🔹خبر سربریدن بازیکن تیم والیبال زنان افغانستان به دست #طالبان

🔹ایندیپندنت فارسی روز سه‌شنبه ۲۷ مهر ۱۴۰۰ در گزارشی نوشته است: «ماه‌جبین حکیمی، بازیکن تیم ملی والیبال زنان افغانستان توسط طالبان در کابل سر بریده شد.»

🔹این خبر بازتاب گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان و غیرفارسی‌زبان داشته است، اما تاکنون به جز ایندیپندنت فارسی توسط هیچ رسانه و نهاد دیگری به صورت مستقل تایید نشده است.

🔹اگرچه سابقه طالبان باعث شده تا این خبر باورپذیر به نظر برسد، اما آن طور که از شواهد و قرائن پیدا است، در این مورد خاص یعنی خبر سربریده شدن ماه‌جبین توسط طالبان بی‌اساس است.

1️⃣ منبع خبر ایندیپندنت فارسی ناشناس است، در حالی که منابع آگاه، از جمله هم‌تیمی‌ها و مربیان ماه‌جبین خبر سر بریده شدن یا کشته شدن توسط طالبان را تایید نمی‌کنند.

2️⃣ شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد ماه‌جبین حکیمی، چندین روز پیش از حضور طالبان و تصرف کابل، جانش را از دست داده است.

3️⃣ گزارش کشته شدن ماه‌جبین توسط طالبان، پیش از ایندیپندنت فارسی در هیچ رسانه‌ یا سازمان معتبر حقوق بشری منتشر نشده است. حدود یک ماه پیش برخی بازیکنان تیم والیبال زنان افغانستان بدون ذکر نام از مرگ مشکوک یکی از هم‌تیمی‌های خود در اواسط مرداد صحبت کرده‌اند.

❌ با این اوصاف فکت‌نامه، گزارش سایت ایندیپندنت فارسی را یک ادعای بی‌ اساس می‌داند که نه منبع مطمئنی دارد نه با شواهد و قرائن جور درمی‌آید. و به همین دلیل به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

❓آیا نظرسنجی گالوپ نشان می‌دهد ۷۲درصد ایرانی‌ها از عملکرد #رئیسی رضایت دارند؟

🔹خبرگزاری فارس مدعی است: «نتایج نظرسنجی مرکز افکارسنجی گالوپ نشان می‌دهد ۷۲ درصد ایرانی‌ها از عملکرد رئیسی رضایت دارند.»

🔹بله. در نظرسنجی موسسه معتبر گالوپ که اوایل شهریور ماه انجام شده، ۷۲ درصد پاسخ‌دهندگان به این نظرسنجی از عملکرد رئیس‌جمهوری ایران اظهار «رضایت» کرده‌اند. اما ما به این ادعا نشان «نیمه‌درست» دادیم.

🔹فکت‌نامه نشان نیمه‌درست را در مواردی به کار می‌برد که «گفته یا آمار، واقعیت دارد اما توضیح یا اطلاعات بیشتری نیاز است و در برخی موارد ممکن است جزئیاتی مهم، ذکر نشده باشد.» اما چه جزئیاتی در گزارش خبرگزاری فارس ذکر نشده است:

1️⃣ این نظرسنجی تنها سه هفته بعد از روی‌کارآمدن رئیسی (۲ تا ۹ شهریور ۱۴۰۰) و در شرایطی انجام شده که زمان بسیار کوتاهی برای بررسی عملکرد یک رییس‌جمهور است.

2️⃣ در این نظرسنجی سوال دیگری هم مطرح شده که نشان می‌دهد روند اعتماد شرکت‌کنندگان در نظرسنجی، به حکومت و دولت جمهوری اسلامی کاهشی است.

3️⃣ این نظرسنجی بخشی از پروژه بزرگ موسسه گالوپ است که سوالاتی واحد را درباره عملکرد دولت‌ و حکومت کشورهای گوناگون انجام می‌دهد. هنوز اطلاعات دو نظرسنجی اخیر گالوپ در لیست داده‌های خام گالوپ نیامده‌اند.

4️⃣در متن گزارشی که گالوپ درباره ایران نوشته، برخی اطلاعات نادرست وجود دارد. از جمله در تحلیل افزایش نسبی میزان رضایت از عملکرد رئیسی به افزایش نرخ واکسیناسیون تا ۵۰ درصد اشاره شده، در حالی که آماری که به آن اشاره شده در تناقض با آمار رسمی واکسیناسیون ایران در زمان نظرسنجی (۲۱/۹درصد) است.

5️⃣ نظرسنجی موسسه گالوپ یک نظرسنجی تلفنی با جامعه آماری هزار نفری است و نتایج آن لزوما به معنای محبوبیت ابراهیم رئیسی یا رضایت «ایرانی‌ها» از عملکرد رئیس‌جمهوری نیست.

6️⃣ طبق آمارهای رسمی، انتخابات ریاست‌جمهوری سیزدهم با کمترین میزان نرخ مشارکت برگزار شده و ابراهیم رئیسی با کمترین نسبت آرا و با فاصله چشمگیر با میانگین نسبت آرای روسای جمهوری پیشین، پیروز انتخابات شده است.

🔹 با این اوصاف، فکت‌نامه به این ادعای خبرگزاری فارس و سایر رسانه های داخلی که «نتایج نظرسنجی مرکز افکارسنجی گالوپ نشان می‌دهد ۷۲ درصد ایرانی‌ها از عملکرد رئیسی رضایت دارند.» نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

🎙قسمت سی‌ام پادکست هفتگی فکت‌نامه، نسخه شنیداری یک مستند درباره علی‌اکبر رائفی‌پور است؛ سخنران و چهره مشهوری که طرفداران زیادی دارد و در بسیاری از سخنرانی‌هایش، با استناد به خبرهای جعلی، تئوری‌های بی‌اساس و گاه شبیه به فیلم‌های علمی-تخیلی را برای مخاطبانش مطرح می‌کند.

🔹مستند تصویری «علی اکبر رائفی‌پور: روایتگر برتر اخبار جعلی» که سال گذشته در یوتیوب فکت‌نامه منتشر شده یکی از محصولاتی است که تحت عنوان پروژه «مروجان نظریه‌ توطئه» در قالب مجموعه مقالات و مستندهای تصویری، ساخته شده و در این قسمت از پادکست هفتگی فکت‌نامه، آن را خواهیم شنید.

🔹تیم تحریریه فکت‌نامه این هفته به دلیل شرکت در کنفرانس سالانه «گلوبال فکت»، شرایط ضبط اپیزودی را که مرور فکت‌چک‌های هفته باشد، نداشت. در اپیزود هفته بعد (شماره ۳۱) درباره این کنفرانس صحبت می‌کنیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓ آیا معیشت مردم با تحریم‌ها گره خورده است؟

🔹ابراهیم رئیسی، رئیس دولت سیزدهم می‌گوید: « با جدیت کارِ اقتصاد مقاومتی را دنبال خواهیم کرد و سفره و بازار و نان مردم را به این مذاکرات [بر سر پرونده هسته‌ای برای رفع تحریم‌ها] گره نمی‌زنیم.»

🔹تاثیر تحریم‌ها بر میزان فروش و صادرات نفت به عنوان یکی از اصلی‌ترین منابع درآمدی دولت نشان می‌دهد که این محدودیت‌ها درآمدهای ارزی دولت را به شدت کاهش داده‌اند. علاوه بر این تحریم‌های بانکی مبادلات پولی و نقل و انتقال اندک درآمدهای باقی مانده از صادرات نفت و همچنین دیگر درآمدهای ایران را ناممکن یا دشوار کرده است.

🔹در نهایت اعمال محدودیت بر سر راه درآمدهای ایران منجر به تشدید ناترازی مالی دولت و تعمیق کسری بودجه شده است که نحوه تامین این کسری که معمولا از محل استقراض از بانک مرکزی یا استفاده از منابع صندوق توسعه ملی صورت می‌گیرد، رشد پایه پولی و افزایش شدید نقدینگی را به دنبال دارد که آثار تورمی شدیدی را به همراه دارد.

🔹بررسی سری زمانی نرخ‌های تورم نقطه به نقطه نشان می‌دهد که بالاگرفتن موج‌های تورمی با تشدید تحریم‌ها همبستگی داشته‌است.

🔹یکی از عوامل موثر بر نرخ تورم جهش قیمت ارز است که باز از اعمال تحریم‌ها ناشی می‌شود، شاخص تغییرات قیمتی ارز به طور مستقل بر انتظارات تورمی می‌دمد و از دیگر سو نرخ تورم کالاهای وارداتی را متاثر می‌کند.

🔹افزایش شاخص بهای کالاهای وارداتی در نهایت مواد اولیه مورد نیاز تولیدکنندگان داخلی را گران می‌‌کند که افزایش نرخ تورم تولیدکننده را به دنبال دارد.

🔹این چرخه تورمی با اعمال تحریم‌ها و اثر محدودکننده آن آغاز شده و در نهایت بر سفره و معیشت خانوارها پایان می‌گیرد.

🔹در عین حال کاهش ارزش تولید ناخالص داخلی عمدتا تحت تاثیر عملکرد بخش نفت و گاز نیز از اندازه اقتصاد ایران کاسته است.

🔹این همه به معنای آن است که تحریم‌ها و دیگر عوامل محدودکننده اقتصاد ایران که رابطه اقتصاد داخلی با اقتصاد بین‌المللی را مخدوش می‌کنند، خواسته یا ناخواسته بر «سفره، بازار و نان مردم» اثرگذار خواهند بود و از اساس این موارد با نتیجه مذاکرات موثر بر تحریم‌ها گره خورده است.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🔹ادعای خامنه‌ای درباره ارتباط داعش با دموکرات‌های آمریکا

🔹علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران مدعی است: دموکرات‌ها اعتراف کرده‌اند آنها داعش را به وجود آورده‌‌اند.

🔹این نخستین بار نیست که رهبر جمهوری اسلامی و نزدیکان و هواداران او چنین ادعایی مطرح می‌کنند، اما هیچ سند، فکت یا نقل قول معتبری از هیچ مقام آمریکایی در دست نیست که در آن به صراحت گفته باشد داعش توسط آمریکا، یا دولت‌های دموکرات آمریکا تاسیس شده باشد.

🔹با این همه آقای خامنه‌ای و هواداران او بارها درباره اعترافات مقام‌های آمریکایی -و به طور مشخص هیلاری کلینتون- به تاسیس داعش و تلاش برای به رسمیت شناختن آن صحبت کرده‌اند.

🔹از جمله مدعی شده‌اند خانم کلینتون در کتاب خاطرات خود گفته «به ۱۱۲ کشور سفر کرده بود تا از آنها بخواهد بعد از اعلام موجودیت این گروه [داعش]، آن را به رسمیت شناخته و یا دستکم با آن مخالفت نورزند!» این یک خاطره جعلی است و چیزی به این مضمون در کتاب خاطرات وزیر پیشین امور خارجه آمریکا وجود ندارد.

🔹برخی دیگر از هواداران رهبر جمهوری اسلامی هم به ویدئویی از یک سخنرانی قدیمی هیلاری کلینتون استناد می‌کنند، در حالی که زمان سخنرانی ۵ سال پیش از تاسیس داعش است و موضوع صحبت هیلاری کلینتون پاکستان و نقش سازمان اطلاعات این کشور پس از خروج آمریکا از افغانستان در ابتدای دهه ۱۹۹۰ میلادی است. او می‌گوید خلاء حضور آمریکا و رها کردن مجاهدان پس از جنگ با شوروی باعث شکل‌گیری جریان‌های تندرو اسلامی و شکل گرفتن هسته‌های اولیه القاعده شد. خانم کلینتون در سخنرانی خود برای توصیف القاعده از عبارت «آنهایی که امروز داریم با آنها می‌جنگیم» یاد می‌کند. بنابراین اگر کسی بخواهد به این سخنرانی کلینتون استناد کند باید این را هم بپذیرد که دولت آمریکا در زمان این سخنرانی در حال جنگ با القاعده بوده است.

🔹یکی دیگر از استنادات هواداران رهبر جمهوری اسلامی افشاگری‌های ویکی‌لیکس است، در حالی که تا آنجایی که ما می‌دانیم در اسناد ویکی‌لیکس سندی مبنی بر اعتراف تلویحی کلینتون در تاسیس داعش وجود ندارد.

🔹اظهارات دونالد ترامپ نیز یکی دیگر از اسناد ادعایی هوادارن آقای خامنه‌ای برای مبنی بر نقش دولت آمریکا در تاسیس داعش است. احتمالا اشاره آنها به گفته‌های ترامپ در جریان رقابت‌های انتخاباتی سال ۲۰۱۶ است که در آن گفته بود هیلاری کلینتون و اوباما داعش را به وجود آورده‌اند.

🔹این ادعا پیش‌تر توسط معتبرترین پایگاه‌های درستی‌سنجی رد شده و خود ترامپ نیز در توییتی اذعان کرده که آنچه گفته طعنه و کنایه بوده است.

❌ گفته‌ رهبر جمهوری اسلامی به شکل واضحی ادعایی بی‌پایه و اساس و مبتنی بر اخبار و اطلاعات جعلی است. به همین دلیل فکت‌نامه به این گفته علی خامنه‌ای که «دموکرات‌های آمریکا صریحا گفته‌اند داعش را ما به وجود آورده‌ایم»، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ماجرای درخواست پناهندگی فرقه یهودی «قلب پاک» از ایران چیست؟

🔹در شبکه‌های اجتماعی شایعه شده «یک گروه از یهودیان ملقب به “قلب پاک” از ایران درخواست پناهندگی کرده‌اند». این خبر روز ۲۳مهر در کانال تلگرامی مصاف، وابسته به علی‌اکبر رائفی‌پور و برخی سایت‌های خبری مانند مشرق منتشر شده.

🔹فرقه «قلب پاک» یکی از فرقه‌های تندروی یهودی است که علاوه بر رسم و رسوم سخت‌گیرانه مذهبی، سابقه فعالیت‌های غیرقانونی از جمله آدم‌ربایی و کودک‌آزاری و حبس و آزار و اذیت زنان و دختران را در کارنامه دارد. اعضای اصلی این فرقه تحت تعقیب FBI قرار دارند و کشورهای کانادا، اسرائیل، آمریکا و گواتمالا علیه این فرقه دست به اقدام قضایی و پلیسی زده‌اند.

🔹خبر درخواست پناهندگی این فرقه از ایران اولین بار ۳سال پیش، پس از حمله پلیس گواتمالا به یکی از محل‌های اقامت اعضای این فرقه در مکزیک منتشر شد. در هفته‌های اخیر بار دیگر اخباری درباره تقاضای پناهندگی این فرقه از ایران در رسانه‌های خارجی منتشر شده. با این اوصاف فکت‌نامه به این خبر نشان «درست» می‌دهد.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓آیا زیرساخت‌های سایبری آمریکا را نیروهای مسلح آن اداره می‌کنند؟

🔹پس از حمله سایبری به سیستم هوشمند توزیع سوخت در ایران، علی‌اکبر رائفی‌پور در توییتی نوشت: «اتفاقاتی از این دست نشان می‌دهد زیرساخت‌های سایبری کشور هرچه سریعتر باید بومی شده و زیر نظر ستاد کل نیروهای مسلح قرار گیرد. همانطور که در بسیاری از کشورها از جمله آمریکا اینگونه است.»

🔹شبکه هوشمند سوخت، آن‌قدر برای مسئولان جمهوری اسلامی مهم و راهبردی حساب می‌شود که از ابتدا آن را نه‌تنها از اینترنت جدا کرده‌اند، بلکه حتی این شبکه سوخت، روی شبکه ملی اطلاعات (مشهور به اینترنت ملی) هم قرار ندارد و زیرساخت مستقل خود را دارد.

🔹قرارگاه سایبری سازمان پدافند غیرعامل ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، از سال ۱۳۹۳ وظایفش مشخص شده از جمله «پدافند سایبری از زیرساخت‌های اساسی کشور متناسب با سطح اهمیت آنها، دفاع هوشمندانه چند لایه و اثربخش از سرمایه‌های سایبری کشور و صیانت، پدافند، پایدارسازی و استحکام زیست بوم سایبری و سرمایه های ملی سایبری کشور». بنابراین در این حمله به یکی از استراتژیک‌ترین زیرساخت‌های جمهوری اسلامی، بخشی از قصور و مشکل به ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی برمی‌گردد.

🔹تقریبا در هر کشوری که اینترنت آزاد است، چنین چیزی نیست و نیروهای مسلح، وظیفه کنترل سرورهای حیاتی یا زیرساخت تامین اینترنت و خدمات بر بستر شبکه را برعهده ندارند و در نهایت همان‌طور که در وظایف ستاد فرماندهی سایبری ایالات متحده آمده‌است، تنها مسئول سرورها و شبکه وزارت دفاع آن کشور هستند.

🔹در ایران نیز مانند ایالات متحده که آژانس امنیت سایبری و زیرساخت دارد، سال‌هاست که قرارگاه سایبری سازمان پدافند غیرعامل، زیر نظر ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی، با وظایف مشابه وجود دارد و مسئولیت تامین امنیت فضای سایبری در عمیق‌ترین لایه‌های فضای مجازی را برعهده دارد. اما در آمریکا، در لایه‌های بالاتر اینترنت مانند خدمات زیرساختی و ارتباطی، این خود شرکت‌ها هستند که مسئول تامین امنیت هستند.

🔹همان‌طور که نیروهای مسلح در دنیای حقیقی از خاک یک کشور دفاع می‌کنند و در عین حال کنترلی بر املاک مردم در آن کشور ندارند، نیروهای سایبری ایالات متحده هم از فضای مجازی و زیرساخت‌های خدماتی و اینترنتی آن کشور دفاع می‌کنند و در عین حال کنترلی بر زیرساخت‌های خدماتی و اینترنتی آن کشور ندارند.

🔹براین اساس فکت‌نامه به این توییت رائفی‌پور که: «زیرساخت‌های سایبری کشور هرچه سریعتر باید بومی شده و زیر نظر ستاد کل نیروهای مسلح قرار گیرد. همانطور که در بسیاری از کشورها از جمله آمریکا اینگونه است.» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙کنفرانس جهانی Global Fact 8 که هفته گذشته برگزار شد، مهم‌ترین دورهمی فکت‌چکرهای جهان است و فکت‌نامه نیز به عنوان تنها سرویس درستی‌سنجی ایرانی در این همایش آنلاین، حضور داشت. فرهاد در این اپیزود از فکت‌نامه گزارش می‌دهد که در همایش امسال چه کسانی حضور داشتند و مهم‌ترین صحبت‌ها درباره درستی‌سنجی و روزنامه‌نگاری تحقیقی چه بود.

🔹در ادامه نیز ۳ فکت‌چک این هفته را مرور می‌کنیم. اولین سوژه، نظرسنجی گالوپ و رضایت از ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور ایران است. به سوال پاسخ می‌دهیم که چرا به خبر فارس درباره این نظرسنجی نشان نیمه‌درست داده‌ایم. ضمن اینکه رضا توضیح می‌دهد که چرا خبری که ایندیپندنت فارسی درباره دختر والیبالیست افغانستانی منتشر کرده درست نیست. سومین فکت‌چک هم مروری است بر یک ادعای قدیمی که باز هم از زبان رهبر جمهوری اسلامی شنیده شد؛ اینکه دموکرات‌ها گفته‌اند داعش را ما درست کرده‌ایم.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🎙کنفرانس جهانی Global Fact 8 که هفته گذشته برگزار شد، مهم‌ترین دورهمی فکت‌چکرهای جهان است و فکت‌نامه نیز به عنوان تنها سرویس درستی‌سنجی ایرانی در این همایش آنلاین، حضور داشت. فرهاد در این اپیزود از فکت‌نامه گزارش می‌دهد که در همایش امسال چه کسانی حضور داشتند و مهم‌ترین صحبت‌ها درباره درستی‌سنجی و روزنامه‌نگاری تحقیقی چه بود.

🔹در ادامه نیز ۳ فکت‌چک این هفته را مرور می‌کنیم. اولین سوژه، نظرسنجی گالوپ و رضایت از ابراهیم رئیسی، رئیس‌جمهور ایران است. در این بخش به سوال پاسخ می‌دهیم که چرا به خبر فارس درباره این نظرسنجی نشان نیمه‌درست داده‌ایم. ضمن اینکه رضا توضیح می‌دهد که چرا خبری که ایندیپندنت درباره دختر والیبالیست افغانستانی منتشر کرده درست نیست. سومین فکت‌چک هم مروری است بر یک ادعای قدیمی که باز هم از زبان رهبر جمهوری اسلامی شنیده شد؛ اینکه دموکرات‌ها گفته‌اند داعش را ما درست کرده‌ایم.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

📊 مقایسه صادرات ایران و صادرکنندگان ۲۰۰ میلیارد دلاری

🔹غلامرضا شریعتی، رئیس سازمان ملی استاندارد ایران مدعی است: کشورهایی که ۲۰ سال پیش هم‌رده ما بودند حالا سالی ۲۰۰ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی دارند.

🔹این گفته دقیق و واضح نیست. اولا عبارت «صادرات غیرنفتی» صرفا در مورد ایران و کشورهایی که مزیت صادرات نفتی دارند، کاربرد دارد. بنابراین نمی‌توان صادرات غیرنفتی ایران را با شاخصی به اسم «صادرات غیرنفتی» بقیه کشورهای جهان مقایسه کرد.

🔹دوم، او مشخص نکرده منظورش از «کشورهای هم‌رده ایران» چیست، اما بررسی‌های ما نشان می‌دهد در میان ۲۹کشوری که در سال گذشته بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار ثروت داشته‌اند، به جز ویتنام، حجم صادرات در بقیه کشورها همان ۲۰ سال پیش هم به مراتب بیشتر از ایران بود. به عنوان نمونه ارزش کل صادرات ترکیه در سال ۲۰۲۰ بیش از ۷ برابر ایران است، ۲۰ سال پیش اما ارزش صادرات ترکیه تنها ۲/۳ ایران بود. یا ۲۰ سال پیش ارزش صادرات لهستان حدود ۲ برابر ایران بود، اما در حال حاضر ارزش صادرات این کشور ۱۱/۵ برابر ایران است.

❌ با این اوصاف فکت‌نامه به این گفته غلامرضا شریعتی، رئیس سازمان ملی استاندارد ایران که «کشورهایی که ۲۰ سال پیش هم‌رده ما بودند حالا سالی ۲۰۰ میلیارد دلار صادرات غیرنفتی دارند.» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh