📝 «شاموندا» چیست و درباره نخستین ابتلای انسانی آن چه می‌دانیم؟

🔹نخستین مورد مستند ابتلای انسان به ویروس شاموندا در فرانسه شناسایی شده است. بر اساس گزارش‌های تاییدشده، بیمار، فردی با ضعف شدید سیستم ایمنی بود که در بیمارستانی در لیون بستری بود و اوایل اکتبر ۲۰۲۶ درگذشت.

🔹هرچند ابتلای او تایید شده، اما هنوز مشخص نیست ویروس چه نقشی در مرگش داشته است.

🔹شاموندا ویروس تازه‌ای نیست و نخستین‌بار در سال ۱۹۶۵ در گاوهای نیجریه شناسایی شد. این ویروس معمولا جانوران را آلوده می‌کند و انتقال آن میان دام‌ها از طریق حشرات ریز خون‌خواری موسوم به «پشه‌ریزه‌های گزنده» انجام می‌شود.

🔹مسیر ابتلای بیمار فرانسوی هنوز روشن نیست و با ثبت تنها یک مورد انسانی، اطلاعات درباره علائم، شدت بیماری و احتمال ابتلای افراد سالم بسیار محدود است.

🔹تا ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ هیچ مورد مستندی از انتقال شاموندا از انسان به انسان گزارش نشده و مقام‌های بهداشتی فرانسه نشانه‌ای از خطر برای جمعیت عمومی شناسایی نکرده‌اند.

🔹گسترش ویروس در دام‌های اروپایی را نباید با آغاز همه‌گیری انسانی اشتباه گرفت. بررسی‌ها ادامه دارد، اما شواهد فعلی از تعبیرهایی مانند «ویروس مرگبار» و «آغاز همه‌گیری جهانی» پشتیبانی نمی‌کنند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست تاسیس حوزه علمیه قم به دست یک سیاستمدار بریتانیایی

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که حوزه علمیه قم به دست یک سیاستمدار بریتانیایی به نام «جرج کرزن» تاسیس شده است.

🔹این ادعا نادرست است و منابع معتبر، عبدالکریم حائری یزدی را موسس حوزه علمیه قم معرفی می‌کنند.

🔹هیچ منبع معتبری به نقش کرزن یا دولت بریتانیا در تاسیس حوزه علمیه قم اشاره نکرده است.

🔹جرج کرزن نایب‌السلطنه بریتانیا در هند و مدتی وزیر امور خارجه بریتانیا بود. در زمان تاسیس حوزه علمیه، او وزیر امور خارجه بریتانیا بود و برای مذاکراتی پیرامون جنگ یونان و ترکیه، در پاریس حضور داشت.

🔹کرزن کتابی درباره ایران دارد اما در این کتاب هم به نقش خودش در تاسیس حوزه علمیه قم اشاره‌ای نکرده است.

🔹او طراح «قرارداد ۱۹۱۹» بود که اختیارات نظامی و اداری بیشتری به دولت بریتانیا به ایران می‌داد.

🔹قم قرن‌ها پیش از تولد کرزن یک مرکز مهم دینی برای شیعیان به حساب می‌آمد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعای شبکه‌های اجتماعی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی منسوب به موج جدید خروج مسافران از دبی، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مسافرانی را نشان می‌دهد که در روزهای اخیر، از ترس شروع دوباره جنگ ایران و آمریکا، به فرودگاه دبی هجوم برده‌اند.

🔹این ویدیو قدیمی است و دهم اسفند ۱۴۰۴ در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها منتشر شده بود.

🔹هیچ گزارش معتبر و مستقلی موج گسترده و جدید خروج مسافران از دبی یا ازدحام غیرعادی در فرودگاه در روزهای اخیر را تایید نمی‌کند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به انتساب ویدیوی مورد اشاره به شلوغی‌ روزهای اخیر در فرودگاه دبی برای ترک امارات، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی ساختگی منتسب به جلسه محاکمه دانش‌آموزان معترض فرانسوی

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر و ادعا شده صحنه محاکمه و صدور احکام دانش‌آموزان معترض فرانسوی را نمایش می‌دهد.

🔹این ویدیو واقعی نیست و با هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹محاکمه افراد زیر ۱۸ سال در فرانسه تابع قوانین خاصی است و به صورت علنی انجام نمی‌شود.

🔹در ویدیو نشان می‌دهد که قضات ظاهرا چهار نوجوان را به «حبس جنایی» بین ۱۳۰ تا ۳۲۰ سال حبس محکوم می‌کنند. طبق قانون کیفری فرانسه، بیشترین میزان «حبس جنایی» ۳۰ سال است و مجازات حبس ابد تنها حکم بالاتر از آن محسوب می‌شود.

🔹شواهدی از جمله حرکت دهان قضات، فرم لباس پلیس، دستان غیرعادی برخی از نیروها و صفحه نمایش تلفن‌های همراه حاضران، ساختگی‌بودن ویدیو را تایید می‌کند.

🔹در جریان اعتراضات اخیر، وزیر دادگستری فرانسه از انتقال ۲۱۷ بازداشتی به زندان خبر داد، اما معلوم نیست چه تعداد از آنها در بازداشت موقت به‌سر می‌برند و چند نفر با محکومیت قضایی روبه‌رو هستند.

🔹گزارش‌ها نشان می‌دهد بیشتر احکام صادرشده از نوع تعلیقی هستند و تعداد کمتری حبس قابل اجرا نیز در دادگاه‌ها صادر شده‌اند.

🔹گزارش موثق و معتبری که نشان دهد فرد زیر ۱۸ سالی در جریان محاکمات اخیر به حبس محکوم شده باشد، وجود ندارد.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی و ادعای بی‌اساس منتسب به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی قدیمی از مراسم «نِدبه شحوح» در امارات

🔹ویدیویی در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی با این ادعا منتشر شده که امارات در سایه تنش‌های اخیر با ایران، با نمایش یک سنت جنگی، در حال قدرت‌نمایی است.

🔹این ویدیو قدیمی است و به تنش‌های اخیر ارتباطی ندارد. انتشار ویدیو بدون اشاره به قدیمی بودن آن، گمراه‌کننده است.

🔹این تصاویر مربوط به مراسم سنتی «نِدبه شحوح» است؛ آیینی برای ابراز شجاعت، غرور و هویت قومی که در جشن‌های روز اتحاد امارات اجرا می‌شود.

🔹این ویدیو مشخصاً به رژه اتحاد در هفتم دسامبر ۲۰۲۴ (۱۷ آذر ۱۴۰۳) مربوط است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو به تنش‌های اخیر نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی نادرست تانک و خودروهای زرهی ارتش فرانسه در خیابان‌های پاریس در جریان اعتراضات اخیر

🔹ویدیویی در حساب‌های نزدیک به جمهوری اسلامی منتشر شده که ادعا می‌کند تانک و خودروهای زرهی ارتش فرانسه را در خیابان‌های پاریس، در جریان رویدادهای اخیر نشان می‌دهد و در این کشور حکومت نظامی برقرار شده است.

🔹دولت فرانسه روز ۲۴ اکتبر ۲۰۲۶ از استقرار حدود ۷۰ هزار نیروی پلیس، حدود ۲۰ خودروی زرهی و ۱۵ خودروی آب‌پاش برای کنترل اعتراض‌ها خبر داد، اما گزارشی از اعلام حکومت نظامی یا استقرار تانک و نفربرهای سنگین در خیابان‌ها، بویژه پاریس، منتشر نشده و این ادعا بی‌اساس است.

🔹نیروهای ارتش موسوم به «سنتینل» برای حفاظت از اماکن حساس به کار گرفته شدند، اما ماموریت آنها حفاظت ثابت از اماکن و نقاط حساس و به صورت پیاده است و تانک در اختیار ندارند.

🔹نمی‌توان با قطعیت این ویدئو را ساختگی دانست، اما سبز و انبوه بودن درختان، با شرایط پاریس در اواخر اکتبر همخوانی ندارد و ظن قدیمی بودن آن را تقویت می‌کند.

🔹برخی حرکات تصویر نیز احتمال تولید یا دستکاری با هوش مصنوعی را تقویت می‌کند.

🔹در این ویدیو، خودروهای زرهی VBCI و تانک Leclerc را می‌بینیم. با وجود تمرکز رسانه‌ها بر وقایع فرانسه، این ویدیو در هیچ رسانه یا اکانت‌ معتبری منتشر نشده و هیچ عکس یا ویدیوی دیگری از ماشین‌های زرهی ادعایی، مانند تانک و نفربر، در پاریس منتشر نشده است.

🔹به‌روزرسانی: ارشاد علیجانی، روزنامه‌نگار و فکت‌چکر فرانس ۲۴، نشان داد این ویدیو نمای تقاطع بلوار «اسمن» و خیابان «تهران» در پاریس را نشان می‌دهد. با توجه به بازسازی نمای این ساختمان‌ها و مقایسه با تصاویر استریت‌ویو گوگل، این نما تنها تا سال ۲۰۲۲ به این شکل بوده و ویدیو نمی‌تواند پس از آن ضبط شده باشد. بنابراین قطعا قدیمی است ارتباطی با ناآرامی‌های سال ۲۰۲۶ ندارد.

🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به این ادعا و ویدیوی منتسب به آن درباره اینکه در فرانسه دولت تانک و نفربر به خیابان آورده و حکومت نظامی برقرار کرده، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ویدیوی قدیمی منتسب به بیرون راندن زیردریایی هسته‌ای فلوریدا آمریکا از تنگه هرمز

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند بیرون راندن زیردریایی هسته‌ای فلوریدا متعلق به آمریکا از تنگه هرمز به‌دست زیردریایی ایرانی در روزهای اخیر را نشان می‌دهد.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی با درگیری‌های اخیر ندارد.

🔹این ادعا و ویدیو نخستین‌بار در سال ۱۴۰۲ منتشر شد.

🔹روز ۳۱ فروردین ۱۴۰۲، فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران مدعی شد زیردریایی فاتح، زیردریایی هسته‌ای آمریکا را شناسایی و مجبور به حرکت در سطح آب کرده است.

🔹آمریکا نیز اعلام کرده بود زیردریایی‌اش در تاریخ مورد اشاره از تنگه هرمز عبور نکرده است؛ از این رو در همان زمان هم ماجرای شناسایی زیردریایی فلوریدا به دست ارتش در همان زمان هم مبهم و محل تردید بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیو با درگیری‌های اخیر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh