❌ ویدیو ساختگی «لحظه بمباران مقر علی لاریجانی در پردیس»

🔹ویدیوهایی با ادعای «لحظه بمباران مقر علی لاریجانی در پردیس» به شکل گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.

🔹این ویدیو ساخته‌ هوش مصنوعی است.

🔹قدیمی‌ترین نسخه این ویدیو حدود ۱۰ روز پیش از کشته شدن علی لاریجانی منتشر شده بود.

🔹اکانت انگلیسی‌زبانی که برای اولین‌بار این ویدیو را منتشر کرده، تاکید کرده که ساخته هوش مصنوعی است. این صفحه در اینستاگرام عمدتا ویدیوهای هوش مصنوعی با موضوع جنگ و انفجار می‌سازد.

🔹ناهماهنگی‌های بصری آشکاری مانند عدم لرزش ساختمان‌ها و حتی دوربین در اثر انفجار و رفتار عادی رهگذران، نشان‌دهنده ساختگی بودن ویدئو است.

🔹خبرگزاری فرانسه (AFP) نیز این ویدئو را بررسی کرده و نادرست بودن آن‌ها را تأیید کرده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ویدیو و ادعای آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی قدیمی منتسب به اعتراضات تازه به گرانی دلار در بازار تهران

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه اعتراضات به گرانی دلار در بازار تهران در تابستان ۱۴۰۵ است.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به روزهای اخیر ندارد.

🔹ویدیو مربوط به اعتراضات تیرماه ۱۳۹۷ بازار تهران، پس از عبور نرخ دلار از ۱۰ هزار تومان است.

🔹تا زمان انتشار این مطلب، هیچ گزارش معتبری از برگزاری تجمعی همراه با دعوت به اعتصاب، آنطور که در ویدیو دیده می‌شود، در روزهای اخیر وجود ندارد.

🔹اعتراضات گسترده‌ بازنشستگان در تابستان ۱۴۰۵ در جریان بوده است که مسائل اقتصادی و اجتماعی نیز در آنها بازتاب قابل توجهی داشته است.

🔹با این وجود، در اعتراضات بازنشستگان هم تصویری مشابه آنچه در ویدیو می‌بینیم یا دعوت به اعتصاب وجود ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیوی قدیمی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ پوستر همایش «بررسی فقهی عقد موقت مستاجر با صاحب ملک در ازای مبلغ اجاره» ساختگی است

🔹تصویر پوستری در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده مربوط به برگزاری همایشی با عنوان «بررسی فقهی عقد موقت مستاجر با صاحب ملک در ازای مبلغ اجاره» است.

🔹این ادعا بی‌اساس است و پوستر مورد اشاره به‌وضوح با ابزارهای هوش مصنوعی دستکاری شده است.

🔹خطاهای آشکاری از جمله غلط‌های املایی، به‌هم‌ریختگی متن، ناخوانا بودن کلمات و تغییرات غیرطبیعی لوگوها و اسامی سازمان‌های درج‌شده در پایین پوستر، در تصویر دیده می‌شود.

🔹چهار سال پیش یعنی تیر ۱۴۰۱ همایشی با عنوان «عفاف و چالش‌های جدید» در «دانشگاه بین‌المللی امام خمینی» برگزار شده بود و این تصویر از دستکاری پوستر آن همایش ساخته شده است.

🔹در همان زمان نیز پوستر جعلی مشابهی ساخته و پخش شده بود.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این تصویر و ادعای آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

✍️ بررسی ادعای همتی درباره «عادلانه» بودن افزایش ۲۲ درصدی اعتبار کالابرگ

🔹عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، می‌گوید افزایش ۲۲ تا ۲۳ درصدی اعتبار کالابرگ «منطقی و عادلانه» است.

🔹مبنای محاسبه او، رشد ۲۲/۶ درصدی نرخ حواله دلار در مرکز مبادله از زمان آغاز بازار یکپارچه ارزی است؛ اما این مقایسه، بخش بزرگی از افزایش هزینه واردات کالاهای اساسی را نادیده می‌گیرد.

🔹بررسی آمارهای رسمی نشان می‌دهد هزینه تامین سبد ۱۱ قلمی کالابرگ از دی ۱۴۰۴ تا تیر ۱۴۰۵ بیش از ۵۹ درصد افزایش یافته است.

🔹شاخص قیمت خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها نیز در همین مدت ۵۵/۸ درصد رشد کرده و معاون وزیر رفاه از افزایش ۶۸ درصدی قیمت کالاهای مشمول کالابرگ خبر داده است.

🔹بنابراین افزایش ۲۲ تا ۲۳ درصدی نمی‌تواند کاهش قدرت خرید خانوارها را جبران کند.

🔹این در حالی است که آیین‌نامه دولت نیز تاکید کرده که افزایش هزینه اقلام سبد کالابرگ باید هر سه ماه ارزیابی و از طریق افزایش اعتبار جبران شود؛ ارزیابی‌هایی که تاکنون انجام نشده یا نتیجه‌ای در اعتبار پرداختی نداشته است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی منتسب به اعتراض خیابانی جدید در تهران، قدیمی است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی پربازدید منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به اعتراضات خیابانی اخیر در تهران است.

🔹این ویدیو قدیمی و ویدیو مربوط به حضور خیابانی مردم در ۱۸ دی‌ماه ۱۴۰۴ است.

🔹بی‌بی‌سی فارسی روز ۱۸ دی این ویدیو را با عنوان اعتراضات همان روز در بلوار آیت‌الله کاشانی منتشر کرده بود.

🔹در روزهای گذشته ویدیوهای قدیمی و نامرتبط زیادی به عنوان اعتراضات جدید بازنشر می‌شوند که توجه و بازخورد بسیاری برای صفحه‌های منتشرکننده به دنبال دارند.

🔹فکت‌نامه به ادعای جدید بودن این ویدیوی مربوط به اعتراضات، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی ساختگی کشف میلیون‌ها دلار پول ایران در خرابه‌های حزب‌الله

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه کشف میلیون‌ها دلار پول ایران در خرابه‌های متعلق به حزب‌الله در لبنان را نمایش می‌دهد.

🔹این ویدیو جعلی است و با هوش مصنوعی ساخته شده و سازنده ویدیو یک گروه تولید محتوای کارتونی مصری است.

🔹شواهد آشکاری وجود دارد که نشان می‌دهد ویدیو ساختگی است؛ طرح روی اسکناس‌ها و اندازه آن‌ها غیرعادی است و شمش‌ها و آجرها به دلار تبدیل می‌شوند.

🔹چندین نهاد راستی‌آزمایی دیگر نیز این ویدیو را بررسی کرده و آن را ساختگی تشخیص داده‌اند.

🔹فکت‌نامه نیز به این ویدیوی ساختگی و اعای آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

🔹 ادعای نیمه‌درست وزیر اقتصاد درباره نقش جنگ در تورم ۸۰ درصدی

🔹علی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد، می‌گوید تورم پیش از جنگ بین ۲۵ تا ۴۰ درصد بود و بخش زیادی از تورم ۸۰ درصدی پس از آن، به جنگ مربوط می‌شود. این ادعا «نیمه‌درست» است.

🔹بررسی آمارهای مرکز آمار نشان می‌دهد تورم نقطه‌به‌نقطه پیش از جنگ ۱۲ روزه حدود ۴۰ درصد بود و پس از آن با سرعت افزایش یافت؛ اما رقم ۲۵ درصد مربوط به حدود شش سال پیش است و توصیف دقیقی از وضعیت بلافاصله پیش از جنگ نیست.

🔹جنگ می‌تواند با افزایش هزینه‌های دولت، کاهش درآمدهای نفتی و مالیاتی، تشدید کسری بودجه، اختلال در تولید و تجارت و افزایش انتظارات تورمی، به رشد قیمت‌ها دامن بزند.

🔹تورم نقطه‌به‌نقطه از حدود ۴۰ درصد در تیر ۱۴۰۴، طی ۱۱ ماه از کانال ۸۰ درصد عبور کرد و در خرداد ۱۴۰۵ به ۸۸/۶ درصد رسید؛ بنابراین نقش جنگ در تشدید تورم قابل انکار نیست.

🔹با این حال، همه این افزایش را نمی‌توان به جنگ نسبت داد. جهش تورم از آذر ۱۴۰۴ با حذف ارز ترجیحی و تغییر نرخ ارز واردات کالاهای اساسی همزمان بود و پیش از آغاز جنگ ۴۰ روزه نیز تورم در بهمن ۱۴۰۴ به ۶۸ درصد رسیده بود.

🔹بنابراین، گفته وزیر اقتصاد بخشی از واقعیت را بیان می‌کند، اما نقش مهم سیاست ارزی دولت و حذف ارز ترجیحی را نادیده می‌گیرد و به همین دلیل از فکت‌نامه نشان «نیمه‌درست» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh