FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.2K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
🔹 آیا عکس‌های محمد محبی در حال کندن پوستر مهسا امینی، واقعی است؟

🔹پس از برگزاری نخستین بازی تیم ملی ایران در جام جهانی و گلزنی محمد محبی، چهار عکس در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها با این ادعا منتشر شد که او در حال کندن پوستر عکس مهسا امینی از روی دیوار ساختمانی در نزدیکی محل اقامت این تیم است.

🔹ما هنوز نمی‌توانیم با قطعیت درباره واقعی بودن یا نبودن این عکس‌ها اظهارنظر کنیم، هرچند بر اساس جزئیاتی که در عکس‌ها دیده می‌شود، به نظر می‌رسد آنها به احتمال زیاد با کمک هوش مصنوعی یا نرم‌افزارهای ویرایش عکس ساخته شده باشند.

🔹در تصاویر نشانه‌های متعددی از ساختگی‌بودن دیده می‌شود؛ از جمله درهم‌ریختگی دست‌ها و انگشت‌ها، ادغام دست با پوستر، ناهماهنگی در ابعاد پوستر و ایرادهای هندسی در ساختار دیوار.

🔹دست‌ها ساختار آناتومیک درستی ندارند و انگشت‌ها در همدیگر یا در کاغذ ادغام می‌شوند.

🔹در دو عکس، الگوی سنگ‌کاری گوشه دیوار، بطور متناسب ادامه پیدا نمی‌کند و پیوستگی سطوح و خطوط معماری به شکلی غیر طبیعی به هم می‌ریزد.

🔹همچنین، نمای ساختمان موجود در عکس‌ها با هیچ‌یک از هتل‌های محل اقامت تیم ملی ایران در مکزیک و آمریکا مطابقت ندارد.

🔹با انتشار گسترده این تصاویر، بخش رسانه‌ای تیم ملی به‌طور رسمی این تصاویر را جعلی اعلام کرده و هرگونه ارتباط آن‌ها با محمد محبی را رد کرده است.

🔹این تصاویر پس از آن منتشر شدند که شادی بعد از گل محمد محبی در دیدار برابر نیوزلند، انتقادهای زیادی را برانگیخت.

🔹با وجود نشانه‌های استفاده از هوش مصنوعی، جزییات مهم و دقیقی که در تصاویر وجود دارد مانع از نتیجه‌گیری قطعی می‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی سخنرانی اردوغان درباره شرکت در مراسم تشییع علی و مجتبی خامنه‌ای ساختگی است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر و ادعا شده مربوط به سخنرانی اردوغان است که در آن می‌گوید برای شرکت در مراسم تشییع علی و مجتبی خامنه‌ای از او دعوت شده است.

🔹این ادعا شاخ‌دار است. ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده و اردوغان چنین سخنانی نگفته است.

🔹ردیابی واترمارک دیجیتال SynthID با سیستم تشخیص هوش مصنوعی گوگل نشان می‌دهد تصویر و صدای این ویدئو با هوش مصنوعی تولید یا دستکاری شده است.

🔹در آخرین سخنرانی اردوغان که در مجتمع ریاست‌جمهوری آنکارا انجام شده، او درباره تفاهم‌نامه میان ایران و آمریکا صحبت کرده و هیچ اشاره‌ای به مراسم تشییع یا دعوت از ترکیه برای آن نشده است.

🔹هیچ گزارش یا خبر رسمی مبنی بر دعوت از سران خارجی برای مراسم تشییع مجتبی یا حتی علی خامنه‌ای وجود ندارد.

🔹با وجود اعلام زمان و محل برگزاری مراسم، هیچ لیست رسمی از مهمانان خارجی یا دعوت‌نامه‌ای برای رهبران کشورهای دیگر منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی و ادعای منتسب به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی غیرواقعی و ادعای نادرست درباره سقوط بالگرد آمریکایی با سامانه مجید

🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی همراه با یک ویدیو منتشر شده که می‌گوید بالگرد تهاجمی آپاچی ارتش آمریکا در نزدیکی سواحل عمان با سامانه پدافندی «مجید» جمهوری اسلامی سرنگون شده است.

🔹تاکنون هیچ مدرک رسمی یا شواهد معتبری برای تایید این ادعا منتشر نشده و روایت‌های موجود بیشتر به احتمال برخورد یک پهپاد با بالگرد اشاره دارند، نه شلیک موشک پدافندی.

🔹ویدیویی که به‌عنوان سند این ادعا منتشر شده، واقعی نیست. این ویدیو از بازی کامپیوتری War Thunder گرفته شده و حتی بالگرد نمایش داده‌شده در آن هم آپاچی یا بلک‌هاوک نیست، بلکه یک بالگرد قدیمی ساخت شوروی از نوع Mi-4AV است. بنابراین ویدیو هیچ ارتباطی با حادثه واقعی ندارد.

🔹سامانه «مجید» یک پدافند کوتاه‌برد برای مقابله با پهپادها، بالگردها و اهداف کم‌ارتفاع است و از حسگرهای حرارتی و اپتیکی استفاده می‌کند. با وجود قابلیت‌های این سامانه، هیچ شواهدی وجود ندارد که نشان دهد در حادثه سقوط آپاچی آمریکایی نقشی داشته است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای بی‌اساس و ویدیوی ساختگی آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی عبور موشک از کنار یک هواپیمای مسافربری

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند «عبور موشک هایپرسونیک فاتح-۲ از کنار یک هواپیمای مسافربری» است.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹«موشک فاتح۲» وجود ندارد. موشک فاتح ۱۱۰ نیز هایپرسونیک نیست. احتمالا نام موشک «فتاح۲» به اشتباه نوشته شده باشد.

🔹کاربری که اولین‌بار این ادعا را منتشر کرده، خود را تولیدکننده محتوای دیجیتال معرفی می‌کند.

🔹هیچ اطلاعات یا منبع معتبری نیز این رویداد را تأیید نمی‌کند.

🔹ظاهر موشک در صحنه‌های مختلف یکسان نیست، با موشک فتاح ۲ مطابقت ندارد و جزئیات غیرعادی تصویر از جمله پنل نامتعارف کابین و حالت برخی مسافران از نشانه‌های ساختگی‌بودن ویدیو است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی قدیمی منتسب به سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه سرکوب و تیراندازی به معترضان در دی‌ماه ۱۴۰۴ را نمایش می‌دهد.

🔹این ویدیو قدیمی است و پیش‌تر در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بود.

🔹نسخه قدیمی و کامل‌تر این ویدیو ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۱ با توضیح حمله با دوشکا در رشت منتشر شده بود.

🔹در همان زمان اعتراضات گسترده‌ای به تغییر نرخ ارز ترجیحی در شهرهای مختلف ایران از جمله در رشت در جریان بود.

🔹در دوره اعتراضات سراسری شهریور ۱۴۰۱ نیز مجددا این ویدیو با توضیح نادرست سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱ در مهاباد منتشر شد.

🔹در اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴، معترضان با سرکوبی گسترده روبه‌رو شدند و گزارش‌هایی درباره استفاده حکومت از سلاح‌های نیمه‌سنگین منتشر شد اما این ویدیو مربوط به آن اعتراضات نیست.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با اعتراضات دی‌ماه نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی نادرست منسوب به بازداشت سپاهی‌ها در اسرائیل

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به بازداشت ۸ نیروی سپاه در نزدیکی اورشلیم است که در حال ورود مخفیانه به اسرائیل بودند.

🔹این ادعا نادرست و ویدیو مربوط به بازداشت عرب‌های ساکن کرانه باختری است که قصد ورود به اسرائیل را داشتند.

🔹کانال ۱۴ اسرائيل گزارش داده که افراد بازداشت‌شده عرب‌هایی هستند که برای ورود به اسرائیل در دیواره دوجداره یک خودروی تجاری پنهان شده بودند.

🔹شبکه خبری قدس (QNN) هم گفته این افراد کارگرانی بودند که قصد داشتند برای یافتن شغل وارد اسرائیل شوند.

🔹در هیچ‌یک از این خبرها به ارتباطی میان این ویدیو و ادعای بازداشت نیروهای سپاه پاسداران اشاره نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با بازداشت سپاهی‌ها نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ پزشکیان از کجا ۲۰ میلیون بشکه نفت به «هوافضای سپاه» داده است؟

🔹مسعود پزشکیان می‌گوید: «۲۰ میلیون بشکه نفت که مال دولت بود را به هوافضای سپاه دادیم. ارزهایی که داشتیم را به این عزیزان دادیم.»

🔹دقیقا معلوم نیست ارجاع مسعود پزشکیان به کدام پول نفت است؛ اما در بودجه امسال، نفت به سه قسمت تقسیم می‌شود.

🔹بخش ناچیزی از درآمدهای نفتی برای هزینه‌های بودجه عمومی در اختیار دولت است که با احتساب نرخ محاسباتی بودجه کل آن به زحمت به ۲۰ میلیون بشکه می‌رسد.

🔹این پول صرف پرداخت حقوق کارکنان دولت، نظامیان، بازنشستگان و تامین هزینه‌های اجرایی در بخش سلامت، آموزش و برنامه‌های اجرایی و عمرانی وزارتخانه‌ها و نهادها می‌شود.

🔹بخش دوم سهمیه نفت خام نیروهای مسلح و اجرای «طرح‌های خاص» نظامی، امنیتی و هسته‌ای است که بر اساس برآوردها با احتساب فرضیات بودجه معادل ۷۵ تا ۱۰۰ میلیون بشکه است.

🔹به دلیل عدم شفافیت، معلوم نیست چقدر از این سهمیه نفت خام به نیروی هوافضای سپاه می‌رسد.

🔹بخش سوم منابع نفتی به تهاتر بدهی‌های دولت به تسویه بدهی با طلبکاران حقیقی و حقوقی اختصاص دارد که البته جزئیات آن مشخص نیست.

🔹احتمال دارد منظور پزشکیان، اختصاص دادن سهمیه طلبکاران دولت به نیروی هوافضای سپاه باشد که در این صورت این مبلغ به بدهی‌های آینده دولت موکول خواهد شد.

🔹در بخش‌های مختلف بودجه،‌ به جز ردیف‌های اصلی و سهمیه نفت خام، منابع دیگری هم برای نیروهای مسلح در نظر گرفته شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✅ شستن مرغ خام باعث پخش باکتری در محیط آشپزخانه می‌شود

🔹پست‌هایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که می‌گویند مرغ خام نباید شسته شود، چراکه موجب پراکنده شدن باکتری در سینک می‌شود.

🔹این ادعا درست است. پژوهش‌های مراکز معتبر بهداشتی و درمانی مانند CDC و USDA نشان می‌دهد شستن مرغ خام پیش از مصرف باعث پخش شدن باکتری در محیط آشپزخانه می‌شود.

🔹شستن مرغ خام هیچ‌کدام از باکتری‌های موجود را از بین نمی‌برد؛ زیرا این باکتری‌ها در بافت‌های گوشت محبوس هستند.

🔹باکتری‌های روی سطح مرغ خام می‌توانند ساعت‌ها روی سطوح آشپزخانه مانند سینک، شیر آب و ظروف باقی بمانند، مگر اینکه سطوح پس از تماس به‌ درستی با مواد ضدعفونی‌کننده شسته شوند.

🔹تنها راه علمی و مطمئن برای نابودی کامل باکتری‌های مرغ خام، پختن آن و رساندن دمای داخلی گوشت به حدود ۷۴ درجه سانتی‌گراد است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مربوط به خطرناک بودن شستن مرغ خام به علت پخش باکتری، نشان «درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✅ بررسی ویدیوهای سرکوب و تیراندازی به معترضان دی‌ماه ۱۴۰۴ در منطقه ۱۹ تهران

🔹مجموعه ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که گفته می‌شود مربوط به تیراندازی نیروهای امنیتی و سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ در منطقه ۱۹ تهران است.

🔹این ادعا درست است و این ویدیوها صحنه واقعی تیراندازی به معترضان در این اعتراضات را نشان می‌دهند.

🔹به نظر می‌رسد این ویدیوها از یک دوربین تلفن همراه در جیب روی سینه یکی از ماموران حاضر در صحنه ضبط شده باشد.

🔹چهار ویدیوی اول صحنه‌هایی از تیراندازی با اسلحه وینچستر به معترضان در بلوار شکوفه در منطقه عبدل‌آباد تهران است.

🔹در این چهار ویدیو نیروهای پلیس پیشگیری، یگان امداد، سپاه پاسداران و لباس شخصی حضور دارند و از شرق به غرب این بلوار حدفاصل خیابان رحمان تا خیابان ایمان حرکت می‌کنند.

🔹دست‌کم چهار نشانه مشخص از اماکن موجود در صحنه، محل چهار ویدیوی اول را تایید می‌کنند.

🔹ویدیوهای پنجم تا هفتم صحنه‌هایی از سرکوب در منطقه خانی‌آباد نو، محدوده سه‌راه شریعتی، خیابان مهران و خیابان واشقانی را نشان می‌دهند.

🔹نوع سلاح و لباس نظامی نیروها، با گزارش‌های معتبر درباره سرکوب اعتراضات دی‌ماه منطبق است.

🔹اگرچه آمار دقیقی از جان‌باختگان این اعتراضات وجود ندارد، اما دست‌کم سه تن از شهروندان در محدوده خانی‌آباد و عبدال‌آباد طی ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه کشته شده‌اند.

🔹با توجه به مجموعه اطلاعاتی بدست‌آمده از ویدیوها، انطباق آنها با گزارش‌های پیشین و این‌که هیچ شاهد و سابقه‌ای از قدیمی یا ساختگی بودن آنها وجود ندارد، فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیوها به اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ نشان «درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM