FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.2K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ آمارهای شاخ‌دار کارشناس صداوسیما درباره تلفات آمریکا و اسرائیل در جنگ ۴۰ روزه

🔹علیرضا داودی، کارشناس شبکه خبر و قائم مقام رادیو تهران، در یک برنامه تلویزیونی مدعی شد که در جریان جنگ ۴۰ روزه، اسرائیل بیش از ۲۰۰۰ کشته و ۵۰۰۰ زخمی و آمریکا نیز دست‌کم ۱۰۰۰ کشته و ۷ تا ۸ هزار زخمی داده است.

🔹بررسی گزارش‌های منتشرشده از سوی رسانه‌ها و نهادهای اسرائیلی و همچنین رسانه‌های دیگر مانند الجزیره قطر نشان می‌دهد، آمار واقعی تلفات، فاصله بسیار زیادی با این ادعا دارد.

🔹بر اساس گزارش‌های منتشرشده از سوی تایمز آو اسرائیل، هاآرتص و مؤسسه آلما، در پایان جنگ ۴۰ روزه مجموع کشته‌شدگان در اسرائیل و کرانه باختری حدود ۲۴ تا ۲۶ نفر و شمار زخمی‌ها بیش از ۷ هزار نفر اعلام شده است.

🔹هیچ‌یک از این منابع و گزارش‌ها (چه اسرائیلی و چه بین‌المللی) از کشته شدن هزاران اسرائیلی خبر نداده‌اند.

🔹در مورد آمریکا نیز آمارهای رسمی سنتکام، پنتاگون و گزارش‌های رویترز نشان می‌دهد در جریان عملیات‌های مرتبط با این جنگ، ۱۳ نظامی آمریکایی کشته و حدود ۴۰۰ نفر زخمی شده‌اند.

🔹این ارقام با ادعای «بیش از هزار کشته و هفت تا هشت هزار زخمی» فاصله‌ای بسیار زیاد دارد.

🔹این در حالی است که ساختار ثبت و اعلام تلفات در آمریکا و اسرائیل، شامل اطلاع‌رسانی به خانواده‌ها، ثبت در سامانه‌های رسمی، پوشش رسانه‌ای و روندهای قانونی، پنهان کردن هزاران کشته و زخمی را عملا بسیار دشوار و حتی ناممکن می‌کند.

🔹با این توضیحات و به دلیل فاصله بسیار زیاد این ادعا با گزارش‌های معتبر، فکت‌نامه به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتساب نقل قول نادرست به مهدی تاج درباره ترجیح آب‌وهوایی مکزیک به آمریکا از سوی کادر فنی

🔹عکس‌نوشته‌ای از مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال ایران منتشر شده که ادعا می‌کند او گفته: «مشکل صدور ویزا شایعه است و کادر فنی آب و هوای مکزیک را به آمریکا ترجیح داده است».

🔹این ادعا نادرست است و چنین نقل‌قولی در هیچ رسانه معتبری منتشر نشده است.

🔹برخلاف این نقل‌قول، مهدی تاج مکررا از دولت آمریکا و فیفا به دلیل مشکلات صدور ویزا برای تیم‌ ملی و کادر فنی انتقاد کرده است.

🔹جابه‌جایی محل استقرار تیم ملی به تیخوانا در مرز مکزیک، راهکاری برای مدیریت بحران ویزا بوده و هیچ ارتباطی به ترجیح آب‌وهوایی نداشته است.

🔹مشکلات ویزا برای کاروان ایران واقعی بوده و باعث ایجاد ابهام و تاخیر در ورود تیم شد. در نهایت، با وجود صدور ویزای بازیکنان، تعدادی از اعضای تیم اداری و پشتیبانی موفق به دریافت ویزا نشدند.

🔹رئیس فیفا تأکید کرده که سیاست‌های ورود به هر کشور در اختیار دولت‌هاست و فیفا اختیار تغییر این تصمیمات را ندارد.

🔹در نهایت فکت‌نامه به انتساب این نقل‌قول به مهدی تاج نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست توقیف یک کشتی آمریکایی به نام آریستا در تنگه هرمز

🔹رسانه‌های داخلی ایران با انتشار ویدیویی ادعا کرده‌اند سپاه پاسداران یک کشتی باری را در تنگه هرمز توقیف کرده و این کشتی، «آریستا»، متعلق به یک شرکت آمریکایی است.

🔹این ادعا نادرست است. بررسی‌ها نشان می‌دهد «آریستا» نام دو کشتی متفاوت (یک کانتینربر و یک فله‌بر) است که هیچ‌کدام آمریکایی نیستند.

🔹کشتی کانتینربر آریستا با شماره IMO 9348493 در سال ۲۰۰۶ در چین ساخته شده، با پرچم کومور فعالیت می‌کند و در سوابق خود تحت نام‌ها و پرچم‌های مختلف جابه‌جا شده است.

🔹این کشتی در شبکه‌ای از شرکت‌های کشتیرانی ثبت‌شده در امارات و مرتبط با ساختارهای تجاری بین‌المللی فعالیت دارد و در فهرست تحریم‌های آمریکا نیز قرار گرفته است.

🔹کشتی فله‌بر آریستا با شماره IMO 9244831 نیز یک شناور ساخت ژاپن است که تحت مدیریت شرکت ثبت‌شده در امارات و مدیریت فنی یک شرکت هنگ‌کنگی فعالیت می‌کند و در مسیرهای تجاری، از جمله بنادر روسیه، تردد دارد. این کشتی نیز ارتباطی با آمریکا ندارد.

🔹بر اساس شباهت‌ها به نظر می‌رسد شناوری که در این ویدیو دیده می‌شود کشتی کانتینربر آریستا است که نه‌تنها آمریکایی نیست بلکه عضو شبکه موسوم به ناوگان سایه ایران و تحت تحریم ایالات متحده است.

🔹از این رو فکت‌نامه به این ادعا که سپاه یک کشتی باری متعلق به شرکت آمریکایی آریستا را توقیف کرده نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 درباره کشف موی قاچاق از ایران در ارمنستان چه می‌دانیم؟

🔹این روزها خبر کشف محموله موی طبیعی قاچاق از ایران در مرز ارمنستان در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و برخی کاربران آن را به کشته‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۴ نسبت دادند.

🔹بررسی رسانه‌های ارمنستان نشان می‌دهد اصل خبر کشف و توقیف موی قاچاق صحت دارد، اما اعداد مطرح‌شده در شبکه‌های اجتماعی بسیار بیشتر از واقعیت است.

🔹سند مستقیم یا نشانه آشکاری برای تایید یا رد این ادعا وجود ندارد که این موها متعلق به جان‌باختگان کشتار دی‌ماه ۱۴۰۴ باشد.

🔹بررسی گزارش‌های رسانه‌ای نشان می‌دهد تجارت و قاچاق موی طبیعی در ایران موضوع تازه‌ای نیست.

🔹گزارش‌های متعدد از بازار خرید و فروش مو، صادرات آن به کشورهای همسایه و ارتباط این تجارت با مشکلات اقتصادی و فقر منتشر شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 اغراق ۶۰ میلیونی

🔹در قسمت ۲۷۳ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا ادعای یک نماینده مجلس درباره حضور ۶۰ میلیون نفر در تجمعات شبانه حامیان جمهوری اسلامی را بررسی می‌کنیم.

🔹درگیری چندساعته اخیر بین ایران و اسرائیل، بهانه انتشار ادعاهای متعددی در شبکه‌های اجتماعی شد. در این قسمت چند مورد از این ادعاها را مرور کرده‌ایم.

🔹تورم در ایران همچنان رکوردهای جدیدی ثبت می‌کند. درباره آمارهای رسمی تورم اردیبهشت ۱۴۰۵ بویژه در گروه مواد غذایی توضیح می‌دهیم.

🔹ادعای یکی از وزرای دولت سیزدهم درباره کارنامه اقتصادی ابراهیم رئیسی و آمار رسانه‌های ایران درباره کاهش نرخ زاد و ولد در ایران، دیگر موضوعات غیرجنگی این قسمت هستند.

🔹ویدیوی بابک زنجانی و یک ربات انسان‌نما همراه با طرح ادعاهایی در شبکه‌های اجتماعی، سوژه دیگری است که به آن پرداخته‌ایم.

🔹ادعایی درباره کشور سازنده یک انیمیشن کوتاه درباره مدرسه میناب، عکس رابرت دنیرو با تیشرت تنگه هرمز، ویدیویی که با عنوان حضور سربازان آمریکایی در ایران پخش شد و ادعای رونمایی از یک سلاح فوق سری عجیب، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 اغراق ۶۰ میلیونی

🔹در قسمت ۲۷۳ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا ادعای یک نماینده مجلس درباره حضور ۶۰ میلیون نفر در تجمعات شبانه حامیان جمهوری اسلامی را بررسی می‌کنیم.

🔹درگیری چندساعته اخیر بین ایران و اسرائیل، بهانه انتشار ادعاهای متعددی در شبکه‌های اجتماعی شد. در این قسمت چند مورد از این ادعاها را مرور کرده‌ایم.

🔹تورم در ایران همچنان رکوردهای جدیدی ثبت می‌کند. درباره آمارهای رسمی تورم اردیبهشت ۱۴۰۵ بویژه در گروه مواد غذایی توضیح می‌دهیم.

🔹ادعای یکی از وزرای دولت سیزدهم درباره کارنامه اقتصادی ابراهیم رئیسی و آمار رسانه‌های ایران درباره کاهش نرخ زاد و ولد در ایران، دیگر موضوعات غیرجنگی این قسمت هستند.

🔹ویدیوی بابک زنجانی و یک ربات انسان‌نما همراه با طرح ادعاهایی در شبکه‌های اجتماعی، سوژه دیگری است که به آن پرداخته‌ایم.

🔹ادعایی درباره کشور سازنده یک انیمیشن کوتاه درباره مدرسه میناب، عکس رابرت دنیرو با تیشرت تنگه هرمز، ویدیویی که با عنوان حضور سربازان آمریکایی در ایران پخش شد و ادعای رونمایی از یک سلاح فوق سری عجیب، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاه این اپیزود هستند.

❗ حجم فایل صوتی: ۱۹ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:47 مقدمه
00:03:55 آمار شاخ‌دار درباره حضور ۶۰ میلیون نفر در تجمعات حکومتی
00:10:41 چند فکت‌چک مرتبط با درگیری اخیر ایران و اسرائیل
00:17:00 تورم غذا و هزینه سبد کالابرگ در اردیبهشت ۱۴۰۵
00:21:55 ادعای نادرست وزیر سابق درباره کارنامه اقتصادی دولت رئیسی
00:24:50 کاهش شدید آمار تولد در ایران
00:28:52 ویدیوی بابک زنجانی، ربات چینی و ادعای اولین جنگ هوش مصنوعی
00:34:18 انیمیشن مدرسه میناب، ساخت پاکستان است، نه ژاپن
00:35:50 عکس ساختگی از رابرت دنیرو با تیشرت تنگه هرمز
00:37:15 ویدیوی قدیمی به اسم «ورود نیروهای آمریکایی به ایران»
00:38:33 ادعای شاخ‌دار رونمایی از سلاح فوق سری ۰۵۸
00:40:53 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی منتسب به معرفی تیم ایران در جام جهانی آمریکا

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند لحظه ورود و معرفی تیم فوتبال ایران در افتتاحیه جام جهانی را نشان می‌دهد.

🔹در این ویدیو نمادهایی مشابه تخت جمشید و کوه دماوند در یک جشن در فضای شب نمایش داده می‌شود و در رسانه‌هایی مثل تسنیم و تابناک نیز منتشر شده است.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹موارد متعددی در ویدیو غیرعادی هستند؛ از جمله پرچم‌ها، تراکم جمعیت، فضای بین ردیف‌ها و آتش‌بازی از میان حاضران.

🔹مراسم افتتاحیه جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ آمریکا ۲۱ خرداد در ساعت ۹ شب به وقت تهران و ۱۱:۳۰ صبح به وقت مکزیکوسیتی در ورزشگاه مکزیکوسیتی برگزار شد.

🔹بخش معرفی ایران شامل ورود پرچم به دست یک مرد در حدود شش ثانیه بود و همه کشورهای شرکت‌کننده به همین ترتیب معرفی شدند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی و ادعای آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به حمله آمریکا به جنوب ایران، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به حملات نظامی آمریکا در بامداد ۲۰ خرداد ۱۴۰۵ به شهرهای جنوبی ایران است.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی با حملات روزهای اخیر ندارد.

🔹ویدیو حملات ۴ مارس ۲۰۲۶ (۱۲ اسفند ۱۴۰۴) به شهرک صنعتی استقلال تهران را نشان می‌دهد و همان زمان در کانال تلگرام «وحید آنلاین» منتشر شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به انتساب این ویدیو به درگیری‌های روزهای اخیر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 آناتومی یک سقوط؛ از سانحه بالگرد آپاچی نزدیک سواحل عمان چه می‌دانیم؟

🔹سقوط یک بالگرد تهاجمی AH-64 آپاچی آمریکا در نزدیکی سواحل عمان در ۱۸ خرداد ۱۴۰۵، به یکی از بحث‌برانگیزترین رویدادهای نظامی منطقه تبدیل شده است.

🔹سنتکام ابتدا اعلام کرد این بالگرد هنگام گشت‌زنی دچار سانحه شده و دو خدمه آن نجات یافته‌اند، اما گزارش‌های بعدی و اظهارات مقام‌های آمریکایی از احتمال نقش جمهوری اسلامی در سرنگونی آن خبر دادند. با این حال، وزارت دفاع آمریکا هنوز علت قطعی حادثه را اعلام نکرده است.

🔹آپاچی یکی از پیشرفته‌ترین بالگردهای تهاجمی جهان است که علاوه بر ماموریت‌های ضدزره، در سال‌های اخیر برای رهگیری پهپادهای کم‌سرعت مانند شاهد ۱۳۶ نیز به کار گرفته شده است.

🔹این بالگرد با استفاده از توپ ۳۰ میلی‌متری، موشک‌های هلفایر و سامانه‌های پیشرفته هدف‌گیری می‌تواند پهپادها را شکار کند، اما همین مأموریت‌ها خطراتی جدی نیز به همراه دارد؛ از جمله آسیب ناشی از انفجار پهپاد در فاصله نزدیک.

🔹در بررسی فنی حادثه، پنج سناریوی اصلی مطرح شده است: اصابت مهمات پرسه‌زن ۳۵۸، آسیب ناشی از انفجار پهپاد در نزدیکی بالگرد، برخورد مستقیم پهپاد به دلیل خطای انسانی، حمله یک پهپاد شاهد مجهز به سامانه هدایت اپتیکی و در نهایت شلیک موشک هوا‌به‌هوا از روی یک پهپاد.

🔹هر یک از این فرضیه‌ها از نظر فنی امکان‌پذیر هستند، اما هیچ‌کدام تاکنون با شواهد رسمی تایید نشده‌اند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 آمار شاخ‌دار درباره تجمعات حکومتی

🔹امیرحسین ثابتی، نماینده مجلس، ادعا کرده ۶۰ میلیون نفر حداقل یک‌بار در تجمعات شبانه حکومتی ماه‌های اخیر شرکت کرده‌اند.

🔹از نظرسنجی‌های موجود داخل ایران تا ادعاهای دیگر رسانه‌ها و مقام‌های جمهوری اسلامی، عددهای مختلفی برای این مساله ذکر شده است؛ از ۲۰ تا حدود ۴۰ میلیون نفر.

🔹هرچند هیچکدام از این آمارها با منابع مستقل قابل تایید نیستند، اما حتی همین اعداد و ارقام هم با ادعای ۶۰ میلیونی ثابتی فاصله زیادی دارد.

🔹این نخستین‌بار نیست که درباره جمعیت حامیان حکومت ایران اغراق می‌شود اما ادعای اخیر، با اختلاف بزرگترین عددی است که تاکنون مطرح شده است.

👈 مقاله مرتبط با این ویدیو در سایت فکت‌نامه

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ آیا مردم ایران به حقیقت حساسند؟ / گفتگوی آسو با رزا محتسب

🔹«مردم ایران به حقیقت حساسند؟» پاسخ قاطعی برای این پرسش نداریم، اما «رزا محتسب» عضو تحریریه فکت‌نامه در گفت‌وگو با سایت «آسو» درباره آن توضیح داده است.

🔹آیا انسان‌ها در شرایط بحران، جنگ، اعتراض و قطبی‌شدن جامعه، بیش از گذشته به دنبال واقعیت می‌روند یا برعکس؟ چرا گاهی ارائه شواهد و مستندات نه‌تنها نظر مخاطب را تغییر نمی‌دهد، بلکه واکنش منفی او را برمی‌انگیزد؟ در زمانه وفور خبرهای جعلی، مردم به چه کسی و چه چیزی اعتماد می‌کنند؟

🔹پاسخ این‌ها و پرسش‌های دیگر را در مصاحبه آسو با عضو تحریریه فکت‌نامه بخوانید.

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM