❌ ویدیوی ساختگی منتسب به مراسم تشییع علی خامنه‌ای در مصلی تهران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی به طور گسترده بازنشر شده که ادعا می‌کند صحنه حضور مردم در مراسم تشییع علی خامنه‌ای در مصلی تهران را در نمای هوایی نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹تاریخ انتشار اولیه این ویدیو، ۱۲ تیر بوده، اما مراسم آن روز برای حضور عموم مردم نبوده است.

🔹نشانه‌های تصویری فراوانی از جمله شکل ساختمان‌های اطراف مصلی، بافت جمعیت در داخل مصلی، عبارت‌های نامفهوم روی پلاکاردها و تصاویر نامفهوم، ساختگی بودن ویدیو را تایید می‌کند.

🔹ویدیوها و تصاویر واقعی در روزهای پس از ۱۲ تیر وجود دارد که جمعیت را در این مراسم نشان می‌دهد، اما این ویدیوی وایرال‌شده واقعی نیست.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی منسوب به خودروی حامل تابوت خامنه‌ای به شکل «ضریح طلایی»، ساختگی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده لحظه ورود خودروی حامل تابوت خامنه‌ای و خانواده‌اش را نشان می‌دهد که به شکل یک ضریح طلایی طراحی شده است.

🔹این ویدیو با استفاده از هوش مصنوعی ساخته شده و جعلی است.

🔹خودروی واقعی با الهام از ضریح امام هشتم شیعیان ساخته شده، طلایی نیست، دارای فضای باز است و تابوت‌ها داخل آن قابل مشاهده هستند و هیچ شباهتی به سازه طلایی‌رنگ این ویدیو ندارد.

🔹نحوه حرکت غیرطبیعی افراد، خروج ناگهانی یک جسم از داخل ضریحِ بسته و ایستایی پرچم نصب‌شده در بالای گنبد، از دیگر نشانه‌های ساختگی بودن ویدیو است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ویدیو نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

📝 چند نفر در مراسم تشییع خامنه‌ای در تهران شرکت کرده‌اند؟

🔹هواداران جمهوری اسلامی مدعی‌اند بین ۱۰ تا ۲۴ میلیون نفر در مراسم تشییع علی خامنه‌ای در تهران شرکت کرده‌اند. این آمار در برخی رسانه‌های خارجی هم بازتاب داشته و این تصور به وجود آمده که از ۱۳ تا ۱۵ تیر، میلیون‌ها نفر در مصلی و خیابان آزادی تهران حضور داشته‌اند.

🔹این آمار درست نیست و اکثر ادعای مطرح‌شده، بر اساس فرضیات اشتباه و تخمین‌های غلط مطرح شده‌اند.

🔹محاسبات و بررسی‌های دقیق فکت‌نامه نشان می‌دهد اوج جمعیت ثبت‌شده برای مراسم مصلی در زمان اقامه نماز در محوطه‌ای به وسعت ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار متر مربع گرد آمده‌اند. این محوطه با ابزار Map Checking و با تطبیق تصاویر با تصاویر هوایی منتشر شده در رسانه‌های ایران محاسبه شده و فضاهای قابل دسترسی از جمله صحن، شبستان، گذرگاه‌ها و خیابان‌های اطراف (قنبرزاده و بهشتی) مصلی را شامل می‌شود.

🔹با استناد به تصاویر مراسم نماز، متوسط تراکم جمعیت در کل محدوده (میانگین) حدود ۲ نفر در مترمربع است. یعنی در زمان اوج مراسم، جمعیتی حدود ۳۰۰ هزار نفر در مصلی حضور داشته‌اند.

🔹مراسم مصلی حدود ۴۰ ساعت ادامه داشته است. اگر فرض کنیم در این مدت ۲ تا ۱۰ برابر جمعیت لحظه نماز، به مصلی آمده‌اند اما در نماز حضور نداشته‌اند، جمعیت کل در بازه‌ای بین ۶۰۰ هزار تا ۳ میلیون نفر قرار می‌گیرد و نمی‌تواند بیش از این باشد.

🔹در مورد مراسم تشییع جنازه روز ۱۵ تیر در خیابان آزادی هم ادعاهای اغراق‌شده‌ای مطرح شده است. بررسی دقیق تصاویر رسانه‌های داخلی (از جمله سایت khamenei.ir) و تطبیق آن با تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد جمعیت این مراسم نیز در مقیاس صدهزار نفری بوده است.

🔹تصاویر ماهواره‌ای که رویترز و خبرنگار بی‌بی‌سی منتشر کرده‌اند تراکم جمعیت حاضران را در محدوده میدان آزادی، میدان امام حسین، میدان فردوسی و چهارراه ولیعصر، در زمان تشییع جنازه در مقابل دانشگاه شریف نشان می‌دهد.

🔹این تصاویر نشان می‌دهد جمعیت در اغلب نقاط مسیر، از جمله در محوطه میدان آزادی پراکنده است و فقط در محدوده چند صد متری ماشین حمل جنازه، به صورت متراکم دیده می‌شود.

🔹البته تغییر زمان تشییع جنازه باعث شده برخی افراد از ادامه حضور در خیابان‌ منصرف شوند، اما تغییری در این واقعیت ایجاد نمی‌کند که جمعیت تشییع جنازه خامنه‌ای در روز ۱۵ تیر در مقیاس صد هزار نفری است و با مقیاس میلیونی فاصله زیادی دارد.

🔹برخی آمارهای عجیب هم درباره سفر با مترو منتشر شده که سوال‌برانگیز و مشکوک به عددسازی است. شهرداری تهران مدعی است در روزهای ۱۳ و ۱۴ تیر، طی ۴۸ ساعت ۱۷ میلیون سفر با مترو،‌ با محوریت سفر در محدوده مصلی تهران انجام شده است.

🔹متوسط سفرهای روزانه «در کل شبکه مترو» تهران ۱/۵ میلیون سفر است و مقام‌های شهرداری به‌تازگی اظهار امیدواری کرده‌اند با تکمیل خطوط ۶ و ۷ این ظرفیت به ۳/۵ میلیون سفر در روز برسد.

🔹 اصلاح و توضیح تکمیلی: در گزارش گفته شد شهرداری ادعا کرده طی ۴۸ ساعت ۱۷ میلیون سفر با مترو انجام شده، در صورتی که در ادعای شهرداری تهران آمار مترو و اتوبوس روی هم ۱۷ میلیون است که ۱۱ میلیون سفر آن مربوط به مترو است. این مساله البته در اصل محتوای گزارش و عجیب و سوال‌برانگیز بودن این آمار تغییری ایجاد نمی‌کند. این مساله با ذکر توضیح روی سایت نیز اصلاح شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی منتسب به حملات اخیر ایران به بحرین، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و به صحنه آتش‌سوزی ناشی از حملات موشکی اخیر ایران به پایگاه‌های آمریکا در بحرین منتسب شده است.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به منازعات اخیر ایران و آمریکا ندارد.

🔹ویدیو مربوط به اسفند ۱۴۰۴ است و صحنه آتش‌سوزی در یک بازار در روسیه را نشان می‌دهد.

🔹از بامداد چهارشنبه ارتش آمریکا حملاتی را به جنوب ایران از سر گرفت و آن را پاسخی به حمله ایران به کشتی‌ها در تنگه هرمز عنوان کرد.

🔹ایران نیز در پاسخ برخی پایگاه‌های آمریکا در کشورهای منطقه را هدف قرار داده، اما این ویدیو ارتباطی با درگیری‌های اخیر ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ تصویر منتسب به درگیری مسلحانه در مشهد، ساختگی است

🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌شود مربوط به درگیری مسلحانه ۱۸ تیر ۱۴۰۵ در مشهد است.

🔹این تصویر جعلی است و با ابزارهای هوش مصنوعی تولید شده است.

🔹کلمه «NISSAN» در پشت یک وانت پیکان آن هم با دیکته اشتباه، درهم‌ریخته بودن پلاک خودرو، علامت راهنمایی و رانندگی بی‌معنی، ایرادهای ساختاری در بدن‌های افراد و غیرمنطقی بودن وضعیت شلیک‌ها، از جمله نشانه‌های ساختگی‌بودن عکس است.

🔹همزمان با مراسم تشییع علی خامنه‌ای در مشهد خبرهایی مبنی بر «حمله تروریستی به بسیجیان» در این شهر منتشر شد.

🔹مقامات امنیتی استان خراسان رضوی ادعا کردند تیراندازی تروریستی نبوده و به دلایل اختلافات شخصی رخ داده است.

🔹فکت‌نامه نمی‌تواند هیچ‌یک از این خبرها را به شکل مستقل تایید یا رد کند اما تصویری که به عنوان عکس حادثه منتشر شده، غیرواقعی و «نادرست» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

✍️ روایت تشییع خامنه‌ای، ایران و شبکه اینفلوئنسرهای همسو

🔹مراسم تشییع علی خامنه‌ای رویدادی با اهمیت سیاسی برای حکومت بود. با توجه به نفوذ فزاینده اینفلوئنسرهای شبکه‌های اجتماعی (۲۷ درصد مردم جهان اخبار را از اینفلوئنسرهای خبری دریافت می‌کنند)، جمهوری اسلامی این وضعیت را فرصتی برای انتشار روایت مطلوب خود از تحولات ایران و اثرگذاری بر نحوه بازنمایی آنها دید.

🔹حکومت با بسیج گسترده امکانات اجرایی و رسانه‌ای تلاش کرد تشییع خامنه‌ای را به نمایش حمایت مردمی، مشروعیت نظام و بیعت با مجتبی خامنه‌ای تبدیل کند.

🔹این رویکرد در ادامه تغییری بود که نشانه‌های آن بعد از اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ در راهبرد رسانه‌ای حکومت مشاهده شد. این رویکرد را نهادهایی مثل معاونت برون‌مرزی صداوسیما، مرکز رسانه‌ای صبح و وزارت ارشاد هدایت می‌کنند و در آن، استفاده از اینفلوئنسرهای همسو، فعالان غربی «ضدامپریالیسم» و چهره‌های رسانه‌ای جهان عرب جایگاه پررنگ‌تری یافته است.

🔹وزیر ارشاد از حضور حدود ۶۰۰ خبرنگار و نماینده رسانه‌های خارجی و رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی از حضور حدود ۴۰۰ بلاگر و فعال رسانه‌ای خارجی برای مراسم تشییع خبر دادند.

🔹در این تحقیق، ۱۷ مهمان هماهنگ‌شده در قالب تور «مرکز رسانه‌ای صبح» و بیش از ۳۰ بلاگر و فعال رسانه‌ای خارج از این تور را که برای پوشش مراسم به ایران سفر کرده بودند، شناسایی کردیم. این افراد تنها بخشی از پوشش‌دهندگان غیررسمی مراسم تشییع در کنار رسانه‌های جریان اصلی بودند.

🔹شواهد نشان می‌دهد جمهوری اسلامی در این راهبرد رسانه‌ای جدید، با اعطای دسترسی‌های ویژه، صدور ویزا و فراهم کردن امکانات سفر تلاش می‌کند به واسطه آنان روایت‌هایی همسو با اهداف خود را به افکار عمومی جهان منتقل کند.

🔹ترکیب دعوت‌شدگان نشان می‌دهد نهادهای برگزارکننده عمدتاً بر چهره‌هایی تمرکز کرده‌اند که در مخالفت با سیاست خارجی آمریکا و اسرائیل اشتراک نظر دارند و از طریق شبکه‌های اجتماعی یا رسانه‌های محلی و آلترناتیو خود، دسترسی مستقیم‌تری به مخاطبان دارند.

🔹با این حال، بررسی محتوای تولیدی آنها و متن دعوت‌نامه‌ای که یکی از سفارتخانه‌های ایران منتشر کرده، نشان می‌دهد فعالیت آنان، به پوشش مراسم، بازدید از مناطق جنگ‌زده و شرکت در نشست‌های خبری رسمی محدود بوده و آزادی عمل چندانی برای تهیه گزارش‌های خارج از این چارچوب نداشتند.

🔹این طیف، از فعالان چپ و ضدامپریالیسم مانند مکس بلومنتال تا چهره‌های جنجالی جریان‌های تلفیقی مانند «کمونیسم MAGA» مثل جکسون هینکل را در بر می‌گیرد.

🔹حضور این افراد در استودیوهای ویژه، نقاط مشرف به مسیرهای اصلی تشییع، نشست‌های رسمی شهرداری تهران و وزارت ارشاد و همراهی با فعالان رسانه‌ای ایرانی مسلط به زبان انگلیسی، نشان می‌دهد این فعالیت‌ها حاصل برنامه‌ریزی سازمان‌یافته و هماهنگ میان نهادها و مؤسسات همسو بوده، نه صرفاً اقداماتی فردی یا خودجوش.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 مقاله فکت‌نامه درباره تور رسانه‌ای ۲۲ بهمن

👈 مقاله فکت‌نامه درباره ادامه این تورهای رسانه‌ای

🌐 @Factnameh