FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.25K photos
732 videos
3 files
4.26K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
👈 محمد غرضی: «۵هزار نفر از فرزندان مسئولان کشور در آمریکا سکونت دارند.»

🔹 این اولین بار نیست که این ادعا در ایران مطرح می‌شود. خود آقای غرضی به فکت‌نامه گفت منبع او گفته‌های دونالد ترامپ است در حالی که رییس جمهور پیشین آمریکا چنین چیزی نگفته. بحث درباره حضور «#آقازاده‌»ها در آمریکا، بارها مطرح شده، اما تاکنون آماری از تعداد فرزندان مسئولان نظام در آمریکا اعلام نشده است. برای برآورد جمعیت فرزندان مسئولان جمهوری اسلامی، دو چیز لازم است. یکی بانک اطلاعاتی موثق و دیگری تعریف روشن «آقا» و «آقازاده».

🔹 صرف نظر از کمبود اطلاعات، تعریف مشخصی برای برآورد جمعیت «آقازاده‌»ها وجود ندارد. معلوم نیست آیا فقط فرزندان و خویشاوندان نزدیک مسئولان عالی‌رتبه نظام شامل این تعریف می‌شوند یا خویشاوندان مدیران ادارات محلی، شهرداری‌‌‌‌ها و بانک‌ها و... هم «آقازاده» محسوب می‌شوند.

🔹 طبق سرشماری سال ۲۰۲۰ جمعیت ایرانی‌تباران ساکن آمریکا ۵۰۰ هزار نفر برآورد شده است. با این حساب آمار ۵ هزار «آقازاده» تنها در صورتی درست است که بپذیریم یک درصد جمعیت ایرانی‌تبارهای ساکن آمریکا فرزندان مدیران و مسئولان جمهوری اسلامی باشند.

👈 متن کامل گزارش را در سایت فکت‌نامه بخوانید.
👈 در تلگرام بخوانید.
✅ @Factnameh
🎙 قسمت ششم پادکست هفتگی فکت‌نامه، منتشر شد. در این اپیزود ابتدا کمی درباره دو چهره‌ای صحبت می‌کنیم که جدایی‌شان، سوژه خبرها بود؛ #بیل_گیتس و همسرش ملیندا که تئوری‌های توطئه و ادعاهای نادرست زیادی درباره آنها وجود دارد. به این بهانه، خیلی کوتاه به سراغ تاریخچه فکت‌چک‌هایمان درباره این دو نفر می‌رویم.

🔹 بعد از بیل و ملیندا، از اسماعیل اکبری می‌گوییم که مشاور عالی وزیر بهداشت ایران است. ادعای نادرست او درباره اینکه رشد جمعیت در ایران به زودی صفر می‌شود، موضوع یکی از اصلی‌ترین فکت‌چک‌های این هفته ما در فکت‌نامه بود. رضا درباره نادرستی این ادعا توضیح می‌دهد.

🔹 نگاهی به سخنرانی رهبر جمهوری اسلامی ایران درباره نقش وزارت امور خارجه در سیاست‌های بین‌المللی، یکی دیگر از بخش‌های این اپیزود فکت‌نامه است.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید. کافی است نام فکت‌نامه را به فارسی یا انگلیسی در اپلیکیشن‌های پادکست خود جستجو کنید.
هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
❓ آیا سالی ۱/۳ میلیون سقط جنین در ایران انجام می‌شود؟

👈 محمد اسماعیل اکبری مشاور وزیر بهداشت، مدعی است: «سالانه ۱/۳ میلیون #سقط_جنین در کشور انجام می‌شود».
🔹 نمی‌دانیم این آمار از کجا آمده اما می‌دانیم رقمی که گفته شده بیش از سه برابر برآوردهای قبلی از آمار سقط جنین است.

🔹 این آمار تنها در صورتی می‌تواند درست باشد که یک سلسله‌گزاره عجیب را قبول کنیم. یعنی بپذیریم آمار سقط در ایران بیش از آمار تولد است. بپذیریم از هر ۱۷ زن ۱۵تا ۴۹سال، هر سال یکی سقط جنین می‌کند و بپذیریم ایران با رکورد ۵۸ سقط به ازای هزار زن بالاترین نرخ را در کل دنیا دارد.

❌ ما به ادعاهای بزرگ و بی‌اساسی که سندی در تایید آنها وجود ندارد و از نظر منطقی هم با واقعیت جور در نمی‌آیند، نشان #شاخ‌دار می‌دهیم.

👈 متن کامل گزارش را در سایت فکت‌نامه بخوانید.
👈 در تلگرام بخوانید.
✅ @Factnameh
FactNameh | فکت‌نامه
🎙 قسمت ششم پادکست هفتگی فکت‌نامه، منتشر شد. در این اپیزود ابتدا کمی درباره دو چهره‌ای صحبت می‌کنیم که جدایی‌شان، سوژه خبرها بود؛ #بیل_گیتس و همسرش ملیندا که تئوری‌های توطئه و ادعاهای نادرست زیادی درباره آنها وجود دارد. به این بهانه، خیلی کوتاه به سراغ تاریخچه…
Audio
🎙 قسمت ششم پادکست هفتگی فکت‌نامه، منتشر شد. در این اپیزود ابتدا کمی درباره دو چهره‌ای صحبت می‌کنیم که جدایی‌شان، سوژه خبرها بود؛ #بیل_گیتس و همسرش ملیندا که تئوری‌های توطئه و ادعاهای نادرست زیادی درباره آنها وجود دارد. به این بهانه، خیلی کوتاه به سراغ تاریخچه فکت‌چک‌هایمان درباره این دو نفر می‌رویم.

🔹 بعد از بیل و ملیندا، از اسماعیل اکبری می‌گوییم که مشاور عالی وزیر بهداشت ایران است. ادعای نادرست او درباره اینکه رشد جمعیت در ایران به زودی صفر می‌شود، موضوع یکی از اصلی‌ترین فکت‌چک‌های این هفته ما در فکت‌نامه بود. رضا درباره نادرستی این ادعا توضیح می‌دهد.

🔹 نگاهی به سخنرانی رهبر جمهوری اسلامی ایران درباره نقش وزارت امور خارجه در سیاست‌های بین‌المللی، یکی دیگر از بخش‌های این اپیزود فکت‌نامه است.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید. کافی است نام فکت‌نامه را به فارسی یا انگلیسی در اپلیکیشن‌های پادکست خود جستجو کنید.
هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
آیا وینستون چرچیل مبتکر نشان «V» نماد پیروزی است؟

🔹«علامت V به معنای پیروزی از ابداعات وینستون چرچیل است». این شایعه‌ای است که سال‌ها در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌های رسمی دست به دست شده است.

🔸چرچیل شاید یکی از شاخص‌ترین چهره‌هایی باشد که از آن استفاده کرده است، اما اولین نیست. هشت ماه پیش از چرچیل ویکتور دولاولی، گوینده خبر در رادیو بی‌بی‌سی از مردم بلژیک می‌خواهد در تظاهراتی از نشان V (حرف اول کلمه victoire) استفاده کنند. هشت ماه بعد که چرچیل با دستان خود این علامت را نشان داد، این علامت تبدیل به یک نشانه آشنا شده بود.

🔹با این حساب فکت‌نامه این شایعه را که «علامت V به معنای پیروزی از ابداعات چرچیل است» رد می‌کند و به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
آیا واکسن آسترازنکا در بسیاری از کشورهای اروپایی متوقف شده است؟

🔹علی کرمی، یکی از نظریه‌پردازان تئوری توطئه‌در ایران به خبرگزاری تسنیم گفته «در حالی که تزریق واکسن انگلیسی آکسفورد آسترازنکا در بسیاری از کشورهای اروپایی متوقف شده بود، ایران اقدام به واردات آن کرد!» این ادعا نادرست است.

🔸واکسن آسترازنکا تا کنون از ۱۴۸ کشور مجوز دارد و میلیون‌ها دوز از آن در حال تزریق‌ است. چند کشور اروپایی در دوره‌ای کوتاه، برای بررسی بیشتر عوارض نادر این واکسن (لختگی خون) تزریق آن را متوقف کردند اما پس از توصیه اتحادیه اروپا، به جز دانمارک بقیه آن را ادامه دادند.

🔹واکسن آسترازنکا جزو واکسن‌هایی تایید شده سازمان بهداشت جهانی است و ایران از طریق برنامه کوواکس، این واکسن را نیز وارد می‌کند. علی کرمی در مصاحبه خود به فرمان رهبر جمهوری اسلامی برای ممنوعیت واردات واکسن‌های غربی صادر کرده بود و واردات آسترازنکا را «خرید از دشمن» می‌داند.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
آیا نتانیاهو گفته با واکسن مسلمانان را نابود خواهد کرد؟

🔹اخیر ویدئویی با این مضمون در برخی پایگاه‌های خبری و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که «نتانیاهو گفته مسلمانان را با واکسن نابود می‌کنیم.»
این یک نقل قول ساختگی است که به احتمال زیاد از سوی جریان ضد واکسن در ایران ساخته و منتشر شده است.

🔸نتانیاهو یک نوک پیکان قدیمی را نشان می‌دهد که یادگار جنگ دو هزار سال پیش رومیان با یهودیان است، یک ماکت موشک بالای این پیکان قرار دارد. اوسپس به سرنگی اشاره می‌کند که واکسن کرونا با آن به او تزریق شده و آن را جزو افتخارات تاریخی اسرائیل معرفی می‌کند.

🔹این ویدئو ربطی به مسلمانان و درگیری‌های اخیر در اسرائیل و غزه ندارد. این خبر جعلی برای القای نگرانی در میان برخی از مردم ساخته شده، درست زمانی که از یک‌سو حشونت‌های اخیر در کانون توجه قرار گرفته و از سوی دیگر واکسیناسیون عمومی در ایران سرعت نسبی گرفته است.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
🔹در شبکه‌های اجتماعی شایعه شده این تصویر متعلق به درگیری‌های اخیر در غزه است. این عکس‌ها ارتباطی با غزه ندارد. این دو برادر در سال ۲۰۱۶ بر اثر بمباران هوایی ارتش سوریه در منطقه باب‌النیرب در حومه شهر حلب، دیگر برادر خود را از دست داده‌اند.

👈 لینک دسترسی به ویدیو و اصل تصاویر مربوط به این واقعه

✅ @Factnameh
🔹«پایگاه‌های نظامی کشورها در برابر تحویل واکسن!» این عنوان خبری است که مشرق‌‌نیوز منتشر کرده. این تیتر برداشتی «گمراه‌کننده» از بازتاب یک گزارش تحقیقی است که اخیرا از سوی «دفتر روزنامه‌نگاری تحقیقی» منتشر شده است.

🔸موضوع گزارش نه بده بستان یا استفاده از پایگاه‌های نظامی، بلکه لحن «قلدرمابانه» فایزر در مذاکرات فروش واکسن است.
ظاهرا فایزر از برخی دولت‌های آمریکای جنوبی خواسته‌ برای تضمین هزینه پرونده‌های حقوقی آینده، دارایی‌هایی استراتژیک، مثل ساختمان‌ سفارت یا پایگاه‌ نظامی گرو بگذارند.

🔹طی ۵ ماه گذشته، بعد از اشاره مستقیم رهبر جمهوری اسلامی به «فایزر» و اعلام ممنوعیت «واکسن‌ آمریکایی و انگلیسی»، برخی رسانه‌ها و پایگاه‌های خبری ایران، از طریق انتشار اطلاعات نادرست و گزارش‌های گمراه‌کننده سعی در القای تئوری توطئه درباره واکسن کووید ۱۹ داشته‌اند.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
🎙قسمت هفتم پادکست هفتگی فکت‌نامه، منتشر شد. در این اپیزود ابتدا کمی درباره خیز نیروهای مسلح برای فتح اینترنت صحبت می‌کنیم و به شما می‌گوییم این اتفاق چگونه و با چه کیفیتی در حال رخ دادن است.

🔹 سوژه پر سرو صدایی که این هفته در فکت‌نامه و به بهانه اظهارنظر محمد غرضی به آن پرداختیم، مربوط به تعداد آقازاده‌هایی است که در آمریکا زندگی می‌کنند. در این بخش توضیح می‌دهیم که چه مشکلاتی بر سر راه فهمیدن تعداد آقازاده‌ها در فرنگ وجود دارد.

🔹 کمی هم به سراغ موضوعات مربوط به کرونا می‌رویم؛ بررسی ادعایی که می‌گوید نتانیاهو گفته مسلمانان را واکسن کرونا می‌کشد، ادعای توقف تزریق واکسن آسترازنکا در بسیاری از کشورهای اروپایی و ادعای در اختیار قرار دادن پایگاه‌های نظامی کشورها در ازای تحویل واکسن فایزر.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید. کافی است نام فکت‌نامه را به فارسی یا انگلیسی در اپلیکیشن‌های پادکست خود جستجو کنید.
هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
💥 مجموعه مقالات «مروجان نظریه‌های توطئه در ایران»

🔹حیدر مصلحی، وزیر سابق اطلاعات ایران و جانشین فعلی دفتر عقیدتی-سیاسی فرماندهی کل قوا است.

🔹اگرچه طرح اتهامات بی‌اساس، رویه‌ای رایج در میان وزرای اطلاعات ایران دارد اما شهرت آقای مصلحی در این زمینه، منحصر به فرد محسوب می‌شود. این شهرت از سویی ناشی از سخنرانی‌های پرتعداد او در مورد نظریه‌های توطئه، و از سوی دیگر نتیجه واکنش‌های رسمی حکومت به بی‌اساس بودن ادعاهای مصلحی در برخی از بزرگ‌ترین پرونده‌های امنیتی دهه‌های اخیر بوده است.

🔹 حیدر مصلحی در زمان وزارت خود، از دستگیری ده‌ها تن به اتهام دست داشتن در ترور دست‌اندرکاران صنعت هسته‌ای ایران خبر می‌دهد و مدعی نابودی شبکه‌ای پیچیده از عوامل اسرائیل و آمریکا می‌شود. بعدها آشکار می‌شود که ادعاهای مصلحی در این زمینه ساختگی بوده و نیروهای او در عمل، کاری جز شکنجه افراد بیگناه برای وادار کردن آنها به اعتراف به ترور انجام نداده‌اند.

👈 لینک دسترسی به مقالات «مروجان تئوری توطئه در ایران» در وبسایت فکت‌نامه
👈 متن کامل مقاله را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
✅ گزارش‌های فکت‌نامه در هفته‌ای که گذشت ✅

۱-آیا سالی ۱/۳ میلیون سقط جنین در ایران انجام می‌شود؟

۲- آیا واکسن آسترازنکا در بسیاری از کشورهای اروپایی متوقف شده است؟

۳- آیا وینستون چرچیل مبتکر نشان «V» نماد پیروزی است؟

۴- آیا نتانیاهو گفته با واکسن مسلمانان را نابود خواهد کرد؟

۵- آیا فایزر در برابر تحویل واکسن کرونا، پایگاه‌های نظامی کشورها را می‌خواهد؟

۶- حیدر مصلحی، افشاگر «نقش صهیونیست‌ها در روی کار آمدن معاویه»

* در هفته‌ای که گذشت قسمت هفتم پادکست فکت‌نامه منتشر شد.

در این پادکست هر هفته درباره فکت‌چکینگ حرف می‌زنیم و آخرین اخبار و مطالبی را که همکارانمان بررسی کرده‌اند با هم مرور می‌کنیم. برای مرور مطالب هفته گذشته اگر پادکست فکت‌نامه را در اپلیکیشن‌های پادکست دنبال کنید، هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران، از انتشار قسمت جدید باخبر خواهید شد.

✅ @Factnameh
آیا مصوبه شورای نگهبان درباره تعیین شرایط داوطلبان ریاست جمهوری قانونی است؟

🔹سیامک ره‌پیک، قائم مقام دبیر شورای نگهبان:‌ «مصوبه شورای نگهبان درباره تعیین شرایط داوطلبان ریاست جمهوری قانون‌گذاری نیست».
این ادعا «نادرست» است، اگرچه درستی یا نادرستی آن تاثیری در روند انتخابات و تایید یا رد نهایی صلاحیت نامزدها ندارد.

🔹تعیین تکلیف تازه برای وزارت کشور که چه کسی را ثبت نام کند یا نکند، در حکم تغییر قانون انتخابات و مصداق قانون‌گذاری است‌ که طبق قانون اساسی در حیطه اختیارات شورای نگهبان نیست، اما این تغییری در واقعیت ایجاد نمی‌کند.

🔹چه با این مصوبه و چه بدون آن، شورای نگهبان می‌تواند به تشخیص و دلخواه خود، صلاحیت هر کسی را به هر دلیلی، از جمله سن و سال، سابقه شغلی یا تحصیلات تایید یا رد کند.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
FactNameh | فکت‌نامه
🎙قسمت هفتم پادکست هفتگی فکت‌نامه، منتشر شد. در این اپیزود ابتدا کمی درباره خیز نیروهای مسلح برای فتح اینترنت صحبت می‌کنیم و به شما می‌گوییم این اتفاق چگونه و با چه کیفیتی در حال رخ دادن است. 🔹 سوژه پر سرو صدایی که این هفته در فکت‌نامه و به بهانه اظهارنظر…
Audio
🎙قسمت هفتم پادکست هفتگی فکت‌نامه

در این اپیزود ابتدا کمی درباره خیز نیروهای مسلح برای فتح اینترنت صحبت می‌کنیم و به شما می‌گوییم این اتفاق چگونه و با چه کیفیتی در حال رخ دادن است.

🔹 سوژه پر سرو صدایی که این هفته در فکت‌نامه و به بهانه اظهارنظر محمد غرضی به آن پرداختیم، مربوط به تعداد آقازاده‌هایی است که در آمریکا زندگی می‌کنند. در این بخش توضیح می‌دهیم که چه مشکلاتی بر سر راه فهمیدن تعداد آقازاده‌ها در فرنگ وجود دارد.

🔹 کمی هم به سراغ موضوعات مربوط به کرونا می‌رویم؛ بررسی ادعایی که می‌گوید نتانیاهو گفته مسلمانان را واکسن کرونا می‌کشد، ادعای توقف تزریق واکسن آسترازنکا در بسیاری از کشورهای اروپایی و ادعای در اختیار قرار دادن پایگاه‌های نظامی کشورها در ازای تحویل واکسن فایزر.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید. کافی است نام فکت‌نامه را به فارسی یا انگلیسی در اپلیکیشن‌های پادکست خود جستجو کنید.
هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
آیا مبارزه با فساد در ایران سازمان‌یافته است؟

🔹ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضاییه می‌گوید: «فساد در ایران سیستماتیک نیست ولی مبارزه با فساد سیستماتیک است. هر دو گزاره مطرح شده نادرست و بی‌اساس است.

🔹از یکسو شواهد روشنی وجود دارد که نشان می‌دهد فساد در ایران گسترده و سازمان‌یافته است. پیش‌تر برخی مقام‌های رسمی در جمهوری اسلامی وجود «فساد سیستماتیک» را تایید کرده‌اند.

🔹آخرین گزارش سازمان بین‌المللی دیده‌بان شفافیت حکایت از آن دارد که شاخص ادراک فساد به بالاترین حد رسیده و رتبه ایران تا ۱۴۹ بالا رفته است. شاخصی که نشان از گستردگی و تشدید فساد عمومی در ایران دارد.

🔹از سوی دیگر نشانه آشکاری در دست نیست که نشان دهد «مبارزه با فساد» به طور جدی و سازمان‌یافته در دستور کار جمهوری اسلامی قرار دارد.

🔴 با این اوصاف «فکت‌نامه» به این ادعای ابراهیم رئیسی که «فساد در ایران سیستماتیک نیست ولی مبارزه با فساد سیستماتیک است»‌، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
FactNameh | فکت‌نامه
🎥 ویدیو 🎥 🐝 ادعای درمان #کرونا با کمک واکسنی که از زهر نیش زنبور عسل ساخته شده، از سوی هیچ نهادی تایید نشده و ادعایی بی‌پایه‌ و اساس است. 🔹 عظیم اکبرزاده خیاوی، پژوهشگر بازنشسته انستیتو پاستور، هیچگاه اجازه‌ طبابت و تجویز دارو نداشته است. 👈 متن کامل گزارش…
🐝امروز روز جهانی زنبور است ما هم تا الان یک فکت‌چک «زنبوری» داشتیم🐝

🔹ادعای درمان کرونا با کمک واکسنی که از زهر نیش زنبور عسل ساخته شده، از سوی هیچ نهادی تایید نشده است و ادعایی بی‌پایه‌ و اساس است که واکنش‌های زیادی را نیز در پی داشته است.

🔹تاکنون هیچ مرجع علمی معتبری اثر نیش زنبور را بر ویروس کرونا تایید نکرده است. مراجع رسمی در ایران نیز به صراحت اعلام کرده‌اند:‌ «درمان کرونا با زهر زنبور عسل اصلا صحت ندارد و مطرح کردن این مسئله غیر علمی و غیر کارشناسی است.»

🔹 تحقیقات فکت‌نامه نشان می‌دهد عظیم اکبرزاده خیاوی، پژوهشگر بازنشسته انستیتو پاستور است که هیچگاه اجازه‌ طبابت و تجویز دارو نداشته است. او در سال‌های اخیر یکی از مروجان طب سنتی بوده و در برخی در موسسات غیر رسمی آموزش طب سنتی مشغول فعالیت بوده و به عنوان عضو یا رئیس هیات علمی شرکت‌هایی معرفی شده که در زمینه‌های متعدد، از پیمانکاری ساختمان‌ گرفته تا تولید داروهای گیاهی فعالیت می‌کنند.

👈 متن کامل گزارش را همراه با منابع در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh