❓ آیا اینترنت ماهواره‌ای استارلینک در دسترس ایرانیان است؟

🔹بعد از توییت ایلان ماسک درباره راه‌اندازی اینترنت ماهواره‌‌ای استارلینک برای ایران، این شبهه به وجود آمد که به زودی می‌توان از آن استفاده کرد.

🔹اینترنت ماهواره‌ای نیازمند دیش، رسیور و ایستگاه‌های زمینی یا ارتباط لیزری است که اکنون در ایران وجود ندارند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید


✅ @Factnameh

❓ادعای نادرست لغو عضویت ایران در شورای حکام ITU به‌خاطر فیلترینگ

🔹ادعای اینکه « جمهوری اسلامی را به‌خاطر فیلترینگ از شورای حکام اتحادیه بین‌المللی مخابرات بیرون کردند» روز دوشنبه ۱۲ مهر ۱۴۰۱ در شبکه های اجتماعی منتشر شد.

🔹در این روز انتخابات شورای اتحادیه جهانی مخابرات برگزار شد. آسیا ۱۳ کرسی از ۴۶ کرسی این شورا را دارد.

🔹در این دوره ۱۶ کشور نامزد شده‌بودند که جمهوری اسلامی رای تنها ۹۱ کشور از ۱۹۳ کشور عضو را داشت و در رتبه پانزدهم قرار گرفت.

🔹جمهوری اسلامی ایران در دور قبل در این انتخابات شرکت کرده‌بود و با ۱۴۶ رای صاحب یک کرسی بود.

🔹بنابراین ادعای اخراج جمهوری اسلامی از شورای اتحادیه بین‌المللی مخابرات به‌خاطر فیلترینگ، نادرست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

🎙این هفته در فکت‌نامه، به سراغ سوژه‌هایی می‌رویم که همه آنها به نوعی مربوط به اعتراض‌های سراسری در ایران است.

🔹ابتدا درباره استارلینک توضیح می‌دهیم که اینترنت ماهواره‌ای این شرکت چگونه کار می‌کند و چه موانع فنی و قانونی‌ای بر سر راه استفاده از آن در ایران وجود دارد. بعد درباره اتحادیه بین‌المللی مخابرات و وضعیت عضویت ایران در آن می‌گوییم.

🔹موضوعات دیگری که در این قسمت به آنها می‌پردازیم، مربوط به تصاویری‌ست که این روزها در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند؛ ویدئوهایی که قدیمی هستند، عکس‌های جعلی و البته ویدئوها و عکس‌های درستی که اسنادی برای اثبات «استفاده جمهوری اسلامی از کودکان در اعتراض‌ها» و «استفاده نیروهای امنیتی و انتظامی از سلاح گرم» هستند.

🔹اصالت یک نامه درباره کشته‌شدن مهسا امینی و ادعای برقراری کامل دموکراسی در ایران هم دو موضوعی هستند که در پایان به آن اشاره می‌کنیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🎥 استفاده از کودکان به عنوان نیروی امنیتی-انتظامی در ایران

🔹در روزهای گذشته گزارش‌ها و تصاویری از کودکان بسیجی مجهز به باتون، کلاهخود و یونیفرم بسیج، برای سرکوب اعتراضات عمومی منتشر شده است. این تصاویر درست مربوط به روزهای اخیر هستند. استفاده از کودکان در درگیری‌های مسلحانه خلاف قوانین بین‌المللی است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

❓ادعای شاخ‌دار نماینده مجلس درباره عدم استفاده نیروهای امنیتی از سلاح گرم

🔹حسین میرزایی، نماینده مردم اصفهان در مجلس و عضو کمیسیون فرهنگی در واکنش به اعتراضات سراسری پس از کشته‌شدن مهسا امینی، گفت: «نیروهای امنیتی ما سلاح گرم به همراه نداشتند، همه کسانی که کشته شدند را ضدانقلاب کشته است.»

🔹اما در دو هفته ابتدایی آغاز اعتراضات پس از کشته‌شدن مهسا امینی، ویدیوهای زیادی منتشر شد که نیروهای پلیس (فرماندهی انتظامی) و سایر نیروهای امنیتی یونیفرم پوشیده و مسلح در اعتراضات در خیابان انواع سلاح‌های گرم مانند شات‌گان، انواع کلت و پیستول کمری، کلاشنیکف و دراگونوف را به سمت مردم گرفته، مستقیما شلیک می‌کنند.

🔹بنابراین ادعای میرزایی، مبنی بر عدم همراهی سلاح گرم توسط نیروهای امنیتی، شاخدار است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh

❓فکت‌ها و ابهام‌ها درباره پرونده نیکا شاکرمی

🔹نیکا شاکرمی، نوجوان ۱۷ ساله‌ای بود که در روز ۲۹ شهریور ۱۴۰۱ در اعتراضات پس از کشته‌شدن مهسا امینی، در بلوار کشاورز تهران دیده شده، آخرین بار حدود ساعت ۱۱:۳۰ همان شب با نزدیکان تماس گرفته و گفته «ماموران به دنبالش هستند» و سپس مفقود شد.
🔹پلیس آگاهی تهران ۱۰ روز بعد، در ۸ مهر ۱۴۰۱ جسد نیکا شاکرمی را در سردخانه مرکز تشخیص و آزمایشگاهی پزشکی قانونی استان تهران در کهریزک، به مادرش تحویل داد.

🔹آتش شاکرمی، خاله نیکا دراین‌باره به بی‌بی‌سی گفت: «قبل از اینکه در شب ۲۹ شهریور از خانه بیرون برود یک حوله و یک بطری آب در کوله‌اش گذاشت. فکر می‌کردم نیکا به قصد رفتن به خوابگاه خواهرش از خانه بیرون رفته است برای همین به او شناسنامه را دادم که برای ورود به خوابگاه مشکلی نداشته‌باشد.»
آتش شاکرمی، می‌گوید پیش از این منابع غیر رسمی از داخل سپاه، به خانواده آنها گفته‌اند که نیکا چند روز در اختیار اطلاعات سپاه بوده و بازجویی شده و سپس به زندان اوین منتقل شده‌است.

🔹بی‌بی‌سی فارسی سند تاییدشده‌ای را منتشر کرد که جواز دفن نیکا بود و روی آن علت مرگ را «صدمات متعدد ناشی از اصابت جسم سخت» اعلام کرده‌بود.
روز ۱۲ مهر، خاله و دایی نیکا، آتش و محسن شاکرمی دستگیر شدند. چند ساعتی بعد، اعترافات اجباری آنها در مصاحبه با بخش خبری ۲۰:۳۰ تلویزیون منتشر شد.

🔹طبق گفته‌های آتش شاکرمی، خانواده نیکا حدود ۱۰ روز به‌دنبال او به همه بخش‌های مختلف پلیس سرزده‌اند اما در فیلمی که ۲۰:۳۰ نشان می‌دهد آتش شاکرمی به کوچه پشتی منزلش رفته و به ساختمانی اشاره می‌کند که فردای روز گم‌شدن نیکا، جسد فردی که از بالای آن سقوط کرده‌بود، در آن مکان پیدا شده‌است.

🔹در بخشی از ویدیو ۲۰:۳۰ تصویر سایه فردی روی دیوار دیده می‌شود که همزمان با ادای کلمات از سوی محسن شاکرمی، دایی نیکا حرکاتی را انجام می‌دهد. با این وجود نمی‌توان دقیقا گفت که آن فرد در حال چه حرکتی است.

🔹قاضی شهریاری درباره ساختمانی که مدعی شده‌اند فردی از بالای آن به پایین پرتاب شده می‌گوید «ساختمانی که کوله‌پشتی این خانم در آن کشف شد مراحل ساخت پایانی را طی می‌کرد و دو کارگاه تولید پوشاک در آن فعال است و کارگرانی در ساختمان مشغول کار و نگهبانی بودند.» هم تصاویر ویدیویی ۲۰:۳۰ هم تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد که ساختمان تازه‌ساز نیست و سال ها از عمر آن می‌گذرد.

🔹وحید اشتری، فعال سیاسی، معتقد است که این ماجرا یک خودکشی بوده‌است. او ادعا می‌کند که با افرادی ملاقات کرده که آنها خود را به او «اهالی محل» معرفی کرده‌اند. او می‌گوید اگر قضیه کشته‌شدن نیکا به‌دست فرد یا افرادی بود که در باز کردن در ساختمان نزدیک خانه خاله نقش داشتند، پاک‌کردن اکانت‌های تلگرام و اینستاگرام منطقی نیست.

🔹اشتری می‌گوید در صحبت با اهالی محل متوجه شده که پاکت سیگار و فندک نیکا، روی پشت‌بام قرار داشته و از روی ته‌سیگارها می‌توان فهمید او چند ساعت آنجا بوده و سیگار کشیده‌است. اما تصویری که صدا و سیما از محل قرارگیری کوله از موبایل مدیر ساختمان نشان می‌دهد اصلا نمی‌تواند موقعیتی باشد که همسایگان با بررسی آن چنین نتیجه‌گیری را بکنند. این مکان، یک تیرآهن در ارتفاعی معادل ۴ طبقه بلندی است.

🔹در روایت اشتری، گفته شده که «همسایه‌ها مطمئن بودند با پیشانی زمین خورده و جمجمه‌اش کامل له شده ولی جنازه‌اش روی زمین برگشته‌است.» این‌ در صورتی است که هیچ کدام از همسایه‌ها شاهد این اتفاق نبوده‌اند، آنها حتی نتوانسته‌اند زمان تقریبی دقیقی از صدای برخورد جسم سنگین به زمین ارائه دهند.

🔹اشتری در ابتدای سناریو خود مدعی می‌شود که نیکا با دعوت افرادی که هویتشان مشخص نیست وارد ساختمان مورد نظر شده است. اما در ادامه سناریو هیچ اشاره‌ای به نقش آن افراد در حوادث آن شب نمی‌کند. تنها نقش این افراد آدرسی دهی و بازکردن در برای دختری بوده که در دو ساعت آینده قصد خودکشی دارد.

🔹نسرین شاکرمی در مصاحبه با ایران اینترنشنال می‌گوید که من شک ندارم که از جایی که کشته شده او را به محلی که عکس از او گرفته شده، بردند. می‌گوید یقین دارد که در هنگام طلوع آفتاب جسد نیکا پیدا شده و همان وقت از آن عکاسی کردند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh

🎙این هفته در فکت‌نامه، به سراغ سوژه‌هایی می‌رویم که همه آنها به نوعی مربوط به اعتراض‌های سراسری در ایران است.

🔹ابتدا درباره استارلینک توضیح می‌دهیم که اینترنت ماهواره‌ای این شرکت چگونه کار می‌کند و چه موانع فنی و قانونی‌ای بر سر راه استفاده از آن در ایران وجود دارد. بعد درباره اتحادیه بین‌المللی مخابرات و وضعیت عضویت ایران در آن می‌گوییم.

🔹موضوعات دیگری که در این قسمت به آنها می‌پردازیم، مربوط به تصاویری‌ست که این روزها در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند؛ ویدئوهایی که قدیمی هستند، عکس‌های جعلی و البته ویدئوها و عکس‌های درستی که اسنادی برای اثبات «استفاده جمهوری اسلامی از کودکان در اعتراض‌ها» و «استفاده نیروهای امنیتی و انتظامی از سلاح گرم» هستند.

🔹اصالت یک نامه درباره کشته‌شدن مهسا امینی و ادعای برقراری کامل دموکراسی در ایران هم دو موضوعی هستند که در پایان به آن اشاره می‌کنیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

📈 تحلیل داده‌های حول #مهسا_امینی نشان می‌دهد که از ۲۵۰ میلیون توییتی که تاکنون منتشر شده حدود ۴۳ درصد از آن از داخل ایران بود.

🔹مدت‌هاست که جمهوری اسلامی از توییتر به عنوان ابزاری برای پیشبرد اهداف خود از جمله تخریب گروه‌های خاص از جمله فیلمسازان و برپایی کارزارهای اطلاعات نادرست استفاده می‌کند. فکت‌نامه پیشتر در مقاله‌ای مفصل به تحلیل برخی از این کارزارها پرداخته.

🔹اما با شروع اعتراضات اخیر، تعداد زیادی کاربر ایرانی جدید عضو توییتر شده و با استفاده از هشتگ‌های مربوط به اعتراضات دست به انتشار محتوا زدند. تحلیل یک مجموعه داده شامل ۲۵ هزار حساب کاربری که در روزهای اخیر با استفاده از #مهسا_امینی توییت کردند نشان می‌دهد که حدود یک پنجم از این حساب‌های کاربری از روز ۲۴ شهریور ساخته شدند. با این وجود اظهار نظر قطعی راجع به منشا این حساب‌ها حداقل فعلا امکانپذیر نیست.

🔹مقایسه‌ی کیفیت دنبال کننده‌های حساب کاربری علی کریمی و علی خامنه‌ای نشان می‌دهد که حدودا ۶ تا ۷ درصد دنبال‌کننده‌های هر دو حساب کاربری احتمالا از حساب‌های نامعتبر هستند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

📚تشخیص عکس‌ تقلبی با «جستجوی معکوس»

🔹دستکاری و جعل عکس، از ابزارهای اصلی تولید خبرهای ساختگی هستند. با «جستجوی معکوس تصویر» می‌توان به دام عکس‌های جعلی نیافتاد.
اینکار ساده و ابزار آن در دسترس است. «گوگل کروم»، امکانات آسانی برای جستجوی معکوس تصویر روی کامپیوتر و موبایل فراهم کرده.

🔹در چهارمین ویدیوی #مکتبخانه به این موضوع می‌پردازیم که چگونه می‌توان روی لپ‌تاپ و موبایل و بر روی مرورگرهای مختلف به جستجوی عکس پرداخت و عکس‌های درست را از عکس‌های ساختگی و جعلی جدا کرد.

👈 در مکتب‌خانه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙خطرات دیس‌اینفورمیشن

🔹این هفته هم در پادکست فکت‌نامه، به سراغ سوژه‌هایی می‌رویم که همه آنها به نوعی مربوط به اعتراض‌های سراسری در ایران است.

🔹ابتدا کمی درباره دیس‌اینفورمیشن و روش‌های پخش آن صحبت می‌کنیم. یکی از این راه‌ها تولید سناریوهای موازی و جایگزین درباره یک واقعه است. به همین بهانه ماجرای نیکا شاکرمی را توضیح می‌دهیم. دختر جوانی که ابهام‌ها درباره مرگش در هفته گذشته بسیار خبرساز شد. در این قسمت برخی از روایت‌های متعدد و بعضا متناقض منابع حکومتی را مرور می‌کنیم; از صدا و سیما و تسنیم تا روایت یک فعال سیاسی.

🔹بعد از آن به سراغ ویدیویی از خبرگزاری فارس می‌رویم که در آن مدعی شده دروغ‌های رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور را بررسی کرده است.

🔹همچنین نگاهی می‌کنیم به تحلیل کارزار #مهسا_امینی در توییتر فارسی و داده‌های به دست آمده را مرور می‌کنیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓بررسی گزارش خبرگزاری فارس درباره اخبار جعلی در رسانه‌های فارسی‌زبان

🔹خبرگزاری فارس به تازگی یک گزارش آماری- تحلیلی درباره انتشار اخبار جعلی مربوط به اعتراضات اخیر توسط رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور منتشر کرده است.

🔹در این گزارش از ادبیات و اجزایی (مثل اعداد و ارقام دقیق و نمودار) استفاده شده که در نگاه اول این تلقی را به وجود می‌آورد که گزارش بر اساس یک پروژه پژوهشی و پیمایش علمی تهیه شده. اما دقت در جزئیات اعتبار ادعاهای مطرح شده را زیر سوال می‌برد.

🔹گزارش مدعی است در یک پیمایش بیش از ۱۷ هزار «خبر دروغ» را مورد بررسی قرار داده که در یک بازه زمانی ۲۵ روزه در وب‌سایت و شبکه‌های اجتماعی پنج رسانه ایران‌اینترنشنال، بی‌بی‌سی فارسی، صدای آمریکا، من‌وتو و رادیو فردا درباره اعتراضات منتشر شده‌اند.

🔹معلوم نیست «۱۷ هزار خبر دروغ» از کجا آمده و چگونه شمرده‌ شده است، تعداد کل پست‌هایی که در کانال تلگرامی این پنج رسانه منتشر شده‌اند، روی هم بیش از ۱۲ هزار عنوان نیست که همه آنها نیز مربوط به اعتراض‌های اخیر نیستند.

🔹ممکن است خبرگزاری فارس پست‌های تکراری در همه پلتفرم‌ها را چند بار شمرده باشد که در این صورت اولا عنوان «۱۷ هزار خبر» عنوان درستی نیست، دوم، باز هم معلوم نیست این عدد چگونه و بر چه مبنای شمارش شمرده است.

🔹ابهام‌ بزرگ‌تر، اما روش مورد استفاده برای تشخیص اخبار جعلی در این پیمایش ادعایی است که مبهم و نامشخص است. معلوم نیست خبرگزاری فارس بر چه اساسی کدام خبر را جعلی و کدام را درست تشخیص داده است، اما در گزارش به پنج مصداق اشاره شده که هیچ کدام مصداق خبر جعلی نیستند.

🔹به عنوان مثال در این پژوهش ادعایی، انتشار اخبار درباره ضرب و شتم مهسا امینی، انتشار خبر کشته شدن نیکا شاکرمی یا انتشار اخبار حمله نیروهای امنیتی به دانشگاه شریف مصداق خبر جعلی عنوان شده‌اند، در حالی که این اخبار بر اساس شواهد و قرائن معتبر و گزارش‌هایی منتشر شده‌اند که بعضا در رسانه‌های رسمی داخل ایران نیز بازتاب داشته‌اند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓جا زدن یک ویدئوی طنز به نام پشت پا زدن زنان غربی به فمینیسم

🔹برخی هواداران جمهوری اسلامی در شبکه‌های اجتماعی با انتشار یک ویدئوی طنز، مدعی شده‌اند زنان غربی در حال بازگشت به گذشته و پشت‌ پا زدن به فمینیسم هستد.

🔹این ویدئوی طنز چهار سال پیش، مصادف با روز زن در کانال تلویزیونی BBC3 در بریتانیا پخش شده است.

🔹سازندگان ویدئو سه کمدین زن هستند که در آثار خود ادبیات ضد زن را با طعنه و کنایه نقد می‌کنند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای گمراه‌کننده سردار نقدی در مورد کشته‌شدگان به‌دست پلیس آمریکا

🔹سردار محمدرضا نقدی، معاون هماهنگ‌کننده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ۱۹ مهر ۱۴۰۱ در نشستی در بجنورد مدعی شد: «۵۰ زن آمریکایی سال ۲۰۱۹ حین دستگیری کشته شدند و در این مورد هیچ سخنی گفته نمی‌شود». بخش اول ادعا با آمار رسمی تطابق دارد در سال ۲۰۱۹ تعداد ۴۹ زن حین دستگیری توسط پلیس کشته شده‌اند ولی بخش دوم ادعا که «از آن سخن نمی‌گویند»، ادعایی بی‌اساس است.

🔹رسانه‌ها آزادانه خشونت پلیس را گزارش می‌کنند و در بسیاری از شهرهای آمریکا، پلیس حتی اسم ماموری که شهروندی را حین ماموریت کشته است، منتشر می‌کند. اینکه رسانه‌ها در برخی موارد پوشش خبری نمی‌دهند و برخی را پوشش کامل می‌دهند، به دلیل ارزش خبری است نه سانسور.

🔹هم خشونت پلیس علیه شهروندان و هم خشونت متهمان و مجرمان علیه پلیس به‌طور مجزا توسط سازمان‌های مدنی مردم نهاد و وزارت دادگستری ایالات متحده ثبت شده و پنهان کاری در میان نیست. بسیاری از رسانه‌های جریان اصلی به این موضوع می‌پردازند و تحقیقات دانشگاهی زیادی در این زمینه منتشر می‌شود. یعنی هم افکار عمومی و هم پژوهشگران حوزه‌های اجتماعی در جریان آن هستند.

🔹۳۰ درصد مواردی که در آمریکا پلیس دست به قتل شهروندان می‌‌زنند مواردی است که فرد درحال فرار است و پلیس در تعقیب اوست. آمارهای رسمی نشان می‌دهد که تنها بین ۲ تا ۳ درصد موارد، پلیس محکوم و مجازات می‌شود. ضمن اینکه سالانه در آمریکا حدود ۵۰ پلیس نیز در حین ماموریت با شلیک مستقیم گلوله کشته می‌شوند.

🔹بنابراین «فکت نامه» به ادعای سردار نقدی معاون هماهنگ کننده سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مبنی بر اینکه: «۵۰ زن آمریکایی سال ۲۰۱۹ حین دستگیری کشته شدند و در این مورد هیچ سخنی گفته نمی‌شود»، نشان «گمراه کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای نادرست درباره رکورد ایران در رشد شاخص توسعه انسانی

🔹مجید شاکری، اقتصاددان حامی جمهوری اسلامی، می‌گوید «جمهوری اسلامی ایران رکورددار رشد شاخص توسعه انسانی در دنياست.»

🔹این ادعا در زمینه اعتراضات اخیر ایران و در واکنش به مصاحبه دارون عجم‌اوغلو اقتصاددان سرشناس بین‌المللی مطرح شده است. آقای عجم‌اوغلو که جمهوری اسلامی را «از اول ناموفق» توصیف کرده بود.

🔹بر اساس آخرین گزارش برنامه توسعه سازمان ملل متحد، ایران در سال ۲۰۲۱ میلادی با امتیاز ۰/۷۷۴ در میان ۱۲۳ کشور در جایگاه ۷۶ قرار دارد. طی ۳۰ سال گذشته رتبه ایران بین ۷۳ تا ۷۹ در نوسان است. از نظر خود شاخص نیز پس از دو دهه رشد نسبی، بعد از سال ۲۰۱۰ روند رشد ایران متوقف و در پنج سال گذشته منفی شده است.

🔹مجید شاکری برای اثبات گفته خود به دلایل نامشخصی به آمارهای قدیمی (۸ سال پیش)، استناد کرده در حالی که آخرین گزارش دفتر توسعه سازمان ملل نشان می‌دهد در دوره زمانی ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۱ میانگین رشد سالانه شاخص دستکم در ۱۰ کشور بیشتر از ایران است.

🔹ما برای اطمینان میانگین نرخ رشد سالانه را در دوره‌های ده ساله ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۱ را محاسبه کردیم. به جز دوره ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۰ که ایران در رتبه هفتم قرار دارد، در دو دوره‌ ۱۰ ساله بعدی رتبه ایران به ترتیب ۴۰ و ۵۲ است.

🔹شاخص توسعه انسانی (HDI) یکی از شاخص‌های معتبر و پرکاربرد اقتصادی - اجتماعی برای سنجش وضعیت کشورها است، اما بالا بودن سرعت رشد کشورها لزوما به معنای موفقیت آنها نیست. قاعدتا سرعت رشد در کشورهای توسعه یافته پایین‌تر از کشورهای در حال توسعه است.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این گفته مجید شاکری که «جمهوری اسلامی ایران رکورددار رشد شاخص توسعه انسانی در دنياست»، نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙خطرات دیس‌اینفورمیشن

🔹این هفته هم در پادکست فکت‌نامه، به سراغ سوژه‌هایی می‌رویم که همه آنها به نوعی مربوط به اعتراض‌های سراسری در ایران است.

🔹ابتدا کمی درباره دیس‌اینفورمیشن و روش‌های پخش آن صحبت می‌کنیم. یکی از این راه‌ها تولید سناریوهای موازی و جایگزین درباره یک واقعه است. به همین بهانه ماجرای نیکا شاکرمی را توضیح می‌دهیم. دختر جوانی که ابهام‌ها درباره مرگش در هفته گذشته بسیار خبرساز شد. در این قسمت برخی از روایت‌های متعدد و بعضا متناقض منابع حکومتی را مرور می‌کنیم; از صدا و سیما و تسنیم تا روایت یک فعال سیاسی.

🔹بعد از آن به سراغ ویدیویی از خبرگزاری فارس می‌رویم که در آن مدعی شده دروغ‌های رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور را بررسی کرده است.

🔹همچنین نگاهی می‌کنیم به تحلیل کارزار #مهسا_امینی در توییتر فارسی و داده‌های به دست آمده را مرور می‌کنیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓ادعای شاخ‌دار نماینده مجلس درباره عدم استفاده نیروهای امنیتی از سلاح گرم

🔹حسن میرزایی نماینده مجلس گفته: نیروهای امنیتی برای برخورد با اعتراضات، از سلاح گرم استفاده نکرده و تمامی جان باختگان توسط «ضد انقلاب» کشته شده‌اند. شاخ‌دار!

🔹شواهد غیر قابل انکاری از تیراندازی نیروهای انتظامی-امنیتی به معترضان وجود دارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh

📚راستی‌آزمایی روی نقشه

🔹این روزها و در بحبوحه اعتراضات سراسری در ایران ویديو‌ها و عکس‌هایی منتشر شده و ادعاهایی در مورد مکان آنها مطرح می شود که گاه نیاز به درستی‌سنجی دارد. شناسایی موقعیت جغرافیایی تصاویر، در راستی آزمایی آنها اهمیت زیادی دارد.

🔹با ذکر مثال‌هایی از تهران و استانبول توضیح می‌دهیم که چگونه می‌توانیم از سرویس «نقشه گوگل» یا Google Maps برای شناسایی موقعیت‌های جغرافیایی بهره بگیریم و از سرویس‌های «تصاویر ماهواره‌ای» و «تصاویر خیابانی»، استفاده کنیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای بی‌اساس روزنامه ایران درباره تامین مالی سلبریتی‌ها برای حمایت از معترضان ایرانی

🔹روزنامه ایران می‌گوید «اینفلوئنسرهای خارجی در ازای پول‌های هنگفت از اعتراضات مردم ایران حمایت کرده‌اند.»

🔹هیچ سندی در تایید ضمنی این ادعا ارائه نشده است. حجم و کیفیت حمایت چهره‌های سرشناس بین‌المللی، از نویسندگان، فیلسوفان، سیاستمداران گرفته تا موسیقی‌دانان، ستارگان هالیوودی، ورزشکاران و… از اعتراض‌های اخیر مردم ایران به حدی گسترده‌ است که احتمال وجود یک کارزار مالی سازمان‌یافته را از بین می‌برد.

🔹نویسنده روزنامه ایران برای تایید ادعای خود به پروژه چند سال پیش عربستان سعودی برای تبلیغ گردشگری در این کشور با استفاده از اینفلوئنسرهای خارجی اشاره می‌کند، در حالی که مقایسه اعتراضات اخیر مردم ایران با یک پروژه گردشگری که نمونه‌های محدود آن در ایران نیز اجرا شده‌اند، قیاس مع‌الفارق است.

🔹برنامه‌ریزی و تامین مالی حمایت‌های گسترده سلبریتی‌ها از اعتراض‌های مردم ایران، نیازمند یک سازماندهی بسیار بزرگ و پرهزینه است. وجود چنین سازمان بزرگی بدون آنکه اثری از آن به بیرون درز کرده باشد، از نظر منطقی امکان‌پذیر نیست.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه ادعای روزنامه ایران را بی‌پایه و اساس می‌داند و به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh