📝 درباره تلاش‌های ایران برای خرید جنگنده‌های سوخو از روسیه چه می‌دانیم؟

🔹همزمان با ادامه تنش‌های نظامی بین ایران و آمریکا، خبرهای مربوط به «خرید سوخو از روسیه» همچنان در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان مطرح می‌شود. سوال این است: آیا ایران جنگنده سوخو خریده و تحویل گرفته است؟

🔹مرور گزارش‌های رسمی و رسانه‌ای نشان می‌دهد هرچند پرونده تلاش ایران برای خرید جنگنده‌های روسی، سال‌ها پیش با مطرح شدن احتمال خرید سوخو-۳۰ آغاز شد، اما هنوز هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که جمهوری اسلامی این جنگنده را تحویل گرفته باشد.

🔹پرونده خرید سوخو-۳۵ از سال ۲۰۲۱ جدی‌تر شد و گزارش‌هایی درباره سفارش این جنگنده‌ها انتشار یافت. در سال‌های بعد، بارها ادعا شد که سوخو-۳۵ها «به‌زودی» به ایران تحویل داده می‌شوند، اما بسیاری از این خبرها بدون سند معتبر بودند.

🔹مقام‌های جمهوری اسلامی از خرید و نهایی‌شدن قرارداد سخن گفته‌اند، اما تاکنون شواهد عمومی و قابل راستی‌آزمایی از تحویل عملیاتی گسترده این جنگنده‌ها منتشر نشده است.

🔹یکی از مهم‌ترین شواهد، اسناد لو‌رفته‌ای است که ایران را با کد مشتری «۳۶۴» به‌عنوان سفارش‌دهنده ۴۸ فروند سوخو-۳۵ معرفی می‌کند و زمان تحویل را بین سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ قرار می‌دهد. با این حال، ادعاهای تازه‌تر درباره تکمیل تعدادی از این جنگنده‌ها و نگهداری آنها در روسیه هنوز به‌طور مستقل تایید نشده‌اند.

🔹به نظر می‌رسد این تاخیر در تحویل، دلایل مختلفی داشته باشد؛ جنگ اوکراین، محدودیت ظرفیت صنایع نظامی روسیه، تحریم‌ها و ملاحظات سیاسی. تجربه تاخیر چندساله در تحویل سامانه اس-۳۰۰ هم نشان می‌دهد که حتی وجود قرارداد نظامی با روسیه، لزوما به معنی تحویل سریع تجهیزات نیست.

🔹حتی اگر ایران در نهایت ده‌ها فروند سوخو-۳۵ دریافت کند، این جنگنده‌ها به‌تنهایی نمی‌توانند نیروی هوایی فرسوده ایران را متحول کنند. نبود سامانه‌های مکمل مانند آواکس، تانکرهای سوخت‌رسان و شبکه یکپارچه نبرد هوایی، در کنار مشکلات آموزشی و لجستیکی، باعث می‌شود تاثیر این خرید، محدودتر از چیزی باشد که در برخی روایت‌های رسانه‌ای مطرح می‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ تصویر ساختگی منتسب به وجود لانچر در مقابل بیمارستان بقایی اهواز

🔹تصویری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند یک لانچر را در محوطه بیمارستان بقایی اهواز نشان می‌دهد.

🔹این تصویر ساختگی است.

🔹تابلوهای سردرهای بیمارستان بقایی اهواز، با آنچه در این تصویر دیده می‌شود، شباهتی ندارند.

🔹در این عکس، ساختمان‌های بلندتر از بیمارستان در اطراف آن دیده می‌شود، اما در حوالی محل واقعی بیمارستان، چنین ساختمان‌هایی وجود ندارد.

🔹زاویه آفتاب و سایه‌های روی لانچر و ساختمان بیمارستان در تصویر سازگار نیستند.

🔹ایراد دیگری که در عکس ساختگی به چشم می‌خورد این است که در این تصویر، سر لانچر وجود ندارد.

🔹بیمارستان بقایی زیرمجموعه «دانشگاه علوم‌پزشکی جندی‌شاپور» است و در تابلوهای این مجموعه آموزشی درمانی، برخلاف آنچه در این عکس دیده می‌شود، از واژه «دانشكده» استفاده نشده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این عکس و ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای دست ندادن یامال با رئیس‌جمهور آمریکا نادرست است

🔹ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود که در آنها ادعا می‌کنند لامین یامال، فوتبالیست اسپانیایی، در مراسم اهدای مدال جام جهانی ۲۰۲۶ از دست دادن با دونالد ترامپ خودداری کرده است.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹ویدیویی که به عنوان مدرک برای این ادعا منتشر شده، از زاویه‌ای است که دست‌های بازیکنان در آن مشخص نیست.

🔹ویدیوهای منتشرشده از این مراسم از زوایای متفاوت و نزدیک‌ نشان می‌دهد که لامین یامال با دونالد ترامپ دست داده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ تصویر نادرست منتسب به المیرا شریفی‌مقدم مجری صدا و سیما

🔹تصویری که در برخی سایت‌ها (مانند ایرنا و تابناک) و شبکه‌های اجتماعی از المیرا شریفی‌مقدم، مجری صداوسیما با کلاه‌خود و آرپی‌جی در دست منتشر شده و ادعا می‌شود برای اعلام آمادگی نبرد با دشمن گرفته شده، ساختگی است.

🔹هیچ عکس یا ویدیوی معتبری از این صحنه وجود ندارد و نشانه‌های دستکاری نیز در تصویر دیده می‌شود.

🔹خود شریفی‌مقدم هم اعلام کرده که این عکس با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹این تصویر در فضایی منتشر شد که پس از آغاز جنگ ایران با آمریکا و اسرائیل، پخش تصاویری واقعی از آموزش کار با سلاح به مجریان صداوسیما، واکنش‌های گسترده‌ای در فضای مجازی برانگیخته بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه ضمن اشاره به اینکه تصاویری مشابه و واقعی پیش‌تر از صداوسیما پخش شده بود، اما به ادعای واقعی‌بودن این عکس، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی نادرست منتسب به گرداندن پرچم فلسطین در جشن قهرمانی اسپانیا در جام جهانی

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده در جشن قهرمانی تیم ملی اسپانیا در جام جهانی ۲۰۲۶ فردی با پرچم فلسطین در زمین چمن حضور یافته است.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به جام جهانی ۲۰۲۶ و تیم ملی اسپانیا ندارد.

🔹ویدئو اولین‌بار در ماه مه ۲۰۲۶ منتشر شده و مربوط به یک مسابقه فوتبال در جاکارتای اندونزی است.

🔹پرچم‌ها و شعارهای روی لباس تماشاگران متعلق به باشگاه فوتبال «پرسیجا جاکارتا» است که تایید می‌کند ویدیو در جریان بازی‌های این تیم ضبط شده است.

🔹لامین یامال، بازیکن اسپانیایی، پیش‌تر در ماه مه ۲۰۲۶ در جشن قهرمانی بارسلونا در لالیگا پرچم فلسطین را در دست گرفت، اما در جریان مسابقات جام جهانی هیچ حرکت مشابهی از سوی تیم اسپانیا در گزارش‌ها و تصاویر دیده نمی‌شود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست انتساب یک ویدیو به حمایت زنان جنوب ایران از حملات نظامی آمریکا

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه تشویق زنان بندرعباسی برای تداوم حملات نظامی آمریکا به جنوب ایران است.

🔹این ادعا نادرست است. ویدیوی اصلی، نخستین‌بار اواسط خرداد در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بود.

🔹زنان در ویدیو دو ترانه «گیر اکری تو تنگه» و «بزن که خوب می‌زنی» را می‌خوانند؛ ترانه‌هایی که برخلاف ادعای مطرح‌شده، ارتباطی با حمایت از تداوم حملات نظامی آمریکا ندارد.

🔹«گیر اکری تو تنگه» شعری است که در تجمعات حکومتی به صورت شعار علیه آمریکا استفاده می‌شود و «بزن که خوب می‌زنی» سرودی است که یک مداح حکومتی در اسفند ۱۴۰۴ آن را منتشر کرد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ صداوسیما ویدیوی مصاحبه با ریوالدو را دستکاری نکرده است

🔹همزمان با پخش مصاحبه ریوالدو بازیکن سابق تیم فوتبال برزیل از شبکه سه سیما، در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که صداوسیما تصویر همسر او را دستکاری کرده و روی عکس نصب‌شده پشت سرش چادر گذاشته است.

🔹این ادعا با انتشار گسترده ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی همراه شده، اما نادرست است.

🔹همین عکس، بدون هیچ تغییری، دست‌کم از سال ۲۰۲۳ در مصاحبه ریوالدو با شبکه برزیلی Itatiaia Esporte نیز دیده می‌شود.

🔹آنچه در عکس پس‌زمینه مصاحبه صداوسیما دیده می‌شود، واقعی است و دستکاری نشده است.

🔹به نظر می‌رسد عکس روی دیوار، نسخه سیاه‌وسفید تصویری از ریوالدو در کنار همسرش است که سال ۲۰۱۹ در اینستاگرام این بازیکن فوتبال منتشر شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که عکس پشت سر ریوالدو در صداوسیما دستکاری شده، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh