📝 درباره حمله اوکراین به شریان ایران و روسیه چه می‌دانیم؟

🔹عملیات پهپادی سرویس امنیتی اوکراین که بامداد سوم مرداد ۱۴۰۵ در حوضه دریای خزر رخ داد، اهدافی مثل سکوی نفتی، قایق موشک‌انداز و کشتی‌های باری مرتبط با انتقال محموله‌های نظامی میان ایران و روسیه را هدف قرار داد.

🔹این عملیات، در گسترش جغرافیایی جنگ اوکراین، اهمیت زیادی داشت، برای نخستین‌بار شناوری با پرچم جمهوری اسلامی را مستقیما درگیر کرد، واکنش دیپلماتیک تهران را برانگیخت و نشان داد مسیر لجستیکی خزر از دسترس حملات دوربرد اوکراین مصون نیست.

🔹اهمیت این رخداد آن است که خط تدارکاتی تسلیحاتی تهران-مسکو را در نقطه‌ای هدف گرفته که تا پیش از این نسبتا امن تلقی می‌شد.

🔹گزارش‌ها نشان می‌دهد همکاری نظامی ایران و روسیه پس از آغاز جنگ اوکراین، دریای خزر را به شریان حیاتی انتقال پهپادهای شاهد، مهمات توپخانه و فناوری‌های مرتبط تبدیل کرد.

🔹این پهنه آبی محصور، به دلیل محدودیت دسترسی نیروهای غیرساحلی، امکان دور زدن تحریم‌های غربی را فراهم می‌کرد و حجم تجارت نظامی و غیرنظامی از طریق آن به‌طور چشمگیری افزایش یافته بود.

🔹حمله اخیر، حساسیت روزافزون این مسیر را آشکار می‌سازد و نشان می‌دهد هر دو طرف برای تداوم شراکت راهبردی خود به امنیت آن وابسته‌اند، اما اوکراین اکنون توانایی مختل‌کردن آن را نشان داده است.

🔹به نظر می‌رسد تشدید تنش در دریای خزر، زمینه بروز مشکلاتی برای جمهوری اسلامی باشد: در شرایط تحریم گسترده و اختلال مسیرهای جنوبی، ایران به مسیر حیاتی دریای خزر برای تجارت و لجستیک نظامی وابسته است و ابزارهای تلافی‌جویانه موثرش محدود به موشک‌هایی چون خرمشهر است که بهره‌گیری از آن، جنبه نمادین دارد اما خطر محکومیت بین‌المللی را افزایش می‌دهد.

🔹در مقابل، اوکراین با پهپادهای دوربرد کم‌هزینه این امکان را دارد که به‌طور مکرر تجارت دریایی ایران را ناامن کرده و محور ایران-روسیه را تضعیف کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی منتسب به نیروهای آمریکایی در ایران، قدیمی و مربوط به عمان است

🔹ویدئویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده نیروهای نظامی آمریکایی را نشان می‌دهد که در حال ورود به ایران برای آغاز جنگ زمینی هستند.

🔹این ویدئو قدیمی است و ارتباطی با ایران یا نیروهای آمریکایی ندارد.

🔹طبق بررسی‌ها، این ویدئو پیش‌تر در اردیبهشت ۱۴۰۵ در شبکه‌های اجتماعی تیک‌تاک و اینستاگرام منتشر شده بود و آن را مربوط به نیروهای نظامی کشور عمان عنوان کرده بودند.

🔹هیچ خبر رسمی مبنی بر حمله زمینی آمریکا به ایران وجود ندارد و تنش‌های فعلی مربوط به حملات موشکی، پهپادی و هوایی است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو به درگیری نظامی ایران و آمریکا و روزهای اخیر، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ آمار گمراه‌کننده رئیس کل بانک مرکزی درباره کاهش تورم ماهانه

🔹عبدالناصر همتی، رئیس‌کل بانک مرکزی، می‌گوید نرخ تورم ماهانه تیرماه ۱۴۰۵ نسبت به ماه قبل تقریباً نصف شده و این نشانه «مهار تورم» است.

🔹اگرچه داده‌های نرخ تورم ماهانه نسبت به ماه قبل کاهش داشته، اما آنچه اتفاق افتاده به نسبت ابعاد تورم ناچیز است.

🔹بر اساس داده‌های آخرین گزارش بانک مرکزی، روند صعودی نرخ تورم نقطه‌به‌نقطه و نرخ تورم سالانه در تیرماه ۱۴۰۵ همچنان افزایشی است و روند صعودی دارد.

🔹تورم نقطه‌به‌نقطه در حال حاضر حدود ۸۴ درصد و تورم سالانه بیش از ۶۱ درصد است. این ارقام همچنان جزو بالاترین نرخ‌های تورم ثبت‌‌شده از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون هستند.

🔹نرخ تورم در ماه‌های اخیر به میزان بی‌سابقه‌ای افزایش یافته و هنوز نشانه‌ای از مهار آن دیده نمی‌شود.

🔹در صورت تداوم روند کاهشی تورم ماهانه در چند ماه، می‌توان با احتیاط آن را نشانه‌ای از مهار نسبی ارزیابی کرد، اما با یک ماه نمی‌توان از مهار تورم صحبت کرد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای رئیس کل بانک مرکزی نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی منسوب به هامر ارتش آمریکا بر فراز برجی در جنوب ایران، مربوط به افغانستان است

🔹ویدیویی از یک خودروی آسیب‌دیده بر فراز برجکی منتشر و ادعا شده در جنوب ایران گرفته شده و خودرو متعلق به ارتش آمریکا است و برای تضعیف روحیه سربازان آمریکایی روی برجک گذاشته شده است.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیو در افغانستان گرفته شده است.

🔹عکاس خبرگزاری فرانسه در آوریل ۲۰۲۶ تصویری از این برج در منطقه «نغلو» در ولایت کابل ثبت کرده و توضیح داده که هاموی (Humvee) سابق ارتش آمریکا با پرچم طالبان بر بالای آن نمایش داده شده است.

🔹در ویدیوی مورد نظر، پرچم طالبان بر روی خودرو قابل مشاهده است.

🔹همچنین تابلو مغازه‌ای که در ویدیو دیده می‌شود، شماره تلفن‌هایی با پیش‌شماره «۰۷۷» دارد که متعلق به شرکت مخابراتی ATOMA در افغانستان است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این تصویر نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی قدیمی منسوب به رونمایی از شهر موشکی ایران در کره شمالی

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌‌کند صحنه رونمایی از شهر موشکی ایران در کره شمالی است.

🔹ویدیو، قدیمی و این ادعا بی‌اساس است.

🔹این ویدیو صحنه رونمایی از یک شهر موشکی با حضور امیرعلی حاجی‌زاده و محمد باقری در فروردین ۱۴۰۴ در ایران است.

🔹رسانه‌های مختلف داخلی و خارجی پیش‌تر این ویدیو را در همان زمان منتشر کرده بودند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که ویدیو مربوط به شهر موشکی سپاه در کره شمالی است، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

✍️ درباره افزایش احتمالی قیمت بنزین چه می‌دانیم؟

🔹در حالی که تاکنون برنامه شفاف و قطعی درباره سرنوشت بنزین ارائه نشده، مقام‌های دولتی با ارائه سناریوهای مبهم، برای تغییرات احتمالی در قیمت یا سهمیه‌بندی زمینه‌سازی می‌کنند.

🔹سخنگوی دولت گفته تغییر قیمت یا سهمیه بنزین قطعی است، اما تاکید کرده که فعلاً هیچ تصمیم نهایی برای تغییر قیمت بنزین اتخاذ نشده است.

🔹این در حالی است که در هفته‌های گذشته برای دومین‌بار طی پنج ماه سهمیه بنزین سه هزار تومانی به ۵۰ لیتر در ماه کاهش یافته است.

🔹برخی گزارش‌ها و اظهارات نمایندگان مجلس حاکی از احتمال افزایش نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان است؛ همچنین صحبت از احتمال اجرای طرح‌هایی مطرح می‌شود که مقام‌های حکومت ایران به عنوان «مدل‌های پاداش‌محور» توصیف می‌کنند.

🔹در این میان حتی آمار دقیقی از میزان کسری بنزین در دست نیست و برآوردهای متفاوتی، از ۷.۵ میلیون لیتر تا ۳۰ میلیون لیتر، ارائه می‌شود.

🔹تداوم تنش‌های نظامی در خلیج فارس و محاصره دریایی ایران، واردات بنزین را عملا غیرممکن کرده و دولت را در تامین نیاز داخلی با چالش‌های امنیتی و اقتصادی سنگینی مواجه ساخته است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

📝 تورم غذا در تیر ۱۴۰۵؛ همچنان فراتر از بحران

🔹در تیرماه ۱۴۰۵، نرخ تورم نقطه به نقطه مواد غذایی با وجود کاهش اندک، همچنان برای ششمین ماه پیاپی سه‌رقمی باقی ماند و فشار هزینه‌های زندگی را برای خانوارها به شدت افزایش داد.

🔹داده‌های مرکز آمار نشان می‌دهد نرخ تورم ماهانه و نقطه به نقطه مواد خوراکی اندکی کاهش یافته و موتور محرکه تورم از بخش خوراکی‌ها به سمت گروه «مسکن، آب، برق و گاز» تغییر جهت داده است.

🔹نرخ تورمِ دو سوم کل کالاهای خوراکی منتخب گزارش مرکز آمار، همچنان در سطح «فراتر از حد بحران» است.

🔹هزینه تهیه سبد ۱۱ قلمی کالابرگ برای یک خانواده سه نفره در تیرماه از ۱۶ میلیون تومان گذشت که معادل بیش از ۶۵ درصد از درآمد کل یک خانوار کارگری حداقل‌بگیر است.

🔹دولت با وجود تاکید بر لزوم افزایش اعتبار کالابرگ، به دلیل نبود منابع پایدار و اختلاف‌نظر میان مسئولان، هنوز برنامه‌ای برای افزایش اعتبار این طرح متناسب با نرخ تورم اجرا نکرده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh