🎇علی‌اکبر رائفی‌پور، در توییتی نوشته «لاشامپ، اتفاقی که حدود ۴۲هزار سال پیش با تضعیف میدان مغناطیسی زمین رخ داد، زمان دقیق تکرار آن مشخص نیست، اما به اذعان دانشمندان زمین در آستانه یک لاشامپ دیگر است. روزی که تمامی سلاح‌های مدرن از کار خواهند افتاد!»

🔹پژوهش‌ها نشان می‌دهد حدود ۴۲هزار سال پیش تغییر میدان مغناطیسی زمین فرآیندی لحظه‌ای نبوده و حدود ۲۵۰ سال طول کشید و ۴۴۰ سال برعکس باقیماند و بعد به‌حالت قبل برگشته، این فرآیند حدودا ۱۰۰۰ سال طول کشید.

🔹شدت میدان مغناطیسی زمین در دوره‌ لاشامپ به حد صفر تا ۶درصد شدت معمول خود رسیده‌بود، در حقیقت ما میدان مغناطیسی نداشتیم و سپر حفاظتی زمین در برابر تابش‌های کیهانی از بین رفته‌بود.

🔹این اتفاق هم‌زمان با انقراض مگافونا (پستانداران عظیم‌الجثه) و انقراض نئاندرتال‌ها بود. آنچه رائفی‌پور امیدوار است با ظهورش همه سلاح‌های مدرن از کار بیفتند، در واقع کل بشریت را نابود می‌کند. اما خوشبختانه فرآیندی طولانی است و شاهدی بر وقوع آن در آینده نزدیک وجود ندارد.

🔹پس فکت‌نامه به این ادعا برچسب «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

🎙شایعه #ویروس_زامبی در شیان چین

🔹شایعه همه‌گیری یک بیماری خطرناک در شهر شیان چین و بررسی دو گفته مسئولان ایرانی درباره خط فقر، موضوعاتی هستند که در این قسمت از پادکست هفتگی فکت‌نامه به آنها می‌پردازیم.

🔹در عین حال بررسی می‌کنیم که آیا #ناسا برای مواجهه با حیات فرازمینی، روحانیان را استخدام کرده است یا نه.

🔹به ژاپن می‌رویم تا ببینیم این شایعه که دولت این کشور در حال جمع‌آوری مایکروویو است، صحت دارد یا نه.

🔹در پایان نیز به نقش سید محمد خاتمی، رئیس‌جمهور پیشین ایران، در تعطیلی ایام فاطمیه می‌پردازیم و همچنین می‌بینیم رای‌های کاربران به اپلیکیشن #اینستاگرام، چه تاثیری بر سهام شرکت متا می‌گذارد.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

📊 رشد واقعی صادرات غیرنفتی ایران در سال ۱۴۰۰ چقدر است؟‌

🔹اخیرا برخی رسانه‌ها در ایران گزارش‌هایی درباره رشد ۴۰درصدی صادرات غیرنفتی ایران با وجود #تحریم و FATF منتشر می‌کنند.

🔹طبق آمارهای رسمی، ارزش صادرات غیرنفتی در ۹ ماه نخست ۱۴۰۰ به نسبت مدت مشابه سال پیش، ۴۰درصد رشد کرده،‌ اما این به تنهایی نشان دهنده همه واقعیت نیست.

1️⃣ رشد ارزش صادرات غیرنفتی بیش از آنکه نتیجه افزایش صادرات باشد، معلول افزایش قیمت‌های جهانی به خصوص قیمت نفت و فراورده‌های نفتی است. یک چهارم ارزش کل صادرات غیرنفتی ایران سهم پتروشیمی است که با وجود کاهش حجم صادرات، ارزش دلاری آن به نسبت سال قبل ۸۳درصد بیشتر شده.

2️⃣ مقایسه رشد تجارت خارجی با سال ۱۳۹۹ مقایسه درستی نیست. به دلیل محدودیت کرونا در سال ۲۰۲۰ ارزش کل تجارت جهانی ۷درصد کم شد. برآوردهای سازمان تجارت جهانی حکایت از رشد ۱۱درصدی سال ۲۰۲۱ دارد. این در واقع نه رشد، بلکه نوعی بازگشت به وضعیت سال ۲۰۱۹ بود.
در ایران نیز آنچه در سال ۱۴۰۰ رخ داده در واقع بازگشت به وضعیت سال ۱۳۹۸ است. مقایسه آمارهای ۹ ماه نخست ۱۴۰۰ و ۱۳۹۸ نشان می‌دهد ارزش صادرات ۹ درصد بیشتر و حجم صادرات حدود ۱۲ درصد کمتر از دو سال پیش است.

3️⃣ مقایسه آمارهای ماهانه تجارت خارجی ایران نیز نشان می‌دهد، بعد از ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی در مرداد ۱۴۰۰ تغییر قابل ملاحظه‌ای در آمار صادرات غیرنفتی به وجود نیامده است. بنابراین اگر رشد ۴۰ درصدی صادرات غیرنفتی در ۹ ماه نخست سال ۱۴۰۰ را نوعی دستاورد به حساب بیاوریم، چیزی حدود نیمی از آن سهم دولت قبل و نیمی سهم دولت سیزدهم خواهد شد.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این گزاره که «صادرات غیرنفتی ایران با وجود تحریم و FATF به نسبت پارسال ۴۰ درصد رشد کرده است» نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

📊مصطفی میرسلیم نماینده مجلس و عضو کمیسیون اصل ۹۰ می‌گوید: «ایران ۳/۵ میلیون کارمند دارد که با آن می‌توان کل آسیا را اداره کرد».

🔹این ادعا آنقدر اغراق‌شده است که فکت‌نامه به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

🔹طبق آمار سازمان امور استخدامی، تعداد کارکنان دولت، دقیقا ۲,۲۴۵,۶۲۳ نفر است. این آمار بدون احتساب نیروهای نظامی، انتظامی، کارکنان وزارتخانه‌های اطلاعات، دفاع و شرکت‌های وابسته است، بنابراین جمعیت کارمندان دولت و بخش عمومی به حدود ۳/۵ میلیون نفر می‌رسد.

🔹تعداد شاغلان بخش عمومی در آمارگیری نیروی کار مرکز آمار در سال ۹۹ دقیقا ۳,۴۵۹,۲۰۵ نفر برآورد شده که حدود ۱۵ درصد کل جمعیت شاغل کشور است. تعداد کارمندان و کارکنان بخش عمومی در کشورهای آسیا ده‌ها برابر بیشتر از این است، تنها تعداد کارمندان در چین بیش از ۵۵ میلیون نفر است.

🔹بارها از تعداد بالای کارمندان در ایران انتقاد شده، در حالی که طبق آمار سازمان بین‌المللی کار لااقل در ۲۱ کشور جمعیت کارکنان بخش عمومی بیش از ایران و در ۱۰۰ کشور نسبت جمعیت کارکنان بخش عمومی به کل جمعیت شاغل بالاتر از ایران است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

📈کمال حیدری، معاون بهداشتی وزارت بهداشت، می‌گوید: «اسناد لو رفته از MI6 نشان می‌دهد که دشمن روی کاهش جمعیت و نابودی کشور حساب کرده است.»

🔹از خود او درباره منبع گفته‌هایش سوال کردیم. دفتر او آدرس یک گزارش قدیمی خبرگزاری فارس را به ما داد که مربوط به صحبت‌های ۱۱ سال پیش برژینسکی مشاور ارشد ۴۵ سال پیش رئیس‌جمهوری آمریکا است.

🔹در این گزارش هیچ صحبتی از MI6 یا سازمان اطلاعات مخفی بریتانیا نیست، حتی موضوع گزارش «کاهش جمعیت» در ایران نیست. برژینسکی در جایی از مصاحبه از عبارت «تغییر دموگرافی» برای توصیف رشد طبقه متوسط استفاده می‌کند.

🔹رسانه‌ها و افراد مختلف در ایران بارها از وجود «توطئه دشمنان» جمهوری اسلامی برای کاهش جمعیت صحبت کرده‌اند. ما از پشت پرده خبر نداریم، اما تا آنجایی که می‌دانیم،‌ هیچ سند و مدرک معتبری مبنی بر وجود توطئه جمعیتی علیه ایران وجود ندارد.

🔹با این اوصاف «فکت‌نامه» به این گفته آقای حیدری، معاون وزیر بهداشت که «اسناد لو رفته از «ام آی سیکس» نشان می‌دهد که دشمن روی کاهش جمعیت و نابودی کشور حساب کرده است» نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

❓آیا #غربالگری موجب سقط ۷۰۰هزار جنین در سال می‌شود؟

🔹خبرگزاری مهر نوشته است: «طرح جوانی جمعیت و حمایت از خانواده سالانه از ۷۰۰ هزار سقط جنین جلوگیری می‌کند.»

🔹قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت در تاریخ ۲۴ آبان ۱۴۰۰ برای اجرای آزمایشی ۷ ساله ابلاغ شده است. بنابراین هنوز برای صحبت درباره اثرگذاری این قانون زود است، اما فکت‌هایی هست که این ادعا را به روشنی زیر سوال می‌برد.

1️⃣آخرین آمار و برآوردهای رسمی وزارت بهداشت در خصوص تعداد سقط جنین غیرقانونی ۲۲۰ هزار مورد است که به سال ۱۳۹۲ باز می‌گردد و بعد از آن، این وزارتخانه، هیچ آمار رسمی دیگری منتشر نکرده‌است.

2️⃣در سال‌های اخیر اعداد و ارقام متنوعی درباره آمار تقریبی سقط جنین در ایران مطرح شده‌اند. مشخص نیست مبنای این برآوردها چیست و امکان تایید یا رد آنها به صورت مستقل وجود ندارد.

3️⃣قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، توصیه پزشکان به زنان باردار در خصوص انجام تست‌های غربالگری را ممنوع کرده و اگر هیچ زنی تست غربالگری ندهد، می‌توان انتظار داشت که آمار سقط درمانی -سقط قانونی- کاهش پیدا کند، اما این میزان به نسبت ادعای مطرح شده بسیار ناچیز است. بر اساس آخرین اعلام رسمی پزشکی قانونی در سال ۱۳۹۷،‌در مجموع ۱۲هزار زن برای دریافت تاییدیه سقط جنین به این سازمان معرفی شده که ۹۷۰۰ نفر آنها موفق به دریافت تاییدیه شده‌اند.

4️⃣سقط غیرقانونی جنین، پیش از این قانون نیز ممنوع و مشمول مجازات بوده است. قانون جوانی جمعیت مجازات عاملان و مباشران سقط جنین را افزایش داده، اما هیچ تضمینی وجود ندارد که این اقدام باعث از بین رفتن یا کاهش شدید سقط جنین غیرقانونی شود. چنانکه در سال‌های گذشته اعمال مجازات‌های سنگین (از اعدام تا حبس طولانی‌مدت) برای قاچاق مواد مخدر، باعث ریشه‌کنی آن نشده است.

🔹«فکت نامه» این گزاره را که «طرح جوانی جمعیت و حمایت از خانواده سالانه از ۷۰۰ هزار سقط جنین جلوگیری می‌کند» به شکل آشکاری اغراق‌شده و غیرمنطقی می‌داند و به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

📊ابراهیم رئیسی می‌گوید در دوره ریاست جمهوری او صادرات غیرنفتی رشد ۴۰ درصدی داشته‌است. این ادعا گمراه‌کننده است، چون رشد ۴۰ درصدی مربوط به رشد ارزش صادرات و در نتیجه افزایش قیمت‌های جهانی است، حجم صادرات غیرنفتی ایران در ۹ماه اول ۱۴۰۰ فقط ۶/۵ درصد رشد داشت.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

🎙اپیزودِ شاخ‌دارها

🔹این هفته در پادکست فکت‌نامه، به سراغ سوژه‌هایی رفته‌ایم که اغلب، شاخ‌دارند. ابتدا ادعایی را بررسی می‌کنیم که از سوی ابراهیم رئیسی و برخی از رسانه‌ها در ایران منتشر شده است. بر اساس این ادعا، رشد صادرات غیرنفتی ایران در زمان دولت رئیسی ۴۰ درصد افزایش داشته است. توضیح می‌دهیم که چرا به این ادعا نشان گمراه‌کننده داده‌ایم.

🔹اما سه ادعایی که به آنها شاخ‌دار داده‌ایم از این قرارند: ادعای مصطفی میرسلیم درباره تعداد کارمندان دولت در ایران، ادعای علی‌اکبر #رائفی‌پور درباره اینکه به زودی همه سلاح‌های مدرن در جهان از کار می‌افتند و ادعای معاون وزیر بهداشت ایران درباره وجود اسناد MI6 مبنی بر دخالت آنها در شرایط جمعیتی در ایران.

🔹در پایان نیز فکت‌چکی را از روزنامه همشهری بررسی می‌کنیم که می‌گوید طبق اعلام #یونسکو، فارسی تنها زبان کلاسیک زنده دنیاست.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓عبدالله گنجی، مدیرمسئول همشهری در توییتی به نقل از این روزنامه نوشت؛ یونسکو چهار زبان یونانی، لاتین، سنسکریت و فارسی را به عنوان زبان‌های کلاسیک اعلام کرده زیرا بیش از هزار سال قدمت دارند و در این میان فارسی، تنها زبان کلاسیک زنده دنیاست.

🔹منبع این نقل قول، مصاحبه همشهری با رضامراد صحرایی، استاد آموزش زبان فارسی است. او در گفتگو با فکت‌نامه هم این موضوع را بدیهی دانست اما منبعی از یونسکو معرفی نکرد. ما نیز در جستجوهای خود عبارت «زبان کلاسیک» را در اسناد یونسکو پیدا نکردیم.

🔹مفهوم زبان کلاسیک تعبیری همه‌گیر و پذیرفته‌شده در زبان‌شناسی نیست. دو متخصص این رشته، تعاریف مختلفی از این مفهوم ارائه کرده‌اند. یکی از آنها فارسی را (با تعریف خود) جزو زبان‌های کلاسیک نمی‌داند و دیگری نیز به جز فارسی زبان‌های زنده‌ای چون یونانی، چینی و عربی را نیز در این دسته قرار می‌دهد. در ضمن می‌توان به زبان‌هایی قدیمی چون عبری، یونانی و سریانی نیز اشاره کرد که هنوز مردم به این زبان‌ها صحبت می‌کنند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای روزنامه همشهری نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

🔬خبر وجود یک بیماری جدید در شیان چین، که می‌گویند همه‌گیر شده و باعث خونریزی از گوش، چشم و بینی می‌شود، در شبکه‌های اجتماعی ایران پخش شده. این شایعه که از سوی نظریه‌پردازان توطئه ارائه شده، فاقد اعتبار و بی‌اساس است.

با گذشت بیش از هفت روز از مطرح شدن و رد شدنش، از ۱۰۰ سرچ گوگل برتر که منجر به کلیک روی سایت فکت‌نامه شده، تقریبا همه درباره «ویروس جدید در شیان چین» است. این نشان می‌دهد که این شایعه همچنان در بین کاربران در گردش است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

📈 آیا ارزش تولید ناخالص داخلی ایران بیشتر از ترکیه و عربستان است؟

🔹خبرگزاری فارس در گزارشی نوشته: «ایران در جایگاه نخست تولید ناخالص داخلی در منطقه قرار گرفته و کشورهای عربستان و ترکیه در رتبه‌های دوم و سوم منطقه قرار دارند.»

🔹منبع فارس داده‌های آماری صندوق بین‌المللی پول (ویرایش اکتبر ۲۰۲۱) است که بر اساس آن ارزش جاری تولید ناخالص داخلی ایران ۱/۰۸ هزار میلیارد دلار و برای ترکیه و عربستان به ترتیب ۷۹۶ و ۸۴۳ میلیارد دلار برآورد شده‌.

🔹اما این به معنی بزرگ‌تر بودن اقتصاد ایران از ترکیه و عربستان نیست. طبق همین آماری که فارس به آن استناد کرده، اقتصاد ترکیه و عربستان در سال‌های پیش بزرگ‌تر از ایران است. در یک دهه گذشته #اقتصاد ایران با میانگین رشد نزدیک به صفر در جا زده است، میانگین رشد ترکیه ۵/۵ درصد و عربستان ۲/۵ درصد در سال بوده است.

🔹پس چه اتفاقی افتاده؟ صندوق بین‌المللی پول در محاسبات خود نرخ رسمی را مبنای محاسبه قرار می‌دهد، برای همین ارزش دلاری قیمت جاری تولید ناخالص داخلی ایران را با قیمت رسمی ۴۲۰۰ تومانی محاسبه کرده است. بانک‌جهانی چند ماه پیش با تعدیل نرخ برابری #ارز، برآورد خود را از ارزش تولید ناخالص داخلی ایران تا یک سوم کاهش داد.

🔹اگر رقم اعلام شده از سوی صندوق بین‌المللی پول برای ارزش جاری تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۲۰۲۱ میلادی (که ۱/۰۸ هزار میلیارد دلار برآورد شده) به جای محاسبه با نرخ برابری ۴۲۰۰ تومانی با میانگین نرخ بازار آزاد یعنی ۲۵ هزار و ۹۸۰ تومان ارزیابی مجدد شود، ارزش جاری تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۲۰۲۱ میلادی به ۱۷۴/۶ میلیارد دلار تغییر می‌کند. چیزی حدود یک ششم برآورد فعلی. اما محاسبه ارزش جاری GDP ایران با قیمت دلار آزاد نیز تصویری واقعی از ابعاد اقتصاد ایران ارائه نمی‌کند.

🔹با توجه به مشخص نبودن سهم انواع نرخ‌های دلار در تولید ناخالص داخلی ایران، نمی‌توان با قطعیت گفت چه نرخی از برابری، برآورد دقیق‌تری از ارزش جاری اقتصاد ایران را به دلار آمریکا به دست می‌دهد، اما می‌توان با اطمینان گفت اقتصاد ایران بزرگ‌تر از ترکیه و عربستان نیست.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این ادعای خبرگزاری فارس که «ایران در جایگاه نخست تولید ناخالص داخلی در منطقه و عربستان و ترکیه در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند» نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

🎙اپیزودِ شاخ‌دارها

🔹این هفته در پادکست فکت‌نامه، به سراغ سوژه‌هایی رفته‌ایم که اغلب، شاخ‌دارند. ابتدا ادعایی را بررسی می‌کنیم که از سوی ابراهیم رئیسی و برخی از رسانه‌ها در ایران منتشر شده است. بر اساس این ادعا، رشد صادرات غیرنفتی ایران در زمان دولت رئیسی ۴۰ درصد افزایش داشته است. توضیح می‌دهیم که چرا به این ادعا نشان گمراه‌کننده داده‌ایم.

🔹اما سه ادعایی که به آنها شاخ‌دار داده‌ایم از این قرارند: ادعای مصطفی میرسلیم درباره تعداد کارمندان دولت در ایران، ادعای علی‌اکبر #رائفی‌پور درباره اینکه به زودی همه سلاح‌های مدرن در جهان از کار می‌افتند و ادعای معاون وزیر بهداشت ایران درباره وجود اسناد MI6 مبنی بر دخالت آنها در شرایط جمعیتی در ایران.

🔹در پایان نیز فکت‌چکی را از روزنامه همشهری بررسی می‌کنیم که می‌گوید طبق اعلام #یونسکو، فارسی تنها زبان کلاسیک زنده دنیاست.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❗️واقعه گوهرشاد ارتباطی با کشف حجاب نداشته است

🔹خبرگزاری فارس با استناد به «شنیده‌های فضای مجازی» خبر از «کشف گور دسته‌جمعی شهدای مسجد گوهرشاد مشهد» داد که هنوز سندی در تایید این ادعا نیست. با وجود این فارس به همین بهانه بار دیگر این ادعای نادرست را که وقایع گوهرشاد در پی اعتراض مردم به «کشف حجاب» روی داد، تکرار کرد.

🔹طبق اسناد و مدارک، واقعه گوهرشاد در واکنش به بخشنامه‌ی جایگزینی کلاه پهلوی با کلاه شاپو که در خرداد ماه ۱۳۱۴ ابلاغ شده بود رخ داد و در ۲۰ تیر به درگیری و کشتار در مسجد گوهرشاد انجامید. در حالی که دستور کشف حجاب بیش از ۵ ماه بعد یعنی ۲۷ آذر همان سال صادر شد.

🔹ما ۲ سال پیش در فکت‌نامه مقاله‌ای در این باره نوشتیم و به جمله «واقعه گوهرشاد در اعتراض به کشف حجاب رخ داده» نشان «نادرست» دادیم.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

🗞علیرضا اعرافی مدیر حوزه‌های علمیه گفته: «در مجموعه‌های حوزوی شهر قم، بیش از ۱۰۰ مجله علمی در حال فعالیت و تولید محتوا هستند».

🔹شورای عالی انقلاب فرهنگی از سال ۸۷ به حوزه‌های علمیه اختیار داده تا برای انتشار مجلات علمی حوزوی مجوز صادر کنند. نشریات حوزوی از آیین‌نامه مجلات علمی وزارت علوم و بهداشت تبعیت نمی‌کنند و سازوکار انتشار آنها متفاوت از نشریات علمی متعارف است.

🔹معاونت پژوهشی حوزه تا پایان خرداد ۱۴۰۰، فهرست ۷۶ عنوان نشریه «علمی-پژوهشی» و «علمی-ترویجی» را منتشر کرده. برخی از این مجلات به صاحب امتیازی اشخاص حقیقی منتشر می‌شوند. برخی اشخاص همزمان مدیرمسئول چند نشریه‌اند و دست‌کم در یک مورد مدیر مسئول نشریه چند سال پیش فوت کرده‌ است.

🔹فارغ از اینکه مجلاتی که توسط نهادهای حوزوی به عنوان مجله علمی منتشر می‌شوند چه کیفیتی دارند، تعداد این نشریات طبق آمار معاونت پژوهشی حوزه کمتر از ۱۰۰ مجله است. از این رو «فکت‌نامه» به گفته آقای اعرافی که «در مجموعه‌های حوزوی شهر قم، بیش از ۱۰۰ مجله علمی در حال فعالیت و تولید محتوا هستند» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

📈معاون وزیر بهداشت می‌گوید: اسناد لو رفته از MI6 نشان می‌دهد که دشمن روی کاهش جمعیت و نابودی کشور حساب کرده است.

🔹این ادعایی بی‌پایه و اساس است. هیچ سند و مدرک معتبری مبنی بر وجود توطئه جمعیتی بریتانیا و سایر کشورهای خارجی علیه ایران وجود ندارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

⛪️ قانون مالیات کلیسا در آلمان چگونه است؟

🔹مخاطبان فکت‌نامه از ما خواسته‌اند درباره موضوع مالیات مذهبی در آلمان که این روزها در شبکه‌های اجتماعی مطرح شده و درباره‌اش صحبت می‌شود، فکت‌چک بنویسیم. یک کاربر توییتر نوشته است مالیات مذهبی در آلمان بین هشت تا نه درصد است.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد مفهومی به نام «مالیات کلیسا» بخشی از قانون اساسی آلمان و چند کشور اروپایی است. این مالیات از افرادی گرفته می‌شود که عضو اغلب کلیساهای کاتولیک و پروتستانند یا یهودی هستند.

🔹برخلاف ادعایی که مطرح شده، این مالیات، بین ۸ تا ۹ درصد نیست بلکه «۸ تا ۹ درصد از مبلغی که به عنوان مالیات پرداخت می‌شود را به خود اختصاص می‌دهد.»

🔹افراد در آلمان می‌توانند هر زمان که خواستند از عضویت یک کلیسا خارج شوند و دیگر این #مالیات را پرداخت نکنند. از سویی دیگر آمارها نشان می‌دهد در سال ۲۰۲۰ رقم ۱۲ میلیارد یورو در آلمان به عنوان مالیات به کلیساها پرداخت شده که ۸۰۰ میلیون یورو از سال گذشته میلادی کمتر است. دلیل این موضوع این بوده که اعضای کلیساها، از عضویت انصراف داده و دیگر این مالیات را پرداخت نمی‌کنند.

🔹در مجموع از آنجایی که در آلمان مالیات کلیسا وجود دارد اما مقدار آن ۸ درصد نیست، ما نیز به این ادعا که در شبکه‌های اجتماعی مطرح شده نشان «نیمه‌درست» می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

🎇ساعت ۲۳:۳۰ شنبه ۲۵ دی ۱۴۰۰ خبر‌هایی از شنیده شدن صداهای مهیب شبیه به انفجار در استان‌های غربی ایران؛ کرمانشاه، کردستان، ایلام و همدان و دو استان مرزی عراق سلیمانیه و خانقین منتشر شد.

🔹یک روز بعد مجید میراحمدی، معاون امنیتی و انتظامی وزارت کشور گفت: «صدای شنیده‌شده ناشی از رعد و برق بوده و حادثه خاصی رخ نداده‌است.»

🔹وسعت مناطقی که صدا در آنها شنیده شد‌ حدود ۱۰۰ هزار کیلومتر مربع است، یک دایره به شعاع ۳۰۰ کیلومتر. طبق تحقیقات دانشگاهی منتشره در سایت موسسه ملی امنیت رعد و برق آمریکا در بهترین حالت صدای رعد تا ۳۰ کیلومتر دورتر از محل برخورد برق شنیده می‌شود. وسعت این منطقه به عواملی مانند رطوبت، سرعت و شدت باد، دما، پستی و بلندی‌های زمین و... بستگی دارد.

🔹هنوز اطلاعات موثقی نداریم اما احتمال وجود انفجار وجود دارد. در موارد مشابه مقام‌های جمهوری اسلامی انفجار و خرابکاری در تاسیسات هسته‌ای و نظامی را رد کردند، اما چند روز بعد اسناد و تصاویر ماهواره‌ای خلاف آن را ثابت کرده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه این گفته سردار میراحمدی نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

🎙این هفته در پادکست فکت‌نامه ابتدا به سراغ ارزش تولید ناخالص داخلی ایران می‌رویم و از مشکلاتی می‌گوییم که در محاسبه آن وجود دارد. اینکه وجود دلار چند نرخی، می‌تواند موجب گمراهی در این زمینه شود و این طور به نظر آید که حجم اقتصاد ایران از کشورهایی مثل ترکیه و عربستان هم بیشتر است.

🔹یک فکت‌چک تاریخی که این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کردیم مربوط به حاشیه‌های خبری است که در شبکه‌های اجتماعی و سایت‌های خبری بازتاب داشت؛ خبر نادرست کشف گور دسته‌جمعی در مشهد و بعد مرتبط کردن آن با واقعه مسجد گوهرشاد در سال ۱۳۱۴.

🔹فکت‌چک‌هایی درباره تعداد نشریات علمی در حوزه‌های علمیه ایران و بررسی مالیات مذهبی کلیسا در آلمان هم دیگر سوژه‌هایی هستند که در این قسمت به آنها پرداختیم.

🔹نگاهی به خبر شنیده‌شدن صدایی مهیب در غرب ایران و مروری بر چند کامنت شنوندگان پادکست هم بخش پایانی این اپیزود است.

🎙پادکست فکت‌نامه را می‌توانید از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🕌 شایعه کشف گور دسته‌جمعی شهدای مسجد گوهرشاد در مشهد صحت ندارد

🔹در شبکه‌های اجتماعی شایعه شده گور دسته جمعی کشته شدگان واقعه گوهرشاد در مشهد کشف شده است.

🔹این شایعه صحت ندارد، در روزها، هفته‌ها و ماه‌ها و سال‌های اخیر هیچ گور جمعی در مشهد کشف نشده و هیچ خبری به این مضمون به طور رسمی یا غیررسمی در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها منتشر نشده است. سازمان میراث فرهنگی و فرماندهی انتظامی خراسان نیز این خبر را تکذیب کرده‌اند.

🔹با این حال این شایعه در مقیاس انبوه در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های جمهوری اسلامی، از جمله صدا و سیما و خبرگزاری‌های رسمی منتشر و دست‌مایه تولید مطالبی علیه خاندان پهلوی شده است. در این مطالب حجم قابل توجهی از اطلاعات نادرست، تصاویر دستکاری شده و ادعاهای بی‌اساس درباره واقعه #گوهرشاد مطرح شده است.

🔹دقیقا معلوم نیست،‌ چند نفر در ماجرای گوهرشاد کشته شده‌اند. با اینکه در رسانه‌های جمهوری اسلامی صحبت از کشته شدن هزاران نفر است، اما بر اساس برخی روایت‌های منابع دست اول تعداد کشته شدگان بیش از چند ده نفر نبوده است.

🔹طبق روایت محمدتقی بهلول که به عنوان موثرترین چهره معترضان در واقعه گوهرشاد معرفی می‌شود، در این واقعه ۱۴ نفر از معترضان و ۸ نفر از نیروهای نظامی کشته شدند. آقای بهلول می‌گوید کشته شدگان همان روز اول دفن شده‌اند. با این حال برخی منابع هم از حمل اجساد با کامیون صحبت می‌کنند. تاکنون هیچ سندی مبنی بر وجود گور جمعی کشته شدگان واقعه گوهرشاد در مشهد منتشر نشده است.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه خبر ««کشف گور دسته‌جمعی کشته‌شدگان مسجد گوهرشاد در مشهد» را شایعه‌ای بی‌اساس می‌داند و به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

🕌خبرگزاری فارس می‌گوید تعداد کشته‌شدگان واقعه گوهرشاد ۴ هزار نفر است.

🔹آمار دقیق کشته‌شدگان واقعه #گوهرشاد معلوم نیست. روایت‌های گوناگونی در این باره در دست است که اغلب مبتنی بر خاطرات شفاهی و اسناد واسطه‌ای است. اعداد و ارقام متنوعی- از ۱۱ نفر تا ۱۶۷۰ نفر- درباره تعداد کشته‌شدگان گفته شده، اما تا آنجایی که ما گشتیم روایتی مبنی بر کشته شدن ۴هزار نفر پیدا نکردیم.

🔹محمدتقی بهلول و نواب احتشام رضوی، دو تن از رهبران معترضان در خاطرات خود تعداد کشته شدگان را ۲۲ نفر (۱۴ نفر معترض و ۸ نظامی) و ۶۰ نفر ذکر کردند. منبع ۱۶۷۰ نفر هم خاطرات محمدعلی شوشتری است که در زمان واقعه نماینده رضاشاه در آستان قدس بود.

🔹صرف نظر از روایت‌های تاریخی، طرح ادعای کشته شدن ۴هزار نفر در محوطه صحن مسجد گوهرشاد از نظر منطقی سوال‌برانگیز است. ظرف جمعیتی صحن در متراکم‌ترین حالت که افراد ساکن کنار هم بایستند حدود ۵۷۰۰ نفر است. تراکم جمعیت در زمان درگیری با توجه به حضور ماموران و تحرک جمعیت کمتر از این است.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به ادعای خبرگزاری فارس نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh