🎙 این هفته در پادکست فکت‌نامه، از مهسا امینی صحبت می‌کنیم؛ زن جوان ۲۲ ساله‌ای که ماموران گشت ارشاد او را در تهران دستگیر کردند و ساعاتی بعد در حالی که در بازداشت بود، به کما رفت و سه روز بعد جان خود را از دست داد.

🔹ابتدا بررسی می‌کنیم که چرا ادعای نیروی انتظامی مبنی بر «مرگ ناگهانی» او، قابل استناد نیست و باید در آن تردید کرد.

🔹در ادامه، توضیح می‌دهیم که چرا ادعای فرمانده انتظامی تهران بزرگ مبنی بر اینکه لباس مهسا امینی بعد از بازداشت تغییر کرده است، ادعایی شاخ‌دار است.

🔹فکت‌چک دیگری که به آن می‌پردازیم، ادعای شاخ‌دار ابراهیم رئیسی درباره «خودجوش» بودن رعایت حجاب در ایران است.

🔹ادعای وزیر کشور را نیز که گفته بود ماموران گشت ارشاد باتون و وسیله‌ای برای ضرب‌وشتم ندارند را بررسی می‌کنیم و در پایان به سراغ ویدئوها و پست‌هایی می‌رویم که در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند و نادرستند.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🎥 ادعای نادرست رئیسی درباره کشته‌شدن زنان به دست ماموران در انگلیس

🔹رئیسی، در پاسخ به سوال درباره کشته شدن #مهسا_امینی: در انگلیس طی ۲۸ هفته ۸۰ زن توسط ماموران به قتل رسیده‌اند.

🔹این آمار کلی «قتل زنان توسط مردان» است که پارسال در گاردین منتشر شد. هیچ کدام از این موارد شباهتی به ماجرای کشته شدن مهسا امینی ندارند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای شاخ‌دار درباره هک حساب ۴۲ «میلیارد میلیارد» تومانی امام جمعه قم

🔹در شبکه‌های اجتماعی تصویری از «هک» تراکنش‌های مالی محمدرضا استادی، امام جمعه قم منتشر شده است. در این تصویر موجودی حساب ۴۲ «میلیارد میلیارد تومان» عنوان شده است.

🔹این رقم نمی‌تواند درست باشد. ۴۲ «میلیارد میلیارد تومان» حدود ۸هزار برابر کل نقدینگی ایران است.

🔹اگر معادل دلاری ۴۲ «میلیارد میلیارد تومان» را حساب کنیم، ۱۴ برابر کل تولید ناخالص داخلی جهان و ۵۷ برابر کل GDP آمریکا در سال ۲۰۲۱ است.

🔹با این حساب فکت‌نامه تصویر منتسب به «موجودی حساب ۴۲ میلیارد میلیارد تومانی امام جمعه قم» را رد می‌کند و به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای نادرست مرکز ملی فضای مجازی و حمله انانیموس به سایت‌های دولتی ایران

🔹پس از جان‌باختن مهسا امینی ۲۲ ساله در بازداشتگاه وزرا، هکرهای انانیموس که به صورت غیرمتمرکز و ناشناس فعالیت می‌کنند اعلام کردند به چند سایت مرتبط با حکومت ایران حمله کرده‌اند.

🔹پس از آن بود که «مرکز ملی فضای مجازی» در بیانیه‌ای حمله هکرهای انانیموس را به سایت‌های وابسته به دولت ایران تکذیب کرد.

🔹یکی از راه‌های بررسی اینکه به سایت حمله شده است یا نه، استفاده از سرویس‌هایی است که دسترسی به یک سایت را از کشورهای مختلف بررسی می‌کند. یکی از این سایت‌ها check-host نام دارد.

🔹بررسی ما نشان می‌دهد سایت‌های وزارت امور اقتصاد و دارایی و همچنین اپراتور همراه اول، در زمان نوشتن این گزارش نیز از دسترس خارج بوده است. شواهدی نیز وجود دارد که نشان می‌دهد سایت وزارت نفت نیز برای مدتی از دسترس خارج بوده است. این سه سایت مشخصا در بیانیه مرکز ملی فضای مجازی نام برده شده‌اند.

🔹پیش از این نیز گزارش‌هایی منتشر شده بود که نشان می‌داد درگاه ملی دولت هوشمند،‌ وب سایت دولت، مرکز تحقیقات پزشکی قانونی ایران، پایگاه اطلاع رسانی ریاست جمهوری از دسترس خارج شده بودند.

🔹فکت‌نامه نیز با توجه به این بررسی‌ها و گزارش‌ها به ادعای مرکز ملی فضای مجازی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓اخیرا، حساب‌های کاربری طرفدار جمهوری اسلامی با انتشار تصویری از صدور اعلان قرمز برای بازداشت و استرداد علی کریمی به ایران توسط پلیس بین‌الملل خبر داده‌اند.تصویر منتشر شده جعلی است و این خبر واقعیت ندارد.

1️⃣ نام علی کریمی در فهرست ایرانی‌هایی که پلیس بین‌الملل برای آنها اعلان قرمز صادر کرده، وجود ندارد.

2️⃣ صدور اعلان قرمز منوط به پیگرد قانونی فرد در کشور ارسال کننده درخواست به پلیس بین‌الملل است که تا به حال گزارشی از پیگرد کریمی توسط قوه قضائیه ارائه نشده است.

3️⃣ اعلان قرمز تنها برای مواردی همچون قتل و آدم ربایی صادر می شود که جرم انگاری آنها به طور عمومی پذیرفته شده و مطابق با قوانین بین‌المللی است.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه شایعه صدور اعلان قرمز پلیس بین‌الملل برای علی کریمی را رد می‌کند به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓درباره کشته شدن حدیث نجفی در اعتراضات کرج چه می‌دانیم؟

🔹در روزهای گذشته خبر کشته شدن حدیث نجفی، از سوی برخی کاربران و همچنین برخی رسانه‌های داخلی و هواداران جمهوری اسلامی مورد تردید قرار گرفته است.

🔹حدیث نجفی، زن ۲۲ ساله اهل مهرشهر کرج بود که بر اساس شواهد و قرائن، روز ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ در اعتراضات به کشته شدن مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد، هدف گلوله ماموران انتظامی - امنیتی قرار گرفت و جان باخت.

🔹خبر کشته شدن اولین بار اکانت توییتری مهدی حاجتی، فعال سیاسی همان روز در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد. روایت‌هایی که از محل و زمان وقوع حادثه کشته شدن او ارائه شده، با گزارش‌هایی که از ناآرامی‌های مهرشهر مخابره شده همخوانی دارد.

🔹علاوه بر این خانواده حدیث در روزهای گذشته تصاویری از از جمله؛ شناسنامه (با مهر فوت)، اعلامیه ترحیم، گواهی فوت، برگه دادگستری، مدرک پزشکی قانونی، مدارک مربوط به بهشت سکینه و سنگ مزار او منتشر کرده‌اند که در تایید کشته شدن او بر اثر تیراندازی ماموران است.

🔹به نظر می‌رسد اصلی‌ترین دلیل تردیدهایی که درباره ماجرای حدیث به وجود آمده، ویدئوی مشهوری است که سه روز بعد از حادثه به اسم او در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد.

🔹این ویدئو که در کانون توجه عمومی قرار گرفت از پشت سر زنی که موهایش را می‌بندد و به اعتراضات می‌پیوندد.

🔹تاریخ این ویدئو دو روز بعد از تیراندازی به حدیث نجفی است، اما شایعه شد فیلم حدیث نجفی را پیش از کشته شدن به تصویر کشیده است.

🔹مطمئن نیستیم این شایعه اولین بار کجا و توسط چه کسانی مطرح شده، اما قدیمی‌ترین چیزی که ما پیدا کردیم توییت کاربری به نام شبنم مددزاده است که به نظر می‌رسد از اعضا یا هواداران سازمان مجاهدین خلق است.

🔹این شایعه بعد از انتشار توسط خبرنگاران سرشناس از جمله مسیح علی‌نژاد، در کانون توجه کاربران در شبکه‌های اجتماعی قرار گرفت. حتی خانواده حدیث نجفی هم آن را تایید کردند، اما به فاصله دو روز بعد از طرح این شایعه ی‌بی‌سی فارسی ویدئوی دیگری منتشر کرد که نشان می‌داد زن مو بسته حدیث نجفی نیست.

🔹بعد از مشخص شدن ماجرا خانواده حدیث طی مصاحبه هایی با رادیو زمانه و همچنین در اکانت اینستاگرام خود تاکید کردند که به دلیل شباهت زن مو بسته به حدیث دچار اشتباه شدند.

🔹انتشار ویدئوهایی از پخش نوحه سر مزار حدیث و انتشار برخی مطالب از سوی خانواده حدیث باعث افزایش تردید‌ها، درباره اصل خبر کشتن حدیث شد.

🔹تحقیقات فکت‌نامه، بعد از بازخوانی آنچه تاکنون در این باره منتشر شده نشان می‌دهد، اگرچه ویدئوی وایرال شده متعلق به حدیث نجفی نیست، اما اصل ماجرا -یعنی کشته شدن او به دست نیروهای امنیتی- به نظر درست می‌رسد و دلیل یا سندی در رد آن ارائه نشده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎥 ادعای شاخ‌دار رئیسی درباره نهادینه بودن مردم‌سالاری در ایران

🔹ابراهیم رئیسی در سازمان ملل: مردم‌سالاری به صورت فراگیر در ساختار جمهوری اسلامی نهادینه و به رویه‌ی اساسی نظام تبدیل شده.

🔹این حرف خلاف واقعیت است؛ انتخابات گزینشی، جلوگیری از فعالیت رسانه‌ آزاد و سرکوب اعتراض‌ها روال جاری در جمهوری اسلامی است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

❓نگاهی بر کارزار چندرسانه‌ای #دولت_مردم در حمایت از دولت سیزدهم

🔹هرچند موضوع این مقاله بررسی یک نمونه موردی از الگوی کارزارهای سازمان‌یافته‌ گروه‌های موسوم به «ارزشی» در توییتر بود اما مشابه این الگو را می‌توان در سایر کارزارهای بزرگ و کوچک هواداران جمهوری اسلامی در شبکه‌های اجتماعی مشاهده و ردیابی کرد.

🔹همزمان با سالگرد تشکیل دولت سیزدهم، همزمان با فعالیت‌های رسانه‌ای دولت کارزار سازمان‌یافته‌ای با هشتگ #دولت_مردم در شبکه‌های اجتماعی به راه افتاد. سایت Trendsmap تنها در هفته نخست شهریور ۱۴۰۱ بیش از ۱۰۰ هزار فعالیت را در توییتر (توییت، ریپلای و ریتوییت) با هشتگ #دولت_مردم ثبت کرده است. در نقطه اوج این کارزار (سوم شهریور) تعداد توییت‌های منتشر شده در این کارزار به ۲۴۰ توییت بر دقیقه نیز رسیده است؛ ۴ توییت در ثانیه!

🔹حجم فعالیت‌های کارزار #دولت_مردم در توییتر بیش از پنج برابر حجم فعالیت‌های یک هفته‌ای کارزار انتقادی #دریاچه_ارومیه است که تقریبا همزمان انجام شده‌اند. هشتگ‌های انشعابی کارزار #دولت_مردم به جز یک هشتگ (مرتبط با درگذشت محمدعلی ناصری از روحانیون هوادار حکومت) بقیه در حمایت از دولت بوده‌اند.

🔹بررسی سابقه فعالیت‌های اخیر حساب‌های کاربری که بیشترین فعالیت را در کارزار #دولت_مردم داشته‌اند، نشان می‌دهد این حساب‌ها در کارزارهای، سیاسی و مذهبی مشابهی در حمایت از علی خامنه‌ای و اربعین نیز فعالیت داشته‌اند. تحلیل داده‌های نزدیک چهار هزار کاربری که در فاصله چهارم تا هشتم شهریور ماه در کارزار #دولت_مردم مشارکت داشته‌اند، نشان می‌دهد عملکرد این کارزار در یک شبکه تقریبا بسته انجام شده است. تحلیل داده‌ها نشان می‌دهد بیش از یک چهارم این حساب‌های کاربری در چهار ماه گذشته ساخته شده‌اند.

🔹تحلیل‌های ابزار Botometer نشان می‌دهد حساب‌های کاربری «تاپ‌توییتر» که در مرکز گروه‌های این کارزار قرار دارند، عمدتا حساب‌های نامعتبرند. حساب‌های نامعتبر به آن دسته از حساب‌هایی گفته می‌شوند که با استفاده از اتوماسیون، کنترل انسانی و یا هر دو سعی در تاثیرگذاری غیر ارگانیک بر چرخه‌ اطلاعات از طریق انتشار حجم بسیار زیاد از مطالب حول یک هشتگ خاص و برای ترویج که پیام مشخص دارند. برخی از این حساب‌ها بعد از پایان کارزار غیرفعال شده‌اند.

🔹مشاهدات ما از کارزارهای توییتری مرتبط با حکومت ایران در ماه‌های گذشته نشان از استفاده گسترده‌ی حساب‌های کاربری مرتبط با حکومت ایران از عباراتی مانند «اللهم عجل لولیک الفرج» یا از کلمات کلیدی همچون «آتش به اختیار»، «سرباز ولایت»، «شهید سلیمانی»، «افسر جنگ نرم» در قسمت بیو حساب کاربری دارد.

🔹تحلیل محتوا نشان می‌دهد، در این کارزار بعضا از محتواهایی استفاده شده که پیش‌تر از سوی فکت‌نامه درستی‌سنجی شده و نشان‌های «نادرست» و «گمراه‌کننده» گرفته‌اند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh

🎥 خبرگزاری تسنیم می‌گوید: حمله هکرهای ناشناس به جمهوری اسلامی با اسرائیل مرتبط است.

🔹 این ادعا بی‌پایه و اساس است. هکرهای ناشناس یک گروه مشخص نیست، مجموعه‌ای از هکرهای داوطلب با ملیت‌های مختلف است که سابقه حمله به بسیاری کشورها از جمله اسرائیل دارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh

🎙اعتراضات سراسری

🔹این هفته در پادکست فکت‌نامه، از اعتراضات ایران می‌گوییم و در ابتدا توضیح می‌دهیم که چرا در این روزها که صدها و خبر و ادعا منتشر می‌شود،‌ اهمیت درستی‌سنجی و همچنین نشر خبرهای درست، بیشتر از همیشه است.

🔹از ادعای شاخ‌دار ابراهیم رئیسی درباره وضعیت مردم‌سالاری در ایران می‌گوییم و دو پرونده مهم این هفته را مرور می‌کنیم؛ پروژه اینترنت ماهواره‌ای استارلینک و همچنین پرونده حدیث نجفی، دختر جوانی که در کرج جان خود را بر اثر شلیک ماموران از دست داده است.

🔹در ادامه به سراغ اسناد مربوط به حضور آمبولانس در خدمت ماموران می‌رویم و از ادعای نادرستی می‌گوییم که می‌گوید علی کریمی تحت تعقیب پلیس بین‌المللی است.
سه فکت‌چک درباره هکرهای انانیموس هم داریم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓ادعای شاخدار برقراری دموکراسی کامل در ایران

🔹حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری‌ اسلامی ایران مدعی است: «در ایران دموکراسی کامل وجود دارد». فکت‌نامه این ادعا را بررسی و آن را فاقد هرگونه مبنای قابل دفاع می‌داند. بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد:

🔹ایران در ایندکس دموکراسی ۲۰۲۱ که توسط اکونومیست منتشر شده، در میان ۱۳ کشور دنیا با کمترین نسبت دموکراسی قرار گرفته و کشوری استبدادی شناخته شده است. این گزارش حتی قائل به وجود شبه دموکراسی در ایران نیست و ایران را کشوری استبدادی می‌داند.

🔹نمره ایران در شاخص آزادی شامل حقوق سیاسی و آزادی‌های مدنی ۱۴ از ۱۰۰ و در شاخص آزادی اینترنت ۱۶ از ۱۰۰ و در ردیف کشورهای غیر آزاد ارزیابی شده است.

🔹هیچ یک از اصول و ارزش‌های دموکراسی در ایران رعایت نمی‌شود:
- انتخابات آزاد، سالم و عادلانه نیست؛
- حاکمیت قانون وجود ندارد؛ (حتی بسیاری از اصول قانون اساسی مثل حق آزادی تجمعات به رسمیت شناخته نمی‌شود).
- شفافیت وجود ندارد؛
- نظام سیاسی کارآمد نیست؛
- حقوق اقلیت‌ها به رسمیت شناخته نمی‌شود؛
- رسانه‌ها دولتی و یا توسط دولت کنترل شدید می‌شوند؛
- قوه قضاییه مستقل نیست و زیر نظر رهبر ایران اداره می‌شود؛
- جامعه مدنی ضعیف و مشارکت سیاسی پایین است
تفکیک قوا وجود ندارد و همه قوا زیر نظر ولی فقیه اداره می‌شوند.

🔹بنابراین «فکت‌نامه» به ادعای حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه جمهوری‌ اسلامی ایران مبنی بر اینکه: «در ایران دموکراسی کامل وجود دارد» نشان «شاخدار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

❓اعتراضات سراسری در ایران و تصاویر نادرست

🔹 در روزهایی که شهرهای مختلف در ایران درگیر اعتراض‌ها بود، ویدیوهای زیادی از خشونت‌ها و درگیری‌ها در خیابان منتشر شد که از شواهد و جزئیات مشخص بود که مربوط به درگیری‌های اخیر است.

🔹 اما در این میان، ویدیوهایی نیز در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که نادرست بودند. همچنین عکس‌ها و خبرهای نادرستی نیز در میان انبوه عکس‌ها و خبرهای درست، توجه بسیاری از کاربران شبکه‌های اجتماعی را به خود جلب کرده است. چند مثال:

1️⃣ ویدئویی که با عنوان «زدن تیر خلاص به یک معترض در کرج» منتشر شده جدید نیست و مربوط به سال ۱۴۰۰ است.

2️⃣ توییت پربازدیدی که در آن یک پراید سفید به سمت ماموران گاردی حمله می‌کند، مربوط به وقایع سال ۱۳۹۶ در جریان درگیری نیروهای انتظامی با دراویش گنابادی در تهران است.

3️⃣ ویدئویی که با توضیح شوخی/جدی «نیروهای هاگواترز» منتشر شده و درگیری بین دو گروه را نشان می‌دهد، مربوط به ایران نیست. این ویدئو درگیری دو گروه در جاکارتا پایتخت اندونزی را نشان می‌دهد.

4️⃣ ویدیویی که با عنوان «رقص یک پدر کرد بر مزار فرزندش» در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود، ارتباطی با ایران و کردها ندارد و بخشی از سریال تلویزیونی Ata Ocağı است متعلق به کشور آذربایجان که در سال ۲۰۱۸ پخش شده.

5️⃣ تصویر ساختگی از مجله تایم در شبکه‌های اجتماعی پخش شده که در آن مهسا امینی، به عنوان چهره سال این مجله معرفی شده است. مجله تایم چنین طرح جلدی ندارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

❓استفاده از کودکان به عنوان نیروی امنیتی-انتظامی در ایران

🔹بعضی از کاربران شبکه‌های اجتماعی فارسی زبان در ایران با انتشار عکس‌ها و ویدیوهایی مدعی شدند که جمهوری اسلامی در تظاهرات اخیر از کودکان به عنوان نیروی سرکوب در خیابان استفاده کرده است.

🔹جستجوی معکوس و بررسی عکس‌ها حکایت از آن دارد که این تصاویر مربوط به روزهای اخیر بوده و جعلی یا دستکاری شده نیستند.

🔹در عکس‌ها و فیلم‌ها کودکان و نوجوانان اغلب یونیفرمی که معمولا برای بسیج دانش‌آموزی استفاده می‌شود را به تن دارند و گاه با لباس شخصی هستند و دارای باتون، سپر، کلاه‌خود هستند.

🔹جمهوری اسلامی هیچ گاه دادن آموزش نظامی به کودکان را کتمان نکرده و بسیج‌های دانش‌آموزی گزارش‌ها و ویدیوهای متعددی از «آماده‌سازی بسیجیان برای نبرد» منتشر کرده‌اند.

🔹بسیج دانش‌آموزی سازمانی است در سال ۱۳۶۹ با ابلاغ علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی و توصیف او با عنوان «قاعده هرم ارتش بیست میلیونی» شکل گرفت. در سال ۱۳۷۵ برای آن قانون مصوب شد و به صورت شبکه‌ای در مدارس، مساجد و پایگاه‌های بسیج فعال است.

🔹شرکت دادن کودکان در درگیری‌های نظامی خلاف قوانین بین‌المللی و کنوانسیون‌های حقوق کودکان است.

🔹بنابراین ادعای «استفاده نیروهای امنیتی-انتظامی جمهوری اسلامی از کودکان» درست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

❓ابهام‌ها درباره اصالت «گزارش» دادسرا درباره نحوه کشته شدن مهسا امینی

🔹 گروه هکری «عدالت علی» اخیرا تصویر نامه‌ای سه صفحه‌ای را منتشر کرده که در آن، دادیار دادسرای جرایم اخلاقی، جزئیات کشته شدن مهسا امینی و برخورد سر او به جدول، هنگام سوار شدن به ون را گزارش کرده است.

🔹در شبکه‌های اجتماعی درباره اصالت این نامه تردیدها و ابهام‌هایی مطرح شده است. این ابهام‌ها اگرچه در محتوا و فرم این نامه سوال‌برانگیزند، اما نمی‌توان با استناد به آنها، اصالت نامه را به طور قطعی زیر سوال برد.

🔹 آنچه در این نامه گفته شده، با روایت برادر مهسا و سایر روایت‌های که به نقل از شاهدان مطرح شده همخوانی ندارد. تا قبل از انتشار این این نامه کسی به ضرب و شتم و برخورد سر مهسا به جدول پیش از سوار شدن به ون گشت ارشاد اشاره‌ای نکرده است.

🔹تا الان نقطه کور، وقایع احتمالی است که داخل ون و هنگام انتقال به بازداشتگاه وزرا است. برخی هم درباره احتمال ضرب و شتم در داخل بازداشتگاه و لحظاتی که در دوربین مداربسته به تصویر کشیده نشده صحبت کرده‌اند.

🔹در نامه منتشر شده، ساعت ورود مهسا به بازداشتگاه گشت ارشاد بعد از غروب آفتاب است، در حالی که بررسی تصاویر دوربین مداربسته نشان می‌دهد، او پیش از غروب آفتاب در وزرا حاضر بوده است.

🔹نویسنده نامه برای توصیف وضعیت مهسا هم از واژه «زندگی نباتی» و هم از واژه «متوفی» استفاده کرده است.

🔹با این حال هر کدام از این ابهام‌ها می‌تواند توضیحاتی داشته باشد که ماجرا را روشن کند. روایت برادر مهسا در ارتباطی که با رسانه‌ها داشته، بسیار کوتاه است. در این روایت به درگیری خود او با ماموران هنگام سوار کردن مهسا به ون اشاره شده، در حالی که ممکن است، جزئیات به دلایل مختلف از قلم افتاده باشند.

🔹وجود اشتباه در انتخاب واژه‌ها یا اعلام زمان تقریبی، در گزارش اولیه غیر طبیعی نیست.

🔹از سوی دیگر برخی ابهامات هم درباره فرم و ظاهر نامه مطرح شده است. برخی به نداشتن سربرگ و مهر و امضا اشاره کرده‌اند، برخی هم به شباهت زیاد خط تا و چین و چروک‌های ریز صفحات نامه اشاره کرده‌اند که با تغییر سطح نور قابل مشاهده است.

🔹این شباهت، عجیب به نظر می‌رسد و محتمل است نتیجه گذاشتن کلمات روی یک بک‌گراند ثابت، اما باز هم نمی‌توان با استناد به این شباهت اصالت نامه را به طور قطع رد کرد.

🔹اثر تا خوردن سه صفحه کاغذ در شرایطی که صفحات به طور کامل روی هم منطبق باشند و بعد از روی آنها نسخه کپی تهیه شده باشد، غیرممکن نیست، به علاوه اینکه تفاوت سطح نور صفحات، تفاوت‌های جزئی در جزئیات و تغییر شکل حروف در محل خط تا نشان می‌دهد، حتی اگر جعلی اتفاق افتاده باشد، دقت آن بسیار بالا بوده است.

🔹گروه عدالت علی در یک سال گذشته، دست به افشاگری و انتشار اسناد زیادی کرده است که در صحت آنها تردیدی وارد نشده. این بار البته گفته شده، نامه از طریق منابعی در قوه قضائیه به دست این گروه رسیده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

❓ آیا اینترنت ماهواره‌ای استارلینک در دسترس ایرانیان است؟

🔹روز اول مهر ۱۴۰۱، با اعلام برخی معافیت‌های تحریمی برای شرکت‌های حوزه فناوری از سوی وزارت خزانه‌داری ایالات متحده توییتی از وزیر خارجه آمریکا، ایلان ماسک مدیرعامل شرکت اسپیس‌اکس، صاحب پروژه اینترنت ماهواره‌ای استارلینک در توییتی کوتاه نوشت: «فعال کردن استارلینک…».

🔹دو روز بعد کریم سجادپور، تحلیل‌گر مسائل ایران-آمریکا در موسسه کارنگی نوشت: «با ایلان ماسک درباره استارلینک در ایران حرف زدم … استارلینک اکنون در ایران فعال شده‌است… اگر کسی بتواند ترمینال‌ها را وارد ایران کند، کار خواهد کرد.»

🔹در هر لحظه تقریبا بین ۱۵ تا ۲۰ ماهواره استارلینک در بالای ایران هستند. اما در کشورهای اطراف ایران تاکنون هیچ ایستگاه زمینی راه‌اندازی نشده‌است هرچند غیر از افغانستان، همه همسایه‌های ایران در لیست «به‌زودی…» (Coming Soon) استارلینک قرار دارند.

🔹نیمی از ماهواره‌های استارلینک از نسل ۱ (بدون ارتباطات لیزری) و نیمی‌دیگر از نسل ۱/۵ (با ارتباطات لیزری) هستند بنابراین می‌توان انتظار داشت که در هر لحظه به‌تعداد کافی از ماهواره‌هایی که توان برقراری ارتباطات لیزری را دارند، برای پوشش ایران، در بالای سر کشور باشد.

🔹در روش ارتباطات نوری (لیزری) نیازی نیست همه ماهواره‌ها به زمین متصل باشند، بلکه ماهواره‌ها می‌توانند با یکدیگر از طریق اتصال لیزری، اطلاعات را رد و بدل کنند و ماهواره‌ای که بالای یک ایستگاه زمینی است، این اطلاعات را به زمین منتقل می‌کند.

🔹اتصالات لیزری ماهواره‌های استارلینک، فعال نشده‌است، اما آزمایش شده و موفقیت‌آمیز بوده‌است. بنابراین ممکن است این ارتباطات در مرحله بعدی آزمایش، برای مردم ایران تست شود. تلاش‌های گروهی از فعالان ایرانی نزدیک به اسپیس‌اکس در کالیفرنیا این شائبه را به‌وجود آورده‌است که ممکن است با‌توجه به وضعیت ایران، این تست با توجه به شرایط امنیتی، در سکوت خبری از سوی این شرکت در حال انجام باشد. چنین موضوعی، مستقلا قابلیت تایید و راستی‌آزمایی ندارد.

🔹ممکن است چند هزار دستگاه ترمینال استارلینک وارد کشور شود. این تعداد دستگاه به‌هیچ‌وجه نمی‌تواند جایگزین شبکه اینترنت ایران با بیش از ۲۰ میلیون کاربر ثابت و ۵۰ میلیون کاربر همراه شود. بلکه می‌تواند در شرایط بحرانی مانند اعتراضات مدنی که جمهوری اسلامی، ارتباطات اینترنتی را با اختلال مواجه کرده یا به‌کلی قطع می کند، یک راه ارتباطی جایگزین و موقت برای ارتباط با دنیای آزاد را فراهم کند.

🔹تامین چند میلیون دستگاه برای پاسخگویی به نیاز اینترنتی کاربران، نیازمند سازمان عظیمی برای لجستیک و تدارکات است که فعلا در داخل کشور مهیا نیست.

🔹احتمالا غیر از صدور بیانیه و اخطار، عواقب حقوقی بین‌المللی خاصی، دامنگیر طرفین نخواهد شد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید


✅ @Factnameh

🎙اعتراضات سراسری

🔹این هفته در پادکست فکت‌نامه، از اعتراضات ایران می‌گوییم و در ابتدا توضیح می‌دهیم که چرا در این روزها که صدها و خبر و ادعا منتشر می‌شود،‌ اهمیت درستی‌سنجی و همچنین نشر خبرهای درست، بیشتر از همیشه است.

🔹از ادعای شاخ‌دار ابراهیم رئیسی درباره وضعیت مردم‌سالاری در ایران می‌گوییم و دو پرونده مهم این هفته را مرور می‌کنیم؛ پروژه اینترنت ماهواره‌ای استارلینک و همچنین پرونده حدیث نجفی، دختر جوانی که در کرج جان خود را بر اثر شلیک ماموران از دست داده است.

🔹در ادامه به سراغ اسناد مربوط به حضور آمبولانس در خدمت ماموران می‌رویم و از ادعای نادرستی می‌گوییم که می‌گوید علی کریمی تحت تعقیب پلیس بین‌المللی است.
سه فکت‌چک درباره هکرهای انانیموس هم داریم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓ آیا اینترنت ماهواره‌ای استارلینک در دسترس ایرانیان است؟

🔹بعد از توییت ایلان ماسک درباره راه‌اندازی اینترنت ماهواره‌‌ای استارلینک برای ایران، این شبهه به وجود آمد که به زودی می‌توان از آن استفاده کرد.

🔹اینترنت ماهواره‌ای نیازمند دیش، رسیور و ایستگاه‌های زمینی یا ارتباط لیزری است که اکنون در ایران وجود ندارند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید


✅ @Factnameh

❓ادعای نادرست لغو عضویت ایران در شورای حکام ITU به‌خاطر فیلترینگ

🔹ادعای اینکه « جمهوری اسلامی را به‌خاطر فیلترینگ از شورای حکام اتحادیه بین‌المللی مخابرات بیرون کردند» روز دوشنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۱ در شبکه های اجتماعی منتشر شد.

🔹در این روز انتخابات شورای اتحادیه جهانی مخابرات برگزار شد. آسیا ۱۳ کرسی از ۴۶ کرسی این شورا را دارد.

🔹در این دوره ۱۶ کشور نامزد شده‌بودند که جمهوری اسلامی رای تنها ۹۱ کشور از ۱۹۳ کشور عضو را داشت و در رتبه پانزدهم قرار گرفت.

🔹جمهوری اسلامی ایران در دور قبل در این انتخابات شرکت کرده‌بود و با ۱۴۶ رای صاحب یک کرسی بود.

🔹بنابراین ادعای اخراج جمهوری اسلامی از شورای اتحادیه بین‌المللی مخابرات به‌خاطر فیلترینگ، نادرست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

🎙این هفته در فکت‌نامه، به سراغ سوژه‌هایی می‌رویم که همه آنها به نوعی مربوط به اعتراض‌های سراسری در ایران است.

🔹ابتدا درباره استارلینک توضیح می‌دهیم که اینترنت ماهواره‌ای این شرکت چگونه کار می‌کند و چه موانع فنی و قانونی‌ای بر سر راه استفاده از آن در ایران وجود دارد. بعد درباره اتحادیه بین‌المللی مخابرات و وضعیت عضویت ایران در آن می‌گوییم.

🔹موضوعات دیگری که در این قسمت به آنها می‌پردازیم، مربوط به تصاویری‌ست که این روزها در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند؛ ویدئوهایی که قدیمی هستند، عکس‌های جعلی و البته ویدئوها و عکس‌های درستی که اسنادی برای اثبات «استفاده جمهوری اسلامی از کودکان در اعتراض‌ها» و «استفاده نیروهای امنیتی و انتظامی از سلاح گرم» هستند.

🔹اصالت یک نامه درباره کشته‌شدن مهسا امینی و ادعای برقراری کامل دموکراسی در ایران هم دو موضوعی هستند که در پایان به آن اشاره می‌کنیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🎥 استفاده از کودکان به عنوان نیروی امنیتی-انتظامی در ایران

🔹در روزهای گذشته گزارش‌ها و تصاویری از کودکان بسیجی مجهز به باتون، کلاهخود و یونیفرم بسیج، برای سرکوب اعتراضات عمومی منتشر شده است. این تصاویر درست مربوط به روزهای اخیر هستند. استفاده از کودکان در درگیری‌های مسلحانه خلاف قوانین بین‌المللی است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh