کشته شدن علی لاریجانی»، قدیمی است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی از علی لاریجانی منتشر و ادعا شده مربوط به «ساعاتی قبل از کشته شدن» او است.

🔹در این ادعاها گفته شده لاریجانی و همراهانش با روشن شدن تلفن همراهشان، از سوی موساد ردیابی و کشته شدند.

🔹این ویدیو قدیمی و مربوط به سفر لاریجانی، محمد پاکپور و روح‌الله حضرت‌پور به مناطق مرزی در سال ۱۳۹۶ است.

🔹محمد پاکپور فرمانده سابق سپاه در ۹ اسفند ۱۴۰۴ و علی لاریجانی ۲۵ اسفند ۱۴۰۴ در حملات اسرائیل کشته شدند.

🔹هیچ خبری از کشته‌شدن روح‌الله حضرت‌پور، نماینده پیشین مجلس که یکی از سرنشینان خودرو در این ویدیو است، وجود ندارد.

🔹این ویدیو روز دوشنبه ۲۷ شهریور ۱۳۹۶ در جریان بازدید لاریجانی (رئیس وقت مجلس) و محمد پاکپور (فرمانده وقت نیروی زمینی سپاه) از مناطق مرزی ایران و ترکیه ضبط شده بود.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 سبد خانوار زیر فشار تورم

🔹داده‌های مرکز آمار از تورم فروردین ۱۴۰۵ از ثبت رکوردهای کم‌سابقه حکایت دارد و عدد ۷۳.۵ درصد را به عنوان تورم نقطه به نقطه در ابتدای سال نشان می‌دهد.

🔹تورم نقطه‌به‌نقطه در گروه «خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها» از این هم بیشتر شده و از مرز ۱۱۵ درصد فراتر رفته است؛ یعنی هزینه غذا بیش از دو برابر شده است.

🔹دولت طرح کالابرگ را اجرا می‌کند اما با این روند تورم و افزایش قیمت‌ها، عملا بخشی از ارزش این کالابرگ‌ها پیشاپیش از بین رفته است.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتساب یک ویدیوی قدیمی، به تیراندازی نیروهای آمریکایی در تنگه هرمز طی روزهای اخیر

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه تیراندازی نیروهای آمریکایی در تنگه هرمز طی روزهای اخیر را نشان می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست است. ویدیو قدیمی است و ارتباطی با درگیری‌های اخیر ایران و آمریکا در تنگه هرمز ندارد.

🔹این ویدیو دست‌کم یک سال پیش با این توضیح که صحنه‌ای از تمرین نیروهای نظامی آمریکا را نمایش می‌دهد، در یوتیوب منتشر شده بود.

🔹بخش‌هایی از همین ویدیو پیش‌تر در شبکه‌های اجتماعی با ادعای درگیری نیروهای آمریکایی در نزدیکی سومالی بازنشر شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به تیراندازی نیروهای آمریکا در تنگه هرمز و خلیج فارس طی روزهای اخیر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ تغییرات قیمت خرده‌فروشی؛ تصویر بی‌سابقه از وضعیت معیشت ایرانیان

🔹بررسی آخرین داده‌های رسمی از عمیق‌تر شدن بحران معیشت در ایران، در ابعادی بی‌سابقه حکایت دارد.

🔹قیمت ۲۲ قلم از ۵۳ کالای خوراکی پرمصرف مرکز آمار ایران، طی یک سال بیش از دو برابر افزایش پیدا کرده است.

🔹روغن نباتی جامد با ۳۷۴.۹ درصد، روغن مایع با ۳۰۸ درصد و برنج خارجی درجه یک با ۲۰۸.۸ درصد، بیشترین افزایش قیمت را داشته‌اند. همچنین ۱۹ قلم دیگر بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ درصد افزایش قیمت را ثبت کرده‌اند.

🔹یک خانوار کارگری سه‌نفره حداقل‌بگیر، مجبور است صرفاً برای تهیه ۱۱ قلم کالای بسیار ابتدایی سبد کالابرگ، ماهانه بین ۵۵ تا ۵۷ درصد از کل درآمد خود را هزینه کند.

🔹در این میان اصلی‌ترین راهکار دولت توزیع «کالابرگ» است. محاسبات فکت‌نامه نشان می‌دهد هزینه سبد ۱۱ قلم کالای کالابرگ در فروردین ۱۴۰۵ به بیش از ۴ و نیم میلیون تومان برای هر نفر رسیده است.

🔹مقام‌های دولتی از بررسی افزایش سبد و ارتقای کالابرگ صحبت می‌کنند، اما به نظر می‌رسد با تداوم افزایش قیمت‌، دولت برای تامین منابع مالی کالابرگ دچار مشکل جدی خواهد شد.

🔹افزایش کم‌سابقه تورم تولیدکننده در بخش‌های مرتبط با غذا، این نگرانی را افزایش داده که در ماه‌های آینده سطح تورم خوراکی از این هم بیشتر شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست کشف دارویی که در ۴۸ ساعت حافظه را ۷۰ درصد بهبود می‌بخشد

🔹برخی در شبکه‌های اجتماعی ادعا کرده‌اند دارویی کشف شده که طی ۴۸ ساعت حافظه را ۷۰ درصد جوان می‌کند و بهبود می‌بخشد.

🔹این ادعا به مقاله‌ای با تمرکز بر مولکولی به نام ISRIB در نشریه Science استناد می‌کند، اما لینک موجود در آن، مقاله‌ای درباره یک داروی دیگر در یک نشریه دیگر است.

🔹در واقع ISRIB یک مولکول واقعی و آزمایشگاهی است، اما برخی پژوهش‌ها تاثیر مثبت آن را بر ترمیم حافظه موش‌ها نشان داده‌اند، نه انسان‌ها.

🔹هیچ‌کدام از پژوهش‌هایی که در رابطه با تاثیر این مولکول بر حافظه انجام شده، نگفته‌اند که می‌تواند در ۴۸ ساعت حافظه را تا ۷۰ درصد بهبود ببخشد یا جوان کند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ تصویر ساختگی منتسب به بازداشت چهار عضو سپاه پاسداران در کویت

🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به صحنه بازداشت چهار عضو سپاه پاسداران در کویت است.

🔹اصل خبر بازداشت اعضای سپاه در کویت درست است، اما تصویر منتشرشده ساختگی است و با هوش مصنوعی تولید شده است.

🔹در تصویر پنج مرد را با ۹ دست می‌بینیم. شکل تابش نورافکن و پرچم نیز طبیعی نیست.

🔹خبرگزاری العربیه نیز گزارش ویدیویی خود درباره این رویداد را با هوش مصنوعی تولید کرده است.

🔹کویت روز ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵ اعلام کرد چهار عضو سپاه را در حالی که قصد ورود به این کشور داشتند، بازداشت کرده، اما تاکنون تصویری از این افراد منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به تصویر منتسب به بازداشت چهار عضو سپاه در کویت، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🎥 راستی‌آزمایی تصاویر جنگ / بخش ششم

🔹همزمان با تداوم آتش‌بس و سیر تحولات پس از جنگ اخیر، عکس‌ها و ویدیوهای مختلفی در شبکه‌های اجتماعی و حتی برخی رسانه‌ها منتشر می‌شود که نادرست و ساختگی‌اند.

🔹در قسمت ششم از این سری‌ویدیوها، چند نمونه دیگر از این موارد را مرور می‌کنیم؛ از تصویر منتسب به شناور دلفینی سپاه تا تصاویری که با عنوان ناوهای آسیب‌دیده آمریکایی منتشر شده‌اند.

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منسوب به تخلیه عمدی نفت ایران در خلیج فارس، ساختگی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و ادعا می‌کند تخلیه عمدی نفت از سوی جمهوری اسلامی ایران در نزدیکی جزیره خارک را نشان می‌دهد.

🔹نشت نفت در خلیج فارس واقعیت دارد و تصاویر مستندی از آن منتشر شده، اما این یک ویدیوی خاص، جعلی است و با ابزار هوش مصنوعی ساخته شده‌ است.

🔹درباره منشاء لکه‌های نفتی ادعاهای متفاوتی مطرح است. شرکت پایانه‌های نفتی ایران، نشتی تاسیسات نفتی داخلی را تکذیب کرده و رئیس سازمان محیط‌زیست منشاء احتمالی آلودگی را تخلیه آب توازن یا پسماند آلوده اعلام کرده است.

🔹برخی رسانه‌ها مانند فاکس‌نیوز می‌گویند فشار محاصره دریایی و انباشت نفتکش‌ها، ایران را به سمت تخلیه نفت یا پسماند نفتی سوق داده است.

🔹برخی تحلیلگران احتمال آسیب به خطوط لوله زیردریایی، نشتی در فرآیند بارگیری نفت یا خسارت غیرمستقیم ناشی از جنگ اخیر را عامل آن می‌دانند.

🔹بنابراین نشت نفت در آب‌های خلیج فارس درست است اما این ویدیو که به آن نسبت داده شده «نادرست» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM