FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.26K photos
732 videos
3 files
4.27K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
✍️ بررسی ویدیوی اطلاعیه تعطیلی سازمان تامین اجتماعی شعبه فردیس

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که مدعی است پوستری با سربرگ رسمی سازمان تأمین اجتماعی بر دیوار یکی از شعب این سازمان نصب شده و کارکنان در آن اعلام کرده‌اند شعبه «تا زمان سرنگونی رژیم فعلی» تعطیل خواهد بود.

🔹این ویدیو جعلی، دستکاری‌شده یا حاصل هوش مصنوعی نیست، اما توضیحاتی که همراه این ویدیو منتشر شده، نادرست است.

🔹بر اساس نشانه‌های بصری به نظر می‌رسد این پوستر واقعاً بر روی دیواره بیرونی ساختمان اداره تامین اجتماعی شعبه فردیس (واقع در فردیس کرج، بلوار فضل‌الله داوری) چسبانده شده است، اما سربرگ آن، با سربرگ‌های مصوب و رسمی سازمان تامین اجتماعی و مکاتبات اداری آن تفاوت اساسی دارد.

🔹همچنین این نوشته فاقد شماره ثبت، تاریخ دبیرخانه و روال معمول مکاتبات سازمانی است.

🔹از سویی دیگر، ما گزارشی مبنی بر تعطیلی شعبه فردیس پیدا نکردیم.

🔹در نتیجه، هرچند عملِ چسباندن پوستر روی دیوار این اداره در واقعیت رخ داده، اما این اطلاعیه، غیررسمی و فاقد وجاهت سازمانی است. بنابراین ادعاهایی مثل تعطیلی شعبه با تصمیم کارکنان یا با دستور رسمی سازمان تامین اجتماعی نادرست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📍 مکان‌یابی آتش‌سوزی روز هفتم آبان در غرب تهران

🔹عصر پنجشنبه ۷ آبان تصاویری از یک آتش‌سوزی گسترده در حوالی جاده مخصوص تهران-کرج در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد.

🔹سخنگوی آتش‌نشانی گفته بود «دود مشاهده‌شده ناشی از حریق یک ساختمان در حال ساخت در بزرگراه شهید لشکری است.»

🔹برخی این آتش‌سوزی را با نیروی هوایی مرتبط دانسته‌اند و برخی هم به شرکت مهردارو اشاره کرده‌اند.

🔹بررسی تصاویر و نقشه‌ها نشان می‌دهد این حادثه در محدوده «شرکت داروسازی مهردارو»، حوالی کیلومتر ۱۰ جاده مخصوص تهران-کرج رخ داده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ آیا شمار مبتلایان آنفلوآنزا رکوردهای تاریخی را شکسته است؟

🔹با آغاز فصل سرد در نیمکره شمالی، بار دیگر خبرهایی از افزایش ابتلا به آنفلوآنزا منتشر می‌شود.

🔹افزایش آنفلوآنزا در سال‌های اخیر، واقعی بوده است. در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ آمریکا حدود ۵۱ میلیون مورد ابتلا، ۷۱۰ هزار بستری و ۴۵ هزار مرگ تخمین زده شد. شمار تخمینی مبتلایان بیشتر از تمام فصل‌های بررسی‌شده از سال ۲۰۱۰–۲۰۱۱ بود.

🔹رکورد بستری‌ها نیز شکسته شد. نرخ تجمعی بستری‌های تأییدشده آزمایشگاهی در شبکه پایش آمریکا به ۱۲۷٫۱ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر رسید؛ حدود ۲۳٫۵ درصد بیشتر از رکورد قبلی در فصل ۲۰۱۷–۲۰۱۸.

🔹کودکان یکی از گروه‌های آسیب‌پذیر بودند. در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵، تعداد مرگ‌های گزارش‌شده کودکان به ۲۹۰ مورد رسید؛ بالاترین مقدار ثبت‌شده برای یک فصل غیرهمه‌گیر از آغاز پایش ملی در سال ۲۰۰۴.

🔹اما همه شاخص‌ها رکورد نشکستند. شمار مرگ‌های تخمینی کل جمعیت آمریکا در فصل ۲۰۲۴–۲۰۲۵ کمتر از فصل‌های شدید ۲۰۱۷–۲۰۱۸ و ۲۰۱۴–۲۰۱۵ بود. نرخ بستری افراد ۷۵ ساله و بالاتر نیز به رکورد ۲۰۱۷–۲۰۱۸ نرسید.

🔹فصل ۲۰۲۵–۲۰۲۶ در کل جمعیت آمریکا شدت متوسطی داشت، اما شدت آن در کودکان، بالا ارزیابی شد.

🔹در پاییز ۲۰۲۶، فعالیت آنفلوآنزا در آمریکا زودتر از معمول افزایش یافته، اما هنوز پایین است. در هفته منتهی به ۱۷ اکتبر، ۵٫۷ درصد آزمایش‌های بالینی مثبت بودند و ۲٫۲ درصد مراجعات سرپایی به علائم شبه‌آنفلوآنزا مربوط می‌شد؛ کمتر از آستانه پایه ملی ۲٫۹ درصد.

🔹سویه‌های ویروس تغییر می‌کنند. در آغاز فصل تازه آمریکا، H1N1pdm09 در میان ویروس‌های زیرگونه‌یابی‌شده غالب بوده، اما تغییر سویه یا افزایش موارد ابتلا لزوماً نشانه کشنده‌ترشدن ویروس نیست.

🔹واکسیناسیون همچنان اهمیت دارد. واکسن نمی‌تواند مانع تمام موارد ابتلا شود، اما خطر بیماری شدید و بستری را کاهش می‌دهد. تهویه مناسب، ماسک در موقعیت‌های پرخطر و درمان زودهنگام افراد آسیب‌پذیر نیز از اقدامات مؤثرند.

🔹ویروس‌های غالب در مناطق مختلف جهان یکسان نیستند و نمی‌توان با مشاهده افزایش آنفلوآنزا در یک کشور مانند آمریکا، نتیجه مشابهی برای تمام جهان گرفت.

🔹اثبات رکوردشکنی تاریخی بیماری‌های تنفسی در ایران نیازمند مقایسه آمار دقیق تست‌ها، بستری‌ها و مرگ‌ومیر با دوره‌های قبل است و صِرف افزایش مراجعات یا هشدار در برخی مناطق، این ادعا را تایید نمی‌کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 ادعای اصابت موشک به آبراهام لینکلن؛ شواهد چه می‌گویند؟

🔹معاون هماهنگ‌کننده ارتش مدعی شده که جمهوری اسلامی در اوایل جنگ توانسته ناو آبراهام لینکلن را با موشک کروز هدف قرار دهد و این حمله موجب تلفات جانی و توقف سه‌روزه پروازها شده است.

🔹این ادعا در حالی مطرح می‌شود که نه از سوی ایران و نه در گزارش‌های مستقل و معتبر، هیچ مدرک قابل راستی‌آزمایی برای این ادعاها ارائه نشده است.

🔹تصاویر منتشرشده، نشانه آشکاری از آسیب جنگی نشان نمی‌دهند و تنها آثار ظاهری مشاهده‌شده، رنگ‌پریدگی و چسبیدن جلبک‌ها به بدنه به دلیل ماموریت طولانی‌مدت است.

🔹ادامه فعالیت ناو، به‌تنهایی ادعای توقف سه‌روزه پروازها را رد یا تایید نمی‌کند و بررسی آن نیازمند اطلاعات دقیق پروازی در بازه مورد ادعاست.

🔹هرچند اصابت موشک به ناو، غیرممکن نیست، اما شناسایی و هدف‌گیری ناو در آب‌های آزاد و عبور از دفاع چندلایه گروه ضربت، عملیاتی پیچیده است.

🔹آبراهام لینکلن پس از ۳۲۱ روز ماموریت، شامل ۲۶۵ روز حضور پیوسته در دریا، روز ۸ اکتبر ۲۰۲۶ به سن‌دیگو بازگشت.

🔹طبق آمار اعلام‌شده از سوی مقامات رسمی در آمریکا، گروه ضربت ناو لینکلن ۳۶۹۳ سورتی رزمی انجام داد، ۷۷ پهپاد و ۲۱ موشک کروز ضدکشتی را منهدم کرد، ۴۵۰ تاماهاوک شلیک و ۶۴ شناور ایرانی را غرق کرد.

🔹رسانه‌ها گزارش‌هایی درباره استقرار طولانی این ناو و در نتیجه مشکلات تدارکاتی، کاهش موقت تنوع غذایی، فشار روانی بر خدمه و هشت مورد اقدام به خودکشی ناموفق خبر داده‌اند اما در هیچ‌کدام از این گزارش‌ها اشاره‌ای به اصابت موشک به این ناو نشده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ پشت اعداد نقدینگی بانک مرکزی چه خبر است؟

🔹بانک مرکزی از کاهش رشد سالانه نقدینگی در مهر ۱۴۰۵ به ۵۰٫۹ درصد و قرار گرفتن آن «در آستانه برگشت به کانال ۴۰ درصدی» خبر داده است.

🔹هرچند این نرخ نسبت به شهریور ۰٫۷ واحد درصد کمتر شده، اما همچنان نشان می‌دهد حجم نقدینگی نسبت به مهر پارسال بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است.

🔹در مقابل، نرخ رشد ماهانه نقدینگی از ۱٫۳ درصد در شهریور به ۲٫۷ درصد در مهر رسیده؛ یعنی بیش از دو برابر شده است. کاهش رشد سالانه و افزایش رشد ماهانه می‌توانند همزمان اتفاق بیفتد، زیرا مبنای مقایسه این دو شاخص متفاوت است.

🔹رشد تجمعی نقدینگی در هفت ماه نخست امسال نیز ۲۴ درصد اعلام شده که نسبت به رقم ۲۵٫۹ درصدی دوره مشابه پارسال، ۱٫۹ واحد درصد کمتر است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
FactNameh | فکت‌نامه
🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت سی‌ام - این همه دانشگاه 🔹آیا می‌دانستید تعداد «دانشگاه‌های معتبر» در ایران از تعداد کل دانشگاه‌ها در بریتانیا، آلمان، کانادا و بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته بیشتر است؟ 🔹آیا می‌دانستید در بودجه سالانه بیش از ۱۷۵ دانشگاه و مرکز تحقیقاتی…
Audio
🎙 هزارداستان بودجه؛ قسمت سی‌ویکم - این همه دانشگاه / بخش دوم

🔹آیا می‌دانستید به جز دانشگاه‌های زیر نظر وزارت علوم و وزارت بهداشت، بیش از ۷۰ دانشگاه و مرکز تحقیقاتی دیگر، نیز ردیف بودجه ثابت دارند؟ آیا می‌دانستید بعضی از این دانشگاه‌ها، علاوه بر بودجه ریالی سهمیه نفت خام هم دارند؟‌

🔹آیا شنیده بودید که دانشگاه امام حسین سپاه‌ بعد از دانشگاه تهران بیشترین بودجه را می‌گیرد؟ آیا می‌دانستید بودجه دانشگاه سپاه در سال ۱۴۰۵ حدود ۸۰۰ میلیارد تومان از بودجه دانشگاه صنعتی شریف بیشتر است؟

🔹آیا می‌دانستید دانشگاهی به نام «دانشگاه جامع انقلاب اسلامی بسیج» وجود داره که بودجه‌اش از بودجه ۲۰ دانشگاه و مرکز تحقیقاتی وزارت علوم بیشتر است؟

🔹موضوع سی‌‌یکمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه»،‌ در ادامه قسمت قبلی، بودجه دانشگاه‌ها و توسعه آموزش عالی است.

🔹این پادکست، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا، یک هفته قبل در رادیو فردا و حساب کاربری هزارداستان بودجه منتشر شد و حالا در اکانت‌های فکت‌نامه نیز در دسترس است.

👈 مقاله مرتبط با موضوع این اپیزود

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در سایت رادیو فردا بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منسوب به حمله به سفیر پاکستان در تهران، نادرست است

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر شده که ادعا می‌شود حمله به سفیر پاکستان در تهران را نشان می‌دهد.

🔹در توضیحات این ویدیو که بدون صدا و با کیفیت پایین منتشر شده، ادعا می‌شود که در جریان یک گردهمایی در تهران، برخی از شرکت‌کنندگان به او حمله کرده‌اند.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد ویدیو مربوط به درگیری فیزیکی نمایندگان ارمنستان در راهروهای پارلمان این کشور روز هفتم آبان ۱۴۰۵ است.

🔹در میان این صداها کلمه‌های ارمنی «Հարձակվեցին» به معنای «حمله کردند» و «Անկանոններով» به معنای «غیرقانون‌مند» قابل تشخیص است.

🔹سفارت پاکستان در تهران هم این ادعای را «بی‌اساس و نادرست» خواند و آن را رسما تکذیب کرد.

🔹سفیر پاکستان در هفته‌های اخیر در دو مراسم حضور داشت و هیچ منبع معتبری از درگیری در این مراسم‌ها خبر نداده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به انتساب ویدیوی مورد اشاره به ضرب و شتم مقام پاکستانی در تهران، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✍️ آیا یک دوز قارچ روان‌گردان توانایی‌های از دست‌رفته بیمار مبتلا به آلزایمر را بازگرداند؟

🔹پژوهشگران در ماه مه ۲۰۲۶ گزارشی درباره یک زن بیش از ۸۰ ساله با تشخیص بالینی آلزایمر پیشرفته منتشر کردند که پس از مصرف قارچ حاوی سیلوسایبین، بهبودهایی در گفتار، حرکت، تعامل اجتماعی و کنترل ادرار او مشاهده شده بود.

🔹این گزارش اخیرا با توییت یک اپیدمولوژیست آمریکایی درباره اثر «تقریباً باورنکردنی» این قارچ، و بازتاب آن در فضای فارسی، مورد توجه قرار گرفت.

🔹این گزارش فقط درباره یک بیمار است، نه یک کارآزمایی بالینی. بدون گروه کنترل، ارزیابی‌های استاندارد و تکرار نتایج، نمی‌توان ثابت کرد که سیلوسایبین علت بهبود بوده است.

🔹نویسندگان مقاله در بخش نتیجه‌گیری تأکید کرده‌اند که مشاهده آن‌ها نباید به‌عنوان بازگشت فرایند بیماری آلزایمر تعبیر شود و تنها می‌تواند مبنایی برای طرح فرضیه‌های پژوهشی آینده باشد.

🔹این بیمار ابتدا پنج گرم قارچ و یک ماه بعد سه گرم دیگر دریافت کرد. هرچند تغییرات اولیه پس از نوبت نخست گزارش شدند، اما پیگیری‌های بعدی شامل نوبت دوم نیز بود.

🔹تشخیص آلزایمر با نشانگرهای زیستی تأیید نشده بود و نویسندگان مقاله گفته‌اند تصویربرداری پیشرفته و آزمایش‌های اختصاصی بیماری در دسترس نبوده است.

🔹مقدار واقعی سیلوسایبین، نامعلوم است. پنج گرم قارچ به معنی پنج گرم سیلوسایبین نیست. غلظت ترکیبات فعال در قارچ‌ها متفاوت است و در این گزارش مقدار واقعی آن‌ها اندازه‌گیری نشده است.

🔹مصرف با علائم حاد نگران‌کننده همراه بود. تعریق شدید، احتمال افزایش دمای بدن و یک وضعیت خواب‌مانند طولانی گزارش شدند.

🔹مصرف خانگی و خودسرانه با مصرف در یک پژوهش پزشکی کنترل‌شده تفاوت اساسی دارد. در پژوهش‌های بالینی، غربالگری بیمار، شناسایی و تعیین مقدار ماده، بررسی تداخل‌های دارویی و پایش عوارض بخشی از فرایند است.

🔹فرآورده‌های بازار غیرقانونی، خطرات مضاعفی دارند. شناسایی اشتباه قارچ، غلظت نامعلوم مواد فعال، وجود ترکیبات اعلام‌نشده و احتمال آلودگی یا نگهداری نامناسب از نگرانی‌های مهم هستند.

🔹در نهایت، سیلوسایبین، درمان تأییدشده آلزایمر نیست. پژوهش درباره کاربرد احتمالی آن در برخی اختلالات روانی و شناختی ادامه دارد، اما اثربخشی آن برای بازگرداندن حافظه یا درمان آلزایمر پیشرفته اثبات نشده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منسوب به حمله آمریکا به قشم، ترکیبی از دو ویدیوی قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به حمله آمریکا به جنوب ایران در روز ۱۱ آبان ۱۴۰۵ است.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیوی مورد اشاره از ترکیب دو ویدیوی قدیمی ساخته شده است.

🔹بخش اول ویدیو مربوط به حمله آمریکا به بندرعباس در ۱۶ تیر ۱۴۰۵ است و بخش بسیار کوتاهی که در انتهای ویدیو گذاشته شده مربوط به ویدیویی دیگر از ۱۷ تیر ۱۴۰۵ و منسوب به حمله آمریکا به جزیره قشم است.

🔹با وجود گزارش‌های متعدد و موثق از حمله آمریکا به جزیره قشم و بندرلنگه در شامگاه ۱۱ آبان و بامداد ۱۲ آبان، تا این لحظه هیچ ویدیوی معتبری از این حمله‌های جدید منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به حملات اخیر در قشم نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM