سعید نمکی، وزیر بهداشت ایران روز دوشنبه ۶اردیبهشت ۱۴۰۰ گفته است: «۸۵ درصد از واکسن جهان را ۷ کشور مصرف می‌کنند».

🔹این گفته درست نیست. طبق آمارهای رسمی تا زمان سخنرانی آقای نمکی، هفت کشور آمریکا، چین، هند، انگلستان، برزیل، آلمان و ترکیه با تزریق بیش از ۷۲۳ میلیون دوز واکسن کرونا، کشورهایی‌اند که بیشترین تعداد واکسن کرونا در آنجا تزریق شده.

🔸اگر این رقم را به آمار کل واکسیناسیون تا این تاریخ تقسیم کنیم به این نتیجه می‌رسیم که نسبت درست نه ۸۵ درصد، بلکه ۷۰ درصد است.

🔹با این حساب روشن است آمار گفته شده «نادرست» است، اما حتی اگر عدد همدرست بود، باز هم گویای همه واقعیت نبود. بیان چنین فکت‌هایی بدون اشاره به عوامل مهم و تعیین‌کننده‌، مانند جمعیت، ناقص و گمراه‌کننده است.

👈 متن کامل گزارش را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🦠 درباره اسپری ضد کرونای ایرانی «کرونا سیف» چه می‌دانیم؟

درباره مواد تشکیل‌دهنده «کرونا سیف» داده‌های زیادی منتشر نشده اما احتمالا این ماده، عملکردی شبیه مواد تمیزکننده الکل‌دار دارد. عنوان «اولین اسپری ضدکرونای ایرانی» ممکن است این تصور اشتباه را به وجود آورد که این ماده، درمانی برای #کرونا است.

👈 متن کامل گزارش را در سایت فکت‌نامه بخوانید.
👈 در تلگرام بخوانید.

✅ @Factnameh

❓آیا در همه جای دنیا سیاست‌خارجی در مجامع بالادستی و نه در وزارت خارجه تعیین می‌شود؟

👈 علی خامنه‌ای مدعی است: «در همه جای دنیا سیاست‌خارجی در مجامع بالادستی تعیین می‌شود نه وزارت امور خارجه». بله، وزارت خارجه در هیچ کشوری تنها نهاد تعیین‌کننده سیاست‌ خارجی نیست، اما این همه واقعیت نیست.

🔹 فرایند سیاست‌گذاری خارجی در کشورها متفاوت است که معمولا مسئولیت نهایی آن با عالی‌ترین مقام سیاسی است. در بسیاری کشورها مردم از طریق انتخابات، رسانه‌های آزاد و نهادهای نظارتی در تعیین سیاست‌ خارجی نقش فعال و موثر دارند. در ایران فرایند تدوین سیاست‌ خارجی نامشخص و غیرشفاف است.

🔹آقای خامنه‌ای می‌گوید سیاست خارجی در شورای عالی امنیت ملی تعیین می‌شود. ما نمی‌دانیم سازوکار تعیین سیاست خارجی در این شورا چگونه است، اما می‌دانیم در قانون اساسی حوزه فعالیت این شورا صرفا دفاعی-امنیتی تعریف شده و اشاره‌ای به مسئولیت یا اختیارات سیاست‌گذاری خارجی شورا نشده است.

🔹 بر اساس قانون، «مسئولیت برقراری، تنظیم، حفظ و توسعه روابط سیاسی جمهوری اسلامی ایران با سایر دولت‌ها و سازمان‌های سیاسی بین‌المللی و نظارت و‌اشراف بر سایر روابط خارجی» برعهده وزارت خارجه است و مرجع تصمیم‌گیری برای «برقراری یا قطع روابط سیاسی» با کشورها هیات وزیران است.

👈 متن کامل گزارش را در سایت فکت‌نامه بخوانید.
👈 در تلگرام بخوانید.
✅ @Factnameh

🔹قسمت پنجم پادکست هفتگی فکت‌نامه، منتشر شد. در این اپیزود ابتدا کمی درباره فایل صوتی سه‌ساعته و جنجالی جواد ظریف صحبت می‌کنیم و به این بهانه، خیلی کوتاه به سراغ تاریخچه فکت‌چک‌هایمان با جواد ظریف می‌رویم؛ از ادعای او درباره جرم نبودن بهایی بودن در ایران تا اینکه گفته بود به فارسی توییت ننوشته است.

🔸بعد از جواد ظریف، به سراغ فکت‌چک‌های این هفته با موضوع کرونا می‌رویم؛ ماجرای جلوگیری از ورود واکسن اسپوتنیک به برزیل، آمارهای خیلی «دغیغ» سعید نمکی وزیر بهداشت ایران درباره واکسن‌های کرونا، پاسخ به پنج سوال مهم درباره شرایط افراد بعد از واکسیناسیون و البته بررسی و مرور یک فکت‌چک درباره تاثیری که کرونا بر وضعیت اشتغال زنان در ایران گذاشته است.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید. کافی است نام فکت‌نامه را به فارسی یا انگلیسی در اپلیکیشن‌های پادکست خود جستجو کنید.
هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🎥 این ویدئوی کامل‌تر سخنرانی اسماعیل قاآنی (فرمانده سپاه قدس) درباره مایک پمپئو وزیر امور خارجه پیشین ایالات متحده است. نسخه تقطیع‌شده با حذف قسمت ابتدایی با این توضیح نادرست منتشر شده که منظور او از "وزیر امور خارجه امروز"، جواد #ظریف است. تاریخ این سخنرانی دی ماه ۱۳۹۹ است.

https://factnameh.com/
✅ @Factnameh

اسماعیل اکبری: «نرخ باروری در ایران به ۱/۶ فرزند به ازای هر زن رسیده و نرخ رشد جمعیت به ۰/۶ درصد کاهش پیدا کرده و به زودی به صفر می‌رسد.»

❌ما به این گفته نشان نادرست دادیم.
ما نمی‌دانیم این اعداد و ارقام از کجا آمده‌اند. طبق آخرین گزارش مرکز آمار، میزان باروری کلی در سال‌۹۸ برابر ۱/۸ فرزند به ازای هر زن بوده که تغییر خاصی نسبت به ۲۰ سال گذشته ندارد. آمار سال ۹۹ هنوز از سوی مرکز آمار و سازمان ثبت احوال منتشر نشده است.
طبق برآوردهای معتبر جمعیتی حتی اگر نرخ باروری تا ۱/۵ فرزند به ازای هر زن پایین بیاید، دست کم ۱۰ سال طول می‌کشد تا نرخ رشد جمعیت به زیر ۰/۶٪ و ۳۰ سال طول می‌کشد تا به صفر برسد. یعنی اگر آمار زادو ولد از این هم کمتر شود روند افزایش جمعیت ایران دست کم تا ۱۴۳۰ ادامه خواهد داشت.
نرخ رشد جمعیت وابسته به ۳ مولفه، زاد و ولد، مرگ و میر و مهاجرت است. تغییر در هر کدام از این مولفه‌ها، روی روند افزایش یا کاهش جمعیت تاثیر می‌گذارد. ممکن است حتی در زمان بالا بودن نرخ باروری جمعیت یک کشور به دلیل بالا بودن آمار مرگ و میر یا مهاجرت روند کاهشی پیدا کند یا برعکس.

متن گزارش در سایت فکت‌نامه
در تلگرام
✅ @Factnameh

👈 محمد غرضی: «۵هزار نفر از فرزندان مسئولان کشور در آمریکا سکونت دارند.»

🔹 این اولین بار نیست که این ادعا در ایران مطرح می‌شود. خود آقای غرضی به فکت‌نامه گفت منبع او گفته‌های دونالد ترامپ است در حالی که رییس جمهور پیشین آمریکا چنین چیزی نگفته. بحث درباره حضور «#آقازاده‌»ها در آمریکا، بارها مطرح شده، اما تاکنون آماری از تعداد فرزندان مسئولان نظام در آمریکا اعلام نشده است. برای برآورد جمعیت فرزندان مسئولان جمهوری اسلامی، دو چیز لازم است. یکی بانک اطلاعاتی موثق و دیگری تعریف روشن «آقا» و «آقازاده».

🔹 صرف نظر از کمبود اطلاعات، تعریف مشخصی برای برآورد جمعیت «آقازاده‌»ها وجود ندارد. معلوم نیست آیا فقط فرزندان و خویشاوندان نزدیک مسئولان عالی‌رتبه نظام شامل این تعریف می‌شوند یا خویشاوندان مدیران ادارات محلی، شهرداری‌‌‌‌ها و بانک‌ها و... هم «آقازاده» محسوب می‌شوند.

🔹 طبق سرشماری سال ۲۰۲۰ جمعیت ایرانی‌تباران ساکن آمریکا ۵۰۰ هزار نفر برآورد شده است. با این حساب آمار ۵ هزار «آقازاده» تنها در صورتی درست است که بپذیریم یک درصد جمعیت ایرانی‌تبارهای ساکن آمریکا فرزندان مدیران و مسئولان جمهوری اسلامی باشند.

👈 متن کامل گزارش را در سایت فکت‌نامه بخوانید.
👈 در تلگرام بخوانید.
✅ @Factnameh

🎙 قسمت ششم پادکست هفتگی فکت‌نامه، منتشر شد. در این اپیزود ابتدا کمی درباره دو چهره‌ای صحبت می‌کنیم که جدایی‌شان، سوژه خبرها بود؛ #بیل_گیتس و همسرش ملیندا که تئوری‌های توطئه و ادعاهای نادرست زیادی درباره آنها وجود دارد. به این بهانه، خیلی کوتاه به سراغ تاریخچه فکت‌چک‌هایمان درباره این دو نفر می‌رویم.

🔹 بعد از بیل و ملیندا، از اسماعیل اکبری می‌گوییم که مشاور عالی وزیر بهداشت ایران است. ادعای نادرست او درباره اینکه رشد جمعیت در ایران به زودی صفر می‌شود، موضوع یکی از اصلی‌ترین فکت‌چک‌های این هفته ما در فکت‌نامه بود. رضا درباره نادرستی این ادعا توضیح می‌دهد.

🔹 نگاهی به سخنرانی رهبر جمهوری اسلامی ایران درباره نقش وزارت امور خارجه در سیاست‌های بین‌المللی، یکی دیگر از بخش‌های این اپیزود فکت‌نامه است.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید. کافی است نام فکت‌نامه را به فارسی یا انگلیسی در اپلیکیشن‌های پادکست خود جستجو کنید.
هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓ آیا سالی ۱/۳ میلیون سقط جنین در ایران انجام می‌شود؟

👈 محمد اسماعیل اکبری مشاور وزیر بهداشت، مدعی است: «سالانه ۱/۳ میلیون #سقط_جنین در کشور انجام می‌شود».
🔹 نمی‌دانیم این آمار از کجا آمده اما می‌دانیم رقمی که گفته شده بیش از سه برابر برآوردهای قبلی از آمار سقط جنین است.

🔹 این آمار تنها در صورتی می‌تواند درست باشد که یک سلسله‌گزاره عجیب را قبول کنیم. یعنی بپذیریم آمار سقط در ایران بیش از آمار تولد است. بپذیریم از هر ۱۷ زن ۱۵تا ۴۹سال، هر سال یکی سقط جنین می‌کند و بپذیریم ایران با رکورد ۵۸ سقط به ازای هزار زن بالاترین نرخ را در کل دنیا دارد.

❌ ما به ادعاهای بزرگ و بی‌اساسی که سندی در تایید آنها وجود ندارد و از نظر منطقی هم با واقعیت جور در نمی‌آیند، نشان #شاخ‌دار می‌دهیم.

👈 متن کامل گزارش را در سایت فکت‌نامه بخوانید.
👈 در تلگرام بخوانید.
✅ @Factnameh

🎙 قسمت ششم پادکست هفتگی فکت‌نامه، منتشر شد. در این اپیزود ابتدا کمی درباره دو چهره‌ای صحبت می‌کنیم که جدایی‌شان، سوژه خبرها بود؛ #بیل_گیتس و همسرش ملیندا که تئوری‌های توطئه و ادعاهای نادرست زیادی درباره آنها وجود دارد. به این بهانه، خیلی کوتاه به سراغ تاریخچه فکت‌چک‌هایمان درباره این دو نفر می‌رویم.

🔹 بعد از بیل و ملیندا، از اسماعیل اکبری می‌گوییم که مشاور عالی وزیر بهداشت ایران است. ادعای نادرست او درباره اینکه رشد جمعیت در ایران به زودی صفر می‌شود، موضوع یکی از اصلی‌ترین فکت‌چک‌های این هفته ما در فکت‌نامه بود. رضا درباره نادرستی این ادعا توضیح می‌دهد.

🔹 نگاهی به سخنرانی رهبر جمهوری اسلامی ایران درباره نقش وزارت امور خارجه در سیاست‌های بین‌المللی، یکی دیگر از بخش‌های این اپیزود فکت‌نامه است.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید. کافی است نام فکت‌نامه را به فارسی یا انگلیسی در اپلیکیشن‌های پادکست خود جستجو کنید.
هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

آیا وینستون چرچیل مبتکر نشان «V» نماد پیروزی است؟

🔹«علامت V به معنای پیروزی از ابداعات وینستون چرچیل است». این شایعه‌ای است که سال‌ها در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌های رسمی دست به دست شده است.

🔸چرچیل شاید یکی از شاخص‌ترین چهره‌هایی باشد که از آن استفاده کرده است، اما اولین نیست. هشت ماه پیش از چرچیل ویکتور دولاولی، گوینده خبر در رادیو بی‌بی‌سی از مردم بلژیک می‌خواهد در تظاهراتی از نشان V (حرف اول کلمه victoire) استفاده کنند. هشت ماه بعد که چرچیل با دستان خود این علامت را نشان داد، این علامت تبدیل به یک نشانه آشنا شده بود.

🔹با این حساب فکت‌نامه این شایعه را که «علامت V به معنای پیروزی از ابداعات چرچیل است» رد می‌کند و به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

آیا واکسن آسترازنکا در بسیاری از کشورهای اروپایی متوقف شده است؟

🔹علی کرمی، یکی از نظریه‌پردازان تئوری توطئه‌در ایران به خبرگزاری تسنیم گفته «در حالی که تزریق واکسن انگلیسی آکسفورد آسترازنکا در بسیاری از کشورهای اروپایی متوقف شده بود، ایران اقدام به واردات آن کرد!» این ادعا نادرست است.

🔸واکسن آسترازنکا تا کنون از ۱۴۸ کشور مجوز دارد و میلیون‌ها دوز از آن در حال تزریق‌ است. چند کشور اروپایی در دوره‌ای کوتاه، برای بررسی بیشتر عوارض نادر این واکسن (لختگی خون) تزریق آن را متوقف کردند اما پس از توصیه اتحادیه اروپا، به جز دانمارک بقیه آن را ادامه دادند.

🔹واکسن آسترازنکا جزو واکسن‌هایی تایید شده سازمان بهداشت جهانی است و ایران از طریق برنامه کوواکس، این واکسن را نیز وارد می‌کند. علی کرمی در مصاحبه خود به فرمان رهبر جمهوری اسلامی برای ممنوعیت واردات واکسن‌های غربی صادر کرده بود و واردات آسترازنکا را «خرید از دشمن» می‌داند.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

آیا نتانیاهو گفته با واکسن مسلمانان را نابود خواهد کرد؟

🔹اخیر ویدئویی با این مضمون در برخی پایگاه‌های خبری و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که «نتانیاهو گفته مسلمانان را با واکسن نابود می‌کنیم.»
این یک نقل قول ساختگی است که به احتمال زیاد از سوی جریان ضد واکسن در ایران ساخته و منتشر شده است.

🔸نتانیاهو یک نوک پیکان قدیمی را نشان می‌دهد که یادگار جنگ دو هزار سال پیش رومیان با یهودیان است، یک ماکت موشک بالای این پیکان قرار دارد. اوسپس به سرنگی اشاره می‌کند که واکسن کرونا با آن به او تزریق شده و آن را جزو افتخارات تاریخی اسرائیل معرفی می‌کند.

🔹این ویدئو ربطی به مسلمانان و درگیری‌های اخیر در اسرائیل و غزه ندارد. این خبر جعلی برای القای نگرانی در میان برخی از مردم ساخته شده، درست زمانی که از یک‌سو حشونت‌های اخیر در کانون توجه قرار گرفته و از سوی دیگر واکسیناسیون عمومی در ایران سرعت نسبی گرفته است.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🔹در شبکه‌های اجتماعی شایعه شده این تصویر متعلق به درگیری‌های اخیر در غزه است. این عکس‌ها ارتباطی با غزه ندارد. این دو برادر در سال ۲۰۱۶ بر اثر بمباران هوایی ارتش سوریه در منطقه باب‌النیرب در حومه شهر حلب، دیگر برادر خود را از دست داده‌اند.

👈 لینک دسترسی به ویدیو و اصل تصاویر مربوط به این واقعه

✅ @Factnameh

🔹«پایگاه‌های نظامی کشورها در برابر تحویل واکسن!» این عنوان خبری است که مشرق‌‌نیوز منتشر کرده. این تیتر برداشتی «گمراه‌کننده» از بازتاب یک گزارش تحقیقی است که اخیرا از سوی «دفتر روزنامه‌نگاری تحقیقی» منتشر شده است.

🔸موضوع گزارش نه بده بستان یا استفاده از پایگاه‌های نظامی، بلکه لحن «قلدرمابانه» فایزر در مذاکرات فروش واکسن است.
ظاهرا فایزر از برخی دولت‌های آمریکای جنوبی خواسته‌ برای تضمین هزینه پرونده‌های حقوقی آینده، دارایی‌هایی استراتژیک، مثل ساختمان‌ سفارت یا پایگاه‌ نظامی گرو بگذارند.

🔹طی ۵ ماه گذشته، بعد از اشاره مستقیم رهبر جمهوری اسلامی به «فایزر» و اعلام ممنوعیت «واکسن‌ آمریکایی و انگلیسی»، برخی رسانه‌ها و پایگاه‌های خبری ایران، از طریق انتشار اطلاعات نادرست و گزارش‌های گمراه‌کننده سعی در القای تئوری توطئه درباره واکسن کووید ۱۹ داشته‌اند.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙قسمت هفتم پادکست هفتگی فکت‌نامه، منتشر شد. در این اپیزود ابتدا کمی درباره خیز نیروهای مسلح برای فتح اینترنت صحبت می‌کنیم و به شما می‌گوییم این اتفاق چگونه و با چه کیفیتی در حال رخ دادن است.

🔹 سوژه پر سرو صدایی که این هفته در فکت‌نامه و به بهانه اظهارنظر محمد غرضی به آن پرداختیم، مربوط به تعداد آقازاده‌هایی است که در آمریکا زندگی می‌کنند. در این بخش توضیح می‌دهیم که چه مشکلاتی بر سر راه فهمیدن تعداد آقازاده‌ها در فرنگ وجود دارد.

🔹 کمی هم به سراغ موضوعات مربوط به کرونا می‌رویم؛ بررسی ادعایی که می‌گوید نتانیاهو گفته مسلمانان را واکسن کرونا می‌کشد، ادعای توقف تزریق واکسن آسترازنکا در بسیاری از کشورهای اروپایی و ادعای در اختیار قرار دادن پایگاه‌های نظامی کشورها در ازای تحویل واکسن فایزر.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید. کافی است نام فکت‌نامه را به فارسی یا انگلیسی در اپلیکیشن‌های پادکست خود جستجو کنید.
هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

💥 مجموعه مقالات «مروجان نظریه‌های توطئه در ایران»

🔹حیدر مصلحی، وزیر سابق اطلاعات ایران و جانشین فعلی دفتر عقیدتی-سیاسی فرماندهی کل قوا است.

🔹اگرچه طرح اتهامات بی‌اساس، رویه‌ای رایج در میان وزرای اطلاعات ایران دارد اما شهرت آقای مصلحی در این زمینه، منحصر به فرد محسوب می‌شود. این شهرت از سویی ناشی از سخنرانی‌های پرتعداد او در مورد نظریه‌های توطئه، و از سوی دیگر نتیجه واکنش‌های رسمی حکومت به بی‌اساس بودن ادعاهای مصلحی در برخی از بزرگ‌ترین پرونده‌های امنیتی دهه‌های اخیر بوده است.

🔹 حیدر مصلحی در زمان وزارت خود، از دستگیری ده‌ها تن به اتهام دست داشتن در ترور دست‌اندرکاران صنعت هسته‌ای ایران خبر می‌دهد و مدعی نابودی شبکه‌ای پیچیده از عوامل اسرائیل و آمریکا می‌شود. بعدها آشکار می‌شود که ادعاهای مصلحی در این زمینه ساختگی بوده و نیروهای او در عمل، کاری جز شکنجه افراد بیگناه برای وادار کردن آنها به اعتراف به ترور انجام نداده‌اند.

👈 لینک دسترسی به مقالات «مروجان تئوری توطئه در ایران» در وبسایت فکت‌نامه
👈 متن کامل مقاله را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh