FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.25K photos
732 videos
3 files
4.26K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
حسین نجات روز ۱۷ بهمن ۹۹ گفت: «آمریکایی‌ها تلفات حمله ایران به عین‌الاسد را پنهان‌‌ کردند.»

🔴 حدود ۴۰۰ روز از حمله موشکی ایران به پایگاه آمریکایی عین‌الاسد می‌گذرد. تاکنون هیچ سندی در اثبات تلفات انسانی در این حمله ارائه نشده است. درعوض شواهدی وجود دار د که نشان می‌دهد جریانی سازمان‌یافته پشت انتشار اخبار جعلی در این باره است.

🔴الگوی ساخت و پخش اخبار جعلی عین‌الاسد، برنامه‌ریزی شده است. از ساختن صفحه جعلی به نام روزنامه‌نگار اسرائیلی در توییتر، جعل نامه سناتور آمریکایی و انتشار آن در یک رسانه‌های عراقی، برقراری تماس ساختگی با برنامه‌های زنده تلویزیونی آمریکا، جعل صفحه اول روزنامه‌های معتبر دنیا گرفته تا انتشار و پخش ویدئوهای جعلی از انفجار و البته سخنرانی در جمع هواداران نظام و طرح ادعاهای جعلی در فضای عمومی.

🔴 در همین راستا #فکت‌نامه یک سال پیش مطلبی با عنوان «صدا و سیما و اخبار جعلی درباره «انتقام سخت»» منتشر کرد که به طور مفصل به چگونگی انتشار اخبار جعلی درباره حمله به پایگاه نظامی عین الاسد می‌پردازد.

👈 متن کامل مطلب را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
👀 زهره الهیان نماینده مجلس، بار دیگر این ادعای به‌کل نادرست را تکرار کرده است: «طبق پیش‌بینی سازمان جهانی بهداشت جمعیت ایران تا سال ۲۱۰۰ به ۳۰ میلیون نفر می‌رسد.»
چنین اتفاقی نخواهد افتاد. خانم الهیان یک سال پیش نیز همین حرف را زده بود که فکت‌نامه به آن نشان «شاخ‌دار» داده است.

🔴اولا، برآوردهای جمعیتی کار سازمان ملل است نه بهداشت جهانی.

🔴دوم، داده‌های جمعیتی سازمان ملل در دسترس عموم است. خانم الهیان اگر در گزارش اصلی کلمه ایران را جست‌وجو می‌کرد، می‌دید که تا سال ۲۱۰۰ جمعیت ایران حدود ۹۸/۵ میلیون پیش‌بینی شده، نه ۳۰میلیون.
ما تا الان مجموعه‌ متنوعی از ادعاهای مسئولان را درباره جمعیت بررسی کرده‌ایم.

🔴افزایش سن و کاهش رشد جمعیت، پدیده‌ای جهانی است که می‌توان با استفاده از داده‌ها و اطلاعات معتبر درباره آن بحث کرد. نیازی به استفاده از آمارو ارقام جعلی و انتشار مداوم اطلاعات غلط نیست.

👈 متن کامل مطلب را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
● با وجود اینکه در روزهای اخیر به قدیمی بودن این عکس‌ها اشاره شده است، این دو عکس همچنان به عنوان تصاویری از سفر اخیر #محمدباقر_قالیباف در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌ها منتشر می‌شوند.

تصاویر سفر شهردار وقت تهران به روسیه در آبان ۱۳۹۴ - منبع عکس‌ها

✅ @Factnameh
آیا مجله لنست گزارش خود را درباره واکسن روسی کرونا پس گرفته است؟

خبری که در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود، ادعا می‌کند نشریه لنست در مقاله‌ای گزارش خود را درباره واکسن روسی اسپوتنیک پس گرفته است.

🔴نگاهی به تاریخ‌ها نشان می‌دهد نامه‌ای از سوی گروهی از متخصصان منتشر شده که انتقادهایی به «گزارش اولیه» فاز یک و دوی کارآزمایی بالینی دارد. این نامه در سپتامبر سال گذشته میلادی و هفته‌ها پیش از انتشار «گزارش موقتی» نوشته شده که لنست به تازگی یعنی در دوم فوریه ۲۰۲۱ منتشر کرده است.

🔴 گزارش جدید، درباره نتایج فاز سوم کارآزمایی بالینی و بر روی حدود ۲۰ هزار نفر است. بنابراین انتشار نامه و اعلام اینکه به تازگی نوشته شده و نتیجه گرفتن اینکه «لنست گزارش خود را درباره واکسن روسی پس گرفته است» ادعایی نادرست است و فکت‌نامه به آن نشان شاخ‌دار می‌دهد.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
📌 وزیر ارتباطات اخیرا در مقاله‌ای از ارتباط توسعه پهن‌باند با رشد اقتصادی صحبت کرده است.

🔴 بله، مطالعات معتبری وجود دارد که نشان می‌دهند زیرساخت‌های دیجیتال و ضریب نفوذ اینترنت در رشد و توسعه اقتصادی کشورها موثر است.
در مورد ایران برآوردها نشان می‌دهد سهم فناوری اطلاعات از اقتصاد ایران چیزی بین ۴ تا ۶/۵ درصد است که عدد بزرگ و قابل توجهی است.

🔴 بنابراین می‌توان با اطمینان گفت توسعه زیرساخت در رشد اقتصادی ایران تاثیر دارد، اما این همه ماجرا نیست. فیلترینگ و محدودیت دسترسی به اینترنت یک مانع اصلی است.
دست کم ۲ سال است که در سطوح بالای تصمیم‌گیری بحث فیلترینگ اینستاگرام در جریان است. آمار رسمی از حجم فعالیت‌های اقتصادی ایسنتاگرام در دست نیست، اما طبق برآوردهای غیررسمی ده‌ها هزار کسب و کار با گردش مالی هزاران میلیارد تومانی در این پلتفرم مشغول به فعالیت هستند.

👈 متن کامل مقاله را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
آیا واکسن اسپوتنیک روسی بیش از ۲۰نوع عارضه خطرناک دارد؟

🔴 علی جوانمردی، روزنامه‌نگار، در ویدئویی که در کانال یوتیوب خود منتشر کرده ادعا می‌کند واکسن روسی اسپوتنیک روسی بیش از ۲۰نوع عارضه خطرناک دارد و از مردم خواسته که این واکسن را تزریق نکنند. او در پاسخ به سوال فکت‌نامه، لینکی را به عنوان منبع ارسال کرده که مربوط به گزارش‌های فاز یک و دوی واکسن اسپوتنیک در مرداد سال ۱۳۹۹ است. ما این خبر را در همان زمان بررسی کردیم.
🔴 گزارشی که آقای جوانمردی به آن استناد کرده، اشاره‌ای به عوارض خطرناک نمی‌کند. ضمن اینکه اساسا گزارشی خبری درباره داده‌هایی تایید نشده از سوی منابع معتبر است.
در شهریور ۱۳۹۹، نخستین گزارش معتبر درباره کارآزمایی بالینی فاز یک و دوی اسپوتنیک منتشر شد؛ مرحله‌ای که بر روی دو گروه ۳۸ نفره انجام شده است. این گزارش را ژورنال علمی لنست منتشر کرده است.

فکت‌نامه به این ادعای علی جوانمردی مبنی بر اینکه «علنا اعلام شده که واکسن اسپوتنیک بیش از ۲۰نوع عارضه خطرناک دارد» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
👀 درستی‌سنجی مقایسه روحانی از تعداد تخت های بیمارستانی پیش و پس از انقلاب

حسن روحانی در سخنرانی ۲۲بهمن مدعی شد در آغاز انقلاب ۵۶ هزار تخت بیمارستانی در ایران فعال بوده که حالا به بیش از ۱۵۰ هزار تخت رسیده است.
🔴 طبق گزارش‌های مرکز اسناد انقلاب اسلامی آمار تخت‌های فعال بیمارستانی در آستانه انقلاب حدود ۵۸ هزار تخت بوده، نه ۵۶ هزار.
طبق آمار رسمی، تا دو سال پیش تعداد تخت‌های فعال بیمارستانی بیش از ۱۳۸ هزار تخت بوده است.
🔴 در ۴۲ سال گذشته جمعیت ایران نیز به همین نسبت رشد کرده است. اگر برای مقایسه، جمعیت را هم در نظر بگیریم و سرانه تخت بیمارستانی را مقایسه کنیم می‌بینیم وضعیت بعد از ۴۲ سال تغییر چندانی نکرده و سرانه تخت بیمارستانی از ۱/۶۱ تخت به ۱/۶۸ تخت (۴درصد افزایش) رسیده است.
🔴 فکت‌نامه این ادعای حسن روحانی را را «گمراه‌کننده» ارزیابی می‌کند.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
آمارهای روحانی درباره بیشترین و کمترین درآمد نفتی دولت او و دولت احمدی‌نژاد

🔴 حسن روحانی مدعی است کمترین درآمد نفتی دولت احمدی‌نژاد از بیشترین درآمد نفتی این دولت بیشتر بوده است.
اگر آمار صادرات نفتی سال ۸۴ را که احمدی‌نژاد از میانه آن سر کار آمده در نظر نگیریم، حرف روحانی درست از آب درمی‌آید.
میانگین درآمد نفتی ایران در دوران احمدی‌نژاد ۱/۶ برابر دولت روحانی است.
🔴 درآمد نفتی دولت روحانی شاید در مقایسه با دولت احمدی‌نژاد کم به نظر برسد، اما با اختلاف زیادی (بیش از ۲ برابر) بیشتر از درآمد نفتی دولت خاتمی و دولت‌های پیشین است.
گفته روحانی دقیق نیست و اعداد و ارقام او اختلاف‌های جزئی با آمار رسمی دارد، اما کلیت ادعایی که مطرح می‌کند تقریبا درست به نظر می‌رسد. به همین فکت‌نامه به آن نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
آمار روحانی درباره دسترسی روستاییان به آب آشامیدنی سالم

🔴حسن روحانی می‌گوید سال ۹۲ کمتر از یک میلیون روستایی به آب آشامیدنی سالم دسترسی داشتند و حالا حدود ۱۰ میلیون نفر دسترسی دارند.
این اعداد و ارقام با آمار رسمی در تناقض است.
این اعداد اختلاف زیادی با آمار رسمی دارد. طبق آمار جمعیت روستایی تحت پوشش آب ۱۶/۹ میلیون نفر است که ۱۵/۴ میلیون آنها به به آب آشامیدنی سالم دسترسی دارند.
🔴مرور آمارهای رسمی نشان می‌دهد وضعیت دسترسی به آب شرب سالم در ۸ سال گذشته طبق آمار و تعریف رسمی تغییری نکرده است.
حدس می‌زنیم روحانی گزارش پیشرفت طرح ملی آبرسانی روستایی را با با شاخص دسترسی به آب آشامیدنی سالم اشتباه گرفته است.
🔴 به همین دلیل فکت‌نامه به گفته رئیس‌جمهوری ایران که «سال ۹۲ کمتر از یک میلیون روستایی به آب آشامیدنی سالم دسترسی داشتند و حالا حدود ۱۰ میلیون»، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
درستی‌سنجی ادعای روحانی درباره مقایسه کارنامه تجاری دولتش با دولت مصدق

🔴 حسن روحانی مدعی است تراز تجاری ایران بعد از دولت مصدق تنها در دولت او مثبت شد.
او پیش از این هم به خصوص در سخنرانی‌های انتخاباتی خود در سال ۹۶ چنین ادعاهایی مطرح شده است.
🔴 آمارهای بانک مرکزی نشان می‌دهند بعد از سال ۱۳۳۳ تا الان در هیچ دولتی ارزش صادرات غیرنفتی بیش از واردات نبوده و تراز تجاری مثبت نشده است.
🔴در سال‌های ۱۳۳۱ و ۱۳۳۲ (دوران صدارت محمد مصدق) تراز تجاری ریالی ایران مثبت بود. در صحت این آمار و احتمال افزایش مصنوعی ارزش ریالی صادرات غیرنفتی، تردیدهایی مطرح است.
فکت‌نامه به این گفته حسن روحانی که «تراز تجاری ایران بعد از دولت مصدق تنها در این دولت مثبت شد» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 برای مطالعه جدول، اینفوگرافی و منابع این مطلب به سایت فکت‌نامه مراجعه کنید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
بررسی ادعای معاون وزیر کشور درباره عدم وجود کودک‌همسری در ایران

🔴 تقی رستم‌وندی، رئیس سازمان اجتماعی و معاون وزیر کشور مدعی است: «در ایران چیزی به عنوان کودک همسری به معنایی که در ادبیات جهانی وجود دارد، نداریم.»
معلوم نیست منظور آقای رستم‌وندی از «ادبیات جهانی» چیست، اما طبق آمار رسمی هر سال صدها و هزاران ازدواج در ایران ثبت می‌شود که با هر معیاری مصداق کودک‌همسری است.
🔴 اگر بر اساس استاندارد بین‌المللی ازدواج زیر ۱۸ سال را ازدواج کودکان بدانیم، نرخ کودک‌همسری به بیش از یک پنجم کل ازدواج‌های ثبت شده می‌رسد.
اگر ازدواج‌های زیر ۱۵ سال مبنای تعریف ازدواج کودکان قرار دهیم، باز هم نرخ کودک‌همسری بیش از ۵ درصد محاسبه می‌شود. در برخی استان‌ها از هر ۱۰ ازدواج، یکی سن دختر ۱۴ سال یا کمتر است.

با این اوصاف «فکت نامه» این ادعای تقی رستم‌وندی را خلاف واقعیت آشکار می‌داند و به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 برای مطالعه جدول، اینفوگرافی و منابع این مطلب به سایت فکت‌نامه مراجعه کنید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
رتبه‌بندی الکسا و مقایسه «خدمات محلی اینترنتی» ایران و کره جنوبی

🔴 سجاد بنابی، معاون وزیر ارتباطات مدعی است با توجه به رتبه‌بندی الکسا «خدمات محلی اینترنت ایران جایگاه بالاتری از کره‌ جنوبی دارند.»
بله، اگر دامنه‌های پربازدیدکننده سایت الکسا را نگاه کنیم نتیجه تقریبا همان چیزی است که آقای بنابی می‌گوید، اما این همه واقعیت نیست.
🔴 اولا، الکسا ابزار دقیق و مطمئنی برای اندازه‌گیری اقبال خدمات اینترنتی نیست. الکسا یک سامانه تجاری است که نمی‌توان با استناد به آن موفقیت خدمات اینترنتی را سنجید.
🔴 دوم، مقایسه اینترنت ایران و کره جنوبی و تجربه کاربران دو کشور مقایسه درستی نیست. کاربران کره‌ای در یک فضای آزاد در معرض انواع و اقسام خدمات اینترنتی‌اند، حال آنکه ایرانیان به دلیل فیلترینگ و محدودیت دسترسی ناگزیر به انتخاب محدود هستند.
با این اوصاف فکت‌نامه این گفته را که «رتبه‌بندی الکسا نشان می‌دهد خدمات محلی ایران جایگاه بالاتری از کره‌ جنوبی دارند» «گمراه‌کننده» می‌داند.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
👀آیا حوزه علمیه بودجه پژوهشی از دولت دریافت نمی‌کند؟

ابوالقاسم مقیمی حاجی، معاون پژوهشی حوزه‌های علمیه، مدعی است: «حوزه علمیه هیچ بودجه پژوهشی از دولت دریافت نمی‌کند.»
🔴 این ادعا واقعیت ندارد. اسناد مالی دولت نشان می‌دهد، هر ساله مبالغی تحت عنوان «بودجه پژوهشی» به طور مستقیم برای حوزه‌های علمیه در نظر گرفته می‌شود.
بودجه پژوهشی تخصیص داده شده (پرداخت شده) حوزه‌های علمیه در سال گذشته بیش از ۵۸ میلیارد تومان بوده است. بودجه پژوهشی مصوب حوزه‌های علمیه در سال ۹۹ حدود ۹۷ میلیارد تومان و در لایحه بودجه ۱۴۰۰ بالغ بر ۱۲۴ میلیارد تومان است.
🔴این مبالغ علاوه بر اعتبارات پژوهشی سایر نهادها و سازمان‌های مذهبی، مانند سازمان تبلیغات اسلامی و مدارس دینی و همچنین قراردادهای حوزه‌‌های علمیه با دستگاه‌های دولتی برای انجام امور پژوهشی دینی است.
با این اوصاف «فکت‌نامه» این ادعای ابوالقاسم مقیمی حاجی، معاون پژوهشی حوزه‌های علمیه را آشکارا خلاف واقعیت می‌داند و به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
💥 مجموعه مقالات «مروجان نظریه‌های توطئه در ایران»
حسین روازاده، کاشف «سرایت ژن عنکبوت از طریق بز»

حسین روازاده ملقب به حکیم روازاده، احتمالا معروف‌ترین مروج طب سنتی در ایران است و از سوی هوادارانش، «پدر طب ایرانی-اسلامی» نامیده می‌شود. روازاده از جنجالی‌ترین مروجان نظریه‌های توطئه در کشور به شمار می‌آید که همین ویژگی، او را از طبیبان سنتی معمولی متمایز می‌کند. او بسیاری از رویه‌های بهداشتی و تغذیه‌ای رایج را، توطئه «انگلیس»، «صهیونیست‌ها» یا «یهود» برای آسیب رساندن به مردم می‌داند.

مضمون تعدادی از سخنرانی‌های حسین روازاده، آنچنان دور از ذهن و عجیب است که به سختی می‌توان باور کرد که آنها را به صورت جدی به زبان آورده است. روازاده طیف وسیعی از توصیه‌های بهداشتی ابتدایی را نیز، توطئه‌های هدایت شده از جانب غرب می‌داند. او برای اثبات دیدگاه‌های خود در موضوعات پزشکی و تغذیه‌ای، ادعاهای تاریخی بی‌شماری را مطرح می‌کند که به کلی ساختگی هستند.

در این مقاله برخی از ادعاهای حسین روازاده را بررسی کرده‌ایم.

👈 متن کامل مقاله را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
واکسن‌های تاییدشده، ایمن و موثرند اما درباره عوارض جانبی آنها و نتایج پژوهش‌های به دست آمده چه می‌دانیم؟

مجله نیچر به تازگی مقاله‌ای منتشر کرده که بخش‌هایی از آن را ترجمه کرده‌ایم.

🔴 در اینکه واکسن‌های موجود، امن و موثرند، تردیدی نیست. پژوهشگران می‌گویند خطر واکنش شدید به حمله ویروس کووید ۱۹ قابل مقایسه با ایمنی‌ای نیست که این واکسن در مقابل ویروس کشنده کرونا به افراد منتقل می‌کند.
داده‌های سامانه عوارض ناخواسته واکسن آمریکا: از هر یک میلیون مورد دریافت واکسنی که با فناوری mRNA درست شده‌، تنها ۳۷۲ مورد، گزارشی مبنی بر واکنش و آن هم «غیرجدی» ثبت شده است. این عدد پایین‌تر از سطحی است که انتظار می‌رفت.
🔴 ایمنی آکسفورد/آسترازنکا: از هر یک میلیون دوز،‌ حدود ۴۰۰۰ دوز منجر به واکنش‌های ناخواسته شده است. در مورد این واکسن نیز بر اساس نتایج کارآزمایی اولیه، انتظار می‌رفت شاهد اعداد بالاتری باشیم.

👈 متن کامل مقاله را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
کتیبه‌‌های جعلی سلیمان و نوح از کجا آمده‌اند؟

در سال‌های اخیر خبری در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود که در آن ادعا شده لوحی به نام «لوح سلیمانی» وجود دارد که روی آن نام پنج تن آل عبا (پیامبر اسلام، فاطمه، علی، حسن و حسین) نوشته شده است.

دو سال پیش آن را فکت‌‌چک کردیم. کل ماجرا جالب، خواندنی و آموزنده است.

🔴 منبع اصلی این داستان کتاب «علی و پیامبران» است که حدود ۴۰ سال پیش در قم منتشر شده است. نویسنده کتاب «حکیم سیالکوتی» و مترجم آن «محمد مختاری سبزواری» است. معلوم نیست این آقای سیالکوتی کیست، اما قطعا عبدالحکیم سیالکوتی معروف نیست که ۳۰۰ سال قبل از این قصه ساختگی از دنیا رفته است.

🔴 قصه از منطق زمان و زبان پیروی نمی‌کند، اما ممکن است برخی افراد معتقد را گمراه کند. حتی اگر از زاویه یک فردِ معتقد به داستان نگاه کنیم، شواهدی می‌بینیم که ثابت می‌کنند آنچه به عنوان سند حقانیت «آل عبا» ارائه شده چیزی جز تخیلات ذهنی یک نویسنده نیست.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh