❗️تونل جاده سرچم اضافی نیست و کاربرد ایمنی دارد

🔹در شبکه‌های اجتماعی خبری منتشر شده مبنی بر اینکه در جاده سرچم، که تونل‌های زیادی دارد، یک تونل اضافی ساخته شده تا تعداد تونل‌ها به ۱۲تا رسیده و به‌نام دوازده امام نامگذاری شود.

🔹این شایعه اخیرا ساخته نشده و ردپای آن در شبکه‌های مجازی و سایت‌های خبری به سال ۹۶ هم می‌رسد. یک‌بار هم در سال ۹۹ یک گزارشگر من‌وتو، ویدیویی از این تونل منتشر کرد. گفته می‌شود که این تونل «امام محمد باقر» نام‌دارد.

🔹بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد که این تونل در حقیقت یک گالری است که برای جلوگیری از تاثیر رانش زمین و پدیده سنگ افت که باعث بسته‌شدن جاده می‌شود، در جاده سرچم ساخته شده و هشتمین تونل (امام رضا) این جاده از سمت اردبیل است. گالری‌ها را می‌سازند تا جلوی بسته‌شدن راه در اثر ریزش سنگ را بگیرند. طول این گالری کمتر از ۶۰ متر است.

🔹جاده سرچم، یکی از مهم‌ترین جاده‌های استان اردبیل است که محمود احمدی‌نژاد در زمان استانداری‌اش در ساخت آن نقش مهمی‌داشت و خودش در مقام ریاست جمهوری آن را افتتاح کرد. به این جاده انتقادات زیادی وارد است. تقریبا هرسال پدیده سنگ افت، چند روزی باعث بسته شدن این راه می‌شود، بنابراین ایجاد ۳ گالری در کنار ۹ تونل در این پروژه لحاظ شده‌است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ساخته‌شدن یک تونل اضافی در جاده سرچم، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓آیا ششمین گفتگوی تلویزیونی ابراهیم رئیسی با مردم در طول روز ضبط شده‌بود؟

🔹گروهی از کاربران شبکه‌های مجازی پس از پخش ششمین گفت‌وگوی تلویزیونی رئیسی با مردم در شب چهارم تیر ۱۴۰۱ با اشاره به نور تابیده شده از پنجره‌های اتاق، ادعای پخش زنده این گفت‌وگو را زیر سوال برده و مدعی شدند که این گزارش در نور روز ضبط شده است.

🔹اما بررسی‌های ما نشان می‌دهد:

1️⃣میزان نور تابیده شده از پنجره‌ها در طول این گفت‌وگوی یک ساعته ثابت و بدون تغییر بوده‌است.
2️⃣نور از پایین به پنجره‌ها تابیده شده.
3️⃣شدت و میزان نور تابیده شده از دو پنجره (پشت رئیسی و پشت مجری) که روبه‌روی هم قرار گرفته‌اند، یکسان است.
4️⃣تصاویری از مصاحبه‌های پیشین رئیسی و روحانی موجود است که نشان می‌دهد نورپردازی اتاق از طریق بازتاب نور از پنجره‌ها امری طبیعی و عادی است.

🔹این یعنی ادعای «زنده‌‌نبودن مصاحبه رئیسی با اتکا به نور تابیده شده از پنجره‌ها» نادرست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🌎 فکت‌ها و دنیای امروز؛ گزارشی از گلوبال فکت ۹ در شهر اسلو

🔹کنفرانس سالانه فکت‌چکینگ Global Fact امسال در اسلو پایتخت نروژ با حضور بیش از ۵۰۰ فکت‌چکر، روزنامه‌نگار و پژوهشگر از سراسر دنیا به میزبانی شبکه جهانی فکت‌چکینگ (International Fact-Checking Network) برگزار شد. فکت‌نامه نماینده فکت‌چکینگ فارسی‌ در این کنفرانس بود.

🔹در این گزارش می‌خوانید؛

✅درستی‌سنجی، دموکراسی و اوکراین
✅نشست جنجالی با یوتیوب و نگرانی
✅ فکت‌چکرها،فکت‌چک خودکار و آینده
✅ موسس گروه «پرنده‌ها واقعی نیستند»
✅از روسیه و اوکراین تا همه‌گیری کرونا
✅کارگاه‌های کاربردی فکت‌چکینگ
✅مهمانی شهردار اسلو
#GlobalFact9

🔹گزارش کامل ما از این همایش:

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🌈 ادعای نادرست درباره مجازات زندان برای برافراشتن پرچم رنگین‌کمان در جام‌جهانی قطر

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعایی منتشر شده مبنی بر اینکه هر کس در مسابقات جام جهانی فوتبال در قطر پرچم LGBT را بلند کند به ۶ تا ۱۱ سال زندان محکوم خواهد شد. این جمله که به نقل از «سخنگوی قطر» ذکر شده، در واقع ترجمه‌ای از یک توییت انگلیسی بوده است.

🔹هیچ مقام قطری چنین چیزی نگفته است. اخیرا ژنرال عبدالعزیز عبدالله الانصاری که مسئول امنیت هشت استادیوم قطری در زمان جام‌جهانی است، در گفت‌وگو با آسوشیتدپرس گفته بود که گرفتن این پرچم‌ها از افراد برای حفاظت از آنان در برابر حمله‌های احتمالی سایر تماشاچیان خواهد بود. او تاکید کرد که از حضور زوج‌های LGBT در قطر استقبال می‌شود و مشکلی در این باره وجود ندارد. این در حالی است که روابط مردان هم‌جنس‌خواه در این کشور جرم‌انگاری شده است.

🔹الانصاری خطاب به دگرباشان می‌گوید که اگر می‌خواهند عقاید خود را در این باره بیان کنند آن را در جامعه‌ای انجام بدهند که پذیرفته خواهد شد اما برای انجام این کار به قطر نروند و به کل یک جامعه با این کار «توهین» نکنند.

🔹در قطر رابطه جنسی مردان با یکدیگر می‌تواند تا ۳ سال زندان در پی داشته باشد، علاوه بر قانون جزایی کشور قطر که برای رابطه جنسی مردان (مسلمان و غیرمسلمان) حکم جریمه و زندان تعیین کرده، در این کشور دادگاه‌های شرعی هم وجود دارد که بر اساس آن مجازات مردان مسلمان همجنس‌گرا اعدام است، با وجود این تاکنون هیچ موردی از اجرای چنین حکمی در این کشور ثبت نشده است.

🔹با وجود همه این موارد، هیچ مقام قطری صحبتی درباره حبس ۷ تا ۱۱ سال بابت در دست داشتن پرچم رنگین‌کمانی نکرده است. بنابراین ما به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

📚 مکتب‌خانه دایر شد!

🔹از امروز تا هفته‌های آینده، در ۱۵ ویدئو انیمیشن آموزشی بعضی از روش‌های درستی‌سنجی را با هم مرور می‌کنیم. بعد از آن شما می‌توانید با ابزارها و روش‌هایی ساده نشانه‌های جعلی بودن را در اخبار، عکس‌ها و ویديوها شناسایی کنید.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙گلوبال فکت در اسلو

🔹بخش ابتدایی اپیزود ۶۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه، گزارش فرهاد از نهمین کنفرانس سالانه فکت‌چکرها در اسلوی نروژ است. او درباره مهم‌ترین اتفاق‌هایی صحبت می‌کند که در طول این کنفرانس چهار روزه مشاهده کرده است و کمی ما را با حال و هوای فکت‌چکینگ در دنیای امروز آشنا خواهد کرد.

🔹کنفرانس تلویزیونی ابراهیم رئیسی و حاشیه‌های آن، چند فکت‌چک این هفته را به خود اختصاص داده است و مرور فکت‌چک‌هایی درباره یک «تونل اضافی» در جاده سرچم به اردبیل، پوشش سخنگوی وزیر امور خارجه روسیه در تهران، مقایسه قیمت خانه در تهران و لس‌آنجلس و البته فکت‌چکی درباره پرچم‌های رنگین‌کمانی در قطر، فکت‌چک‌هایی هستند که در این قسمت آنها را مرور می‌کنیم.

🔹در پایان نیز توضیح می‌دهیم که چرا این گفته که بعد از روی کار آمدن طالبان در ایران جمعیت کودکان کار ۲۰ برابر شده است، ادعایی نادرست است.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

📚جستجوی دقیق‌تر در اینترنت: توصیه‌هایی برای "سرچ گوگل"

🔹 در اولین ویدیو و مقاله #مکتب‌خانه، درباره استفاده موثر از "سرچ گوگل" حرف می‌زنیم و اینکه چطور نتایج مرتبط و معنی‌دارِ جستجو را از نتایج نامرتبط و گمراه‌کننده تفکیک کنیم. نکاتی که ممکن است بعضی‌شان را بدانید، اما لزوما نه همه آنها را.

🔹در این ویديوی آموزشی مشخصا را‌ه‌های محدود کردن ابتدایی نتایج و فرمول‌های جستجو در گوگل را با ذکر مثال‌هایی مرور می‌کنیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

📊تورم فعلی در خیلی از کشورها مدت‌هاست تجربه نشده

🔹ابراهیم رئیسی می‌گوید: «خیلی از کشورهای اروپایی، خیلی از کشورهای دنیا امروز تورمی را دارند تجربه می‌کنند که هرگز تجربه نکردند.»

🔹بر اساس گزارش‌های رسمی نرخ تورم در آمریکا و اروپا به حدود ۹ درصد رسیده که بالاترین حد در چهل سال گذشته است.

🔹کشورهای توسعه یافته غربی پیش از دهه ۱۹۸۰ نیز تورم‌های دو رقمی را تجربه کرده‌اند.

🔹به جز این بقیه کشورها نیز در دهه‌های اخیر با موج‌های نسبتا بزرگ را پشت سر گذاشته‌اند که ابعاد آن بیشتر از وضعیت فعلی است.

🔹با این حساب، فکت‌نامه به این گفته ابراهیم رئیسی که «کشورهایی اروپایی و خیلی کشورها امروز تورمی را دارند تجربه می‌کنند که هرگز تجربه نکردند» نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

📊مقایسه نادرست درباره قیمت خانه در تهران، دبی و لس‌آنجلس

🔹پایگاه خبری انتخاب در گزارشی نوشته: «خانه‌های دبی و لس‌آنجلس ارزان تر از تهران است». مبنای مقایسه گزارش انتخاب قیمت واقعی املاک بدون احتساب قدرت خرید است.

🔹ممکن است قیمت موردی یک خانه خاص در تهران بیشتر از یک خانه خاص در لس‌آنجلس یا دبی باشد، اما اگر متوسط قیمت فروش املاک را در نظر بگیریم اختلاف قیمت زیادی میان قیمت ملک در تهران و این دو شهر وجود دارد.

🔹براساس گزارش بانک مرکزی در اردیبهشت سال ۱۴۰۱ یعنی کمتر از دو ماه پیش میانگین یک متر مربع واحد مسکونی در تهران ۳۶ میلیون و ۳۵۰ هزار تومان (حدود ۱۲۰۰ دلار) بود.

🔹در گزارش‌های رسمی میانگین قیمت کلی خانه اعلام نمی‌شود، اما محاسبه داده‌های گزارش بانک مرکزی در اردیبهشت ۱۴۰۱ نشان می‌دهد ارزش بهای معامله ۶۰ درصد خانه‌ها کمتر از ۱۰۰ هزار دلار، ۲۰ درصد بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ هزار دلار، ۹ درصد بین بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار دلار و کمتر از ۶درصد بیش از ۳۰۰ هزار دلار است.

🔹در همین زمان میانگین قیمت واحدی‌های مسکونی فروش رفته در ماه مه ۲۰۲۲ معادل ۱/۱ میلیون دلار است. جست‌وجو در سایت‌های فروش املاک در لس‌آنجلس نشان می‌دهد ارزان‌ترین قیمت پایه برای خانه‌های ارزان‌قیمت در این شهر دست کم ۲۵۰ هزار دلار است.

🔹همچنین میانگین قیمت واحدهای مسکونی فروش رفته در دبی معادل معادل ۴۳۵ هزار دلار آمریکا است. در رده‌بندی گران‌ترین شهرهای دنیا در سال ۲۰۱۹ لس‌آنجلس در رتبه ۸ و دبی در در رتبه ۲۳ قرار دارد. اطلاعاتی درباره قیمت ملک در تهران در این رده‌بندی وجود ندارد.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این ادعای پایگاه خبری انتخاب که «خانه‌های دبی و لس‌آنجلس ارزان‌تر از تهران است» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

👩‍🔧باربی ساخت پنتاگون نیست!

🔹حسن رحیم‌پور ازغدی می‌گوید عروسک باربی ساخته پنتاگون است. بر اساس اسناد و گزارش‌هایی که درباره ساخته‌شدن عروسک باربی وجود دارد، این عروسک را یکی از مالکان کمپانی اسباب‌بازی‌سازی مَتِل (Mattel) در آمریکا ساخته است.

🔹او در سال ۱۹۵۶ در سفری که به آلمان داشته با عروسکی آلمانی آشنا می‌شود که شخصیت بزرگ‌سال دارد و آن عروسک را به آمریکا می‌آورد تا با همکاری یکی از طراحان این شرکت به نام جک رایان،‌ در سال ۱۹۵۹ عروسک باربی بر اساس آن طراحی شود.

🔹بنابراین تولید عروسک باربی هیچ ارتباطی با پنتاگون ندارد. تنها ارتباطی که می‌تواند بین عروسک باربی و پنتاگون باشد این است که جک رایان به عنوان یکی از طراحان شرکتی که عروسک باربی را طراحی کرده، در سال‌های ابتدایی کار خود در شرکتی به عنوان مهندس کار می‌کرده که کار آن شرکت، مربوط به موشک‌هایی نظامی بوده است.

🔹به دلیل اینکه هیچ نشانه‌ای مبنی بر نقش پنتاگون در ساخت عروسک باربی وجود ندارد و این ادعای بی‌اساس و عجیب نشان «شاخ‌دار» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙گلوبال فکت در اسلو

🔹بخش ابتدایی اپیزود ۶۶ پادکست هفتگی فکت‌نامه، گزارش فرهاد از نهمین کنفرانس سالانه فکت‌چکرها در اسلوی نروژ است. او درباره مهم‌ترین اتفاق‌هایی صحبت می‌کند که در طول این کنفرانس چهار روزه مشاهده کرده است و کمی ما را با حال و هوای فکت‌چکینگ در دنیای امروز آشنا خواهد کرد.

🔹کنفرانس تلویزیونی ابراهیم رئیسی و حاشیه‌های آن، چند فکت‌چک این هفته را به خود اختصاص داده است و مرور فکت‌چک‌هایی درباره یک «تونل اضافی» در جاده سرچم به اردبیل، پوشش سخنگوی وزیر امور خارجه روسیه در تهران، مقایسه قیمت خانه در تهران و لس‌آنجلس و البته فکت‌چکی درباره پرچم‌های رنگین‌کمانی در قطر، فکت‌چک‌هایی هستند که در این قسمت آنها را مرور می‌کنیم.

🔹در پایان نیز توضیح می‌دهیم که چرا این گفته که بعد از روی کار آمدن طالبان در ایران جمعیت کودکان کار ۲۰ برابر شده است، ادعایی نادرست است.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

📚 چگونه با "گوگل" گمراه می‌شویم؟

🔹فرض کنید نوشته‌هایی می‌بینید مبنی بر اینکه «زمین تخت است». به سراغ گوگل می‌روید تا ببینید باید این فرضیه را جدی گرفت یا نه. نتایج جستجو جالبند.

🔹در دومین ویدیو و مقاله #مکتب‌خانه، می‌گوییم که گاه نتایج یک جستجو در گوگل چطور می‌تواند ما را به بیراهه ببرد.

🔹روش طبقه‌بندی نتایج در گوگل به این صورت است که وقتی مطلب یا ویدیویی بیشتر دیده شود و بیشتر آن را به اشتراک بگذارند، در جستجو بالاتر می‌آید.

🔹گروه‌های افراطی، در گذشته به کرات با استفاده از همین ویژگی، به انتشار اطلاعات ساختگی یا حتی نفرت پراکنی علیه دیگران پرداخته‌اند. مثال‌های این موارد را در ویديوی دوم مکتب‌خانه ببینید.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❗️در شبکه‌های اجتماعی تصویر مشهوری از میرزا رضا کرمانی، قاتل ناصرالدین شاه منتشر شده و گفته می‌شود نگهبان میرزا رضای کرمانی، که زنجیر او را در دست دارد، پدر رضاشاه و جزو "عساکر قزاق" است.

🔹پدر رضاشاه فردی شناخته‌شده است و تبار او طبق اسناد خطی کتابخانه مجلس شورای اسلامی که در سال ۱۳۸۸ کشف شده - سندی به دست‌خط آقا بزرگ تهرانی، از فقهای شیعه و صاحب الذریعه - تا سه‌نسل قبل به دقت شناسایی شدند.

🔹یاور (سرگرد) عباسعلی داداش‌بیگ، پدر رضاشاه، در ۵ آذر ۱۲۵۶ در تهران در اثر بیماری درگذشت و سنگ قبر او در صحن آرامگاه ناصرالدین شاه واقع در باغ توتی حرم شاه عبدالعظیم قرار دارد. اما ناصرالدین شاه قاجار ۱۸ سال بعد از مرگ او در ۱۲ اردیبهشت ۱۲۷۵ ترور شد.

🔹در پاسخ به این ادعا که پدر رضا شاه از "عساکر قزاق" بوده هم باید به این نکته اشاره کرد که بریگاد قزاق (کازاک) ۲ سال بعد از مرگ عباسعلی داداش‌بیگ، پدر رضاشاه، تاسیس شد.

🔹بنابراین ادعای تصویر منسوب به پدر رضاشاه که در کنار میرزا رضای کرمانی، قاتل ناصرالدین شاه ایستاده، و زنجیر او را در دست دارد، شاخ‌دار است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

📊سرانه دانش‌آموزان اتباع خارجی در ایران

🔹مهدی فیاضی رئیس مرکز امور بین‌الملل و مدارس خارج از کشور وزارت آموزش و پرورش، مدعی است: «تنها ۱ درصد از سرانه ۵ میلیون تومانی دانش‌آموزان مهاجر در سال ۱۴۰۰ را سازمان‌های بین‌المللی جبران کردند».

🔹بررسی‌های «فکت‌نامه» نشان می‌دهد که هم سرانه دانش‌آموزان اتباع یک پنجم مبلغ ادعایی است و هم مبلغی که از طریق کمیساریای عالی پناهندگان در ایران صرف امور دانش‌آموزان اتباع می‌شود بیش از یک درصد ادعایی است.

🔹مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، سرانه دانش‌آموزان اتباع خارجی در بودجه سال ۱۴۰۰ را معادل ۹۸۵هزار تومان اعلام کرده‌است. کل دانش‌آموزان اتباع خارجی به گفته کمیساریای عالی پناهندگان و منابع دولتی حدود ۵۰۰هزار و اگر دولت ایران برای هر دانش‌آموز یک میلیون تومان هزینه کرده‌باشد، کل بودجه هزینه شده در سال ۱۴۰۰ برای دانش آموزان اتباع خارجی، حدود ۵۰۰ میلیارد تومان بوده‌است.

🔹کمیساریای عالی پناهندگان در سال ۲۰۱۹ بیش از ۱۰میلیون دلار برای اتباع خارجی در ایران صرف آموزش، سلامت، توانمندسازی، اشتغال و هزینه‌های مسکن کرده که اگر ۲۰‌درصد این مبلغ، صرف امور دانش‌آموزان شده‌باشد، با دلار ۲۵هزار تومان، حدود ۵۰ میلیارد تومان یعنی ۱۰درصد هزینه‌های دانش‌آموزان اتباع خارجی در ایران را جبران کرده‌است. ضمن اینکه سازمان جهانی غذا نیز کمک‌هایی خاص دانش آموزان اتباع خارجی در ایران ارائه کرده‌است.

🔹بنابراین، فکت نامه به ادعای مهدی فیاضی رئیس مرکز امور بین‌الملل و مدارس خارج از کشور وزارت آموزش و پرورش، مبنی بر اینکه: «تنها ۱ درصد از سرانه ۵ میلیون تومانی دانش‌آموزان مهاجر در سال ۱۴۰۰ را سازمان‌های بین‌المللی جبران کردند»، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🦠بررسی گفته‌های جفری ساکس درباره درز کووید ۱۹ از آزمایشگاه‌های آمریکایی

🔹ویدئویی در حساب کاربری «آخرین خبر» با زیرنویس فارسی منتشر شده است که در آن جفری ساکس، اقتصاددان، استاد دانشگاه کلمبیا و رئیس کمیسیون کووید۱۹ مجله معتبر Lancet در یک سخنرانی می‌گوید، به باور او کووید۱۹ از آزمایشگاه‌های ایالات متحده آمریکا به بیرون درز کرده است.

🔹این ویدئو واقعی است هر چند بخش‌هایی از آن در پستی که «آخرین خبر» منتشر کرده دیده نمی‌شود. جفری ساکس در ادامه صحبت‌های خود می‌گوید که «البته ما به طور قطعی چیزی نمی‌دانیم. من باید این را به طور کاملا واضح بگویم. اما شواهدی کافی وجود دارد که باید به آنها نگاه کنیم.»

🔹او در مقالات و مصاحبه‌های دیگری هم به این تئوری خود درباره ریشه انتشار ویروس کرونا اشاره کرده است.

🔹بنابراین او به طور خلاصه می‌گوید که به درز ویروس کرونا از آزمایشگاه‌های آمریکایی باور دارد اما معتقد است ما هنوز در این باره مطمئن نیستیم و باید تحقیقات مستقلی در این زمینه صورت بگیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

📊ادعای نادرست نماینده مجلس درباره جمعیت آمریکایی‌های فقیر

🔹موسی غضنفرآبادی، رئیس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی، ششم تیرماه ۱۴۰۱ در مراسم محوری هفته بازخوانی و افشای حقوق بشر آمریکایی در مسجد انقلاب بجنورد گفت: «هم اینک حدود ۱۰۰ میلیون نفر در آمریکا زیر خط فقر زندگی می کنند.»

🔹بر پایه آخرین داده رسمی، یعنی داده‌های آماری دفتر سرشماری ایالات متحده، در سال ۲۰۲۰ میلادی نرخ فقر در آمریکا ۱۱/۴ درصد بود که نسبت به سال ۲۰۱۹ میلادی حدود ۰/۹ واحد درصد افزایش داشته‌است.

🔹براساس برنامه نظرسنجی جامعه آمریکایی که دفتر سرشماری ایالات متحده هر سال آن را برگزاری می‌کند، جمعیت فقیر آمریکا را ۱۲/۸ درصد با خطای ۰/۱ درصدی می‌توان تخمین زد. با توجه به اینکه جمعیت فعلی ایالات متحده حدود ۳۳۳ میلیون نفر برآورد می‌شود، شمار جمعیت فقیر آمریکا با خطای ۳۳۰ هزار نفر کمتر یا بیشتر، نزدیک به ۴۲ میلیون و ۶۰۰ هزار نفر است.

🔹سایر برآوردهای تحقیقات مستقل هم عددی بسیار نزدیک به همین را نشان می‌دهند. همچنین لازم به ذکر است که خط فقر برای یک خانوار ۴ نفره آمریکایی که هر دو فرزند آنها زیر ۱۸ سال سن داشته‌ باشند، درآمد سالانه ۲۷,۴۷۹ دلار تعیین شده‌است.

🔹بنابراین ادعای غضنفرآبادی، رئیس کمیسیون حقوقی مجلس مبنی بر وجود ۱۰۰ میلیون فقیر در آمریکا، نادرست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

📊 تعداد کارتن‌خواب‌های آمریکا

🔹موسی غضنفرآبادی، رئیس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی، ششم تیرماه ۱۴۰۱ در مراسم محوری هفته بازخوانی و افشای حقوق بشر آمریکایی در مسجد انقلاب بجنورد گفت: «هم اینک حدود ۱۰۰ میلیون نفر در آمریکا زیر خط فقر زندگی می کنند و ۵۰۰ هزار نفر نیز کارتن خواب هستند.»

🔹پروژه ملی اطلاعات بی‌خانمان‌های آمریکا که نهادی غیردولتی و مردمی برای تجمیع اطلاعات و داده‌های آماری درباره بی‌خانمان‌هاست، آمار بی‌خانمان‌های ایالات متحده را در سال ۲۰۱۹ میلادی، ۵۶۷ هزار و ۷۱۵ نفر گزارش کرد. گزارش‌های وزارت مسکن و توسعه شهری ایالات متحده و وب‌سایت آلمانی «استاتیستا» هم اعداد در همین حدود و کمتر را نشان می‌دهد.

🔹با این‌ حال به دو دلیل این گفته آقای غضنفری گمراه‌کننده است. در این گزارش‌ها بی‌خانمان کسی است که دست‌کم یک شب تجربه بی‌خانمانی داشته است و تمامی بیش از ۵۵۰هزار نفر بی‌خانمان شمارش شده، الزاما کل سال بی‌خانمان نبوده‌اند.

🔹همچنین دومین ملاحظه نسبت و درصد بی‌خانمان‌های آمریکایی به کل جمعیت این کشور است. در واقع تعداد مطلق بی‌خانمان‌ها بدون اشاره به کل جمعیت وضعیت کلی اقتصادی یا فقر را بیان نمی‌کند. بی‌خانمان‌های آمریکایی کمتر از یک پانصدم از کل جمعیت ایالات متحده را تشکیل می‌دهند که رقمی ناچیز است.

🔹بنابراین ادعای غضنفرآبادی، رئیس کمیسیون حقوقی مجلس مبنی بر وجود ۵۰۰ هزار کارتن خواب در آمریکا، گمراه‌کننده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

📚منبع خبر؟ سایت «خارجی»

🔹سومین ویدیوی آموزشی #مکتبخانه منتشر شد!

🔹در این ویديو می‌بینیم که چگونه گروهی از منتشرکنندگان اخبار ساختگی در ایران، برای باورپذیر کردن آن‌ها، چنین خبرهایی را به منابع «خارجی» مستند می‌کنند؛ و عمدتا، به منابع انگلیسی زبان. در حالی که بسیاری از این «منابع»، وبسایت‌هایی جعلی هستند که با ظاهری شبیه به سایت‌های معتبر اروپایی یا آمریکایی، برای انتشار خبرهای ساختگی طراحی شده‌اند.

🔹شاید یکی از سرراست ترین راه‌های تشخیص سایت‌های تقلبی، رجوع به فهرست‌هایی باشد که برای معرفی آدرس‎های تقلبی منتشر می‌شوند. مثلا سایت‌ درستی‌سنجیِ FactCheck.org، دارای یک فهرست از سایت‌هایی است که سابقه انتشار خبر ساختگی را داشته‌اند.

🔹سایت‌های تقلبی اما بسیار بیشتر از آن هستند که بتوان آدرس تمام‌شان را در چنین فهرست‌هایی پیدا کرد. راه‌های دیگر شناسایی و دوری کردن از این سایت‌ها را به همراه مثال‌های آن در مکتب‌خانه ببینید و بخوانید.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🩺 صدرنشینی دانشگاه علوم پزشکی ایران در رده‌بندی جهانی شاخص سلامت و تندرستی

🔹دکتر مهدی مقتدایی، معاون بین‌الملل دانشگاه علوم پزشکی ایران می‌گوید: «دانشگاه علوم پزشکی ایران، در شاخص سلامت و رفاه به مردم، در نظام رتبه‌بندی بین‌المللی تایمز ۲۰۲۲، موفق به کسب رتبه برتر جهان شد.» به گفته مقتدایی در ۴ سال گذشته دانشگاه علوم پزشکی ایران در این رتبه‌بندی نخستین و برترین دانشگاه خاورمیانه بوده است ضمن اینکه این دانشگاه علاوه بر کسب رتبه برتر در شاخص سلامت و رفاه در شاخص کیفیت آموزش به جامعه نیز رتبه هفتم را کسب کرده‌است.

🔹بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد هر سه ادعای مطرح‌شده، درست است. دانشگاه علوم پزشکی ایران در شاخص سلامت و تندرستی رتبه اول و در شاخص کیفیت آموزش رتبه ۶ رتبه‌بندی تاثیر تایمز ۲۰۲۲ را کسب کرده و چهار سال است که این دانشگاه در شاخص سلامت و تندرستی دانشگاه اول خاورمیانه بوده است.

🔹مبنای امتیاز دهی در این سیستم، اطلاعاتی است که خود دانشگاه در اختیار موسسه قرار می‌دهد و در مواردی که اطلاعاتی ارائه نشده مقدار صفر وارد می‌شود.

🔹نگاهی به سیستم رتبه‌بندی تاثیر دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های آموزش عالی تایمز اطلاعاتی کاملتری از این رتبه‌بندی به دست می‌دهد از جمله اینکه:

1️⃣شاخص سلامت و تندرستی یکی از ۱۷ شاخصی است که در ۴ سال اخیر توسط تایمز بررسی شده و همچنین یکی از هدف‌های سند ۲۰۳۰ یونسکو است که پیش از این در ایران بسیار حاشیه‌ساز شده بود.

2️⃣رتبه کلی دانشگاه علوم پزشکی ایران امسال ۱۳۲ است. در رتبه‌بندی پارسال دانشگاه علوم پزشکی ایران از نظر کلی در رتبه ۳۵ قرار داشت.

🔹با این اوصاف «فکت‌نامه» به این ادعای معاون دانشگاه علوم پزشکی ایران که «دانشگاه علوم پزشکی ایران، در شاخص سلامت و رفاه در نظام رتبه‌بندی بین‌المللی تاثیر تایمز ۲۰۲۲، موفق به کسب رتبه برتر جهان شد» نشان «درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙باربی

🔹اپیزود ۶۷ پادکست هفتگی فکت‌نامه را با باربی آغاز می‌کنیم؛ عروسکی که حسن رحیم‌پور ازغدی در سخنرانی خود گفته است از سوی پنتاگون ساخته شده. توضیح می‌دهیم که چرا این گفته شاخ‌دار است و تاریخچه ساخت این عروسک را مرور خواهیم کرد.

🔹دو فکت‌چک آمریکایی دیگر هم داریم که هر دو را موسی غضنفرآبادی، نماینده مجلس ایران گفته است؛ یکی درباره آمار فقرا در آمریکا و دیگری درباره آمار بی‌خانمان‌ها در این کشور.

🔹فکت‌چک یک عکس از میرزارضای کرمانی، قاتل ناصرالدین شاه و یک ویدئو که به اشتباه ادعا می‌شود مربوط به کتک‌زدن زنان ایرانی در عراق است، فکت‌چک‌های تصویری این هفته‌اند و یک فکت‌چک کرونایی هم درباره نشت ویروس از آزمایشگاه‌های آمریکایی داریم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh