FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.25K photos
732 videos
3 files
4.26K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❓وزارت ارتباطات ایران در گزارش عملکرد یک ساله خود مدعی شد که بر اساس آمار و ارقام گزارش‌های ویسایت اسپیدتست، سرعت اینترنت در ایران حدود ده درصد افزایش یافته.

🔹این اولین بار نیست که عیسی زارع‌پور و وزارت ارتباطات سعی می‌کنند از داده‌های اسپیدتست برای تشریح وضعیت اینترنت ایران استفاده کنند. گرچه اسپیدتست یکی از منابع معتبر برای سنجش سرعت اینترنت در جهان است اما به واسطه وجود حدود ۶۰ سرور این شرکت در داخل ایران و جداسازی پهنای باند داخلی و خارجی در ایران، داده‌های این ابزار نمی‌تواند سرعت ارتباط میان کاربر ایرانی با شبکه جهانی وب را نشان دهد و به جای آن سرعت ارتباط کاربر با سرورهای موجود در ایران را نشان می‌دهد.

🔹بنابراین هرچند اعداد ذکر شده (۲۷ مگابیت بر ثانیه برای پهنای باند همراه و ۱۰ مگابیت بر ثانیه برای پهنای باند ثابت) درست است، اما این اطلاعات تنها برای ارتباطات داخل ایران است. از این رو فکت‌نامه به ادعاهای موجود در گزارش عملکرد یک ساله وزارت ارتباطات تا تیر ۱۴۰۱، مبنی بر افزایش ۲۲ درصدی سرعت اینترنت در ایران، نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓ادعای نادرست درباره کارتن‌خواب‌ها و اتوبوس‌خواب‌های تهران

🔹حسین رحیمی، رئیس پلیس تهران بزرگ می‌گوید: «در تهران کارتن‌خواب و اتوبوس‌خواب نداریم.»

🔹این گفته با اظهارات سایر مقام‌های ایرانی و گزارش‌هایی که پیش‌تر در رسانه‌های رسمی منتشر شده، همخوانی ندارد.

🔹بسیاری از رسانه‌های ایران در زمستان گذشته گزارش‌هایی درباره رواج اتوبوس‌خوابی افراد بی‌خانمان منتشر کرده‌اند. همچنین گزارشهای زیادی، درباره کارتن‌خوابی افراد بی‌خانمان و «معتادان متهاجر» در تهران منتشر شده و مقام‌های زیادی در این باره اظهار نظر کرده‌اند.

🔹از جمله می‌توان به گفته‌های خود رئیس پلیس تهران بزرگ در فروردین ماه امسال اشاره کرد که گفته بود: «در تهران حدود ۲۲ هزار معتاد متجاهر دارد و متاسفانه تا به این لحظه ظرفیت جدیدی برای نگهداری از معتادان متجاهر ایجاد نشده است.»

🔹این در حالی است که طبق آمارنامه رسمی شهرداری تهران در سال ۹۹، حدود ۳۲۰۰ بی‌خانمان و ۲۷۰۰ معتاد [متجاهر] توسط شهرداری شناسایی و بخشی از آنها به صورت موقت یا دائم اسکان داده شده‌اند.

🔹آمار یا برآورد رسمی مدونی از جمعیت افراد بی‌خانمان و معتادان «متجاهر» در دست نیست، اما مقام‌های اعدادی تا ۲۴ هزار نفر را اعلام کرده‌اند. سازمان‌های مردم‌نهاد نیز جمعیت کارتن‌خواب‌های تهران را تا ۳۵ هزار نفر تخمین می‌زنند.

🔹صرف نظر از اختلاف‌ چشمگیر آمار و برآوردهای رسمی و غیررسمی، گزارش‌ها و شواهد زیادی وجود دارند که نشان می‌دهند پدیده کارتن‌خوابی و اتوبوس‌خوابی در تهران پدیده‌ای واقعی است. از این رو فکت‌نامه به این گفته رییس‌پلیس تهران بزرگ که «در تهران کارتن‌خواب و اتوبوس‌خواب نداریم» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❓پاکسازی چاکرا در تلویزیون من‌و‌تو

🔹آنچه در این برنامه تلویزیون «من و تو» از آن به عنوان «پاکسازی چاکراها» یاد می‌شود که در آن فردی به نام آرزو مشغول «خواندن» و «پاکسازی» چاکراهای مجریان است، جایی در دنیای علم ندارد.

🔹از آنجایی که حامیان این ادعا برای بیان خود از مفاهیم علمی وام می‌گیرند در دسته شبه‌علم قرار می‌گیرد.

🔹در انواع شیوه‌های مراقبه باستانی و آیین هندوئیسم باور بر این است که در بدن هر انسان ۷ مرکز دریافت انرژی وجود دارد که به آنها چاکرا می‌گویند. تا کنون در هیچ تحقیق و پژوهش علمی معتبر و قابل استنادی، شواهدی برای وجود آنچه چاکرا خوانده می‌شود ارائه نشده است.

✅ @Factnameh
❓آمارهای گمراه‌کننده رئیسی درباره کاهش ۲۰ درصدی نرخ تورم در سال اول دولت سیزدهم

🔹ابراهیم رئیسی، در نشست خبری یک سالگی دولت سیزدهم، گفته است: نرخ تورم از شهریور پارسال تا الان نزدیک ۲۰ درصد کاهش پیدا کرده است.

🔹این گفته با گزارش‌های رسمی مرکز آمار همخوانی ندارد. داده‌های مرکز آمار نشان می‌دهد نرخ تورم نقطه به نقطه در فاصله شهریور ۱۴۰۰ تا مرداد ۱۴۰۱ بیش از ۱۰ واحد درصد افزایش پیدا کرده و نرخ تورم ۱۲ ماهه حدود ۴ واحد درصد کمتر شده است.

🔹برخی مقام‌های دولتی می‌گویند منبع گفته رئیسی گزارش‌های بانک مرکزی است. قاعدتا تا زمانی که گزارش‌های بانک مرکزی به طور عمومی منتشر نشوند، نمی‌توان درباره صحت و اعتبار آن اظهار نظر کرد.

🔹حتی به فرض صحت این آمار، برخی ابهام‌ها، استناد رئیسی به داده‌های بانک مرکزی را زیر سوال می‌برد.

🔹به طور مشخص همه اعداد و ارقام تورمی که او در سخنرانی به آنها اشاره کرده، برگرفته از داده‌های مرکز آمار است.

🔹یکی دیگر از ابهامات دامنه اختلاف آمارهای مرکز آمار با آن چیزی است که گفته شده آمار بانک مرکزی است. چنانکه اختلاف آماری ۱۴ واحد درصدی این دو نهاد در یک بازه زمانی به کمتر از یک واحد درصد می‌رسد.

🔹در حال حاضر تنها مرجع رسمی انتشار آمار تورم مرکز آمار ایران است. خود ابراهیم رئیسی هم به تازگی همه دستگاه‌های دولتی را موظف به «هماهنگی آماری» با مرکز آمار ایران کرده است.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه این ادعای رئیس‌جمهوری ایران را که «نرخ تورم از شهریور پارسال تا الان نزدیک ۲۰ درصد کاهش پیدا کرده» در بهترین حالت «گمراه‌کننده» می‌داند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓شایعه انتشار تصویر مریم میرزاخانی در کتاب‌های درسی دانش‌آموزان آمریکا

🔹در شبکه‌های اجتماعی ایران عکس دو صفحه از یک کتاب با طرحی از مریم میرزاخانی و توضیحاتی در مورد زندگی او منتشر شده که ادعا می‌شود کتاب درسی کودکان آمریکایی است و «وزارت آموزش آمریکا در راستای فرهنگ‌سازی برای دانش آموزان خود» زندگینامه خانم میرزاخانی را وارد کتابهای درسی کرده.
این ادعا درست نیست.

🔹تصویر منتشر شده، ربطی به وزارت آموزش و پرورش ندارد. این عکس صفحاتی از کتاب «داستان‌های شب برای دختران شورشی» است که توسط یک انتشارات مستقل در ایالات متحده منتشر شده است.

🔹این کتاب دو جلدی در رده کتاب‌های داستانی کودکان جای می‌گیرد و روایتگر داستان زندگی ۱۰۰ زن از سراسر دنیا است. مریم میرزاخانی هم که یکی از این ۱۰۰ زن در کنار زنانی مانند ملاله یوسف‌زی، فعال حق کودکان و زنان پاکستانی، آلیسیا آلونسو رقصنده کوبایی، منال الشریف، فعال حقوق زنان عربستانی، للا لومباردی راننده ماشین‌های مسابقه ایتالیایی و آنگ سان سوچی، سیاستمدار برمه‌ای، است.

🔹داستان‌های شب برای دختران شورشی، موفقیت‌های زیادی به دست آورده و به ۴۷ زبان ترجمه شده است، اما ارتباطی با وزارت آموزش آمریکا ندارد و جزو برنامه‌های درسی مدرسه‌های آمریکا نیست.

🔹از این رو فکت‌نامه به این شایعه که «وزارت آموزش آمریکا در کتاب‌های درسی یک بخش را به معرفی مریم میرزاخانی اختصاص داده» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❓ادعای نادرست ایرانسل و همراه اول درباره مسدود شدن ارسال پیامک کد تایید پلتفرم‌ها

🔹ایرانسل و همراه اول می‌گویند اختلال در دریافت کد تایید تلگرام و توییتر ربطی به آن‌ها ندارد و مشکل مربوط به خود پلتفرم‌ها است.

🔹این طور نیست. به نظر می‌رسد این اختلال نتیجه نوع تازه‌ای از فیلترینگ متن پیامک‌ها است که از طریق اپراتورها اعمال می‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
🎙قسمت ۷۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه، مرور مهم‌ترین فکت‌چک‌هایی ا‌ست که هفته گذشته در سایت فکت‌نامه منتشر کردیم.

🔹ابتدا ادعاهای نادرست ابراهیم رئیسی را درباره وضعیت تورم در ایران بررسی می‌کنیم و پس از آن به سوژه‌ای می‌پردازیم که مربوط به مصاحبه فرح پهلوی، شهبانوی سابق ایران است؛ او در این مصاحبه گفته اگر در ایران قانون مشروطه وجود داشت، ولایتعهدی بعد از پسرش، به نور پهلوی، نوه او می‌رسید؛ گفته‌ای که مطابق با متن قانون مشروطه نیست.

🔹فکت‌چک‌هایی درباره ادعای پاک‌سازی چاکراها، ادعای نادرست درباره یک ویدئو که گفته می‌شود مربوط به زائران ایرانی در عراق است و شایعه چاپ مطلبی درباره مریم میرزاخانی در کتاب‌های درسی آمریکا، سه فکت‌چک کوتاهی هستند که در پادکست این هفته درباره‌شان صحبت می‌کنیم.

🔹در بخش پایانی پادکست هم کمی درباره سرعت اینترنت در ایران و وضعیت کارتن‌خوابی در تهران صحبت می‌کنیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❓ادعای نادرست درباره کارتن‌خواب‌ها و اتوبوس‌خواب‌های تهران

🔹فرمانده انتظامی تهران بزرگ: در تهران کارتن‌خواب و اتوبوس‌خواب نداریم.

🔹این گفته حتی با اظهارات چند ماه پیش خود او همخوانی ندارد. آمار قطعی از جمعیت بی‌خانمان‌های پایتخت در دست نیست، اما طبق برآوردها جمعیت این افراد در تهران بیش از ۲۰هزار نفر است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
🗞شماره پانزدهم از مجموعه مقالات «#نشر_اکاذیب» و نگاهی به اخبار مربوط به درستی‌سنجی و مبارزه با اطلاعات نادرست در جهان منتشر شد.

✅در این شماره می‌خوانید:

🔹شبکه‌های اجتماعی به نفع روسیه؛ چرا ممنوعیت فعالیت رسانه‌های روسی در غرب نتوانست ترویج انتشار اطلاعات نادرست را محدود کند؟
🔹پلتفرم جمع‌سپاری که امکان درستی‌سنجی سریع را به فکت‌چکرها می‌دهد
🔹فکت‌هایی درباره طرح بخشودگی وام دانشجویی در آمریکا
🔹آیا اینستاگرام موقعیت مکانی کاربران را بدون اجازه آن‌ها لو می‌دهد؟
🔹درستی‌سنجی یک ادعا درباره مرد ایرانی در کعبه

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓«پادمان‌ها» چیست و ابهام‌ها درباره ابعاد نظامی پرونده هسته‌ای ایران چقدر جدی است؟

🔹در هفته‌های گذشته، در گیر و دار مذاکرات احیای برجام، اختلاف نظر درباره مساله «پادمان‌ها» زیاد مطرح شده است. ایران مصرانه خواستار حل و فصل مساله «پادمان‌ها» در توافق احتمالی است. ابراهیم رئیسی می‌گوید: «وقتی حرف از مذاکره است، باید تمامی موضوعات پادمانی حل‌وفصل شود. بدون حل‌وفصل مسائل پادمانی، سخن از توافق معنا ندارد.»

🔹از سوی دیگر رافائل گروسی، دبیر کل آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای می‌گوید: «قطعا بدون دریافت پاسخ معتبر از ایران، پرونده تحقیقات را نمی‌بندم… این ایده که ما به صورت سیاسی تحقیقات‌مان را متوقف کنیم، برایمان غیر قابل‌قبول است.»

🔴اما پادمان‌ها چیستند؟

🔹مقررات پادمان‌ها، مجموعه تعهدات کشورهای امضا کننده معاهده عدم اشاعه سلاح‌های هسته‌ای است که نشان‌دهنده «تایید پایبندی آن کشور به تعهدات خود در قبال این پیمان با هدف جلوگیری از تبدیل مصارف صلح‌آمیز انرژی هسته‌ای به استفاده‌های تسلیحاتی هسته‌ای یا ابزارهای انفجاری هسته‌ای» است.

🔹تا آنجایی که گزارش‌های آژانس نشان می‌هد، محور مسايل پادمان‌های سوالات آژانس درباره چهار مکان است:

🔹یک، انبار اتمی تورقوز آباد: در این مکان، تجهیزات باقی‌مانده از پروژه آماد (ساخت ۵ کلاهک هسته‌ای) مخفی شده‌بود. آژانس می‌گوید در این مکان ایزوتوپ‌هایی از اورانیوم را کشف کرده که باید از مکان ناشناخته دیگری (یک سایت هسته‌ای که هرگز آشکار نشده است) آمده‌باشند.

🔹دو، کارگاه متالورژی اورانیوم شیان لویزان: آژانس می‌گوید در این مکان، اورانیوم به‌صورت براده برای تولید دوترید اورانیوم که چاشنی بمب هسته‌ای (آغازگر نوترونی) است، تولید شده‌است.

🔹سه، کارخانه فرآوری اورانیوم تهران: در این کارگاه که در جنوب ورامین قرار دارد، سنگ اورانیوم به صورت گاز فلوراید اورانیوم در می‌آمد تا آماده غنی‌سازی در سانتریفیوژ شود. جمهوری اسلامی تا پیش از این اسناد هرگونه وجود چنین تاسیساتی را تکذیب می‌کرد. آژانس می‌گوید در این سایت که هم‌اکنون به‌صورت دامداری درآمده، اورانیوم کشف شده است.

🔹چهار، سایت تست انفجار مریوان در آباده: در شمال شهر آباده در استان فارس، انفجار چاشنی نوترونی انجام شده و آژانس می‌گوید شواهد این انفجار و آثار آن هنوز در محیط وجود دارد.

🔹جمهوری اسلامی می‌گوید ابهامات مطرح شده درباره این چهار مکان، مربوط به پیش از سال ۱۳۹۴ و توافق برجام است و طرح آنها در مذاکرات جدید موضوعیت ندارد، اما طرف مقابل می‌گوید، اسناد تازه‌ای که بعد از توافق به دست آمده، ابهامات تازه‌ای را به وجود آورده که در مذاکرات پیش از سال ۱۳۹۴ ابعاد آن برای جامعه جهانی شناخته‌شده نبود. به این معنی که کشورهای ۱+۵ تصوری از میزان پیشرفت جمهوری اسلامی در دستیابی به بمب اتم نداشتند. برای همین در آن زمان مساله پادمان‌ها و ابعاد احتمالی نظامی برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی (PMD) به صورت سیاسی جمع شد. اما اسناد آرشیو هسته‌ای علاوه بر آشکارکردن مکان‌هایی که پیش از این شناخته‌شده نبودند، تجهیزات و امکاناتی را آشکار می‌کند که احتمال نزدیک شدن جمهوری اسلامی، به تست گرم بمب اتم را تقویت می‌کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh
❓آیا نبود زیرساخت‌ها باعث افت کیفیت و سرعت اینترنت در ماه‌های اخیر شده‌؟

🔹ابراهیم رئیسی می‌گوید: مشکلات موجود در کیفیت اینترنت ایران، نتیجه عدم تکمیل زیرساخت‌ها در دولت‌های گذشته است.

🔹کاربران ایرانی در ۶ماه اول سال ۱۴۰۱ انواع متنوعی از اختلالات گسترده را در اتصال به اینترنت، تجربه کردند. اختلال سراسری ۲۶ روزه اینترنت در اردیبهشت و خرداد، کاهش پهنای باند سرویس‌های خارجی مانند اینستاگرام، قطع و اختلال در وی‌پی‌ان‌ها، فعال کردن قفل کودک و قطع شبکه اینترنت در مناطق مختلف از مهم‌ترین چالش‌های کاربران اینترنت در ایران بوده.

🔹گرچه تکمیل، نوسازی و به‌روزرسانی زیرساخت‌های سخت افزاری و نرم‌افزاری می‌تواند کیفیت اینترنت را تا حد زیادی افزایش دهد اما واقعیت این است که بخش قابل توجهی از مشکلات کاربران در ماه‌های اخیر حاصل از دستکاری‌های عمدی نهادهای مسئول در فرایند اتصال با شبکه جهانی اطلاعات است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای ابراهیم رئیسی که گفته اگر زیرساخت‌ها کامل شده‌بود امروز شاهد مشکلات در کیفیت و سرعت اینترنت نبودیم، نشان گمراه‌کننده می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓مقایسه گمراه‌کننده خبرگزاری دولت از آمار تماشاگران سینما در ایران

🔹خبرگزاری ایرنا در گزارشی مدعی است: «فروش سینماها در سال اول دولت رئیسی ۲۲۰ درصد رشد کرده است». در این گزارش مجموع فروش سینمای ایران در این سال را ۳۶۶ میلیارد تومان و تعداد کل تماشاگران را ۱۳ میلیون نفر اعلام کرده و آن را با آخرین سال دولت روحانی مقایسه کرده است.

🔹بررسی‌های «فکت نامه» نشان می‌دهد که این گزارش گمراه کننده است چراکه:

1️⃣ خبرگزاری ایرنا، وضعیت سینمای ایران را در سال اول دولت رئیسی با آخرین سال دولت روحانی مقایسه کرده که در این سال سینما به دلیل شیوع کرونا نیمه‌تعطیل بوده است.

2️⃣ سینمای ایران در ۴ سال قبل از کرونا سالانه بین ۲۲ تا ۲۸ میلیون مخاطب را جذب کرده، حال آنکه در سال اول دولت رئیسی کل تماشاگران براساس ادعای ایرنا ۱۳ میلیون نفر بوده است.

3️⃣ افزایش فروش سینما به ۳۶۶ میلیارد تومان نیز ناشی از افزایش نرخ تورم و گران شدن بلیت سینماست. در سال ۱۳۹۸ که سینمای ایران حدود ۳۰۰ میلیارد تومان فروش کرده بود، قیمت متوسط بلیت سینما حدود ۱۱ هزار تومان بوده، حال آنکه در سال ۱۴۰۰ متوسط قیمت فروش بلیت سینما ۲۲ هزار و ۸۷۸ تومان و این رقم در سال ۱۴۰۱ به طور متوسط به ۳۵ هزار تومان افزایش یافته است.

4️⃣ فروش سینمای ایران در پنج ماه اول سال ۱۴۰۱ از کاهش تعداد تماشاگران حکایت دارد. در مجموع در ۵ ماه اول سال ۱۴۰۱ حدود ۶ میلیون و ۵۵۰ هزار نفر به سینما رفته‌اند.

🔹بنابراین «فکت‌نامه» به ادعای خبرگزاری ایرنا مبنی بر اینکه «سینمای ایران در یک سال اول دولت رئیسی ۲۲۰ درصد رشد داشته»، نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد زیرا واقعیت مهمی درباره این آمار اعلام نشده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓آمار نادرست رئیسی درباره ایجاد ۹۷۰ هزار شغل در سال اول دولت سیزدهم

🔹ابراهیم رئیسی می‌گوید: از آغاز به کار دولت سیزدهم ۹۷۰ هزار شغل ایجاد شد.

🔹پیش از این چند مقام دولتی دیگر نیز درباره تحقق وعده انتخاباتی رئیسی مبنی بر ایجاد چهار میلیون شغل در دولت سیزدهم» صحبت کرده‌اند.

🔹مشخص نیست مبنای این آمار چیست، اما گزارش‌های فصلی مرکز آمار ایران نشان می‌دهند، آمار اشتغال خالص در سه فصل نخست دولت سیزدهم بیش از ۲۱ هزار شغل نیست.

🔹میانگین جمعیت شاغل در سه فصل پاییز و زمستان ۱۴۰۰ و بهار ۱۴۰۱ حدود ۲۳ میلیون و ۴۲۹ هزار نفر است. این آمار در دوره مشابه قبلی ۲۳ میلیون ۴۰۸ هزار نفر است.

🔹تحلیل و محاسبه داده‌های مرکز آمار نشان می‌دهد، در سه فصل اول دولت سیزدهم به نسبت دوره مشابه قبل حدود ۷۱۹ هزار نفر به جمعیت سن کار (بالای ۱۵ سال) اضافه شده، اما از جمعیت فعال اقتصادی حدود ۱۰ هزار نفر کم شده است.

🔹آمارهای اشتغال مربوط به تابستان ۱۴۰۱ هنوز تهیه و تدوین نشده، هیچ برآورد و محاسبه رسمی دیگری هم در دست نیست که نشان دهد، تحول بسیار بزرگی در تابستان ۱۴۰۱ ایجاد شده. از سوی دیگر اختلاف میان آمارهای ۹ ماهه و آنچه گفته شده آن‌قدر زیاد است که می‌توان با اطمینان نسبی گفت، تا پایان سال ۱۴۰۱ آمار اشتغال خالص به ۹۷۰ هزار نفر نزدیک هم نخواهد شد.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این گفته ابراهیم رئیسی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Audio
🎙قسمت ۷۵ پادکست هفتگی فکت‌نامه، مرور مهم‌ترین فکت‌چک‌هایی ا‌ست که هفته گذشته در سایت فکت‌نامه منتشر کردیم.

🔹ابتدا ادعاهای نادرست ابراهیم رئیسی را درباره وضعیت تورم در ایران بررسی می‌کنیم و پس از آن به سوژه‌ای می‌پردازیم که مربوط به مصاحبه فرح پهلوی، شهبانوی سابق ایران است؛ او در این مصاحبه گفته اگر در ایران قانون مشروطه وجود داشت، ولایتعهدی بعد از پسرش، به نور پهلوی، نوه او می‌رسید؛ گفته‌ای که مطابق با متن قانون مشروطه نیست.

🔹فکت‌چک‌هایی درباره ادعای پاک‌سازی چاکراها، ادعای نادرست درباره یک ویدئو که گفته می‌شود مربوط به زائران ایرانی در عراق است و شایعه چاپ مطلبی درباره مریم میرزاخانی در کتاب‌های درسی آمریکا، سه فکت‌چک کوتاهی هستند که در پادکست این هفته درباره‌شان صحبت می‌کنیم.

🔹در بخش پایانی پادکست هم کمی درباره سرعت اینترنت در ایران و وضعیت کارتن‌خوابی در تهران صحبت می‌کنیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❓آمارهای گمراه‌کننده رئیسی درباره کاهش ۲۰ درصدی نرخ تورم در سال اول دولت سیزدهم

🔹ابراهیم رئیسی می‌گوید: نرخ تورم از شهریور پارسال تا الان نزدیک ۲۰ درصد کم شده است.

🔹این ادعا با گزارش‌های رسمی مرکز آمار همخوانی ندارد، اما گفته شده منبع او آمارهای بانک مرکزی است که انتشار آن‌ها از سه سال پیش متوقف شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓ابراهیم رئیسی می‌گوید در یک سال گذشته در دولت او حدود ۱/۵ میلیون خانه و کسب و کار به فیبر نوری دسترسی پیدا کرده‌اند. او گزارش‌هایی که وزیر ارتباطات دو بار در ماه به دولت ارائه می‌دهد را منبع این آمار عنوان کرده‌است.

🔴 براساس آمار وزارت ارتباطات، که از سوی سازمان تنظیم مقررات (رگولاتوری) اعلام می‌شود:

🔹کل خانوار‌ها و کسب‌وکارهای تحت پوشش فیبر نوری ۱،۷۳۱،۳۳۹ است.

🔹در یک سال گذشته ۸۲۲،۲۷۱ خانوار‌ و کسب‌وکار به شبکه فیبر نوری کشور دسترسی پیدا کرده‌اند.
کل سرویس‌گیرندگان (کاربر) فیبر نوری در ایران، ۳۶۳،۷۱۸ است.

🔹در یک سال گذشته ۵۷،۲۷۲ کاربر به کاربران فیبر نوری اضافه شده‌است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای ابراهیم رئیسی مبنی بر «دسترسی ۱/۵ میلیون خانه و کسب‌و‌کار به فیبرنوری در یک سال اول دولت او» نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓ویدئوی شاخ‌دار؛ جا زدن فیلم طبخ کباب بره در فستیوال غذا به اسم جنگ اوکراین و روسیه

🔹در شبکه‌های اجتماعی ویدئوی با شرح کشتن و کباب کردن سربازان اوکراینی توسط روس‌ها منتشر شده است. این ادعا غیرواقعی و «شاخ‌دار» است.

🔹فیلم مربوط به یک فستیوال غذا در یونان با عنوان فستیوال غذای داونی (Downey Greek Food Festival) است. کباب‌های این فستیوال با روش «بره چرخان» تهیه می‌شود.

🔹کباب کردن بره‌ها به این شیوه در این فستیوال، پیش‌تر باعث توجه و تعجب و ابزار انزجار کاربران شبکه‌های اجتماعی خارج از ایران شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓ برخی کاربران موسوم به ارزشی در شبکه‌های اجتماعی شایعه کردند وزیر دادگستری فرانسه از بین ۸دوست پسر خود از یکی حامله شده و برای تعیین پدر بچه از طریق آزمایش ژنتیک این ۸نفر را به دادگاه کشاند.

🔹اولین بار نیست که برخی در ایران، با استناد به اخبار جعلی ادعاهایی منتشر می‌کنند که به قول آنها نشانه «فساد» در فرانسه و کشورهای غربی است. آنچه گفته شده سوء‌برداشت از یک خبر قدیمی است که حدود ۱۵سال پیش در نشریات عامه‌پسند اروپایی خبرساز شد.

🔹ماجرا مربوط به حواشی تولد فرزند رشیده داتی، وزیر پیشین دادگستری فرانسه است که ۱۱سال پیش از سمت خود کنار رفت.

🔹شایعه «۸دوست پسر» را نیز پدر واقعی بچه که یک میلیارد فرانسوی بوده سر زبان‌ها انداخت و پس از یک کشمکش حقوقی چند ساله، پس از آنکه وادار به انجام آزمایش دی‌ان‌ای شد، ناگزیر قبول کرد که پدر واقعی زهره، فرزند رشیده داتی است.

🔹خانم داتی اولین مقام عالی‌رتبه فرانسوی از یک خانواده مهاجر است. او در سال‌های۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ میلادی در دولت سارکوزی، دو سال وزیر دادگستری بود. فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
🎙پادمان‌ها و ابهام‌ها

🔹موضوع اصلی قسمت ۷۶ پادکست فکت‌نامه، «پادمان‌ها» و نگاهی به اصلی‌ترین ابهام‌هایی است که درباره فعالیت‌های هسته‌ای ایران وجود دارد؛ قرارگاه‌ها و سایت‌هایی که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی می‌گوید در آنها نشانه‌هایی از فعالیت‌های غیرقانونی وجود دارد و ایران هم همواره وجود این فعالیت‌ها را تکذیب کرده است.

🔹گزارش‌های گمراه‌کننده و نادرست ابراهیم رئیسی و رسانه‌های دولتی درباره عملکرد دولت هم، بخش دیگری از پادکست فکت‌نامه است. ایجاد شغل، گسترش فیبر نوری، سرعت اینترنت و زیرساخت‌ها و تماشاگران سینما از جمله این آمارها هستند.
فکت‌چک‌هایی درباره دریاچه ارومیه، ادعای کباب کردن سربازان اوکراینی و یک فکت‌چک درباره وزیر پیشین دادگستری فرانسه، دیگر سوژه‌های این هفته‌اند.

🔹در پایان هم کامنت‌های مخاطبان پادکست را مرور می‌کنیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
❓شجره‌نامه مخدوش و ادعای نادرست درباره نسب خانوادگی ملکه الیزابت دوم و پیامبر اسلام

🔹در شبکه‌های اجتماعی تصویری از یک شجره‌نامه منتشر و شایعه شده «نسب خانوادگی ملکه الیزابت به امام دوم شیعیان و پیامبر اسلام می‌رسد.»

🔹اولین بار نیست که چنین ادعایی در فضای عمومی و رسانه‌ای منتشر می‌شود. این موضوع در سال‌های گذشته حتی در رسانه‌های معتبر خارج از ایران مثل تایمز و اکونومیست نیز بازتاب داشته است.

🔹گفته می‌شود منبع این شجره‌نامه گفته‌های یک نسب‌شناس نه‌چندان معتبر غربی و مطالبی است که سال‌ها پیش در یک نشریه مراکشی منتشر شده است.

🔹نسب خانوادگی ملکه الیزابت دوم تا اوایل قرن ۱۵ میلادی کاملا روشن و مشخص است، اما درباره پیش از آن تردید و ابهام‌هایی وجود دارد.

🔹برای اعتبارسنجی این شجره‌نامه اغلب منابع غربی به ابهام‌ها درباره «زیده» که عامل ارتباط فرضی بین پادشاهی مسیحی و مسلمان اسپانیا معرفی شده، تاکید می‌کنند. اما ابهام بزرگ، نه «زیده»، بلکه نسب حاکمان مسلمان اندلس به پیامبر اسلام است که کل اعتبار شجره‌نامه را زیر سوال می‌برد.

🔹در شجره‌نامه ادعایی، نسب حاکمان مسلمان سویل به فردی به نام «نعیم اللخمی» حاکم مسلمان اندلس رسیده. نام نعیم در تاریخ ابن‌خلدون نیز ذکر شده است. ابن‌خلدون هیچ اشاره‌ای به نسبت اللخمی با خانواده پیامبر اسلام نکرده است.

🔹در سایر منابع اسلامی-عربی «موسی‌بن‌نصیر لخمی» یکی از فاتحان و اولین حاکم مسلمان سویل معرفی شده است. تبار موسی‌بن‌نصیر لخمی روشن است. در هیچ‌کدام از منابع تاریخی هم به ارتباط خانواده لخمی با فرزندان و نوادگان امام دوم شیعیان اشاره‌ای نشده است.

🔹با این اوصاف به نظر می‌رسد آنچه گفته می‌شود، بی‌پایه و اساس، و زایده ذهن و تخیل افرادی است که با کنار هم قرار اطلاعات درست و غلط، مدعی شده‌اند «نسب ملکه بریتانیا به امام دوم شیعیان و پیامبر اسلام می‌رسد.» فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh