FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.19K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ ویدیوی ساختگی منتسب به ورود نیروهای احزاب مخالف کرد به ایران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه ورود نیروهای احزاب مخالف کُرد به ایران را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹هیچ گزارش مستند و معتبری مبنی بر ورود گسترده نیروهای احزاب کرد به ایران وجود ندارد.

🔹نشانه‌های تصویری، ساختگی‌بودن ویدیو را تایید می‌کنند؛ از جمله اینکه نور اطراف خودروها طبیعی نیست، تعداد نفرات سوار بر آنها تغییر می‌کند و ماه در آسمان ثابت نیست.

🔹سایر وب‌سایت‌های راستی‌آزمایی نیز این ادعا را بررسی کرده و آن را نادرست تشخیص داده‌اند.

🔹ما نیز در فکت‌نامه این ویدیو را بررسی کرده و به آن نشان «شاخ‌دار» داده‌ایم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 جزئیات بیشتر درباره ویدیوی پرواز بالگرد آپاچی آمریکا در نزدیکی جزیره قشم

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که یک بالگرد نظامی را در نزدیکی سواحل جزیره قشم در جنوب ایران نشان می‌دهد.

🔹بررسی نشانه‌های جغرافیایی، از جمله امتداد کوهستانی جزیره، نشان می‌دهد تصاویر احتمالا در چند کیلومتری سواحل جنوب‌غربی قشم ضبط شده‌اند.

🔹فیلمبرداری از روی یک قایق تندرو انجام شده و صدای سرنشینان نیز نشان می‌دهد احتمالا ایرانی هستند.

🔹در این ویدیو می‌بینیم که بالگرد از خانواده AH-64 آپاچی است. رادار لانگ‌بو نصب‌شده بالای محور ملخ اصلی نیز در تصاویر دیده می‌شود. با این حال، کیفیت و زاویه فیلم برای تشخیص دقیق مدل بالگرد کافی نیست و نمی‌توان با قطعیت گفت که نسخه AH-64D یا AH-64E است.

🔹آپاچی برای شناسایی مسلحانه، پشتیبانی نزدیک هوایی، مقابله با اهداف زمینی و پهپادها طراحی شده و می‌تواند توپ ۳۰ میلی‌متری، موشک‌های هلفایر یا JAGM و راکت‌های ۷۰ میلی‌متری حمل کند. نسخه پیشرفته AH-64E توانایی تبادل اطلاعات و حتی کنترل پهپادها را هم دارد.

🔹ارتش آمریکا پیش‌تر حضور آپاچی‌ها در منطقه سنتکام و فعالیت آنها در جبهه جنوبی ایران را تأیید کرده است.

🔹به نظر می‌رسد بالگرد داخل ویدیو در حال گشت‌زنی و زیرنظرگرفتن فعالیت‌های دریایی اطراف تنگه هرمز بوده، اما مأموریت دقیق آن مشخص نیست.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی قدیمی منتسب به اعتراض به اعدام‌های اخیر

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه آتش‌زدن یک پایگاه بسیج، در اعتراض به اعدام‌ معترضان دی‌ماه است.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به اعدام‌های اخیر ندارد.

🔹اولین‌بار این ویدیو مهرماه ۱۴۰۱ و در جریان اعتراضات زن، زندگی، آزادی منتشر شد.

🔹در ویدیو سه نفر با شش کوکتل مولوتوف یک پایگاه بسیج در خیابان پیروزی تهران را به آتش می‌کشند.

🔹جمهوری اسلامی تاکنون دست‌کم ۲۷ تن از معترضان دی‌ماه را اعدام کرده و نهادهای بین‌المللی خواهان توقف این روند شده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به انتساب این ویدیو به روزها و اعدام‌های اخیر، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منسوب به دیدار مجتبی خامنه‌ای و پزشکیان، ساختگی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی به طور گسترده بازنشر و ادعا شده مربوط به دیدار مجتبی خامنه‌ای و مسعود پزشکیان است.

🔹این ویدیو جعلی و ساختگی است.

🔹هیچ‌یک از رسانه‌های معتبر و رسمی داخلی این ویدئو را منتشر نکرده‌اند.

🔹خبر دیدار جدید مسعود پزشکیان و مجتبی خامنه‌ای، روز ۱۸ مرداد ۱۴۰۵ در سایت دفتر رهبر جمهوری اسلامی بدون هیچ ویدئو یا تصویری منتشر شد.

🔹کیفیت بسیار پایین، نداشتن صدا و مشخص نبودن زمان دقیق ضبط، از نشانه‌های متداول ویدیوهای جعلی است.

🔹ناهماهنگی در نورپردازی و حرکات بدن عدم انطباق حرکات لب و بدن در زمان صحبت کردن و وجود خطاهای بصری مانند به‌هم‌ریختگی نقش فرش و حرکت غیرطبیعی و نامنظم پره‌های پنکه، از دیگر نشانه‌های ساختگی‌بودن ویدیو است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو و ادعای منتسب به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست اعتراف سرهنگ قطری به بازجویی از خلبانان ایرانی

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌ها منتشر شده که ادعا می‌کند یک مقام نظامی قطر به بازجویی از خلبانان گمشده ایرانی اعتراف کرده است.

🔹برخی رسانه‌ها این ویدیو را مدرکی بر زنده‌بودن و اسارت خلبانان ایرانی در قطر معرفی کرده‌اند؛ اما بررسی نسخه کامل مصاحبه نشان می‌دهد این ادعا نادرست بوده و این مقام نظامی قطری چنین چیزی نگفته است.

🔹ماجرا به ۱۱ اسفند ۱۴۰۴ برمی‌گردد. قطر اعلام کرد دو جنگنده سوخو ۲۴ ایران را سرنگون کرده است. چهار خلبان در این دو هواپیما حضور داشتند. ایران بعدتر جان‌باختن یکی از آنها را تایید کرد، اما سرنوشت سه خلبان دیگر همچنان مشخص نیست.

🔹مقام‌های ایرانی می‌گویند سه خلبان پس از خروج اضطراری از هواپیماها زنده مانده‌اند و قطر آنها را اسیر کرده است. قطر این ادعا را رد می‌کند و می‌گوید هیچ خلبان ایرانی در بازداشت این کشور نیست. در حال حاضر هیچ مدرک مستقلی برای تایید قطعی روایت ایران یا قطر وجود ندارد.

🔹ویدیوی مورد بحث، بخش کوتاهی از یک مستند ۵۶ دقیقه‌ای شبکه الجزیره است. مقام نظامی قطر در این مصاحبه درباره شناسایی و سرنگونی جنگنده‌های ایرانی توضیح می‌دهد. او می‌گوید نیروهای قطری پیش از حمله از طریق رادیو تلاش کردند با خلبانان ایرانی تماس بگیرند، اما هیچ پاسخی از خلبان‌های ایرانی دریافت نکردند.

🔹در بخشی از مصاحبه به «تایید خلبان» درباره حمل بمب اشاره می‌شود، اما منظور، خلبان قطری و نیروی خودی است، نه خلبانان ایرانی.

🔹این مقام در هیچ جای مصاحبه، از بازجویی و اسارت یا حتی گفت‌وگوی موفق با خلبانان ایرانی حرف نمی‌زند.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای اذعان مقام نظامی قطر به بازجویی از خلبان‌های ایرانی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست کشته‌شدن هفت خدمه در ناو آبراهام لینکلن بر اثر درگیری

🔹هفته گذشته خبرگزاری تسنیم به نقل از یک «منبع آگاه نظامی» ادعا کرد در یک درگیری در ناو آبراهام لینکلن، هفت نفر از ملوانان کشته و تعدادی زخمی شده‌اند.

🔹این ادعا نادرست است و با وجود رصد دقیق تعداد کشته‌شدگان آمریکایی در رسانه‌ها، هیچ منبع دیگری خبر از مرگ افراد در ناو آبراهام لینکلن نداده است.

🔹فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) این ادعا را رد کرده و گفته هیچ نیروی نظامی در این ناو کشته نشده است.

🔹در روزهای اخیر دو نفر از نمایندگان کنگره آمریکا در نامه‌ای رسمی به وزیر دفاع، خواستار توضیح درباره شرایط زندگی و سلامت روان خدمه ناو لینکلن شده‌اند، اما در این نامه هم هیچ اشاره‌ای به درگیری فیزیکی یا کشته شدن پرسنل نشده است.

🔹در روزهای اخیر گزارش‌های متعددی درباره وجود بحران در این ناو در رسانه‌های ایالات متحده منتشر شده که شامل مواردی چون فشار روانی شدید و فرسودگی خدمه، کمبود مواد غذایی و مشکلات تاسیسات رفاهی و گزارش‌هایی مبنی بر تلاش برخی ملوانان برای اقدام به خودکشی است.

🔹با این وجود، همین گزارش‌ها هم از کشته شدن کسی روی این ناو خبر نداده‌اند.

🔹در خبر تسنیم، اطلاعات نادرست دیگری هم وجود دارد؛ مثلا تاکید شده «۳۵۹ روز» از ماموریت ناو می‌گذرد، در حالی که طبق اسناد رسمی تا زمان انتشار خبر حدود ۲۷۰ روز از آغاز ماموریت ناو گذشته بود.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به ادعای کشته شدن هفت نفر از خدمه بر روی ناو ابراهام لینکلن بر اثر درگیری نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت بیست و ششم - جنگ

🔹کسری شدید بودجه در اواخر دهه ۱۳۶۰ و تمام شدن پول و منابع مالی دولت، باعث شد رهبران جمهوری اسلامی به جنگ هشت‌ساله ایران و عراق پایان دهند.

🔹حالا ۳۰ سال بعد، ایران دوباره درگیر جنگی تمام‌عیار است که بار آن روی جامعه و اقتصاد ایران سنگینی می‌کند.

🔹در حال حاضر اوضاع اقتصادی و وضعیت مالی دولت به نسبت اواخر دهه ۶۰ چگونه است؟ آیا دوباره محدودیت‌های اقتصادی سران حکومت را مجبور خواهد کرد که از مواضع سفت و سخت کوتاه بیایند؟

🔹موضوع بیست و ششمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، رابطه بودجه و جنگ است.

🔹این پادکست، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا، یک هفته قبل در رادیو فردا و حساب کاربری هزارداستان بودجه منتشر شد و حالا در اکانت‌های فکت‌نامه نیز در دسترس است.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی نادرست منتسب به ریزش تونل مخفی زیرزمینی مجلس

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر و ادعا شده «ریزش تونل مخفی زیرزمینی مجلس که از زیر خانه‌های شهروندان عبور می‌کرد» را نشان می‌دهد.
این ادعا نادرست است.

🔹یکی از تصاویر این ویدیو، عکسی قدیمی از خبرگزاری تسنیم است که عملیات آواربرداری در محله نارمک تهران در جریان جنگ ۱۲روزه را نشان می‌دهد.

🔹دو عکس دیگر مربوط به فرونشست زمین در کوچه اصناف میدان بهارستان در روز ۲۲ مرداد ۱۴۰۵ است.

🔹در این حادثه، کف زیرزمین یک ساختمان سه‌طبقه که انبار لوازم یدکی بود فرو ریخت.

🔹گزارش آتش‌نشانی و عکس‌ها و ویدیوهای منتشر شده یک گودال ناشی از فرونشست کف یک انبار با کالاهای انباشته شده در آن را نشان می‌دهد، نه یک تونل زیرزمینی که از زیر خانه‌های مسکونی شهروندان بگذرد.

🔹ما نمی‌دانیم آیا تونلی برای فرار نمایندگان مجلس در محدوده میدان بهارستان ساخته شده یا نه، اما این عکس‌ها چنین تونلی را نشان نمی‌دهد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای منتسب به این تصاویر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی خواننده لبنانی که پرچم ایران را مچاله و پرتاب می‌کند، ساختگی است

🔹ویدئویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده «الیسا» خواننده لبنانی در کنسرت خود، پرچم ایران را که به او داده شده، مچاله و پرتاب می‌کند.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد این ویدئو دستکاری شده و در واقعیت، تماشاگران یک چفیه فلسطینی را به او داده‌اند.

🔹این اتفاق ۲۴ مرداد ۱۴۰۵ در کنسرتی در تونس رخ داد و الیسا چفیه‌ای را که به دست او می‌دهند، به سمت تماشاگران بازمی‌گرداند.

🔹ویدیوی پرتاب چفیه انتقادات بسیاری را به ویژه در تونس به همراه داشت.
این خواننده لبنانی پیش از این در چند کنسرت چفیه فلسطینی را در زمان اجرا به همراه داشت.

🔹الیسا پیش‌تر مواضع انتقادی نسبت به نفوذ جمهوری اسلامی در لبنان داشته است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به آتش زدن یک پمپ بنزین در کرمان، قدیمی است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به آتش زدن یک جایگاه سوخت در کرمان در پی افزایش قیمت بنزین است.

🔹این ادعا نادرست و ویدیو قدیمی است و ارتباطی با کرمان ندارد.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد این ویدیو مربوط به حادثه آتش‌سوزی در پمپ‌بنزین بندر کنگ در استان هرمزگان در خرداد ۱۳۹۷ است.

🔹این ویدیو در مرداد ۱۳۹۷ نیز با ادعای نادرست دیگری مبنی بر «آتش زدن پمپ‌بنزین حججی در اصفهان» منتشر و بعد تکذیب شده بود.

🔹هفته گذشته طرحی برای عرضه بنزین بالای ۱۵۰ لیتر با نرخ پالایشگاهی در کرمان اعلام شد که نگرانی‌هایی به وجود آورد؛ گرچه این طرح قبل از اجرا متوقف شد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به آتش زدن پمپ‌بنزین در روزهای اخیر، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای مسلمان شدن روبرتو کارلوس، نادرست است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که روبرتو کارلوس، ستاره سابق فوتبال برزیل، مسلمان شده است.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹علی شاهین، عضو حزب عدالت و توسعه ترکیه اولین‌بار این ادعا را به نقل از نماینده جامعه مسلمان برزیل مطرح کرد.

🔹روبرتو کارلوس با یک زن مسلمان ازدواج کرده و تصویر مراسم ازدواج او به باورپذیری این ادعا دامن زده است.

🔹پس از انتشار گسترده ادعا یک روزنامه سعودی با روبرتو کارلوس گفت‌وگو کرد و کارلوس گفته ضمن احترام به دین اسلام، مسلمان نشده است.

🔹علی شاهین ضمن تاکید بر اینکه این ادعا را تنها از نماینده مسلمانان برزیل شنیده بوده، با انتشار اطلاعیه‌ای از روبرتو کارلوس و خانواده‌اش عذرخواهی کرد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مسلمان شدن روبرتو کارلوس نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM