FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.19K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
Audio
🎙 کلنگ، سپاه، اسپوتنیک

🔹در قسمت ۲۷۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره «کوه کلنگ» که این روزها نامش در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی زیاد تکرار می‌شود، صحبت می‌کنیم.

🔹خسارت‌های نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران در جنگ ۴۰ روزه موضوع دیگری است که به آن پرداخته‌ایم.

🔹در ادامه، عملکرد بخش فارسی اسپوتنیک روسیه بویژه در مورد اعتراضات دی‌ماه و جنگ و تنش‌های ماه‌های اخیر را مرور می‌کنیم.

🔹تصمیم جدید بریتانیا برای مقابله با فعالیت‌های مرتبط با سپاه، به شکلی غیردقیق در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب پیدا کرد که در این قسمت درباره آن توضیح داده‌ایم.

🔹چند تجمع پراکنده در ایران موجب شده ویدیوهایی قدیمی با ادعای شروع اعتراضات در پاساژ علاءالدین و مجتمع چارسوی تهران منتشر شود که ما آن‌ها را فکت‌چک کردیم.

🔹همزمان با پایان جام جهانی فوتبال، ادعاهای تازه‌ای در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که موضوع چند فکت‌چک دیگر این اپیزود هستند.

🔹از تصویر منتسب به یک لانچر در بیمارستانی در اهواز و عکس پرحاشیه یک مجری صداوسیما، تا چند ویدیوی منسوب به حملات اخیر ایران، سوژه فکت‌چک‌های مرتبط با رویدادهای اخیر ایران هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۲ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:59 مقدمه
00:03:17 درباره تاسیسات «کلنگ کوه» در نزدیکی نطنز چه می‌دانیم؟
00:08:28 خسارت‌های نیروی دریایی ایران در جنگ ۴۰ روزه
00:12:23 اسپوتنیک فارسی؛ از سلاح اتمی و تئوری توطئه تا جانشینی و جنگ
00:25:30 آیا سپاه در «فهرست تروریستی بریتانیا» قرار گرفته است؟
00:29:39 ویدیوی اعتراضات در چارسو، بازار موبایل و علاءالدین، قدیمی است
00:32:38 ادعای دست ندادن یامال با ترامپ نادرست است
00:34:22 ویدیوی منتسب به پرچم فلسطین در جشن قهرمانی اسپانیا
00:36:20 صداوسیما ویدیوی مصاحبه با ریوالدو را دستکاری نکرده است
00:37:58 تصویر ساختگی منتسب به لانچر در بیمارستان بقایی اهواز
00:40:30 تصویر نادرست منتسب به مجری مسلح صداوسیما
00:42:10 انتساب تصویر یک ناو بازنشسته به ناو آبراهام لینکلن
00:43:34 ویدیوی منتسب به حمله به فرودگاه کویت، قدیمی است
00:44:36 ویدیوی قدیمی منتسب به حمله ایران به آرامکو و فرودگاه ابها
00:45:31 انتساب تصاویر قدیمی و بی‌ربط به حمله ایران به بندر جبل‌علی
00:46:40 انتساب ویدیوی اوکراین، به انفجار پل ملک فهد عربستان
00:48:46 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتساب نادرست یک ویدیو به حمله اخیر ایران به یک پایگاه آمریکایی در اردن

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی با این ادعا منتشر شده که حمله ۳۰ تیر ۱۴۰۵ ایران به یک پایگاه آمریکایی در اردن را نشان می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست است. ویدیو، قدیمی است و پیش‌تر نیز با ادعای حملات آمریکا به یمن منتشر شده بود.

🔹اصل ویدیو به سال ۲۰۱۵ و حمله ائتلاف عربی به رهبری عربستان به پایگاه موشکی کوه فج عطان در جنوب غربی صنعا بازمی‌گردد.

🔹هرچند در روزهای گذشته گزارش‌هایی از حملات ایران به مواضع آمریکا در اردن منتشر شده اما این ویدیو ارتباطی با آن حملات ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو به این حملات نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ خبر تعطیلی سفارت فرانسه در ایران نادرست است

🔹خبری در شبکه‌های اجتماعی و برخی سایت‌های خبری منتشر شده که ادعا می‌کند سفارت فرانسه در تهران تعطیل شده است.

🔹این ادعا نادرست است و وزارت خارجه فرانسه آن را تکذیب کرده است.

🔹پس از بازداشت دو دیپلمات فرانسوی در تاریخ ۱۹ ژوئیه (۲۸ تیر ۱۴۰۵)، تنش‌ها در روابط دو کشور افزایش یافت.

🔹فرانسه بازداشت و بدرفتاری با دیپلمات‌هایش را تایید کرده و آن را «بسیار جدی» خواند، اما ایران این روایت را رد کرده و می‌گوید دیپلمات‌ها به دلیل رفتار «غیرمتعارف» تنها برای مدت کوتاهی مورد پرسش قرار گرفته‌اند.

🔹با وجود افزایش تنش‌ها، کارکنان سفارت فرانسه همچنان در تهران حضور دارند.

🔹بریتانیا از دی ۱۴۰۴ سفارت خود را به‌طور موقت تعطیل و تمامی کارکنانش را از ایران خارج کرد. آلمان نیز فعالیت‌های حضوری و خدمات ویزای خود را محدود کرده، اما هنوز گزارش رسمی از تخلیه کامل سفارت وجود ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای تعطیلی سفارت فرانسه در ایران نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 آیا دستور پزشکیان، مشکل قطعی برق صنایع را حل کرده است؟

🔹برخی رسانه‌ها پس از جلسه دولت اعلام کردند که با دستور مسعود پزشکیان، برق صنایع در مرداد و شهریور قطع نمی‌شود؛ اما متن تصمیم‌های دولت چنین چیزی را تایید نمی‌کند.

🔹بررسی تصمیم‌های هفت‌گانه دولت نشان می‌دهد ادعای «قطع نشدن برق صنایع در مرداد و شهریور» دقیق نیست.

🔹طبق یکی از بندهای رسمی، قطعی برق شهرک‌های صنعتی فقط از دو روز به یک روز در هفته کاهش پیدا می‌کند.

🔹دولت همچنین می‌خواهد بخشی از برق مورد نیاز صنایع را از طریق کاهش مصرف پاساژها و مراکز خرید بزرگ تامین کند.

🔹تغییر ساعت فعالیت کارخانه‌ها، کارکردن در شب و روزهای جمعه و الزام صنایع بزرگی مانند پتروشیمی‌ها به خرید برق سبز از بورس انرژی نیز از دیگر تصمیم‌هاست.

🔹بخش زیادی از این اقدامات قبلا هم در قوانین یا برنامه‌های مدیریت مصرف وجود داشته‌اند.

🔹این تصمیم‌ها ظرفیت تولید برق را افزایش نمی‌دهند و بیشتر برای جابه‌جایی ساعات مصرف و مدیریت خاموشی‌ها طراحی شده‌اند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 راستی‌آزمایی تصاویر جنگ / بخش هشتم

🔹همزمان با آغاز دور تازه درگیری‌های نظامی میان آمریکا و ایران، عکس‌ها و ویدیوهای مختلفی در شبکه‌های اجتماعی و حتی برخی رسانه‌ها منتشر شده که نادرست و ساختگی‌اند.

🔹در قسمت هشتم از سری‌ویدیوهای راستی‌آزمایی تصاویر جنگ، چند نمونه از این موارد را مرور می‌کنیم؛ از تصاویر منتسب به حمله ایران به نقاطی از بحرین و دبی تا ویدیوی منسوب به حمله‌ای تازه علیه آرامکو.

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 درباره عملیات قایق بدون سرنشین آمریکا در بندرعباس چه می‌دانیم؟

🔹در جریان درگیری‌های نظامی تیر ۱۴۰۵، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد که برای نخستین‌بار از سه شناور سطحی بدون سرنشین «کورسیر» در یک عملیات تهاجمی استفاده کرده است.

🔹به گفته سنتکام، این شناورها به تاسیسات تعمیر و نگهداری شناورهای رزمی و زیردریایی در پایگاه دریایی بندرعباس حمله کردند.

🔹این عملیات، نخستین استفاده عملیاتی آمریکا از شناورهای سطحی بدون سرنشین در نقش آفندی به شمار می‌رود؛ هرچند پیش از آن، اوکراین از این فناوری در جنگ با روسیه استفاده کرده بود.

🔹کورسیر یک شناور بدون سرنشین ساخت شرکت آمریکایی Saronic Technologies است که بردی بیش از هزار مایل دریایی، سرعتی بالاتر از ۶۵ کیلومتر بر ساعت و توان حمل حدود ۴۵۰ کیلوگرم محموله دارد. این شناور می‌تواند به‌صورت خودکار یا از راه دور هدایت شود، از حسگرهای پیشرفته و ارتباطات ماهواره‌ای بهره ببرد و بسته به مأموریت، تجهیزات شناسایی، جنگ الکترونیک یا محموله انفجاری حمل کند.

🔹طراحی ماژولار این شناور باعث شده برای مأموریت‌های شناسایی، گشت‌زنی، نجات و حملات یک‌طرفه قابل استفاده باشد.

🔹آمریکا از اوایل سال ۲۰۲۶ این شناورها را در قالب Task Force 59 در خلیج فارس مستقر کرده بود. کورسیر پیش از حمله به بندرعباس، در عملیات نجات خلبانان یک بالگرد آپاچی نیز به کار گرفته شده بود.

🔹استفاده از این شناورها در عملیات بندرعباس نشان می‌دهد سامانه‌های بدون سرنشین و هوش مصنوعی به‌سرعت در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین ابزارهای جنگ دریایی هستند؛ فناوری‌هایی که می‌توانند با کاهش ریسک برای نیروهای انسانی، شیوه انجام عملیات نظامی در مناطق حساسی مانند خلیج فارس و تنگه هرمز را تغییر دهند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوهای ساختگی منتسب به وخامت حال ترامپ

🔹ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کنند صحنه وخامت حال یا زمین خوردن دونالد ترامپ را نشان می‌دهند.

🔹این ویدیوها واقعی نیستند و با هوش مصنوعی ساخته شده‌اند.

🔹دو مامور سمت چپ و راست ترامپ در یکی از ویدیوها به وضوح تغییر چهره می‌دهند و از زن به مرد و از مرد به زن تبدیل می‌شوند.

🔹در ویدیوی دیگر، درِ خودرو به کاپوت متصل است و محافظ یا راننده ترامپ هنگام کمک در بدنه خودرو فرو می‌رود.

🔹هیچ خبر معتبری از هیچ خبرگزاری رسمی، گزارشی از وخامت حال ترامپ، آن‌گونه که در این ویدیوها نمایش داده می‌شود، منتشر نکرده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ویدیوهای ساختگی نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به تجمع اعتراضی اخیر در اهواز، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به «اعتراضات مردمی در اهواز» در تاریخ ۳ مرداد ۱۴۰۵ است.

🔹این ادعا بی‌اساس است. ویدیو قدیمی است و به اعتراضات ضدحکومت یا شهر اهواز ارتباطی ندارد.

🔹ویدیو مربوط به شادی هواداران تیم فوتبال تراکتور در خیابان‌های تبریز است که اولین‌بار روز ۶ اردیبهشت ۱۴۰۴ منتشر شده بود.

🔹در این ویدیو، حضور پلیس در کنار مردم بدون هیچ تنشی و همچنین پرچم‌ها و بادکنک‌های قرمز نشان‌دهنده جشن خیابانی است، نه تظاهرات اعتراضی.

🔹بررسی تابلوی مغازه‌ها نشان می‌دهد ویدیو در خیابان کنارگذر آزادی در نصف راه تبریز (میدان جهاد) فیلم‌برداری شده است.

🔹این ویدیو پیش از این نیز بارها با توضیحات جعلی به اعتراضات خیابانی در تبریز نسبت داده شده بود اما در ادعاهای تازه، اسم شهر هم به اهواز تغییر داده شده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای منتسب به این ویدیو نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتساب ویدیوهای واقعی از سردخانه کهریزک، به سردخانه اراک

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیوهایی به‌عنوان تصاویر جان‌باختگان ۱۸ و ۱۹ دی در اراک منتشر شده است.

🔹این انتساب نادرست است و ویدیوها در واقع مربوط به سردخانه و محوطه پزشکی قانونی کهریزک در تهران هستند و ارتباطی با اراک ندارند.

🔹این ویدیوها پیش‌تر در منابع موثق و شبکه‌های اجتماعی بارها با توضیح اینکه کهریزک را بعد از ۱۸ و ۱۹ دی نشان می‌دهد، منتشر شده بود.

🔹بررسی ساختمان سردخانه، سوله اصلی، ورودی پزشکی قانونی، محوطه اطراف و کامیون‌های حمل پیکرها هم نشان می‌دهد محل فیلم‌برداری پزشکی قانونی کهریزک است.

🔹با وجود گزارش‌های موثق از ده‌ها کشته در اراک طی ۱۸ و ۱۹ دی، تاکنون هیچ ویدیوی معتبری از سردخانه یا پزشکی قانونی این شهر منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای جدید بودن این ویدیوها و انتساب آنها به اراک، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM