🔹 ادعای نیمه‌درست وزیر اقتصاد درباره نقش جنگ در تورم ۸۰ درصدی

🔹علی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد، می‌گوید تورم پیش از جنگ بین ۲۵ تا ۴۰ درصد بود و بخش زیادی از تورم ۸۰ درصدی پس از آن، به جنگ مربوط می‌شود. این ادعا «نیمه‌درست» است.

🔹بررسی آمارهای مرکز آمار نشان می‌دهد تورم نقطه‌به‌نقطه پیش از جنگ ۱۲ روزه حدود ۴۰ درصد بود و پس از آن با سرعت افزایش یافت؛ اما رقم ۲۵ درصد مربوط به حدود شش سال پیش است و توصیف دقیقی از وضعیت بلافاصله پیش از جنگ نیست.

🔹جنگ می‌تواند با افزایش هزینه‌های دولت، کاهش درآمدهای نفتی و مالیاتی، تشدید کسری بودجه، اختلال در تولید و تجارت و افزایش انتظارات تورمی، به رشد قیمت‌ها دامن بزند.

🔹تورم نقطه‌به‌نقطه از حدود ۴۰ درصد در تیر ۱۴۰۴، طی ۱۱ ماه از کانال ۸۰ درصد عبور کرد و در خرداد ۱۴۰۵ به ۸۸/۶ درصد رسید؛ بنابراین نقش جنگ در تشدید تورم قابل انکار نیست.

🔹با این حال، همه این افزایش را نمی‌توان به جنگ نسبت داد. جهش تورم از آذر ۱۴۰۴ با حذف ارز ترجیحی و تغییر نرخ ارز واردات کالاهای اساسی همزمان بود و پیش از آغاز جنگ ۴۰ روزه نیز تورم در بهمن ۱۴۰۴ به ۶۸ درصد رسیده بود.

🔹بنابراین، گفته وزیر اقتصاد بخشی از واقعیت را بیان می‌کند، اما نقش مهم سیاست ارزی دولت و حذف ارز ترجیحی را نادیده می‌گیرد و به همین دلیل از فکت‌نامه نشان «نیمه‌درست» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیویی که در آن محسنی اژه‌ای می‌گوید «کل جنوب، هم فدای لبنان هم فدای غزه» ساختگی است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر شده که در آن غلامحسین محسنی اژه‌ای، رییس قوه قضاییه می‌گوید «کل جنوب [ایران] هم فدای لبنان هم فدای غزه».

🔹این ویدیو با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹به نظر می‌رسد این ویدیو با دستکاری تصاویر سخنرانی دوم شهریور اژه‌ای در نشست شورای عالی قوه قضائیه تهیه شده باشد.

🔹بررسی صحبت‌های اژه‌ای در آن نشست و اظهارات دیگرش که در منابع رسمی منتشر شده نشان می‌دهد که او چنین اظهارنظری نکرده است.

🔹با وجود هماهنگی نسبی صدا و حرکات لب، اما حالت مکانیکی صدا، کیفیت پایین تصویر و دفرمه‌شدن دست اژه‌ای، نشانه‌هایی از جعلی بودن آن هستند.

🔹این ویدیوی ساختگی پس از آن منتشر شد که صحبت‌های یک مجری صداوسیما با مضمونی مشابه، اما با برداشت‌هایی متفاوت، حاشیه‌ساز شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی منتسب به اژه‌ای نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

✍️ ۳۰ هواگرد منهدم‌شده؛ جنگ ۴۰ روزه چگونه توان هوایی ایران را تضعیف کرد؟

🔹بررسی گزارش‌ها، تصاویر ماهواره‌ای و ویدیوها نشان می‌دهد خسارت‌های حملات نظامی اسرائیل و آمریکا به نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران (نهاجا) در «جنگ ۴۰ روزه» چه ابعادی داشته است.

🔹بر اساس برخی گزارش‌ها، پیش از این جنگ، نیروی هوایی ارتش ایران ناوگان بزرگی داشت؛ اما بخش عمده آن از هواپیماهای قدیمی آمریکایی و تعدادی هواپیمای روسی و چینی تشکیل شده بود.

🔹گزارش‌ها تایید می‌کند این ناوگان به طور حدودی شامل ۲۰۹ جنگنده، ۵۸ هواپیمای آموزشی و رزمی، ۸ هواپیمای ماموریت ویژه، ۶ تانکر سوخت‌رسان، ۵۵ هواپیمای ترابری و ۵ بالگرد بوده است.

🔹با این حال، این آمار تعداد ایرفریم‌های موجود را نشان می‌دهد، نه تعداد هواپیماهای آماده پرواز. تحریم، کمبود قطعات و فرسودگی باعث شده بود آمادگی عملیاتی برخی مدل‌ها حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد یا حتی کمتر برآورد شود.

🔹شواهد موجود نشان می‌دهد فعالیت رزمی سرنشین‌دار نهاجا در جنگ اخیر محدود بود و بیشتر در همان روزهای نخست جنگ ۴۰ روزه انجام شد.

🔹تنها دو مورد از عملیات‌های هوایی ایران با شواهد رسمی و تصویری مستقل تایید شده است: دو فروند سوخوی ۲۴ که در مسیر قطر به دست جنگنده‌های قطری سرنگون شدند و یک فروند یاک ۱۳۰ که یک جنگنده اسرائیلی اف ۳۵ آن را بر فراز تهران هدف قرار داد.

🔹در مقابل، ادعاهایی مانند حمله جنگنده‌های اف ۵ ایران به پایگاه آمریکایی در کویت یا درگیری با جنگنده اف ۱۶ آمریکا، همچنان فاقد مدارک مستقل و قابل‌تایید هستند.

🔹بر اساس تصاویر ماهواره‌ای، ویدیوهای رسمی و شواهد علنی، در جریان جنگ ۴۰ روزه، دست‌کم ۳۰ هواگرد ارتش ایران منهدم شده‌اند. این آمار شامل ۱۰ اف ۷، سه اف ۵، دو اف ۴، دو اف ۱۴، پنج هواپیمای بوئینگ ۷۰۷ و ۷۴۷، سه سی ۱۳۰، یک پی ۳ اوریون، دو سوخو ۲۴ و یک یاک ۱۳۰ است.

🔹بیشتر هواپیماها روی زمین و در پایگاه‌هایی مانند مهرآباد، تبریز، اصفهان، شیراز، کرمان و یزد از بین رفتند.

🔹در کنار نابودی هواگردها، آسیب به باندها، آشیانه‌ها، مخازن سوخت و مراکز پشتیبانی، توان ترابری، سوخت‌رسانی و انجام عملیات هوایی نهاجا را به‌شدت تضعیف کرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست کشف سنگ ۱۷۰ میلیون ساله شالیگرام در پی سیل نپال

🔹در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی ادعا شده یک سنگ شالیگرام ۱۷۰ میلیون ساله در پی سیل اخیر نپال، کشف شده است.

🔹این ادعا نادرست است.

🔹شالیگرام سنگ فسیلی با طرح‌های مارپیچ است اما هر سنگی با طرح مارپیچ، شالیگرام نیست.

🔹تصویری که همراه این ادعا منتشر شده یک سنگ شالیگرام دست‌ساز هنرمندان نپالی است که خرداد ۱۴۰۵ از آن رونمایی شده بود.

🔹محل ساخت و رونمایی از این سنگ دست‌ساز، فاصله قابل توجهی با محل وقوع سیل در نپال دارد.

🔹در جریان سیل اخیر در نپال هیچ خبر یا گزارش معتبری از کشف یا نمایان شدن هیچ شالیگرام یا سنگ باستانی دیگری منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

📝 تورم ۱۲۸ درصدی مواد غذایی؛ ثبت رکوردهای جدید تورمی

🔹تازه‌ترین آمارهای منتشر شده در ایران نشان می‌دهد مرداد ۱۴۰۵ روند صعودی تورم ماهانه و نقطه به نقطه دوباره از سر گرفته شد و رکوردهای جدیدی در آمارهای تورمی به ثبت رسید.

🔹تورم نقطه به نقطه «خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها» با ثبت رقم ۱۲۸/۱ درصد، برای هفتمین ماه متوالی در محدوده سه رقمی باقی ماند.

🔹بیش از ۷۷ درصد از اقلام منتخب مرکز آمار، تورمی بالاتر از میانگین تورم نقطه‌ای مناطق شهری داشته‌اند و قیمت روغن نباتی جامد رشدی بیش از ۳۸۳ درصد را در یک سال تجربه کرده است.

🔹هزینه تامین سبد ۱۱ قلمی کالابرگ برای یک خانواده سه نفره در مرداد به بیش از ۱۶ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسید که معادل حدود ۶۹ درصد از کل درآمد یک خانوار کارگری سه نفری حداقل‌بگیر، با احتساب کالابرگ ۳ میلیون تومانی است.

🔹از دی‌ماه پارسال تاکنون کمک‌هزینه کالابرگ برای هر نفر در حدود یک میلیون تومان باقی‌مانده، در حالی که متوسط قیمت سبد کالابرگ در این مدت بیش از ۶۰ درصد افزایش داشته است.

🔹مقام‌های حکومت ایران ماه‌هاست درباره لزوم افزایش اعتبار کالابرگ صحبت می‌کنند. در آخرین اظهارنظرها وزیر اقتصاد از برنامه‌ریزی برای افزایش اعتبار کالابرگ بعضی از دهک‌های درآمدی در نیمه دوم سال خبر داد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh