FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.25K photos
732 videos
3 files
4.26K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
🎙حامی مالی در قید حیات نیست

🔹در این قسمت از پادکست فکت‌نامه، درباره موضوعات مختلفی صحبت می‌کنیم. ابتدا کمی درباره «وبینار آموزشی فکت‌نامه» که جمعه ۱۳ و ۲۰ خرداد برگزار می‌شود توضیح می‌دهیم و از متروپل آبادان و مستند جدید فکت‌نامه با نام «خامنه‌ای و توطئه کرونا» صحبت خواهیم کرد.

🔹در ادامه به فکت‌چک بازی فوتبال ایران و کانادا، ویروس جعلی فان‌وکس و همچنین وضعیت امنیت غذایی در ایران خواهیم پرداخت و پس از آن به سراغ یکی از سوژه‌های مهم روز یعنی فیلم سینمایی «عنکبوت مقدس» خواهیم رفت؛ فیلمی که روزنامه کیهان ادعا می‌کند حامی مالی صهیونیست دارد در حالی که این شخص چند سالی است از دنیا رفته است.

🔹دو شایعه درباره اسرائیل یعنی شایعه فروش زنان در پاساژهای این کشور و شایعه موظف بودن خانواده‌های اسرائیلی به داشتن چهار فرزند نیز در این قسمت، مرور می‌شوند.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
❓تولید عمدی گرد و خاک در آسمان عراق و ایران

🔹در روزهای اخیر و با بالاگرفتن موج جدید گرد و غبار در ایران و کشورهایی مانند سوریه، عراق و عربستان، ویدئویی در شبکه‌های اجتماعی بالاخص در اینستاگرام و واتس‌اپ دست به دست می‌شود که ادعا می‌شود منشا این غبارهاست.

🔹ویديو با تصویر لوله‌های قطوری که به نظر می‌رسد در حال پاشیدن غبار به فضای بیابانی روبرو است آغاز می‌شود. در بعضی از نسخه‌‌های این ویدیو یک گوینده با هیجان و به زبان عربی درحال حرف‌زدن است. در ادامه یک جاده آسفالت در فضایی بیابانی نشان داده می‌شود که ابری از گرد و غبار درحال نزدیک‌شدن به آن است و چند ماشین در جاده در حال حرکت و دور شدن از آن هستند.

🔹قسمت اول این ویدیو، تست پنوماتیک لوله نفت است. کاربر عراقی که اولین‌بار ویدیو را در تیک‌تاک منتشر کرده گفته که این عملیات برای تمیز کردن لوله‌های نفت انجام شده‌است. لوله‌ای که در ویدیو مشاهده می‌شود، در موقعیتیست که درونش را خاک گرفته و پس از خروج هوای تست پنومانیک، خاک از آن به بیرون پاشیده می‌شود.

🔹ابعاد حجم خاکی که بلند شده و زمان آن، اصلا در برابر حجم طوفان شنی که نشان داده می‌شود، یا آنچه در سراسر کشور ما اتفاق می‌افتد قابل توجه نیست. تصویر طوفان شنی که در ویدیو نشان داده می‌شود هم از خبری از سرویس خبری آنلاین کردی ANHA برداشته‌شده مربوط به رویدادی در سال ۲۰۱۸ در استان حسکه در شمال شرق سوریه است.

🔹بنابراین ویدیویی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که حجم عظیمی خاک از لوله‌ای خارج می‌شود و آن را منشا گرد و غبار در ایران یا عراق یا خوزستان عنوان می‌کند، نادرست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓چند درصد مردم ایران به حجاب اعتقاد دارند؟

🔹مجید امامی دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور مدعی است: «۷۵ درصد مردم ایران به حجاب اعتقاد دارند».

🔹هیچ نظرسنجی آزاد و معتبری برای سنجش اعتقاد ایرانیان درباره حجاب انجام نشده یا اگر شده نتایج آن در دست نیست. برخی سازمان‌های مذهبی، تبلیغاتی و سیاسی جمهوری اسلامی، جسته و گریخته نظرسنجی‌هایی درباره حجاب انجام داده‌اند که نتایج آنها پراکنده‌ و بعضا ضد و نقیض است.

🔹به عنوان نمونه سازمان تبلیغات اسلامی مدعی است طبق پیمایش‌هایی که انجام داده حدود ۹۰ درصد مردم ایران «اساسا به حجاب اعتقاد دارند». مقام‌های انتظامی به تحقیقاتی اشاره می‌کنند که نشان می‌دهد ۷۰ درصد زنان ایرانی به حجاب اعتقاد دارند. از آن‌سو مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی به نتایج نظرسنجی‌های رسمی اشاره می‌کند که در آن گفته شده بیش از ۷۰ درصد ایرانیان حجاب شرعی را رعایت نمی‌کنند.

🔹نتایج نظرسنجی‌های رسمی در جمهوری اسلامی به دلیل وجود تعارض منافع حکومتی برای دفاع از حجاب و حجاب اجباری معتبر نیستند.

🔹مقام‌های جمهوری اسلامی، به خصوص افراد وابسته به نهادها و رسانه‌های محافطه‌کار سیاسی، مذهبی و تبلیغاتی، بارها از وضعیت حجاب در جامعه انتقاد و اظهار نگرانی کرده‌اند. این نگرانی در شرایطی که گفته می‌شود ۷۰ تا ۹۰ درصد ایرانیان به حجاب اعتقاد دارند؛ سوال‌برانگیز است.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه این ادعای دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور را که «۷۵ درصد مردم ایران به حجاب اعتقاد دارند» بی‌اعتبار می‌داند و به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
🗞شماره یازدهم از مجموعه مقالات «#نشر_اکاذیب» و نگاهی به اخبار مربوط به درستی‌سنجی و مبارزه با اطلاعات نادرست در جهان منتشر شد.

✅در این شماره می‌خوانید:

🔹چند درصد از حساب‌های کاربری توییتر «نا‌معتبر» هستند؟ و اینکه چرا شمارش حساب‌های نامعتبر توییتری کار پیچیده‌ای است؟

🔹آبله‌میمون و اطلاعات نادرست؛ جواب این سوالات را می‌خوانید که آیا آبله میمون یک ویروس آزمایشگاهی است؟ آیا آبله میمون از عوارض واکسن آسترازنکا است؟ و اینکه آیا واکسن آبله مرغون در برابر آبله میمون موثر است؟

🔹کاوشگر «کنجکاوی» و غار مریخی، قیمت بالای بنزین در غرب و شایعات بی پایان راجع به آن و یک ویدیو گمراه‌کننده از سخنان مدیرعامل فایزر از دیگر بخش‌های نشر اکاذیب این هفته است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓در هفته‌های گذشته شایعات زیادی درباره ارتباط آبله میمون با همجنس‌گرایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده. این شایعات پایه و اساس علمی ندارند.

🔹آبله میمون یک بیماری ویروسی است که از حیوان به انسان و از انسان به انسان منتقل شود. دست‌زدن به گوشت شکاری که به این بیماری مبتلا بوده، لمس اشیای آلوده، خراش از طریق حیوانات، ذرات معلق در هوا و ارتباط نزدیک با فرد آلوده، برخی از راه‌های انتقال این ویروس است.

🔹آبله میمون یک بیماری آمیزشی نیست و نحوه گرایش و عادات جنسی افراد، تاثیری در انتقال آن ندارد. هر کسی که در معرض این ویروس قرار بگیرد و شرایط مساعدی میزبانی داشته باشد، ممکن است مبتلا شود.

🔹یکی از دلایلی که به این شایعه دامن زد، یکی از گزارش‌های سازمان بهداشت جهانی است که در آن گفته شده موارد ابتلا، بیشتر و نه به طور خاص، در میان مردانی مشاهده شده که با مردان رابطه جنسی داشته‌اند. این گزارش صراحتا توضیح داده این بیماری مختص افراد همجنس‌گرا نیست.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که بیماری آبله میمون آمیزشی است و مختص همجنس‌گرایان، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Audio
🎙حامی مالی در قید حیات نیست

🔹در این قسمت از پادکست فکت‌نامه، درباره موضوعات مختلفی صحبت می‌کنیم. ابتدا کمی درباره «وبینار آموزشی فکت‌نامه» که جمعه ۱۳ و ۲۰ خرداد برگزار می‌شود توضیح می‌دهیم و از متروپل آبادان و مستند جدید فکت‌نامه با نام «خامنه‌ای و توطئه کرونا» صحبت خواهیم کرد.

🔹در ادامه به فکت‌چک بازی فوتبال ایران و کانادا، ویروس جعلی فان‌وکس و همچنین وضعیت امنیت غذایی در ایران خواهیم پرداخت و پس از آن به سراغ یکی از سوژه‌های مهم روز یعنی فیلم سینمایی «عنکبوت مقدس» خواهیم رفت؛ فیلمی که روزنامه کیهان ادعا می‌کند حامی مالی صهیونیست دارد در حالی که این شخص چند سالی است از دنیا رفته است.

🔹دو شایعه درباره اسرائیل یعنی شایعه فروش زنان در پاساژهای این کشور و شایعه موظف بودن خانواده‌های اسرائیلی به داشتن چهار فرزند نیز در این قسمت، مرور می‌شوند.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
❓وزیر اقتصاد می‌گوید: «هم‌اکنون برخی اقلام در کشورهایی مثل سوئد و انگلیس، به یک معنا، جیره‌بندی شده‌اند.» صحبت خاندوزی در مورد کمبود مواد غذایی در کشورهای دیگر از جمله اروپا در شرایطی است که به گفته او ایران مشکلی از بابت کمبود کالاهای اساسی ندارد.

🔹در زمان طرح این ادعا، ما نشانه‌ای مبنی بر کمبود قطعی مواد غذایی، یا جیره‌بندی طولانی پیدا نکردیم. اما در ماه‌های گذشته گزارش‌هایی درباره جیره‌بندی برخی مواد غذایی، مانند روغن در برخی فروشگاه‌های مواد غذایی در اروپا منتشر شد.

🔹این جیره‌بندی‌ها دستورالعمل دولت‌های ملی یا محلی نبوده و به طور موقت با تصمیم برخی فروشگاه‌ها اجرا شده‌اند. دلیل این تصمیم، نه کمبود عرضه، بلکه مدیریت افزایش تقاضا به دلیل نگرانی از کمبود احتمالی مواد غذایی در آینده به دلیل جنگ اوکراین عنوان شد.

🔹دوره جیره‌بندی‌‌ها عمدتا مربوط به هفته‌های آغازین جنگ روسیه و اوکراین است. در همان زمان هم مواد غذایی در برخی از فروشگاه‌ها به صورت نامحدود عرضه می‌شد.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این گفته وزیر اقتصاد نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
📶 نقش و سهم شرکت‌هایی مانند ابر آروان در قطع اینترنت

🔹پویا پیرحسینلو، مدیرعامل ابرآروان مدعی است: «شرکت‌های ابری نقشی در محدودیت اینترنت ندارند.» او می‌گوید ساختار فیلترینگ ایران طوری است که حکومت می‌تواند اینترنت را کاملا قطع کند اما دسترسی به گروهی از سرویس‌دهندگان مشخص (لیست سفید) خارجی (یا ایرانی که سرورهایی در خارج دارند) را باز بگذارد. بنابراین توسعه زیرساخت‌های ابری تغییری در این «هزینه قطع اینترنت» نمی‌دهد.»

🔹توسعه زیرساخت‌های ابری، یکی از خدمات پایه شبکه ملی اطلاعات است که به گفته ابوالحسن فیروزآبادی بعد از وقایع آبان ۱۳۹۸ از سوی رهبر جمهوری اسلامی ایران ابلاغ و به دولت تکلیف شده است.

🔹پروژه ابر ایران، قراردادی است که پس از این ابلاغیه، توسط سازمان فناوری اطلاعات ایران با دو کنسرسیوم اپراتور ابر شمالی (آسیاتک، ژرف‌نگر، ابرزس) و اپراتور ابر جنوبی (فناپ و ابرآروان) در زمستان ۱۳۹۹ بسته شده است.

🔹یکی از اهداف رسمی شبکه ملی اطلاعات آماده‌سازی شبکه برای شرایط قطع اینترنت جهانی است. در متن سند ملزومات شبکه ملی اطلاعات به وضوح به «امکان مدیریت مستقل در شرایط جدایی شبکه از اینترنت جهانی» اشاره شده است.

🔹با این حساب روشن است سطح مشارکت ابرآروان، در لایه «خدمات پایه شبکه ملی اطلاعات» تعریف شده که متفاوت از فعالیت‌ سایر استارتاپ‌ها و شرکت‌هایی مانند اسنپ، دیجی‌کالا و… است که از سرورها یا دیتاسنترهای داخلی استفاده می‌کنند.

🔹بدیهی است شرکت‌های ابری که در لایه‌های بالاتر اینترنت قراردارند، نقش مستقیمی در قطع اینترنت ندارند، اما حوزه فعالیت این شرکت‌ها توسعه زیرساخت‌هایی است که امکان فعالیت شبکه ملی اطلاعات را هنگام قطع اینترنت فراهم و هزینه‌های اجتماعی اقتصادی این کار را برای جمهوری اسلامی کم می‌کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh
✅چرایی و چگونگی انتشار اخبار جعلی
✅راه‌های شناخت و تشخیص اخبار جعلی
✅راستی‌آزمایی آنچه در فضای مجازی می‌بینیم

💻 فکت‌نامه در یک وبینار آموزشی رایگان با همکاری موسسه پوینتر به این موضوعات می‌پردازد.

🕰 زمان: جمعه ۲۰ خرداد ۱۴۰۱ ساعت۹ شب به وقت تهران


✅ @Factnameh
❓شرکت رایانه‌ای ابر آروان، ارائه‌دهنده سرویس‌های ابری (Cloud) در ایران، در ماه‌های گذشته یکی از سوژه‌های خبری در فضای مجازی بود. شرکتی که با اتهام همکاری در محدودسازی اینترنت روبروست و مسئولانش، این اتهام را رد می‌کنند.

🔹بررسی می‌کنیم که نقش ابرآروان در محدودیت اینترنت در ایران چیست و فعالیت و خدماتی که این شرکت ارائه می‌کند در چه بخشی از حکمرانی فضای مجازی در ایران قرار دارد.

🔹از شایعه جیره‌بندی شدن مواد غذایی در اروپا و اینکه چرا گمراه‌کننده است، می‌گوییم.

🔹ویدئوی تمیز کردن مدفوع که منتسب به مقبره آیت‌الله خمینی است، تصویری از یک آخوند که گفته می‌شود در حال تدریس ریاضیات در اروپاست و ویدئوهایی که ادعا می‌شود در حال تولید گرد و خاک عمدی در مرزهای ایران هستند، سه فکت‌چک تصویری این هفته‌اند.

🔹به شایعه ارتباط آبله میمون با همجنس‌گرایی و میزان اعتقاد مردم ایران به حجاب نیز می‌پردازیم.


🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
📚ادعای گمراه‌کننده وزیر علوم درباره رتبه علمی ایران در دنیا

🔹محمدعلی زلفی‌گل، وزیر علوم می‌گوید: «رتبه علمی ایران در دنیا پانزدهم است».

🔹این اولین بار نیست که مقام‌های جمهوری اسلامی با استناد به تعداد مقالات علمی تولید شده در ایران چنین ادعایی را مطرح می‌کنند.

🔹گزارش‌های موسسه Scimago Journal & Country Ranking نشان می‌دهد ایران در سال ۲۰۲۱ با تولید بیش از ۷۷ هزار مقاله، در میان ۲۳۲ کشور در رتبه پانزدهم قرار دارد، اما این همه واقعیت نیست.

🔹اگر در همین رده‌بندی شاخص‌های کیفی مانند نسبت استناد به هر مقاله (citations per document) و همین طور H-index که نشانگر بهره‌وری و تاثیرگذاری دانشمندان را در نظر بگیریم، رتبه ایران به ۸۳ و ۴۰ سقوط می‌کند.

🔹وضعیت ایران از نظر سایر شاخص‌های علمی تعریف چندانی ندارد. نام هیچ کدام از دانشگاه‌های ایران در میان هزار دانشگاه برتر دنیا در سال ۲۰۲۱ به چشم نمی‌خورد.

🔹تعداد محققان ایرانی به ازای هر یک میلیون نفر جمعیت ۶۷۹ نفر برآورد شده، حال آنکه این رقم در کشوری مثل دانمارک به ۷ هزار و ۳۱۰ محقق و در آمریکا به ۴ هزار و ۲۰۵ محقق می‌رسد.

🔹سهم تحقیق و توسعه از تولید ناخالص داخلی ایران چیزی بیش از ۰/۳ درصد نیست که یک دهم کشورهای توسعه یافته است.

🔹رتبه نوآوری ایران در سال ۲۰۲۱ به رتبه ‌۶۰ دنیا و چهارم منطقه پس از اسرائیل، امارات و ترکیه رسیده ولی کماکان تا رسیدن به ۱۵ کشور اول علمی جهان و کشور اول منطقه فاصله دارد.

🔹در یک دهه گذشته حجم تولید مقالات علمی در ایران رشد چشمگیری داشته است، اما ابهام‌های زیادی درباره کیفیت مقالات وجود دارد.

🔹از یکسو بازار غیررسمی خرید و فروش پایان‌نامه و مقالات علمی در ایران رونق چشمگیری دارد، از سوی دیگر تعداد مقالات نمایه شده توسط استادان دانشگاه‌ در ایران ابهام‌های جدی درباره کیفیت مقالات به وجود می‌آورد. بر اساس داده‌های سامانه علم‌سنجی اعضای هیات علمی، در طول یک سال تنها به اسم یکی از اعضای هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی ۱۰۹ مقاله ثبت شده است.

🔹بر اساس اطلاعات موجود در همین سامانه، وزیر پیشین بهداشت ایران در در زمان وزارتش، در طول یک سال در تولید و انتشار ۵۴ مقاله علمی مشارکت داشته است.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این گفته وزیر علوم ایران که «رتبه علمی ایران در دنیا پانزدهم است» نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
✅چرایی و چگونگی انتشار اخبار جعلی
✅راه‌های شناخت و تشخیص اخبار جعلی
✅راستی‌آزمایی آنچه در فضای مجازی می‌بینیم

💻 فکت‌نامه در یک وبینار آموزشی رایگان با همکاری موسسه پوینتر به این موضوعات می‌پردازد.

🕰زمان: ۲۰خرداد ۱۴۰۱ ساعت۹ شب به وقت تهران

🔗لینک جلسه:
https://us02web.zoom.us/j/89047739212
❓نقل قول گمراه‌کننده از نخست‌وزیر اسرائیل: رژیم اسرائیل به فروپاشی نزدیک می‌شود

🔹برخی خبرگزاری‌های ایران به نقل از نخست‌وزیر اسرائیل نوشته‌اند: «رژیم اسرائیل به فروپاشی نزدیک می‌شود.»

🔹این گزاره برداشت «گمراه‌کننده» از نامه سرگشاده هفته گذشته نفتالی بنت است.

🔹آقای بنت در این نامه از حزب اپوزیسیون به رهبری نتانیاهو انتقاد کرده و نسبت به خطر سقوط دولت و برگزاری انتخابات دوباره در این کشور اظهار نگرانی کرده است.

🔹موضوع این نامه فروپاشی رژیم اسرائیل نیست، بلکه صحبت درباره احتمال برگزاری مجدد انتخابات و روی کار آمدن دوباره بنیامین نتانیاهو است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Audio
❓شرکت رایانه‌ای ابر آروان، ارائه‌دهنده سرویس‌های ابری (Cloud) در ایران، در ماه‌های گذشته یکی از سوژه‌های خبری در فضای مجازی بود. شرکتی که با اتهام همکاری در محدودسازی اینترنت روبروست و مسئولانش، این اتهام را رد می‌کنند.

🔹بررسی می‌کنیم که نقش ابرآروان در محدودیت اینترنت در ایران چیست و فعالیت و خدماتی که این شرکت ارائه می‌کند در چه بخشی از حکمرانی فضای مجازی در ایران قرار دارد.

🔹از شایعه جیره‌بندی شدن مواد غذایی در اروپا و اینکه چرا گمراه‌کننده است، می‌گوییم.

🔹ویدئوی تمیز کردن مدفوع که منتسب به مقبره آیت‌الله خمینی است، تصویری از یک آخوند که گفته می‌شود در حال تدریس ریاضیات در اروپاست و ویدئوهایی که ادعا می‌شود در حال تولید گرد و خاک عمدی در مرزهای ایران هستند، سه فکت‌چک تصویری این هفته‌اند.

🔹به شایعه ارتباط آبله میمون با همجنس‌گرایی و میزان اعتقاد مردم ایران به حجاب نیز می‌پردازیم.


🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
❓آیا بانک پاسارگاد متعلق به ستاد اجرایی فرمان امام است؟

🔹در اپیزود شماره ۶۳ پادکست فکت‌نامه گفته شده: «فناپ وابسته به بانک پاسارگاد است که وابسته به ستاد اجرایی فرمان امام است.»

🔹درباره صحت این گفته به ما تذکر دادند. موضوع را در یک مقاله جداگانه بررسی کردیم.

🔹هیچ کدام از سهام‌داران عمده پاسارگاد ارتباط مستقیم حقوقی با ستاد اجرایی فرمان امام ندارند. ممکن است در لایه‌های پیچیده ارتباطاتی باشد، اما روی کاغذ اثری از این ارتباط دیده نمی‌شود.
ستاد اجرایی فرمان امام رسما سهام‌دار عمده بانک‌های دیگری مثل پارسیان و کارآفرین است.

🔹خبرگزاری فارس دست کم ۲بار در سال‌های‌۹۵ و۹۶ بانک پاسارگاد را «زیرمجموعه ستاد اجرایی فرمان امام» معرفی کرده است. این عبارت‌ها بعد از انتشار از روی سایت فارس حذف شده‌اند.

🔹در سال‌های اخیر حضور سجاد مخبر، فرزند رئیس ستاد در سطوح بالای مدیریتی هلدینگ‌های پاسارگاد نیز خبرساز شده.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
🦠روز بدون فوتی کرونا در ایران؛ فکت‌هایی که باید بدانیم

🔹مقامات رسمی جمهوری اسلامی در روز ۱۲ خرداد ۱۴۰۱ در ایران کسی بر اثر ابتلا به کووید۱۹ از دنیا نرفته است. این خبر بازتاب زیادی در رسانه‌ها داشت.

🔹وزیر بهداشت، نمایندگان مجلس و رسانه‌های وابسته به حکومت، این موفقیت را یک توفیق و دستاورد خواندند و آن را نشانه توانایی رهبر، دولت و نظام جمهوری اسلام دانستند. اما در این میان چند نکته وجود دارد.

🔹تنها در روز ۱۲ خرداد آمار رسمی تعداد مرگ و میر کرونا در ایران صفر شده است، طبق گزارش‌های رسمی در فاصله ۱۳ تا ۲۳ خرداد ۱۴۰۱ بیش از ۳۰ نفر جان خود را بر اثر کرونا از دست داده‌اند.

🔹نگاهی به وضعیت تلفات کرونا در ایران نشان می‌دهد اوج مرگ‌ومیرها هر سال در سه دوره بوده است؛ فروردین، مرداد و آذر سال ۹۹ و همچنین اردیبهشت، شهریور و اسفند ۱۴۰۰ جزو پیک‌های مرگ‌ومیر کرونا در ایران است.

🔹بسیاری از کارشناسان و حتی برخی از مسئولان در جمهوری اسلامی، انتقادهایی را به عملکرد جمهوری اسلامی در مواجهه با کرونا مطرح کرده‌اند.

🔹تئوری‌های توطئه رهبر جمهوری اسلامی، آمارهای نادرست درباره تلفات و ابتلا، سیاست‌های مبهم در اعمال محدودیت در زمینه منع پروازها و تعطیلی ادارات و مدارس و قرنطینه‌ مقطعی، تامین کیت‌های تشخیص، ممنوعیت واردات برخی واکسن‌ها و همچنین انتقادهایی در زمینه نحوه تامین، تولید و واردات واکسن‌های کرونا بخشی از مهم‌ترین انتقادها هستند.

🔹مقایسه وضعیت مدیریت کرونا در ایران با سایر کشورها، نیازمند پژوهشی گسترده است که در آن متغیرهای زیادی بررسی و تحلیل شود. اما شاخص دانشگاه آکسفورد که در آن میزان سخت‌گیری کشورها در مواجهه با همه‌گیری کرونا مشخص می‌شود، یکی از ابزارهایی است که با قرار دادن آن در کنار بقیه آمارها و شاخص‌ها می‌توان تصویر واضح‌تری از وضعیت کشورها در مواجهه با این بیماری ترسیم کرد.

🔹بر اساس این شاخص ایران در زمانی که اکثر کشورهای توسعه‌یافته مقررات سختگیرانه‌ای اعمال می‌کردند، به نسبت سخت‌گیری کمتری دارد و در زمان کاهش سختگیری‌ها در دنیا، شاخص سخت‌گیری در ایران بالاتر است.

🔹تا زمان نوشته شدن این گزارش بر اساس آمارهای رسمی بیش از ۱۴۱ هزار نفر در ایران جان خود را بر اثر کرونا از دست داده‌اند. از این جهت ایران دوازدهمین کشور دنیا با بالاترین آمار مرگ و میر است.

🔹بیش از ۱۵۰ میلیون دوز واکسن کرونا در کشور تزریق شده است. طبق آمار رسمی ۷۸ درصد ایرانیان دست کم یک دوز واکسن زده‌اند و ۷۰ درصد به طور کامل واکسینه شده‌اند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓آیا حضور نظامیان در سفارت‌خانه سایر کشورها و دیدار با سفرای خارجی امری معمول است؟

🔹خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا) روز سه شنبه ۷ خرداد ۱۴۰۱ در گزارشی تصویری از برگزاری جشن روز ملی روسیه در سفارتخانه این کشور در تهران خبر داد.

🔹انتشار عکس جمعی از پرسنل نیروی‌های مسلح جمهوری اسلامی که در معیت وزیر نفت ایران، در این مراسم شرکت کرده و در صف انتظار برای تبریک به سفیر این کشور ایستاده بودند، بازتاب گسترده‌ و منفی‌ای در رسانه‌های داخلی و خارجی فارسی‌زبان داشت.

🔹بلافاصله خبرگزاری‌های داخلی از جمله همشهری آنلاین با انتشار گزارشی از برگزاری جشن پیروزی انقلاب اسلامی در سفارتخانه ایران در مسکو پرداخته و با اشاره به حضور نیروهای مسلح روسیه، آن را امری دیپلماتیک و متقابل عنوان کردند. بنابراین این پرسش که: «آیا حضور نظامیان در سفارت‌خانه سایر کشورها و دیدار با سفرای خارجی امری معمول است؟» مورد توجه ما قرار گرفت.

🔹بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد که روابط سفرا با نظامیان بخشی از وظایف سفیر و وابستگان نظامی سفارت‌خانه‌هاست. حضور نظامیان در مراسمی که در سفارتخانه‌ها برگزار می‌شود امری غیرمعمول نیست و محدود به ایران و روسیه هم نیست.

🔹آنچه در عکس منتشر شده می‌تواند خارج از عرف دیپلماتیک تلقی شود، تعداد زیاد نیروهای نظامی شرکت کننده در این عکس است، حال آنکه در همین گزارش ایرنا نیز روشن است که تنها نظامیان ایرانی شرکت نداشته، بلکه نظامیانی از سایر سفارتخانه‌ها نیز در این مراسم حضور داشته‌اند.

🔹در مراسم مشابهی نیز که در سال‌های گذشته در سفارت ایران در مسکو برگزار شد حضور چهره‌های نظامی ثبت شده است.

🔹حضور افسران نظامی در سفارتخانه‌ها در همه جای دنیا معمول است و عکس‌های متعدد از حضور نظامیان در سفارتخانه‌های خارجی وجود دارد که نشان می‌دهد بخشی از کار سفارتخانه‌ها توسعه روابط نظامی و مبادلات نظامی است.

🔹انتخاب میهمانان مراسم رسمی، پوشش، نحوه پذیرایی و برگزاری مراسم بخشی از وظایف رئیس تشریفات سفارت و رئیس تشریفات وزارت امور خارجه است. آنها در انجام وظایف محوله به نوع برخورد طرف مقابل دقت دارند و سعی می‌کنند رفتار متقابل باشد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
🎙نظامیان در سفارت‌خانه

🔹این هفته در اپیزود ۶۴ پادکست فکت‌نامه پیش از مرور فکت‌چک‌هایی از دیگران، ابتدا به سراغ خودمان رفتیم و جمله‌ای را فکت‌چک کردیم که هفته گذشته درباره رابطه بانک پاسارگاد با ستاد اجرایی امام گفته بودیم. یکی از مخاطبان در توییتر از ما درباره منبع این حرف سوال کرده بود و ما هم با مطالعه بیشتر درباره موضوع، ابتدا توضیح دادیم این تصور که بین این دو نهاد رابطه‌ای وجود دارد از کجا آمده و بعد هم توضیح دادیم که چرا بهتر بود با احتیاط بیشتری در این باره صحبت کنیم.

🔹سوژه دیگری که این هفته به آن پرداختیم، مساله حضور نظامیان در سفارت‌خانه‌ها بود که به بهانه انتشار یک عکس مطرح شد؛ عکسی که در آن تعدادی از نظامیان ایرانی در صفی ایستاده بودند تا با سفیر روسیه در ایران دست بدهند.

🔹دو سوژه دیگر این قسمت نیز مربوط به مدیریت کرونا در ایران و همچنین رتبه علمی ایران در جهان است.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
📊 برخی رسانه‌ها در ایران با استناد به گزارش اخیر آنکتاد (کنفرانس تجارت و توسعه ملل متحد)، از رشد ۶ درصدی سرمایه‌گذاری خارجی در ایران در سال ۲۰۲۱ خبر دادند.

🔹 آخرین گزارش آنکتاد این آمار را تایید می‌کند، اما این آمار بدون اشاره به فکت‌های دیگر می‌تواند گمراه‌کننده باشد.

🔹ایران تنها کشوری نیست که با فروکش کردن آثار اقتصادی همه‌گیری کووید سرمایه‌گذاری خارجی در آن رشد داشته. رشد ۶درصدی ایران در مقایسه با نرخ رشد ۶۴درصدی سرمایه‌گذاری کل دنیا ناچیز به نظر می‌رسد.

🔹سهم ایران از کل سرمایه‌گذاری خارجی در جهان کمتر از ۰/۱ درصد و از کل سرمایه‌گذاری خارجی در جنوب آسیا کمتر از ۳درصد است.

🔹علیرغم رشد ۶درصدی ارزش سرمایه‌گذاری خارجی سال ۲۰۲۱ همچنان کمتر از سال ۲۰۱۹ است.

🔹بالاترین میزان سرمایه‌گذاری خارجی در ایران مربوط به سال ۲۰۱۷ میلادی و بعد از برجام است. آمار سرمایه‌گذاری سال ۲۰۱۷ ایران بیش از ۵ میلیارد دلار بود که ۳/۵ برابر سرمایه‌گذاری سال ۲۰۲۱ است.

🔹میزان سرمایه‌گذاری خارجی در کشورهای امارات، عربستان و ترکیه به ترتیب ۱۵، ۱۴ و ۹ برابر ایران است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh