Audio
🎙قسمت ۲۴ پادکست فکت‌نامه درباره افغانستان است؛ سرزمینی که این روزها بسیاری از ما خبرهایش را دنبال می‌کنیم و نگران سرنوشت مردمانش هستیم.
🔹ابتدا این ادعای نادرست رهبر جمهوری اسلامی ایران را بررسی می‌کنیم که گفته بود افغانستان در ۲۰ سال گذشته، به لحاظ عمرانی و مدنی، پیشرفت نکرده است و بعد هم کمی درباره اتفاقی که در مصاحبه بی‌بی‌سی فارسی با #فهیم_دشتی افتاد صحبت خواهیم کرد.
🔹یک فکت‌چک کوتاه درباره واکسیناسیون #کرونا و همچنین مرور نظرات شنوندگان پادکست فکت‌نامه نیز دیگر بخش‌های این قسمتند.
🔹پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان در واقع بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
🔹ابتدا این ادعای نادرست رهبر جمهوری اسلامی ایران را بررسی می‌کنیم که گفته بود افغانستان در ۲۰ سال گذشته، به لحاظ عمرانی و مدنی، پیشرفت نکرده است و بعد هم کمی درباره اتفاقی که در مصاحبه بی‌بی‌سی فارسی با #فهیم_دشتی افتاد صحبت خواهیم کرد.
🔹یک فکت‌چک کوتاه درباره واکسیناسیون #کرونا و همچنین مرور نظرات شنوندگان پادکست فکت‌نامه نیز دیگر بخش‌های این قسمتند.
🔹پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان در واقع بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
❓آیا ارتباطی میان توسعه‌یافتگی و بالا بودن نرخ خودکشی وجود دارد؟
👈عبدالله گنجی: «بین توسعه‌یافتگی و خودکشی رابطه مستقیم وجود دارد.»
🔹این طور نیست. بر اساس آمارهای معتبر بین‌المللی، بیشترین نرخ خودکشی در کشورهای کوچک و فقیر ثبت می‌شود.
🔹اگر آمار خودکشی را با شاخص توسعه انسانی مقایسه کنیم می‌بینیم در میان ۱۰ کشوری که بالاترین نرخ خودکشی را دارند، هیچ کدام از ۶۲ کشوری که در شاخص توسعه انسانی بسیار بالا دسته‌بندی شده‌اند حضور ندارند.
🔹در میان ۲۰ کشوری که بالاترین نرخ خودکشی را در سراسر دنیا دارند، به جز چهار کشور کره‌جنوبی (رتبه درآمد سرانه ۲۶)، لیتوانی (رتبه ۳۸)، اروگوئه (رتبه ۴۳) و روسیه (رتبه ۵۷)، رتبه بقیه کشورها از نظر شاخص درآمد سرانه بالای ۶۰ است.
🔹ایران در رتبه ۱۴۰ نرخ خودکشی، رتبه ۷۰ شاخص توسعه انسانی و با متوسط درآمد ۶۹۸۰ دلار در رتبه ۷۸ درآمد سرانه قرار دارد. صندوق بین‌المللی پول سرانه تولید ناخالص داخلی ایران را در سال ۲۰۱۹ بر اساس محاسبات بانک مرکزی ایران و نرخ ارز ۴۲۰۰ محاسبه کرده است.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
👈عبدالله گنجی: «بین توسعه‌یافتگی و خودکشی رابطه مستقیم وجود دارد.»
🔹این طور نیست. بر اساس آمارهای معتبر بین‌المللی، بیشترین نرخ خودکشی در کشورهای کوچک و فقیر ثبت می‌شود.
🔹اگر آمار خودکشی را با شاخص توسعه انسانی مقایسه کنیم می‌بینیم در میان ۱۰ کشوری که بالاترین نرخ خودکشی را دارند، هیچ کدام از ۶۲ کشوری که در شاخص توسعه انسانی بسیار بالا دسته‌بندی شده‌اند حضور ندارند.
🔹در میان ۲۰ کشوری که بالاترین نرخ خودکشی را در سراسر دنیا دارند، به جز چهار کشور کره‌جنوبی (رتبه درآمد سرانه ۲۶)، لیتوانی (رتبه ۳۸)، اروگوئه (رتبه ۴۳) و روسیه (رتبه ۵۷)، رتبه بقیه کشورها از نظر شاخص درآمد سرانه بالای ۶۰ است.
🔹ایران در رتبه ۱۴۰ نرخ خودکشی، رتبه ۷۰ شاخص توسعه انسانی و با متوسط درآمد ۶۹۸۰ دلار در رتبه ۷۸ درآمد سرانه قرار دارد. صندوق بین‌المللی پول سرانه تولید ناخالص داخلی ایران را در سال ۲۰۱۹ بر اساس محاسبات بانک مرکزی ایران و نرخ ارز ۴۲۰۰ محاسبه کرده است.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
❓آیا نشان دادن یک شماره در تلویزیون باعث ردیابی و کشته شدن #فهیم_دشتی شده است؟
🔹بعد از کشته شدن فهیم دشتی، سخنگوی جبهه مقاومت ملی #افغانستان، برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های داخل ایران مطالبی درباره نقش بی‌بی‌سی در ردیابی و کشته شدن او منتشر کردند.
🔹در بخشی از این مصاحبه که در تاریخ ۱۱ شهریور سه روز پیش از کشته شدن آقای دشتی به صورت زنده پخش شده، به دلیل ضعیف بودن خطوط ارتباطی در پنجشیر، تصویر آقای دشتی محو شده و برای چند ثانیه شماره‌ای روی صفحه تلویزیون ظاهر می‌شود. اما این شماره چیست؟ آیا ممکن است نیروهای #طالبان یا ارتش پاکستان و طالبان با استفاده از آن اطلاعات و موقعیت مکانی آقای دشتی را پیدا کرده و او را کشته باشند؟
1️⃣ مصاحبه سه روز پیش از کشته شدن آقای دشتی از طریق زوم انجام شده و به طور زنده از تلویزیون پخش شده است.
2️⃣ شماره ۱۰ رقمی که در تصویر نشان داده می‌شود در واقع شناسه تماس زوم آقای دشتی بوده که دستی درست شده است. اینکه آیا این شماره تصادفی انتخاب شده باشد یا معنی‌دار بوده و از روی شماره‌ای -مثلا شماره تلفن- ساخته شده مشخص نیست.
3️⃣ این شماره ۱۰ رقمی به خودی خود شماره تلفن نیست. ممکن است با اضافه شدن پیش‌شماره به اول آن یک شماره تلفن واقعی در یک نقطه‌ای از جهان باشد.
4️⃣ گفته شده این شماره ۱۰ رقمی «با پیش‌شماره ۹۱ متعلق به یک شرکت هندی به نام ایرتل (AIRTEL) است». با اینکه افغانستان جزو مناطق تحت پوشش شرکت ایرتل نیست، اما روی کاغذ این شماره می‌تواند از طریق رومینگ در افغانستان فعال باشد، اما هیچ سندی وجود ندارد که نشان دهد آقای دشتی از چنین شماره‌ای استفاده کرده باشد.
5️⃣ ردیابی اطلاعات و حدود موقعیت مکانی از طریق شماره تلفن ممکن است، اما از طریق شناسه زوم به سادگی امکان‌پذیر نیست، مگر اینکه کسانی که به آقای دشتی حمله کرده‌اند، به طریقی که معلوم نیست به اطلاعات کاربران زوم دسترسی داشته‌اند.
6️⃣ برخی کاربران مدعی شده‌اند، شماره ۱۰ رقمی یک کد رمزگذاری شده است که مختصات محل اختفای آقای دشتی را فاش کرده است. صرف نظر از این سوال منطقی، چرا باید شماره رمزگذاری شده در یک برنامه تلویزیونی زنده، آن هم سه روز پیش از حمله پخش شود، دستورالعمل رمزگذاری و رمزگشایی از این شماره مخدوش است. موقعیت مکانی هم که ادعا شده دقیق نیست.
7️⃣ علاوه بر همه اینها تاکنون منبع معتبری، درباره احتمال نقش بی‌بی‌سی در ردیابی و کشته شدن فهیم دشتی صحبت یا گمانه‌زنی نکرده است. آنچه مطرح شده عمدتا حدس و گمان‌هایی است که اسناد معتبری در تایید آنها وجود ندارد.
🔹با این اوصاف، فکت‌نامه با استناد به اطلاعات موجود، ادعاهای مطرح شده درباره «نقش بی‌بی‌سی فارسی در ردیابی و کشته شدن فهیم دشتی» را رد می‌کند و به آن نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹بعد از کشته شدن فهیم دشتی، سخنگوی جبهه مقاومت ملی #افغانستان، برخی کاربران شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های داخل ایران مطالبی درباره نقش بی‌بی‌سی در ردیابی و کشته شدن او منتشر کردند.
🔹در بخشی از این مصاحبه که در تاریخ ۱۱ شهریور سه روز پیش از کشته شدن آقای دشتی به صورت زنده پخش شده، به دلیل ضعیف بودن خطوط ارتباطی در پنجشیر، تصویر آقای دشتی محو شده و برای چند ثانیه شماره‌ای روی صفحه تلویزیون ظاهر می‌شود. اما این شماره چیست؟ آیا ممکن است نیروهای #طالبان یا ارتش پاکستان و طالبان با استفاده از آن اطلاعات و موقعیت مکانی آقای دشتی را پیدا کرده و او را کشته باشند؟
1️⃣ مصاحبه سه روز پیش از کشته شدن آقای دشتی از طریق زوم انجام شده و به طور زنده از تلویزیون پخش شده است.
2️⃣ شماره ۱۰ رقمی که در تصویر نشان داده می‌شود در واقع شناسه تماس زوم آقای دشتی بوده که دستی درست شده است. اینکه آیا این شماره تصادفی انتخاب شده باشد یا معنی‌دار بوده و از روی شماره‌ای -مثلا شماره تلفن- ساخته شده مشخص نیست.
3️⃣ این شماره ۱۰ رقمی به خودی خود شماره تلفن نیست. ممکن است با اضافه شدن پیش‌شماره به اول آن یک شماره تلفن واقعی در یک نقطه‌ای از جهان باشد.
4️⃣ گفته شده این شماره ۱۰ رقمی «با پیش‌شماره ۹۱ متعلق به یک شرکت هندی به نام ایرتل (AIRTEL) است». با اینکه افغانستان جزو مناطق تحت پوشش شرکت ایرتل نیست، اما روی کاغذ این شماره می‌تواند از طریق رومینگ در افغانستان فعال باشد، اما هیچ سندی وجود ندارد که نشان دهد آقای دشتی از چنین شماره‌ای استفاده کرده باشد.
5️⃣ ردیابی اطلاعات و حدود موقعیت مکانی از طریق شماره تلفن ممکن است، اما از طریق شناسه زوم به سادگی امکان‌پذیر نیست، مگر اینکه کسانی که به آقای دشتی حمله کرده‌اند، به طریقی که معلوم نیست به اطلاعات کاربران زوم دسترسی داشته‌اند.
6️⃣ برخی کاربران مدعی شده‌اند، شماره ۱۰ رقمی یک کد رمزگذاری شده است که مختصات محل اختفای آقای دشتی را فاش کرده است. صرف نظر از این سوال منطقی، چرا باید شماره رمزگذاری شده در یک برنامه تلویزیونی زنده، آن هم سه روز پیش از حمله پخش شود، دستورالعمل رمزگذاری و رمزگشایی از این شماره مخدوش است. موقعیت مکانی هم که ادعا شده دقیق نیست.
7️⃣ علاوه بر همه اینها تاکنون منبع معتبری، درباره احتمال نقش بی‌بی‌سی در ردیابی و کشته شدن فهیم دشتی صحبت یا گمانه‌زنی نکرده است. آنچه مطرح شده عمدتا حدس و گمان‌هایی است که اسناد معتبری در تایید آنها وجود ندارد.
🔹با این اوصاف، فکت‌نامه با استناد به اطلاعات موجود، ادعاهای مطرح شده درباره «نقش بی‌بی‌سی فارسی در ردیابی و کشته شدن فهیم دشتی» را رد می‌کند و به آن نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
💉 آیا ایران رتبه دوم واکسیناسیون را در دنیا به دست آورده است؟
🔹بهرام عین‌اللهی، وزیر بهداشت روز ۲۲ شهریور ۱۴۰۰ گفته «ایران هفته گذشته با تزریق ۵ میلیون دوز واکسن رتبه دوم واکسیناسیون در هفته را در دنیا به دست آورده است» او همچنین قول داده ایران هفته آینده رکورد آلمان را بشکند و به مقام اول برسد.
❌ این ادعا به وضوح نادرست است.
🔹طبق آمارهای رسمی در هفته منتهی به ۲۱ شهریور، میانگین واکسیناسیون در ۸ کشور بیش از ایران است: هند ۶۱/۸ میلیون دوز، چین ۳۹/۴ میلیون دوز، ژاپن ۱۰/۱ میلیون دوز، برزیل ۱۰ میلیون دوز، اندونزی ۹/۵ میلیون دوز، ویتنام ۷/۱ میلیون دوز، بنگلادش ۶/۷ میلیون دوز و پاکستان ۶/۵ میلیون دوز.
🔹اگر جمعیت را هم در نظر بگیریم در هفته منتهی به ۲۱ شهریور ۱۴۰۰، سرانه واکسیناسیون در ۷ کشور کوبا، کره جنوبی، سریلانکا، نیوزلند، ژاپن، ویتنام و استرالیا از ایران بیشتر است.
🔹آلمان هیچ وقت رکورد آمار واکسیناسیون روزانه را در اختیار نداشته است. بالاترین رکورد تزریق واکسیناسیون روزانه در آلمان در هفته منتهی به ۲۴ خرداد ۱۴۰۰ با میانگین ۸۷۴ هزار دوز در روز و تزریق بیش از ۶ میلیون دوز ثبت شده است. بالاترین رکورد واکسیناسیون روزانه در هفته منتهی به هفتم تیر در چین ثبت شده است. در این هفته نزدیک ۱۵۷ میلیون دوز واکسن کرونا در چین تزریق شد.
🔹طبق آمار رسمی تا روز ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۱ (۲۱ شهریور ۱۴۰۰) ۱۴/۲ درصد از جمعیت ایران به طور کامل واکسینه شده‌اند. در حالی که متوسط نرخ واکسیناسیون کامل در کل دنیا ۳۰ درصد و در بسیاری کشورها از ۵۰ درصد گذشته است.
🔹طبیعی است سرعت واکسیناسیون در کشورهایی که در ماه‌های گذشته به طور عمومی و گسترده واکسن زده‌اند کمتر از کشوری مانند ایران باشد که از زمستان گذشته روند واکسیناسیون به طور منقطع و پلکانی پیش رفته است. سرعت واکسیناسیون در ایران هم بعد از رسیدن به سطح بقیه کشورها کند خواهد شد.
🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این گفته وزیر بهداشت که ««ایران هفته گذشته با تزریق ۵ میلیون دوز واکسن رتبه دوم واکسیناسیون در هفته را در دنیا به دست آورده است» نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹بهرام عین‌اللهی، وزیر بهداشت روز ۲۲ شهریور ۱۴۰۰ گفته «ایران هفته گذشته با تزریق ۵ میلیون دوز واکسن رتبه دوم واکسیناسیون در هفته را در دنیا به دست آورده است» او همچنین قول داده ایران هفته آینده رکورد آلمان را بشکند و به مقام اول برسد.
❌ این ادعا به وضوح نادرست است.
🔹طبق آمارهای رسمی در هفته منتهی به ۲۱ شهریور، میانگین واکسیناسیون در ۸ کشور بیش از ایران است: هند ۶۱/۸ میلیون دوز، چین ۳۹/۴ میلیون دوز، ژاپن ۱۰/۱ میلیون دوز، برزیل ۱۰ میلیون دوز، اندونزی ۹/۵ میلیون دوز، ویتنام ۷/۱ میلیون دوز، بنگلادش ۶/۷ میلیون دوز و پاکستان ۶/۵ میلیون دوز.
🔹اگر جمعیت را هم در نظر بگیریم در هفته منتهی به ۲۱ شهریور ۱۴۰۰، سرانه واکسیناسیون در ۷ کشور کوبا، کره جنوبی، سریلانکا، نیوزلند، ژاپن، ویتنام و استرالیا از ایران بیشتر است.
🔹آلمان هیچ وقت رکورد آمار واکسیناسیون روزانه را در اختیار نداشته است. بالاترین رکورد تزریق واکسیناسیون روزانه در آلمان در هفته منتهی به ۲۴ خرداد ۱۴۰۰ با میانگین ۸۷۴ هزار دوز در روز و تزریق بیش از ۶ میلیون دوز ثبت شده است. بالاترین رکورد واکسیناسیون روزانه در هفته منتهی به هفتم تیر در چین ثبت شده است. در این هفته نزدیک ۱۵۷ میلیون دوز واکسن کرونا در چین تزریق شد.
🔹طبق آمار رسمی تا روز ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۱ (۲۱ شهریور ۱۴۰۰) ۱۴/۲ درصد از جمعیت ایران به طور کامل واکسینه شده‌اند. در حالی که متوسط نرخ واکسیناسیون کامل در کل دنیا ۳۰ درصد و در بسیاری کشورها از ۵۰ درصد گذشته است.
🔹طبیعی است سرعت واکسیناسیون در کشورهایی که در ماه‌های گذشته به طور عمومی و گسترده واکسن زده‌اند کمتر از کشوری مانند ایران باشد که از زمستان گذشته روند واکسیناسیون به طور منقطع و پلکانی پیش رفته است. سرعت واکسیناسیون در ایران هم بعد از رسیدن به سطح بقیه کشورها کند خواهد شد.
🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این گفته وزیر بهداشت که ««ایران هفته گذشته با تزریق ۵ میلیون دوز واکسن رتبه دوم واکسیناسیون در هفته را در دنیا به دست آورده است» نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🎙سوژه اصلی این قسمت از پادکست فکت‌نامه، ماجرای شماره‌ای است که در جریان مصاحبه بی‌بی‌سی با #فهیم_دشتی بر روی صفحه تلویزیون نمایان شد؛ سخنگوی جبهه مقاومت افغانستان که ۳ روز بعد از این گزارش در پنجشیر کشته شد. این اتفاق باعث شد بسیاری در شبکه‌های اجتماعی ادعا کنند نمایش این شماره، موقعیت آقای دشتی را به ارتش پاکستان لو داده و باعث مرگ او شده. بررسی می‌کنیم که اصلا این شماره چه بوده و چرا نمی‌توان پذیرفت که این اتفاق باعث کشته‌شدن فهیم دشتی شده باشد.
🔹در ادامه به سراغ ادعای وزیر بهداشت می‌رویم که گفته بود ایران بعد از آلمان رتبه دوم تزریق واکسن #کرونا را دارد. همچنین صحبت‌های نماینده ایران در سازمان ملل را درباره آزمایش‌های اتمی ایالات متحده بررسی می‌کنیم. در پایان هم اشاره‌ای می‌کنیم به ادعای مدیر مسئول روزنامه جوان که گفته بود بین توسعه‌یافتگی کشورها و خودکشی، رابطه مستقیم وجود دارد.
🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
🔹در ادامه به سراغ ادعای وزیر بهداشت می‌رویم که گفته بود ایران بعد از آلمان رتبه دوم تزریق واکسن #کرونا را دارد. همچنین صحبت‌های نماینده ایران در سازمان ملل را درباره آزمایش‌های اتمی ایالات متحده بررسی می‌کنیم. در پایان هم اشاره‌ای می‌کنیم به ادعای مدیر مسئول روزنامه جوان که گفته بود بین توسعه‌یافتگی کشورها و خودکشی، رابطه مستقیم وجود دارد.
🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
✅ گزارش‌های فکت‌نامه در هفته گذشته ✅
۱- آیا نیمی از آزمایش‌های هسته‌ای دنیا را ایالات متحده انجام داده‌است؟
۲- آیا ارتباطی میان توسعه‌یافتگی و بالا بودن نرخ خودکشی وجود دارد؟
۳- آیا نشان دادن یک شماره در تلویزیون باعث ردیابی و کشته شدن فهیم دشتی شده است؟
۴- آیا ایران رتبه دوم واکسیناسیون را در دنیا به دست آورده است؟
🎙در هفته‌ای که گذشت قسمت ۲۵ پادکست فکت‌نامه منتشر شد.
✅ در این پادکست هر هفته درباره فکت‌چکینگ حرف می‌زنیم و آخرین اخبار و مطالبی را که همکارانمان بررسی کرده‌اند، با هم مرور می‌کنیم. اگر پادکست فکت‌نامه را در اپلیکیشن‌های پادکست دنبال کنید، هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران، از انتشار قسمت جدید باخبر خواهید شد.
✅ @Factnameh
۱- آیا نیمی از آزمایش‌های هسته‌ای دنیا را ایالات متحده انجام داده‌است؟
۲- آیا ارتباطی میان توسعه‌یافتگی و بالا بودن نرخ خودکشی وجود دارد؟
۳- آیا نشان دادن یک شماره در تلویزیون باعث ردیابی و کشته شدن فهیم دشتی شده است؟
۴- آیا ایران رتبه دوم واکسیناسیون را در دنیا به دست آورده است؟
🎙در هفته‌ای که گذشت قسمت ۲۵ پادکست فکت‌نامه منتشر شد.
✅ در این پادکست هر هفته درباره فکت‌چکینگ حرف می‌زنیم و آخرین اخبار و مطالبی را که همکارانمان بررسی کرده‌اند، با هم مرور می‌کنیم. اگر پادکست فکت‌نامه را در اپلیکیشن‌های پادکست دنبال کنید، هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران، از انتشار قسمت جدید باخبر خواهید شد.
✅ @Factnameh
🏫 آیا آموزش و پرورش پرونده تحصیلی را به #مادر دانش‌آموز می‌دهد؟
🔹 روزنامه شرق در گزارشی با عنوان «ممنوعیت مدارس از دادن پرونده تحصیلی به مادران» به قلم نیلوفر حامدی مدعی شد: «وزارت آموزش و پرورش با صدور بخشنامه ای مدارس پرونده و کارنامه دانش‌آموزان را تنها می‌توانند به پدر دانش آموزان تحویل دهند و مادران «ضمن احترام» نمی‌توانند این مدارک را دریافت کنند.»
🔹 این ادعا بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشت و بلافاصله نیز از سوی مسئولان وزارت آموزش و پرورش تکذیب شد. مدیرکل اداره ارزیابی و شکایت آموزش و پرورش گفته: «هیچ بخشنامه‌ای از سوی آموزش و پرورش در این خصوص ابلاغ نشده است، همچنین اینکه از مناطق آموزش و پرورش هم پیگیر این موضوع بوده‌ایم تا اگر تخلفی صورت گرفته رسیدگی کنیم.»
✅ اما بررسی‌های «فکت‌نامه» نشان می‌دهد که ادعای روزنامه شرق درست است.
🔹 شورای عالی وزارت آموزش و پرورش با تصویب آیین‌نامه جدید اجرایی مدارس در سال ۱۴۰۰ و در تبصره ۱ ماده ۱۵۷ این آیین‌نامه مقرر کرده که «تحویل پرونده و مدارک تحصیلی دانش‌آموزان به ولی یا سرپرست قانونی وی با تشخیص مدیر مدرسه بلامانع است.» مطابق قانون مدنی ایران «ولی» به پدر و جد پدری گفته می‌شود و مادر ولی طفل به شمار نمی‌آید مگر آنکه دادگاه حکم به سرپرستی مادر داده باشد.
🔹 پیشتر نیز در سال ۱۳۹۶ معاونت حقوقی وزارت آموزش و پرورش در نامه‌ای به رئیس سازمان سنجش تصریح کرده بود که «تحویل مدارک تحصیلی به دانش آموز رشید (بالغ) که مصداق مداخله در امور مالی نمی‌باشد، از نظر قانونی مجاز می‌باشد. لیکن در خصوص دانش‌آموزان نابالغ، با امعان نظر به ماده ۱۱۸۰ قانون مدنی، تحویل مدارک به ولی قهری (پدر و جد پدری)، وکیل یا قائم مقام قانونی دانش‌آموز مجاز می‌باشد.»
❌ بنابراین «فکت‌نامه» به ادعای مسئولان آموزش و پرورش مبنی بر اینکه «ممنوعیتی برای حق دریافت پرونده تحصیلی دانش‌آموزان توسط مادران وجود ندارد» نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹 روزنامه شرق در گزارشی با عنوان «ممنوعیت مدارس از دادن پرونده تحصیلی به مادران» به قلم نیلوفر حامدی مدعی شد: «وزارت آموزش و پرورش با صدور بخشنامه ای مدارس پرونده و کارنامه دانش‌آموزان را تنها می‌توانند به پدر دانش آموزان تحویل دهند و مادران «ضمن احترام» نمی‌توانند این مدارک را دریافت کنند.»
🔹 این ادعا بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها داشت و بلافاصله نیز از سوی مسئولان وزارت آموزش و پرورش تکذیب شد. مدیرکل اداره ارزیابی و شکایت آموزش و پرورش گفته: «هیچ بخشنامه‌ای از سوی آموزش و پرورش در این خصوص ابلاغ نشده است، همچنین اینکه از مناطق آموزش و پرورش هم پیگیر این موضوع بوده‌ایم تا اگر تخلفی صورت گرفته رسیدگی کنیم.»
✅ اما بررسی‌های «فکت‌نامه» نشان می‌دهد که ادعای روزنامه شرق درست است.
🔹 شورای عالی وزارت آموزش و پرورش با تصویب آیین‌نامه جدید اجرایی مدارس در سال ۱۴۰۰ و در تبصره ۱ ماده ۱۵۷ این آیین‌نامه مقرر کرده که «تحویل پرونده و مدارک تحصیلی دانش‌آموزان به ولی یا سرپرست قانونی وی با تشخیص مدیر مدرسه بلامانع است.» مطابق قانون مدنی ایران «ولی» به پدر و جد پدری گفته می‌شود و مادر ولی طفل به شمار نمی‌آید مگر آنکه دادگاه حکم به سرپرستی مادر داده باشد.
🔹 پیشتر نیز در سال ۱۳۹۶ معاونت حقوقی وزارت آموزش و پرورش در نامه‌ای به رئیس سازمان سنجش تصریح کرده بود که «تحویل مدارک تحصیلی به دانش آموز رشید (بالغ) که مصداق مداخله در امور مالی نمی‌باشد، از نظر قانونی مجاز می‌باشد. لیکن در خصوص دانش‌آموزان نابالغ، با امعان نظر به ماده ۱۱۸۰ قانون مدنی، تحویل مدارک به ولی قهری (پدر و جد پدری)، وکیل یا قائم مقام قانونی دانش‌آموز مجاز می‌باشد.»
❌ بنابراین «فکت‌نامه» به ادعای مسئولان آموزش و پرورش مبنی بر اینکه «ممنوعیتی برای حق دریافت پرونده تحصیلی دانش‌آموزان توسط مادران وجود ندارد» نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🦠جدول زمان‌بندی برای ظهور واریانت‌های #کووید۱۹!؟
🔹این ادعا که واریانت‌های کووید۱۹ طبق برنامه زمان‌بندی شده گلوبالیست‌ها ظهور می‌کنند، ادعایی بی‌اساس است. جدولی که همراه با این ادعا در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود مدعی است که قرار است در آینده، گونه‌های جدید ویروس #کرونا در تاریخ‌های مشخص ظهور کند.
🔹هیچ نشان و شاهدی مبنی بر اعتبار و اصالت این جدول وجود ندارد. با اینکه لوگوهای سازمان بهداشت جهانی، مجمع جهانی اقتصاد و بنیاد بیل و ملیندا گیتس را بر خود دارد، توسط این نهادها منتشر نشده است. بررسی‌های علمی و معتبر نشان می‌دهد سویه‌های جدید ویروس کرونا، به صورت طبیعی و به دلیل ابتلای افراد به وجود می‌آید و این سویه‌ها، از سوی گروه خاصی قابل برنامه‌ریزی نیست.
🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که واریانت‌های کووید ۱۹ طبق برنامه زمان‌بندی شده گلوبالیست‌ها ظهور می‌کنند، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹این ادعا که واریانت‌های کووید۱۹ طبق برنامه زمان‌بندی شده گلوبالیست‌ها ظهور می‌کنند، ادعایی بی‌اساس است. جدولی که همراه با این ادعا در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود مدعی است که قرار است در آینده، گونه‌های جدید ویروس #کرونا در تاریخ‌های مشخص ظهور کند.
🔹هیچ نشان و شاهدی مبنی بر اعتبار و اصالت این جدول وجود ندارد. با اینکه لوگوهای سازمان بهداشت جهانی، مجمع جهانی اقتصاد و بنیاد بیل و ملیندا گیتس را بر خود دارد، توسط این نهادها منتشر نشده است. بررسی‌های علمی و معتبر نشان می‌دهد سویه‌های جدید ویروس کرونا، به صورت طبیعی و به دلیل ابتلای افراد به وجود می‌آید و این سویه‌ها، از سوی گروه خاصی قابل برنامه‌ریزی نیست.
🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که واریانت‌های کووید ۱۹ طبق برنامه زمان‌بندی شده گلوبالیست‌ها ظهور می‌کنند، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
📊رتبه #ایران در شاخص سهولت کسب و کار چند است؟
🔹 محسن دهنوی، عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی مدعی است: «رتبه ایران در شاخص سهولت کسب و کار ۱۲۰ در میان ۱۹۰کشور است.»
🔹 بر اساس آخرین گزارش بانک جهانی، ایران در شاخص سهولت کسب‌وکار در سال ۲۰۲۰ میلادی رتبه ۱۲۷ از ۱۹۰ کشور قرار دارد. طی ۱۰ سال گذشته رتبه ایران بین ۱۱۶ تا ۱۵۲ در نوسان بوده است.
🔹 با اینکه عدد گفته شده از سوی محسن دهنوی دقیق نیست، اما اختلاف زیادی با واقعیت ندارد. به همین دلیل فکت‌نامه به آن نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹 محسن دهنوی، عضو هیات رئیسه مجلس شورای اسلامی مدعی است: «رتبه ایران در شاخص سهولت کسب و کار ۱۲۰ در میان ۱۹۰کشور است.»
🔹 بر اساس آخرین گزارش بانک جهانی، ایران در شاخص سهولت کسب‌وکار در سال ۲۰۲۰ میلادی رتبه ۱۲۷ از ۱۹۰ کشور قرار دارد. طی ۱۰ سال گذشته رتبه ایران بین ۱۱۶ تا ۱۵۲ در نوسان بوده است.
🔹 با اینکه عدد گفته شده از سوی محسن دهنوی دقیق نیست، اما اختلاف زیادی با واقعیت ندارد. به همین دلیل فکت‌نامه به آن نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Audio
🎙سوژه اصلی این قسمت از پادکست فکت‌نامه، ماجرای شماره‌ای است که در جریان مصاحبه بی‌بی‌سی با #فهیم_دشتی بر روی صفحه تلویزیون نمایان شد؛ سخنگوی جبهه مقاومت افغانستان که ۳ روز بعد از این گزارش در پنجشیر کشته شد. این اتفاق باعث شد بسیاری در شبکه‌های اجتماعی ادعا کنند نمایش این شماره، موقعیت آقای دشتی را به ارتش پاکستان لو داده و باعث مرگ او شده. بررسی می‌کنیم که اصلا این شماره چه بوده و چرا نمی‌توان پذیرفت که این اتفاق باعث کشته‌شدن فهیم دشتی شده باشد.
🔹در ادامه به سراغ ادعای وزیر بهداشت می‌رویم که گفته بود ایران بعد از آلمان رتبه دوم تزریق واکسن #کرونا را دارد. همچنین صحبت‌های نماینده ایران در سازمان ملل را درباره آزمایش‌های اتمی ایالات متحده بررسی می‌کنیم. در پایان هم اشاره‌ای می‌کنیم به ادعای مدیر مسئول روزنامه جوان که گفته بود بین توسعه‌یافتگی کشورها و خودکشی، رابطه مستقیم وجود دارد.
🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
🔹در ادامه به سراغ ادعای وزیر بهداشت می‌رویم که گفته بود ایران بعد از آلمان رتبه دوم تزریق واکسن #کرونا را دارد. همچنین صحبت‌های نماینده ایران در سازمان ملل را درباره آزمایش‌های اتمی ایالات متحده بررسی می‌کنیم. در پایان هم اشاره‌ای می‌کنیم به ادعای مدیر مسئول روزنامه جوان که گفته بود بین توسعه‌یافتگی کشورها و خودکشی، رابطه مستقیم وجود دارد.
🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
❓بدهی #شهرداری تهران چقدر است؟
🔹علیرضا زاکانی، شهردار تهران روز ۲۹ شهریورماه ۱۴۰۰ گفته است: «شهرداری تهران ۸۰ هزار میلیارد تومان بدهی دارد.»
🔹گزارش رسمی از حجم بدهی و مطالبات شهرداری تهران در دست نیست، اما آنچه اعلام شده، اختلاف چشمگیری با آمارها و برآوردهای پیشین دارد.
🔹خود زاکانی یک ماه و نیم روز قبل گفته بود بدهی شهرداری تهران ۶۶ هزار میلیارد تومان است. پیروز حناچی شهردار پیشین تهران و چند مقام دیگر شهرداری هم در هفته‌های گذشته از بدهی ۶۶ هزار میلیاردی صحبت کرده‌اند.
🔹تنها مهدی چمران که به تازگی به صندلی ریاست شورای شهر تهران بازگشته حدود ۸ هفته پیش در یک مصاحبه از بدهی ۶۹ هزار میلیارد تومانی شهرداری حرف زده است.
🔵هیچ کدام از این اعداد و ارقام بدون در دست بودن گزارش صورت بدهی‌ها و مطالبات شهرداری قابل رد یا تایید نیستند. به همین دلیل فکت‌نامه ضمن تاکید روی تناقض‌های گفتاری، به این گفته علیرضا زاکانی که «شهرداری تهران ۸۰ هزار میلیارد تومان بدهی دارد» نشان «غیرقابل اثبات» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹علیرضا زاکانی، شهردار تهران روز ۲۹ شهریورماه ۱۴۰۰ گفته است: «شهرداری تهران ۸۰ هزار میلیارد تومان بدهی دارد.»
🔹گزارش رسمی از حجم بدهی و مطالبات شهرداری تهران در دست نیست، اما آنچه اعلام شده، اختلاف چشمگیری با آمارها و برآوردهای پیشین دارد.
🔹خود زاکانی یک ماه و نیم روز قبل گفته بود بدهی شهرداری تهران ۶۶ هزار میلیارد تومان است. پیروز حناچی شهردار پیشین تهران و چند مقام دیگر شهرداری هم در هفته‌های گذشته از بدهی ۶۶ هزار میلیاردی صحبت کرده‌اند.
🔹تنها مهدی چمران که به تازگی به صندلی ریاست شورای شهر تهران بازگشته حدود ۸ هفته پیش در یک مصاحبه از بدهی ۶۹ هزار میلیارد تومانی شهرداری حرف زده است.
🔵هیچ کدام از این اعداد و ارقام بدون در دست بودن گزارش صورت بدهی‌ها و مطالبات شهرداری قابل رد یا تایید نیستند. به همین دلیل فکت‌نامه ضمن تاکید روی تناقض‌های گفتاری، به این گفته علیرضا زاکانی که «شهرداری تهران ۸۰ هزار میلیارد تومان بدهی دارد» نشان «غیرقابل اثبات» می‌دهد.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
❌ برخلاف آنچه در شبکه‌های اجتماعی مطرح شده است، #قوچعلی_اوجاقلو در حادثه عکاسخانه کشته نشده است. این سرباز ارتش در اسفند ۱۳۶۳ در بمباران هوایی جزیره مجنون عراق (شرق دجله) از دنیا رفته است.👇
https://khatshekanha.ir/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D9%88%DA%86%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D9%82%D9%84%D9%88/
✅ @Factnameh
https://khatshekanha.ir/%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D9%82%D9%88%DA%86%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D9%82%D9%84%D9%88/
✅ @Factnameh
❌ این عکس‌ها ذبیح‌الله مجاهد، سخنگوی طالبان را نشان نمی‌دهند. فردی که در عکس‌ها مشاهده می‌شود یاسر نواز کارگردان و بازیگر پاکستانی است.
🔹برای دیدن عکس‌ها، اینجا کلیک کنید.
✅ @Factnameh
🔹برای دیدن عکس‌ها، اینجا کلیک کنید.
✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
💉ادعای حسین خیراندیش درباره عوارض واکسن‌های #کرونا و خنثی کردنشان با #حجامت
🔹حسین خیراندیش در ویدئویی ادعا می‌کند «واکسن‌های کرونا می‌توانند عوارض خطرناک داشته باشند که با حجامت رفع می‌شوند.» این ادعاها پایه و اساس علمی ندارند و ما به آن نشان شاخ‌دار دادیم.
🔹تا کنون بیش از ۶ میلیارد دوز واکسن کرونا در جهان تزریق شده است. مطالعات و پژوهش‌های معتبر نشان می‌دهد، واکسن‌های تاییدشده کرونا، هم موثرند و هم باعث کاهش مرگ‌ومیر، ابتلا و بستری‌شدن افراد می‌شوند.
🔹ضمن اینکه هیچ پژوهش معتبری وجود ندارد که نشان دهد استفاده از دارو یا انجام دادن یک کار خاص بعد از دریافت واکسن کرونا، لازم باشد. واکسن کرونا بیماری ایجاد نمی‌کند. حجامت نیز در روش‌های نوین پزشکی جایگاهی ندارد و متخصصان درباره خطرات آن هشدار داده‌اند.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹حسین خیراندیش در ویدئویی ادعا می‌کند «واکسن‌های کرونا می‌توانند عوارض خطرناک داشته باشند که با حجامت رفع می‌شوند.» این ادعاها پایه و اساس علمی ندارند و ما به آن نشان شاخ‌دار دادیم.
🔹تا کنون بیش از ۶ میلیارد دوز واکسن کرونا در جهان تزریق شده است. مطالعات و پژوهش‌های معتبر نشان می‌دهد، واکسن‌های تاییدشده کرونا، هم موثرند و هم باعث کاهش مرگ‌ومیر، ابتلا و بستری‌شدن افراد می‌شوند.
🔹ضمن اینکه هیچ پژوهش معتبری وجود ندارد که نشان دهد استفاده از دارو یا انجام دادن یک کار خاص بعد از دریافت واکسن کرونا، لازم باشد. واکسن کرونا بیماری ایجاد نمی‌کند. حجامت نیز در روش‌های نوین پزشکی جایگاهی ندارد و متخصصان درباره خطرات آن هشدار داده‌اند.
👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🎙فایزر «بلژیکی!»
🔹اپیزود ۲۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه دو بخش دارد. در بخش اول، به سراغ سوژه‌های کرونا می‌رویم و ابتدا کمی بیشتر درباره عبارت «فایزر بلژیکی» صحبت می‌کنیم. در ادامه به ادعای حسین خیراندیش درباره خطرناک بودن واکسن #کرونا می‌پردازیم و به ادعای جدول ظهور واریانت‌های کووید ۱۹ پاسخ خواهیم داد.
🔹بخش دوم و غیرکرونایی این قسمت، به سوژه‌هایی چون محل کشته‌شدن قوچعلی اوجاقلو، ماجرای عکس منسوب به سخنگوی طالبان، قانون ممنوعیت دریافت کارنامه از سوی مادران، بدهی شهرداری تهران و رتبه ایران در شاخص سهولت کسب و کار اختصاص دارد.
🔹پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
🔹اپیزود ۲۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه دو بخش دارد. در بخش اول، به سراغ سوژه‌های کرونا می‌رویم و ابتدا کمی بیشتر درباره عبارت «فایزر بلژیکی» صحبت می‌کنیم. در ادامه به ادعای حسین خیراندیش درباره خطرناک بودن واکسن #کرونا می‌پردازیم و به ادعای جدول ظهور واریانت‌های کووید ۱۹ پاسخ خواهیم داد.
🔹بخش دوم و غیرکرونایی این قسمت، به سوژه‌هایی چون محل کشته‌شدن قوچعلی اوجاقلو، ماجرای عکس منسوب به سخنگوی طالبان، قانون ممنوعیت دریافت کارنامه از سوی مادران، بدهی شهرداری تهران و رتبه ایران در شاخص سهولت کسب و کار اختصاص دارد.
🔹پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و دبیر تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. مدیر هنری این پادکست، آریا کیان و تهیه‌کننده آن افشین صدری است.
🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh