📊 چند نفر در گردهمایی ۱۰کیلومتری غدیر حضور داشتند؟

🔹رئیس پلیس راهنمایی رانندگی تهران می‌گوید ۳ میلیون نفر در گردهمایی غدیر ۱۴۰۱ در خیابان ولیعصر حضور داشته‌اند.

🔹این ادعا ممکن نیست. از نظر منطقی نمی‌توان ۳ میلیون نفر را در یک بازه چهار ساعتی در فاصله چهارراه‌ ولیعصر تا پارک‌وی جا داد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓مقایسه فرودگاه‌های بین‌المللی ایران و آلمان

🔹میثم لطیفی، معاون رئیس‌جمهوری و رئیس سازمان امور اداری و استخدامی می‌گوید: «ما در کشور ۵۰ یا ۵۴ فرودگاه داریم. آلمان ۵ فرودگاه دارد. تقریبا همه اینها (فرودگاه‌های ایران) بین‌المللی هستند.»

🔹اما آمارهای بین‌المللی نشان می‌دهد که:
بر اساس داده‌های موجود در بانک اطلاعات سازمان سیا آلمان ۵۳۹ فرودگاه دارد که ۱۰۳ فرودگاه آن در فهرست‌های بین‌المللی فرودگاه‌های تجاری ثبت شده است. از این تعداد، ۴۰ فرودگاه به خدمات روزانه حمل بار و مسافر مشغولند و با وجود اینکه ۱۶ فرودگاه آلمانی عنوان «بین‌المللی» داشته‌اند، در یک هفته گذشته از حداقل ۳۷ فرودگاه آلمانی، پروازی با مقصدی در خارج از آلمان برقرار بوده‌است.

🔹بر اساس داده‌های بانک اطلاعات سازمان سیا ایران ۳۱۹ فرودگاه دارد که ۶۴ فرودگاه آن در فهرست‌های بین‌المللی فرودگاه‌های تجاری عمومی ثبت شده است. از این تعداد، ۵۰ فرودگاه به خدمات روزانه حمل بار و مسافر مشغولند. با وجود اینکه ۱۴ فرودگاه ایرانی عنوان «بین‌المللی» داشته‌اند، در یک هفته گذشته تنها از ۱۱ فرودگاه ایرانی، پروازی با مقصدی در خارج از ایران برقرار بوده‌است.

🔹یک حساب سرانگشتی نشان می‌دهد ۲۲ درصد فرودگاه‌های عملیاتی ایران پرواز بین‌المللی دارند در حالی که این نسبت در آلمان ۹۲ درصد فرودگاه‌های عملیاتی است.

🔹بنابراین، گفته‌های لطیفی، رئیس سازمان امور اداری در مورد تعداد فرودگاه‌های ایران «درست» است، در مورد اینکه اکثر آنها بین‌المللی هستند «نادرست» است. همچنین فکت سوم در این جمله‌ او که بسیار مورد توجه عموم قرار گرفته مبنی بر اینکه آلمان ۵ فرودگاه [بین المللی] دارد، «شاخ‌دار» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🛑 اگر به خبری برخوردید که در صحت آن شک دارید و یا از موثق بودن منبع آن اطمینان ندارید، آن را از طریق بات ‌تلگرام فکت‌نامه به شناسه @Factnamehbot برای ما ارسال کنید.

✅ @Factnameh

❗️نگاهی به مجموعه درستی‌سنجی‌های فکت‌نامه با موضوع بهائیان

🔹این روزها با بازداشت تعدادی از بهائیان در ایران و تخریب چند خانه در روستای #روشنکوه ساری که گفته می‌شود متعلق به بهائیان است، هشتگ #بهائی_بودن_جرم_نیست داغ شد. فکت‌نامه پیش از این اظهاراتی از مسئولان در مورد بهائیان را فکت‌چک کرده بود که در مطلب به آنها می‌پردازیم.

🔹در سال ۹۸ جواد ظریف از فکت‌نامه بابت این اظهارنظر که «#بهایی بودن در ایران جرم نیست و کسی به خاطر باور شخصی در ایران مجرم شناخته نمی‌شود.» نشان شاخ‌دار گرفت. پیش از آن دادستان کل کشور، در یک نامه رسمی گفته‌بود: «این تشکیلات «در همه رده‌ها» غیرقانونی است».

👈🏻 در فکت‌نامه بخوانید

🔹نشان شاخ‌دار برای ابوالفضل ابوترابی نماینده مجلس که گفته بود: «بهائیان به طور سازماندهی شده در احتکار ماسک، دستکش یا اقلام بهداشتی مورد نیاز برای مقابله با #کرونا نقش دارند.»
بهائیان ایران اجازه دریافت جواز کسب و کد اقتصادی برای خرید و فروش انبوه ندارند.

👈🏻 در فکت‌نامه بخوانید

🔹حاجی‌میرزایی، وزیر وقت آموزش و پرورش، سال ۹۸: «اگر دانش آموزان بگویند پیروان ادیان دیگری به جز ادیان رسمی کشورند، این اقدام آنها تبلیغ محسوب شود، تحصیل آنها در مدارس ممنوع است».
طبق قانون اساسی، آموزش و پرورش حقی عمومی است و هیچ کس از آن مستثنی نیست.

👈🏻در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh

🎙این هفته در قسمت ۷۱ پادکست فکت‌نامه سوژه‌های مختلفی را بررسی می‌کنیم؛ ابتدا به سراغ ادعای شاخ‌داری می‌رویم که در شبکه‌های اجتماعی پخش‌شده و می‌گوید در برزیل دولت به مردم اجازه داده زورگیرها را زیر بگیرند و بکشند.

🔹در ایران، ابتدا به این ادعای نادرست می‌پردازیم که «در ایران گشت ارشاد نداریم» و سپس به سراغ آمارهایی می‌رویم که درباره تن‌فروشی در ایران وجود دارد؛ پدیده‌ای که یافتن اعداد دقیق درباره‌اش دشوار است و یکی از مسئولان ایران گفته در ایران به نسبت بقیه کشورها، صفر است.

🔹در ادامه ماجراهای مربوط به عکس نوجوانی بدون حجاب معصومه (نیلوفر) ابتکار و مدرسه انگلیسی‌زبان او در تهران را تعریف می‌کنیم و به سراغ دو فکت‌چک دیگر هم می‌رویم: یکی این ادعای نادرست که جستجوی اینترنت امن در «خیلی» از کشورها به صورت اجباری وجود دارد و دیگری اینکه تعداد فرودگاه‌های بین‌المللی ایران از آلمان بیشتر است.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓اصالت تصویر بی‌حجاب دوران نوجوانی معصومه ابتکار

🔹در شبکه‌های اجتماعی عکس دختر نوجوانی بدون حجاب اسلامی به نام «نیلوفر ابتکار» به همراه توضیحاتی به زبان انگلیسی درباره علایق او منتشر و گفته شده تصویر «معصومه ابتکار»، معاون پیشین رئیس‌جمهوری ایران است.

🔹این عکس، تصویری از یکی از صفحات سالنامه مدرسه بین‌المللی ایران‌زمین در سال ۱۳۵۵ است و فرد داخل تصویر هم معصومه ابتکار، معاون پیشین رئیس‌جمهوری ایران است.

🔹نسخه‌های متنوعی از این عکس در سایز و کیفیت‌های مختلف منتشر شده و هیچ نشانی از دستکاری در آن دیده نمی‌شود. مشخصات عکس با مشخصات معصومه ابتکار هم‌خوانی دارد و هم‌مدرسه‌های خانم ابتکار نیز اصالت آن را تایید کرده و نسخه کامل آن را برای فکت‌نامه ارسال کرده‌اند.

🔹این تصویر، اغلب به همراه تصویر دیگری از یک مهمانی مختلط، در سال‌های گذشته نیز بارها منتشر شده و در میان طیف متنوعی از کاربران شبکه‌های اجتماعی، از مخالفان جمهوری اسلامی تا کاربران «ارزشی» دست به دست شده است. تاریخ قدیمی‌ترین نسخه‌ای که ما در آرشیو توییتر پیدا کردیم به ۵ سال پیش برمی‌گردد.

🔹یکی از نویسندگان روزنامه کیهان که زیر نظر رهبر جمهوری اسلامی اداره می‌شود، مدعی است در زمان گروگانگیری سفارت آمریکا در ایران، این عکس سالنامه توسط هم‌مدرسه‌ای‌های خانم ابتکار به سفارت انگلستان داده شده و زمینه‌ساز شناسایی او شده که در زمان اشغال سفارت به نام «خواهر مری» شناخته می‌شد.

🔹او و مادرش پیش‌تر در مصاحبه‌هایی گفته‌اند «معصومه» نام شناسنامه‌ای و «نیلوفر» نام غیررسمی او در خانواده است. ابتکار بخشی از تحصیلات ابتدایی را در آمریکا گذرانده و به گفته خودش پس از بازگشت به ایران در یک «مدرسه بین‌المللی» درس خوانده است.

🔹مدرسه بین‌المللی ایران زمین در سال ۱۳۴۵ در تهران تاسیس شد و یک سال و اندی بعد از انقلاب به کار خود به عنوان یک مدرسه بین‌المللی ایرانی - آمریکایی پایان داد.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه اصالت تصویر بی‌حجاب نیلوفر [معصومه] ابتکار در سالنامه مدرسه بین‌المللی ایران‌زمین را تایید می‌کند و به آن نشان «درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

📶 ادعای شاخ‌دار درباره «گواهینامه» اینترنت در آمریکا

🔹در روزهای گذشته یک فایل صوتی از روح‌الله مومن‌نسب، رئیس گروه جبهه انقلاب اسلامی در فضای مجازی، منتشر شده که در آن می‌گوید در آمریکا برای اخذ اینترنت خانگی باید گواهینامه استفاده از اینترنت داشت.

🔹محل و زمان دقیق ضبط این فایل مشخص نیست، اما ۳ سال پیش‌ نیز، اوایل اردیبهشت ۱۳۹۸ این فایل صوتی در شبکه‌های اجتماعی خبرساز شده بود. یک بار نیز در سال ۹۶ برخی رسانه‌های داخل ایران گزارشی از صحبت‌های او با همین مضمون در جمع بسیجیان مشهد منتشر کرده بودند.

🔹مومن‌نسب منبع مشخصی برای این ادعای خود ارائه نمی‌کند و به طور مبهم به قانونی تحت عنوان «صلاحیت دسترسی» اشاره می‌کند.

🔹ما قانونی با این عنوان یا گزارش رسمی، غیررسمی، معتبر یا نیمه‌معتبری پیدا نکردیم که در آن به «گواهینامه دسترسی به اینترنت در آمریکا» اشاره شده باشد.

🔹در حال حاضر بیش از ۳۰۰ میلیون کاربر اینترنتی در آمریکا وجود دارد. اعطای گواهینامه به این جمعیت نیازمند یک سازمان‌دهی گسترده اداری است که اگر وجود داشته باشد، حتما نشانه‌های آن قابل مشاهده است.

🔹بر همین اساس فکت‌نامه ادعای مومن‌نسب درباره «گواهینامه دسترسی به اینترنت در آمریکا» را بی‌پا‌یه و اساس می‌داند و به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای شاخ‌دار معاون زنان رئیس‌جمهوری درباره «گشت ارشاد»

🔹انسیه خزعلی معاون امور زنان و خانواده رئیس‌جمهوری می‌گوید: «ما اصلا گشت ارشاد نداریم اینها پلیس امنیت اجتماعی هستند».

🔹این ادعا طبق استانداردهای فکت‌نامه «شاخ‌دار» است.

🔹«گشت‌ارشاد» چه از نظر لغوی و چه از نظر «کارکردی» یک مفهوم عینی با کارکرد مشخص است که هم در افواه عمومی و هم در سطوح رسمی حاکمیتی و رسانه‌های جمهوری اسلامی از آن استفاده می‌شود.

🔹در هفته‌های اخیر دست‌کم یک معاون رئیس‌جمهوری، یک مقام ارشد انتظامی، چند نماینده مجلس، چند امام جمعه و چند مقام دیگر برای اشاره به طرح پلیس از عبارت «گشت ارشاد» استفاده کرده‌اند.

🔹از ابتدای تاسیس جمهوری اسلامی، برخورد با زنان به دلیل نوع پوشش آنها،‌ یکی از ماموریت‌های کمیته‌های انقلاب و پس از آن نیروی انتظامی بوده است.

🔹طی سال‌ها طرح‌های برخورد با آنچه به آن «بدحجابی» و «بی‌حجابی» گفته می‌شود، اسامی مختلفی، از «جندالله» تا «گشت ارشاد» و حتی «گشت حقوق شهروندی» داشته، اما پس از تشدید برخوردها در نیمه دوم دهه ۱۳۸۰ و استقرار ون‌های نیروی انتظامی با نشان «گشت ارشاد» در فضای شهری، این عبارت به یک واژه عمومی متعارف تبدیل شد که به طور عام برای توصیف عملیات پلیس برای برخورد با شهروندان به دلیل نحوه پوشش آنها، به کار می‌رود.

🔹«فکت نامه» این گفته انسیه خزعلی معاون امور زنان و خانواده رئیس‌جمهوری را که: «ما اصلا گشت ارشاد نداریم اینها پلیس امنیت اجتماعی هستند»، به شکل واضحی خلاف واقع و سرپوش گذاشتن روی واقعیت می‌داند و به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای شاخ‌دار درباره تفکیک جنسیتی در دانشگاه‌های دنیا و تاثیر آن در رشد علمی دانشجویان

🔹محمد صالح هاشمی گلپایگانی، دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر می‌گوید: «برخی دانشگاه‌های دنیا اختلاط پسر و دختر را جدا کردند و همین باعث رشد ۱/۵ نمره‌ای میانگین معدل کل دانشجویان شد».

🔹هر دو گزاره مطرح شده در این گفته بی‌پایه و اساس‌اند؛ نه دانشگاه‌های دنیا «اختلاط پسر و دختر» را جدا کرده‌اند، نه هیچ گزارش معتبری تفکیک جنسیتی را در ارتقای تحصیلی دانشجویان موثر می‌داند.

🔹سابقه دانشگاه‌های تک‌جنسیتی در کشورهای غربی، عمدتا به قرن نوزدهم برمی‌گردد، در آمریکای شمالی تا سال ۱۹۰۰ تعداد دانشگاه‌ها و مدارس تک‌جنسیتی بیش از مدارس معمولی بود، اما بعد از قرن بیستم این روند برعکس شد. بسیاری از کالج‌ها و دانشگاه‌های تک‌جنسیتی آمریکا بعد از دهه ۱۹۶۰ درهای خود را به روی زنان و مردان باز کرده‌اند.

🔹تا آن‌جایی که ما جست‌وجو کردیم، دست‌کم در کشورهای غربی هیچ دانشگاهی وجود ندارد که برای «رشد علمی» به تفکیک جنسیتی روی بیاورد. در عوض، تحقیقات معتبری وجود دارد که نشان می‌دهد تک‌جنسیتی بودن دانشگاه‌، نه‌تنها تاثیری در رشد علمی دانشجویان ندارد بلکه از جنبه‌های مختلف ضررهایی را متوجه دانشجویان می‌کند.

🔹از میان ده‌ها تنها یک تحقیق وجود دارد که نتایج آن نشان می‌داد، دختران در دروسی که از کلیشه‌های جنسیتی مردانه تبعیت می‌کنند، در غیاب پسران، عملکرد تحصیلی بهتر داشته‌اند.

🔹با این اوصاف «فکت نامه» به این گفته محمد صالح هاشمی گلپایگانی، دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر که «برخی دانشگاه‌های دنیا اختلاط پسر و دختر را جدا کردند و همین باعث رشد ۱/۵ نمره‌ای میانگین معدل کل دانشجویان شد» نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙این هفته در قسمت ۷۱ پادکست فکت‌نامه سوژه‌های مختلفی را بررسی می‌کنیم؛ ابتدا به سراغ ادعای شاخ‌داری می‌رویم که در شبکه‌های اجتماعی پخش‌شده و می‌گوید در برزیل دولت به مردم اجازه داده زورگیرها را زیر بگیرند و بکشند.

🔹در ایران، ابتدا به این ادعای نادرست می‌پردازیم که «در ایران گشت ارشاد نداریم» و سپس به سراغ آمارهایی می‌رویم که درباره تن‌فروشی در ایران وجود دارد؛ پدیده‌ای که یافتن اعداد دقیق درباره‌اش دشوار است و یکی از مسئولان ایران گفته در ایران به نسبت بقیه کشورها، صفر است.

🔹در ادامه ماجراهای مربوط به عکس نوجوانی بدون حجاب معصومه (نیلوفر) ابتکار و مدرسه انگلیسی‌زبان او در تهران را تعریف می‌کنیم و به سراغ دو فکت‌چک دیگر هم می‌رویم: یکی این ادعای نادرست که جستجوی اینترنت امن در «خیلی» از کشورها به صورت اجباری وجود دارد و دیگری اینکه تعداد فرودگاه‌های بین‌المللی ایران از آلمان بیشتر است.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓ادعای نادرست درباره آمار کارگران جنسی در ایران

🔹فرشته روح‌افزا، عضو شورای زنان انقلاب فرهنگی می‌گوید: آمار زنان تن‌فروش ایران در مقایسه با سایر کشورها صفر است.

🔹این ادعا بی‌پایه و اساس است. بر اساس داده‌های وزارت بهداشت، جمعیت کارگران جنسی ایران در سال۱۳۹۵ بیش از ۹۱هزار نفر برآورد شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓نقل قول جعلی از آلفرد هیچکاک درباره حجاب

🔹سال‌هاست نقل قولی منسوب به آلفرد هیچکاک درباره جذابیت‌های «حجاب» و «نقاب» زنان شرقی در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌های رسمی دست به دست می‌شود:
«زنان شرقی تا چند سال پیش به خاطر حجاب و نقاب و روی بندی که به کار می‌برند خود به خود جذاب می‌نمودند و همین مساله جاذبه نیرومندی به آن‌ها داده بود. به تدریج با تلاشی که زنان این کشورها برای برابری با زنان غربی از خود نشان می‌دهند؛ حجاب و پوششی که دیروز بر زن شرقی کشیده شده بود از میان می‌رود و همراه آن از جاذبه جنسی او هم کاسته می‌شود.»

🔹منبع این نقل قول‌، کتاب «مساله حجاب» مرتضی مطهری، از نظریه‌پردازان جمهوری اسلامی است. آن طور که وبسایت آقای مطهری نوشته، منبع اصلی این نقل قول، دو مطلبی است که گفته شده پیش از انقلاب در مجله زن روز منتشر شده است.

🔹هر دو مطلب مورد اشاره مطهری در شماره‌های ۱۱۶ و ۱۳۰ زن‌روز در سال ۱۳۴۶ خورشیدی منتشر شده‌اند. یکی مجموعه‌ای از نقل قول‌های بدون منبع مردان سرشناس درباره زنان است. دومی هم مطلبی است که ادعا شده ترجمه یک مقاله هیچکاک است.

🔹در این مقاله به نقل از هیچکاک نوشته شده «زنان شرقی تا چند سال پیش به خاطر حجاب و نقاب و روی بندی که به کار می‌برند خود به خود جذاب می‌نمودند.»

🔹در این مقاله ادعایی از قول هیچکاک توصیه‌هایی برای «جذابیت بیشتر» به زنان شده؛ از جمله «رعایت و خویشتن‌داری در لباس پوشیدن» و «درک گرفتاری‌های شوهر و مشکلات اداری و زندگی او».

🔹تا آنجایی که ما گشتیم، هیچ نشانی از این مقاله و نقل قولی از هیچکاک نزدیک به این مضمون که او درباره جذابیت‌های «حجاب» و «نقاب»‌زنان شرقی صحبت کرده باشد پیدا نکردیم.

🔹کتاب‌ها و مصاحبه‌ها و نقل قول‌های زیادی از آلفرد هیچکاک در دسترس است، بعید است اظهار نظر فیلمساز مشهوری مانند هیچکاک، آن درباره موضوعی مانند «جذابیت جنسی زن شرقی» مهجور مانده و از چشم منتقدان دور مانده باشد.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه نقل قول منسوب به آلفرد هیچکاک درباره جذابیت‌های «حجاب» و «نقاب» زنان شرقی را بی‌اساس می‌اند و به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓این روزها با فرارسیدن ایام محرم در ایران بار دیگر این شایعه در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شود که سفیر انگلیس در ایران اولین کسی بود که قمه‌زنی عاشورا را در این کشور باب کرد.

🔹ما پیش‌تر این ادعا را فکت‌چک کرده و به آن نشان «شاخ‌دار» داده بودیم.

🔹تصویر پرتکراری که به همراه این شایعه منتشر می‌شود مطلقا ربطی به سفیر و سفارت انگلستان ندارد، بلکه عکسی است که یک عکاس آمریکایی در نجف گرفته و نخستین‌بار ۱۰۸ سال پیش (در سال ۱۹۱۴) در نشریه نشنال جئوگرافیک منتشر شده است.

🔹اما فراتر از اصالت عکس، ادعای مطرح‌شده نیز صحت ندارد. قمه‌زنی یک شخصیت بلندپایه دیپلماتیک، آن هم به صورت عمومی و برای تبلیغ و ترویج قمه‌زنی، پدیده‌ای نیست که از چشم مورخان، روشنفکران و روزنامه‌نگاران ایرانی بعد از مشروطه دور بماند، اما در هیچ منبع معتبر و نیمه‌معتبری اشاره‌ای به چنین چیزی نشده است.

🔹برخی منابع مورد اعتماد شیعه سابقه قمه‌زنی را به زمان صفویه نسبت می‌دهند. در دوران صفوی نفوذ بریتانیا در ایران در حدی نبود که بتوان بدعت‌گذاری در مراسم عمومی شیعیان را به آن نسبت داد.

🔹در سال‌های گذشته برخی رسانه‌ها و نظریه‌پردازان تئوری توطئه ادعاهایی درباره وجود اسنادی مبنی بر حمایت انگلیس از قمه‌زنی و بدعت‌گذاری و حتی پخش غذای نذری در سفارت بریتانیا مطرح کرده‌اند، اما ما چنین اسنادی را ندیده‌ایم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای نادرست وزیر ارتباطات درباره فعال بودن جست‌وجوی امن گوگل در بسیاری از کشورها

🔹«جست‌وجوی امن گوگل» یا به تعبیری «قفل کودک» از ماه گذشته در ایران به طور خودکار فعال و قفل شده، وزیر ارتباطات می‌گوید «کشورهای زیادی» این کار را کردند.

🔹این طور نیست. تعداد کشورهایی که گفته می‌شود وضعیتی شبیه ایران دارند کمتر از انگشتان دست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓فکت‌ها و ابهام‌ها درباره تخریب خانه بهاییان در روشنکوه

🔹تخریب خانه‌های بهائیان روستای روشنکوه چهاردانگه از توابع بخش کیاسر شهرستان ساری، در روزهای گذشته در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی خبرساز شده است.

🔹رسانه‌های رسمی جمهوری اسلامی مدعی‌اند «تخریب ساخت‌وساز غیرمجاز در روستای روشنکوه ربطی به گرایش مذهبی مردم منطقه نداشته و با هدف آزادسازی زمین‌های ملی در جنگل انجام شده‌است.»

🔹اما ابهامات و شواهدی وجود دارد که در صحت این ادعا تردید ایجاد می‌کند.

🔹تاکنون به جز ادعای مقام‌های محلی، هیچ سند، تصویر یا نقشه‌ای از تصرف اراضی ملی توسط اهالی روشنکوه ارائه نشده است.

🔹طبق قانون ملی شدن جنگل‌ها، مصوب سال ۱۳۴۱ اراضی که تا پیش از تصویب قانون در اختیار روستاییان بوده، جزو «مستثنیات» قانون است و جزو اراضی ملی نیست.

🔹بر اساس اسناد و گزارش‌هایی که از پیگیری قضایی پرونده روشنکوه از سال ۱۳۹۵ در دست است، به اسنادی مربوط به سال‌های ۱۳۵۴ و ۱۳۸۵ اشاره شده که در آنها روستای روشنکوه را جزئی از مستثنیات تعیین شده است.

🔹بررسی تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد در حالی که روستاهای مجاور گسترش زیادی پیدا کرده‌اند، دست کم در دو دهه گذشته محدوده روستای روشنکوه تغییری نکرده است.

🔹بررسی وضعیت محدوده روستا در زمان تصویب قانون ملی جنگل‌ها، نیازمند دسترسی به نقشه‌ها و تصاویر هوایی است که ظاهرا در سال ۱۳۴۵ تهیه شده. این تصاویر تاکنون به طور عمومی منتشر نشده‌اند و چنانکه در گزارش پیگیری قضایی پرونده آمده، ساکنان روستای روشنکوه از سال ۱۳۹۵ درخواست دسترسی به این نقشه‌ها را داشته‌اند.

🔹مقایسه تصاویر هوایی دو دهه گذشته از روستای روشنکوه با روستاهای اطراف نشان می‌دهد که حتی با فرض صحت ادعای تصرف اراضی ملی در ۳۰ یا ۴۰ سال گذشته، باز هم عملیات تخریب، تبعیض‌امیز است تناسبی با حجم ساخت‌وسازهای جدید ندارد.

🔹با توجه به شواهد موجود و در غیاب اسناد معتبر در اثبات ادعای رسانه‌های جمهوری اسلامی و در نظر گرفتن سابقه حکومت در برخورد تبعیض‌آمیز با بهاییان، به نظر می‌رسد آنچه در روشنکوه رخ داده، حتی اگر مبنای قانونی داشته باشد، باز هم اقدامی تبعیض‌آمیز است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

📚حباب اطلاعاتی

🔹برای گرفتار نشدن در حباب اطلاعاتی، فرمول مشخص و ثابتی وجود ندارد. ولی مهم است که حداقل از وجود این پدیده مطلع باشید.

🔹در نهمین ویدیو/مقاله #مکتبخانه می‌گوییم که چگونه می‌توانید در حد ممکن از ذخیره شدن سابقه صفحاتی که در اینترنت می‌بینید جلوگیری کنید.

🔹همچنین با مثال‌های روشنی توضیح می‌دهیم که چگونه می‌توان از بمباران شدن با مطالب ناخواسته در سرچ گوگل و شبکه‌های اجتماعی فرار کرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓این هفته در قسمت ۷۲ پادکست فکت‌نامه، ابتدا به سراغ پرونده تخریب خانه ساکنان بهایی روستای روشنکوه در مازندران می‌رویم؛ پرونده‌ای که چند ابهام مهم درباره آن وجود دارد.

🔹ما در فرایند بررسی این سوژه به عکس‌ها، سندها، مدارک قضایی، استشهادیه‌های محلی و نقشه‌هایی درباره این روستا برخوردیم که در پادکست، بیشتر درباره آنها صحبت می‌کنیم.

🔹سوژه بعدی، ادعای نادرستی است که درباره جداسازی دختر و پسر در دانشگاه‌های دنیا مطرح شده است و این گفته که چنین کاری، باعث افزایش رشد میانگین نمرات بود.

🔹فکت‌چک پایانی هم، نگاهی به یک نقل قول جعلی منسوب به آلفرد هیچکاک است؛ گفته‌ای بی‌اساس که قدیمی‌ترین منبع آن به مجله زن روز در سال ۱۳۴۶ می‌رسد و بعد از آن مرتضی مطهری در کتاب «مساله حجاب» به آن ارجاع می‌دهد. این گفته سال‌هاست به نام هیچکاک مطرح می‌شود و به تازگی نیز کانال‌های تلگرامی دوباره به سراغش رفته‌اند.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓حضور دانشمندان سرشناس در مراسم عزاداری محرم

🔹دوباره شایعه حضور «چهار دانشمند خارجی؛ یک پروفسور فرانسوی، دانشمندی اسپانیایی، یک اقتصاددان روس و فیلسوفی ایتالیایی» در مراسم عزاداری محرم در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است. ۳ سال پیش فکت‌چک کردیم و به آن نشان «شاخ‌دار» دادیم.

🔹تصویری که از این افراد منتشر شده ربطی به مراسم محرم ندارد. عکس‌ها در آبان ۹۷ با توضیح «حضور چند خارجی مسلمان در حرم امام هشتم شیعیان در مشهد» منتشر شده. در جست‌وجوی نام هیچ‌کدام از این افراد هم نشانه‌ای از سوابق خاص علمی دیده نمی‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓درباره ماهواره خیام چه می‌دانیم؟

🔹در نخستین ساعت‌های پرتاب ماهواره سنجش از دور خیام به فضا، اطلاعات ضد و نقیضی از ماهیت این پروژه و سازنده آن مطرح شد.

🔹با توجه به سابقه قبلی ایران در تولید ماهواره‌های کوچک، بسیاری تصور کردند این ماهواره «ساخت ایران» است. سکوت مقام‌های رسمی و تاکید رسانه‌های رسمی بر عباراتی مانند «ماهواره ایرانی» به این تصور عمومی دامن می‌زند.

🔹ماهواره خیام اما، ساخت روسیه است و آن طور که از شواهد و قرائن برمی‌آید تمام مراحل طراحی و ساخت آن توسط روس‌ها انجام شده است. این موضوع در روز پرتاب ماهواره توسط سفارت روسیه و یک روز بعد توسط رئیس سازمان فضایی و وزیر ارتباطات تایید شده است.

🔹آن طور که جست‌وجوهای ما نشان می‌دهد سابقه خبر سفارش ایران به روسیه برای ساخت این ماهواره به ۷ سال پیش برمی‌گردد. در سال ۱۳۹۴ برخی رسانه‌های ایرانی و روسی مانند پرس‌تی‌وی و خبرگزاری تاس از همکاری دو موسسه روسی VNIIEM و NPK Barl، برای تولید ماهواره، قطعات سنجشی، ایستگاه‌های کنترل زمین برای ایران خبر دادند.

🔹دو سال پیش نیز در یکی از جلسات استماع مجلس دوما که با حضور مقام‌های فضایی روسیه در مجلس دوما برگزار شد، بدون اشاره به نام ایران توضیحاتی درباره پروژه ۵۰۵ برای ساخت یک ماهواره سنجش از دور «برای یک کشور خارجی» ارائه شد.

🔹با توجه به ماکتی که در کنفرانس خبری سازمان فضایی ایران نشان داده‌شد، به احتمال بسیار زیاد این ماهواره نسخه بهبود‌یافته ماهواره Alpha-ES روسی است که احتمالا روی پلت‌فرم ماهواره نظامی Razbeg روسیه سوار شده‌است.

🔹با توجه به اطلاعات شرکت Barl و دوربینی که این شرکت در نمایشگاه RIF-2019 در سوچی نمایش داده، این ماهواره قابلیت تصویر برداری با وضوح ۷۳‌سانتی‌متر در هر پیکسل را دارد.

🔹سالاریه، رئیس سازمان فضایی ایران مدعی است طراحی مفهومی این ماهواره در ایران انجام شده‌است. به‌نظر می‌رسد آنچه او می‌گوید، نه طراحی مفهومی بلکه «درخواست پیشنهاد» (RFP) پروژه است. اجزای این ماهواره قبلا در موسسات Barl و VNIIEM طراحی شده و در مدل‌های روسی استفاده شده‌ است.

🔹هزینه واقعی خرید و پرتاب این ماهواره، به طور قطع مشخص نیست. سالاریه رئيس سازمان فضایی ایران می‌گوید «ساخت ماهواره‌ای خیام حدود ۴۰ تا ۵۰ میلیون دلار هزینه دارد و رقم دقیق آن فعلا برآورد نشده‌است.» بین ۴۰ تا ۵۰ میلیون دلار ۲۵درصد اختلاف وجود دارد که قابل توجه است.

🔹ابهاماتی درباره کاربرد نظامی ماهواره خیام مطرح شده است. مقام‌های ایرانی تاکنون اشاره‌ روشنی به این موضوع نکرده‌اند، اما هر تصویری که با توان تفکیک یک متر از می‌تواند کاربرد نظامی داشته باشد. مقام‌های ایرانی پیش‌تر به کاربردهای نظامی ماهواره نور-۲ با کیفیت تصویر به مراتب پایین‌تر اشاره کرده‌ و آن را یک دستاورد بزرگ نظامی نامیده‌اند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh

🗞شماره چهاردهم از مجموعه مقالات «#نشر_اکاذیب» و نگاهی به اخبار مربوط به درستی‌سنجی و مبارزه با اطلاعات نادرست در جهان منتشر شد.

✅در این شماره می‌خوانید :

🔹پیدا کردن صاحب عکسی مربوط به پیش‌ از انقلاب ۵۷

🔹 آیا قرص‌های بازجذب‌کننده سروتونین برای درمان افسردگی بی فایده هستند؟

🔹دلیل گرمایش زمین ضعیف شدن هسته‌ آن نیست

🔹آیا استفاده از ایرپاد‌های اَپل باعث آسیب مغزی می‌شود؟

🔹شایعه‌ مرگ کانر مک‌گرگور

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh