FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.25K photos
732 videos
3 files
4.26K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
.
❌ نقل قول جعلی

🔹سخنگوی طالبان درباره تحریم ایران به دلیل نقض حقوق بشر صحبتی نکرده است. حدود یک ماه پیش هم شایعه شده بود طالبان از ایران خواسته در قبال حقوق زنان پاسخگو باشد.
✅ @Factnameh
🎙فیک‌های ساختگی!

🔹قسمت ۸۲ پادکست فکت‌نامه بار دیگر بر موضوعات مرتبط با #اعتراضات_سراسری در ایران متمرکز است. دیس‌اینفورمیشن و روش‌های پخش آن و سناریوهای متعدد و ابهام‌هایی که در مورد مرگ #نیکا_شاکرمی ، نوجوان معترض، مطرح شد از موضوعات محوری این قسمت است.

🔹ابتدا کمی درباره یکی از روش‌های پخش دیس‌اینفورمیشن صحبت کردیم که توسط روسیه زیاد استفاده می‌شود و اخیرا در ایران هم دیده شده است. جعل زیرنویس تلویزیون ایران‌ اینترنشنال و تیتر ساختگی به نقل از بی‌بی‌سی فارسی که توسط مدیر روزنامه همشهری منتشر شد نمونه‌هایی از این تکنیک است.

🔹بعد از آن درباره ادعای خبرگزاری فارس درباره ویدیوی جنجالی تعرض مامور پلیس به یک زن جوان می‌پردازیم که این خبرگزاری به نقل از یک مقام ناشناس ناجا آن ماجرا را «ساخته و پرداخته امپراتوری دروغ برای دامن زدن به اغتشاشات» توصیف کرد.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
❓روزنامه کیهان: «براساس نظرسنجی یک موسسه معتبر نظرسنجی ۸۳درصدی خانم‌ها معتقدند حجاب یک ضرورت و ارزش است.» معلوم نیست منظور نویسنده کیهان کدام «موسسه معتبر» است، اما صرف نظر از این، قبلا توضیح داده‌ایم به چه دلایلی این قبیل آمارها بی‌اعتبارند.

1️⃣عدم انتشار داده‌ها و مشخصات فنی «نظرسنجی‌»ها.
2️⃣ اعلام نتایج ضد و نقیض به اسم «نظرسنجی‌» از سوی افراد و مقام‌ها.
3️⃣ تعارض منافع نهادهای «نظرسنجی‌»کننده.
4️⃣ عدم امکان نظرسنجی آزاد توسط نهادهای تخصصی مستقل.
5️⃣ تناقض ادعاها با شواهد و قرائن قابل مشاهده در جامعه.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓چند ماه پیش گفته می‌شد «ایران چهاردهمین اقتصاد بزرگ دنیا» است. حالا تسنیم می‌گوید: براساس آمار صندوق بین‌المللی پول ایران بیست و یکمین اقتصاد دنیاست و قدرت اقتصادی آن بیشتر از ۱۷۱ کشور است. پیش‌تر توضیح داده‌ایم چرا این قبیل گزارش‌ها «گمراه‌کننده»اند.

🔹صندوق بین‌المللی پول در محاسبات خود GDP کشورها را با نرخ رسمی به دلار تبدیل می‌کند. الان هر دلار آمریکا بیش از ۳۲ هزار تومان معامله می‌شود، اما قیمت رسمی همچنان ۴۲۰۰ تومان است. اگر قیمت آزاد را در نظر بگیریم ارزش GDP ایران به حدود یک هشتم و رتبه ایران چند ده پله سقوط می‌کند.

✅ لینک گزارش‌ قبلی فکت‌نامه در این باره👇

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📚خبر «جعلی» با تصویر «واقعی»

🔹به شیوه‌های مختلفی می‌توان خبری را با استفاده از عکس جعل کرد. خیلی وقت‌ها یک خبر نادرست به عکسی سالم و دستکاری نشده نسبت داده می‌شود. مثلا ممکن است تصویری قدیمی یا متعلق به جای دیگری تحت عنوان اعتراضات اخیر منتشر شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
🗞 بازتاب اعتراضات ایران توسط رسانه‌های فکت‌چکینگ بین‌المللی ؛ نشر اکاذیب (۱۶)

🔹این هفته در مقاله #نشر_اکاذیب شماره ۱۶ به پوشش اخبار اعتراضات سراسری ایران توسط فکت‌چکرهای جهان می‌پردازیم. در ادامه چند نمونه را مرور می‌کنیم.

🔹 بعد از اینکه تظاهرات ایرانیان ساکن لندن در حمایت از اعتراضات به خشونت کشیده شد، این اتفاق به درگیری میان هندوها و مسلمانان هندی بر سر یک مسابقه‌ی کریکت نسبت داده شد. فکت‌چکرهای هندی با استفاده از جست و جوی معکوس منشا اصلی تصاویر را پیدا کردند.

🔹حساب‌های کاربری مرتبط با جمهوری اسلامی تلاش کردند با برپایی کارزارهای اطلاعاتی به زبان اردو، تصاویر آرشیوی تظاهرات هواداران حکومت در ایران را به جای راهپیمایی‌های حکومتی در موافقت با حجابِ روزهای اخیر جا بزنند. فکت‌چکی توسط AFPFactCheck منتشر شد و این ادعاها را رد کرد.

🔹تصویری از یک اثر هنری تحت عنوان «پرچمی که با موی زنان ایرانی ساخته شده» در شبکه‌های اجتماعی خارج از ایران در حال انتشار است. این عکس اثر هنری یک هنرمند تجسمی بلژیکی؛ «ادیث دِکیندت» است و ربطی به اعتراضات ایران ندارد. فکت چکرهای هندی این تصویر را درستی‌سنجی کرده‌اند.

🔹در شبکه‌های اجتماعی، یک تظاهرات فمینیستی ضد دولتی در شیلی که با عریانی تظاهرکنندگان همراه بود به جای اعتراضات خیابانی در ایران جا زده شد. این فیلم هم توسط بسیاری از فکت‌چکرهای غیرایرانی از جمله FactCrescendo درستی‌سنجی و نادرست بودن آن نشان داده شد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓هفته گذشته ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که در آن نیروهای انتظامی زن جوانی را دستگیر کرده و تلاش داشتند تا او را سوار بر موتور سیکلت کنند. در لحظاتی از این ویدیو یکی از ماموران نیروی انتظامی را می‌بینیم که از پشت سر و زمانی که زن معترض کاملا در اختیار اوست، با دستانش باسن او را فشار می‌دهد.

🔹شدت واکنش‌ها و اعتراضات به این رخداد چنان بود که فرماندهی نیروی انتظامی تهران بیانیه داد و مدعی شد این کلیپ حاصل دروغ‌پرذاری شبکه‌های معاند است، خبرگزاری فارس نیز در این میان به نقل از یک مقام پلیس نوشت که ماجرای تعرض ساخته و پرداخته امپراتوری دروغ است.

🔹ما به دنبال یافتن واقعیت، نسخه‌های مختلف این فیلم را مورد بازبینی قرار دادیم، اثری از ساختگی بودن تصاویر بدست نیاوردیم، در ادامه آن چه در فیلم رخ می‌دهد را ثانیه به ثانیه بررسی کردیم تا شاید روایت و برداشتی متفاوت با آنچه بی‌بی‌سی در مورد این ویدیو ارائه دهد بدست بیاوریم که این هم نتیجه‌ای نداشت.

🔹بنابراین ما در فکت‌نامه به این ادعای پلیس که ماجرای تعرض به زن جوان ساختگی است، نشان نادرست می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓نعیمه اسلام‌لو، «پژوهشگر حوزه حجاب و عفاف»: «ضوابط پوشش در همه کشورها وجود دارد، هیچ جای دنیا با شلوارک به مدرسه و دانشگاه نمی‌روند». بارها این ادعای شاخ‌دار را فکت‌چک کرده‌ایم، اما مدافعان #حجاب_اجبارى در جمهوری اسلامی، همچنان آن را تکرار می‌کنند.

🔹اردیبهشت ۱۴۰۱، در خبر ۲۰:۳۰ صدا و سیما در تاریخ ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۱ گفته شد: «در همه دانشگاه‌های دنیا برای پوشش دانشجویان ضوابطی تعریف شده که دانشجویان موظف به رعایت آن هستند»

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🔹تیر ماه ۱۴۰۰، یک روحانی به اسم مهدی بیاتی با عنوان «کارشناس حجاب و عفاف» می‌گوید: «نه فقط ما که تمام دنیا روی لباس حساس هستند. در کشورهای لائیک دانشگاه‌ها و برخی رستوران‌ها قانون پوشش دارند.»

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🔹خرداد ۱۳۹۹، خبرگزاری فارس به نقل از یک دانشجوی طرفدار حکومت ایران می‌نویسد: «‌ما در دانشگاه‌های خارج می‌بینم که قوانین پوشش به طور جدی پیگیری و دنبال می‌شود اما در جمهوری اسلامی این قوانین با سهل‌انگاری پیگیری می‌شود.» در آبان ۱۳۹۷ هم خبرگزاری فارس گزارشی مشابه منتشر کرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh
❓ادعای نادرست اعلام «شکست پروژه آشوب‌ها» از سوی سنتکام به پنتاگون

🔹عبدالله گنجی مدیر مسئول روزنامه همشهری وابسته به شهرداری تهران، مدعی است: «سنتگام (سنتکام) شکست پروژه آشوب‌ها را به پنتاگون اعلام و به برآورد اشتباه خود از وضعیت ایران اعتراف کرده است».

🔹فکت‌نامه تحقیقات مفصلی برای یافتن اسناد این ادعا انجام داد. نه در وب سایت و شبکه‌های اجتماعی سنتکام و نه در رسانه‌های آمریکایی و گزارش‌های کمیته‌های تخصصی کنگره و وزارت دفاع آمریکا هیچ سند یا اظهار نظری از مقام های سنتکام در خصوص حوادث اخیر ایران پیدا نشد.

🔹تنها اظهار نظر موجود، اظهارات ژنرال مک کنزی فرمانده پیشین سنتکام در میزگردی در London's Policy Exchange بود که به کشورهای غربی توصیه کرده بود که حمایت علنی از اعتراضات در ایران، بهانه‌ای به حکومت ایران برای سرکوب گسترده‌تر اعتراضات می‌دهد و خواستار پرهیز از حمایت علنی غرب از اعتراضات شده بود.

🔹مشابه ادعای آقای گنجی را روزنامه جوان به نقل از منابع اطلاعاتی منتشر کرده، احتمال دارد که این ادعا در بولتن‌های خبری دستگاههای اطلاعاتی ایران منتشر شده باشد ولی کسی برای این ادعا سندی ارائه نکرده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای عبدالله گنجی مبنی بر اینکه: «سنتگام (سنتکام) شکست پروژه آشوب‌ها را به پنتاگون اعلام و به برآورد اشتباه خود از وضعیت ایران اعتراف کرده است» نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈
در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Audio
🎙فیک‌های ساختگی!

🔹قسمت ۸۲ پادکست فکت‌نامه بار دیگر بر موضوعات مرتبط با #اعتراضات_سراسری در ایران متمرکز است. دیس‌اینفورمیشن و روش‌های پخش آن و سناریوهای متعدد و ابهام‌هایی که در مورد مرگ #نیکا_شاکرمی ، نوجوان معترض، مطرح شد از موضوعات محوری این قسمت است.

🔹ابتدا کمی درباره یکی از روش‌های پخش دیس‌اینفورمیشن صحبت کردیم که توسط روسیه زیاد استفاده می‌شود و اخیرا در ایران هم دیده شده است. جعل زیرنویس تلویزیون ایران‌ اینترنشنال و تیتر ساختگی به نقل از بی‌بی‌سی فارسی که توسط مدیر روزنامه همشهری منتشر شد نمونه‌هایی از این تکنیک است.

🔹بعد از آن درباره ادعای خبرگزاری فارس درباره ویدیوی جنجالی تعرض مامور پلیس به یک زن جوان می‌پردازیم که این خبرگزاری به نقل از یک مقام ناشناس ناجا آن ماجرا را «ساخته و پرداخته امپراتوری دروغ برای دامن زدن به اغتشاشات» توصیف کرد.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 ادعای گمراه‌کننده سردار نقدی در مورد کشته‌شدگان به‌دست پلیس آمریکا

🔹محمدرضا نقدی: ۵۰ زن آمریکایی سال ۲۰۱۹ حین دستگیری کشته شدند ولی هیچ سخنی در موردشان نمی‌گویند. گمراه‌کننده! صرف نظر از تفاوت در زمینه اعمال خشونت‌، در آمریکا پلیس تحت پیگرد قانونی قرار می‌گیرد و محدودیتی برای پیگیری رسانه‌ها و نهادهای مدنی نیست.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 ادعای بی‌اساس روزنامه ایران درباره تامین مالی سلبریتی‌ها برای حمایت از معترضان ایرانی

🔹روزنامه ایران: سلبریتی‌های خارجی در ازای پول‌ هنگفت از اعتراضات مردم ایران حمایت می‌کنند. این ادعا بی‌اساس است. حمایت چهره‌های سرشناس بین‌المللی از این اعتراض‌ها به حدی گسترده‌ است که احتمال وجود پروژه تبلیغاتی برنامه‌ریزی شده را از بین می‌برد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓خبرگزاری تسنیم، به نقل از حسین اشتری، فرمانده کل انتظامی کشور نوشته‌: «ما در کشور ۳۰ میلیون دانش‌آموز داریم و طبق آمار تنها یک درصد از این دانش‌آموزان اقدام به اعتراض کردند. ۱۱۰ هزار مدرسه در کشور وجود دارد که تنها در ۵۰ مدرسه اعتراضاتی روی داد.»

🔹این بخش از گفته‌های این مقام انتظامی از متن خبر تسنیم حذف شده اما در سایر رسانه‌ها همچنان در دسترس است.

🔹ما ابزاری برای برآورد جمعیت دانش‌آموزان معترض نداریم، اما می‌دانیم آمارهای اعلام شده درباره جمعیت دانش‌آموزان و تعداد مدارس با آمارهای رسمی همخوانی ندارد.

🔹طبق آخرین گزارش آماری موجود، تعداد کل دانش‌آموزان مشغول به تحصیل در تمام دوره‌های آموزشی، شامل پیش‌دبستانی، ابتدایی، متوسطه، بزرگسال و آموزش استثنایی حدود ۱۶ میلیون دانش‌آموز و نصف ادعای مطرح شده و تعداد مدارس کمی بیش از ۱۴۵ هزار مدرسه حدود ۱/۳ برابر آنچه گفته شده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این گفته حسین اشتری که «ما در کشور ۳۰ میلیون دانش‌آموز داریم و طبق آمار تنها یک درصد از این دانش‌آموزان اقدام به اعتراض کردند» نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓پهپادهای ایرانی در آسمان اوکراین

🔹اولین بار روز ۲۰ تیر ۱۴۰۱، جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی ایالات متحده، خبر آماده‌شدن جمهوری اسلامی ایران برای ارسال چند صد پهپاد نظامی به روسیه را افشا کرد.

🔹از آن زمان به بعد، مقامات وزارت خارجه ایران از جمله امیر عبداللهیان، وزیر امور خارجه و سعید ایروانی، نماینده دائم ایران در سازمان ملل ارسال هرگونه پهپاد نظامی از ایران به روسیه را تکذیب کردند.

🔹اما با توجه به در دست بودن شواهد موثق مبنی بر به‌کارگیری پهپادهای نظامی ایرانی علیه اوکراینی توسط روس‌ها، مقامات اوکراینی تصمیم به قطع روابط دیپلماتیک با تهران گرفتند.

🔹تاکنون حضور پهپادهای شاهد ۱۳۶ و مهاجر ۶ در اوکراین به طور گسترده مستند شده است.

🔹تشخیص شاهد ۱۳۶ از طریق شناسایی ویژگی‌های منحصر به فردش از جمله: شکل دلتا سازه، نداشتن دوربین و صدای وحشت‌ناک آن هنگام شیرجه روی هدف، ممکن است.

🔹شاهد ۱۳۶ یک پهپاد انتحاری است که فاقد سیستم اپتیکی لازم برای عملیات پرسه زنی است و بیشتر شبیه یک موشک کروز عمل می‌کند. موتور استفاده شده در این پهپاد احتمالا توسط «اوج پرواز ما دو نفر» مهندسی معکوس شده‌است که در لیست تحریم‌های وزارت خزانه داری آمریکا قرار دارد.

🔹شاهد ۱۳۶ در دسته‌های چندتایی و با استفاده از یک راکت کمکی از روی یک لانچر روی کامیون پرتاب می‌شود. تعداد زیاد پهپاد در هر پرتاب باعث اشباع پدافند هوایی طرف مقابل می‌شود. تعداد کمی از این پهپاد ۲۰هزار دلاری می‌توانند از پدافند هوایی اوکراین عبور کنند.

🔹دیگر پهپاد ایرانی دیده شده در اوکراین مهاجر ۶ است که یک پهپاد شناسایی، نظارتی و نظامی است که می‌تواند تا چهار موشک هدایت لیزری «قائم» را حمل کنند.

🔹اخیرا، یک نسخه از پهپاد مهاجر۶ به طور تقریبا سالم به درست اوکراینی ها افتاد که پس از بررسی‌ها معلوم شد حاوی اجزای آمریکایی، ژاپنی و چینی است. همینطور، موتور Rotax 912 اتریشی این پهپاد و چگونگی رسیدن آن به جمهوری اسلامی توجه زیادی جلب کرده‌است.

🔹دلیل علاقه روس‌ها به پهپاد‌های ایرانی کمبود انواع موشک‌ها در زرادخانه‌های روسیه و ارزان بودن پهپاد‌های ایرانی است. با این وجود، کارشناسان معتقدند که بعید است استفاده از پهپاد‌های ایرانی بتواند تغییر جدی در روند جنگ ایجاد کند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای امیر عبداللهیان وزیر امور خارجه ایران که »ما با روسیه همکاری دفاعی داریم اما ارسال سلاح و پهپاد علیه اوکراین سیاست ما نیست» نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید


✅ @Factnameh
❓خبرگزاری فارس در گزارشی از راهپیمایی ۲۲ اکتبر برلین، ادعاهایی را درباره تعداد شرکت‌کنندگان و همچنین نحوه حضور آنها مطرح کرد.

🔹وجود وسیله ایاب و ذهاب و غذای رایگان برای شرکت در راهپیمایی برلین، ادعای بی‌اساس خبرگزاری فارس است. در شبکه‌های اجتماعی نیز آگهی‌های مربوط به «هزینه سفر» به عنوان «مبلغ داده‌شده» عنوان شد.

🔹فارس و تسنیم تعداد شرکت‌کنندگان را بر اساس برآوردهای اولیه پلیس یعنی ۳۷ هزار نفر اعلام کردند در حالی که پلیس برلین در به‌روزرسانی خود این عدد را حدود ۸۰ هزار نفر اعلام کرد.

🔹فارس می‌نویسد اتباع دیگر کشورها با وعده‌های مالی در این راهپیمایی شرکت کردند. این ادعا نیز بی‌اساس است. در میان کسانی که در راهپیمایی بودند، افرادی غیرایرانی نیز برای همراهی و اعلام همبستگی در راهپیمایی حضور داشتند و حضور آنها به معنای این نیست که در ازای شرکت‌کردن خود، پولی دریافت کرده باشند.

🔹فارس از صفت «کم‌تعداد» برای ۸۰ هزار شرکت‌کننده استفاده کرد که در مقایسه با ۱۰۰هزار نفری که برای همبستگی با اوکراین اوایل امسال در برلین گرد هم آمدند، صفت نامناسبی است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 جعل زیرنویس تلویزیون ایران‌اینترنشنال توسط تسنیم

🔹خبرگزاری تسنیم با انتشار ویدئویی منسوب به تلویزیون ایران‌اینترنشنال، مدعی کشف یک گاف رسانه‌ای و پروژه آمارسازی شده است.
ویدئوی تسنیم دستکاری شده و ساختگی است و لایه‌هایی به زیرنویس اضافه شده است.


👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓ابهام‌ها درباره اطلاعیه منسوب به داعش و عامل واقعی حمله به شاهچراغ

🔹بر اساس اطلاعات موجود، نمی‌توان با قطعیت گفت عامل اصلی حمله تروریستی روز چهارم آبان ۱۴۰۱ در شاه‌چراغ چه کسی است. در اطلاعیه منسوب به داعش، این گروه مسئولیت حمله را برعهده گرفته است. اما ابهام‌های زیادی درباره این اطلاعیه و عامل واقعی حمله مطرح است.

🔹در اطلاعیه‌ منسوب به داعش تاریخ حمله ۳۰ربیع‌الاول ذکر شده. برخی می‌گویند ربیع‌الاول ۲۹روزه است. این طور نیست. نمی‌دانیم داعش به کدام تقویم استناد می‌کند، اما می‌دانیم ۴ آبان ۱۴۰۱ در تقویم ایران ۲۹ربیع‌الاول، در تقویم طالبان ۳۰ربیع‌الاول و در تقویم عربستان اول ربیع‌الثانی است.

🔹گفته شده خبر و پوستر واقعه از پیش طراحی و منتشر شده‌. ما تا الان سندی برای اثبات این گفته پیدا نکردیم. جست‌وجو در آرشیو توییتر نشان می‌دهد، اولین خبر یک ربع بعد از واقعه منتشر شده. بررسی اطلاعات زمانی فایل پوستر و زمان انتشار آن نشان نمی‌دهد که پوستر قبلا ساخته شده باشد.

🔹درباره محتوای اطلاعیه منسوب به داعش به اصطلاح «قالت مصادر امنیه لوکاله اعماق» یعنی منابعی امنیتی اشاره شده است. برخی می‌گویند این ارجاع بی‌سابقه است. اما این طور نیست. استناد داعش به منابع امنیتی در گذشته نیز سابقه داشته است.

🔹برخی استفاده از واژه «انغماسی» برای توصیف حمله به جای «انتحاری» را در اطلاعیه منسوب به داعش، محل ابهام می‌دانند. کارشناسان می‌گویند «در ادبیات داعش عملیات انغماسی به عملیاتی گفته می‌شود که در برابر طرفی بسیار قوی‌تر یا پرتعدادتر انجام می‌شود.»

🔹جمهوری اسلامی در اجرای عملیات False Flag در وقایع مشابه سابقه‌دار است. در بمب‌گذاری حرم امام رضا در سال۷۳، با اینکه یک گروه تروریستی پاکستانی مسئولیت را برعهده گرفت، اما به گفته برخی مقام‌های سابق، حکومت ایران از False Flag برای مقصر جلوه دادن سازمان مجاهدین استفاده کرده است.

🔹پرچم دروغین (False Flag) به عملیاتی گفته می‌شود که «توسط نهادهای نظامی، شبه‌نظامی، اطلاعاتی یا سیاسی به‌گونه‌ای انجام می‌شود که این تصور به‌وجود آید که گروه‌ها یا کشورهای دیگری این عملیات‌ها را انجام داده‌اند.»

🔹عملیات‌هایی که داعش مسئولیت آنها را برعهده می‌گیرد لزوما توسط این گروه طراحی و برنامه‌ریزی نمی‌شوند. دبیر ارشد سرویس ضد تروریسم در نشریه The long War Journal می‌گوید: «داعش، صرف نظر از اینکه یک حمله توسط داعش طراحی شده یا نه، صرف آنکه حمله به نام این گروه انجام شده باشد، "یک سرباز خلافت" را مسئول آن می‌داند.»

🔹مثلا مهاجمانی که مسئول حملات تروریستی در برناردینو، کالیفرنیا، و اورلاندو، فلوریدا بودند، ارتباط مستقیمی با این گروه نداشتند، اما این گروه مسئولیت حملات را برعهده گرفت.
ممکن است حمله به شاهچراغ نیز توسط افراد و گروه‌های دیگری برنامه‌ریزی و به اسم داعش اجرا شده باشد.

✅ @Factnameh
🎙قسمت هشتاد و سوم پادکست هفتگی فکت‌نامه نیز مانند چند قسمت قبلی، متاثر از روزهای پرالتهاب ایران است.

🔹ابتدا کمی درباره حمله مسلحانه شاهچراغ و همچنین آتش‌سوزی و درگیری‌ها در زندان اوین می‌گوییم، بعد به سراغ ادعاهای خبرگزاری فارس درباره راهپیمایی ۲۲اکتبر برلین می‌رویم.

🔹خبرهای نادرست درباره ربودن علی دایی در سقز، اعتراض‌های دانش‌آموزان در ایران، خبرهای نادرستی که به سنتکام درباره اعتراض‌های ایران نسبت داده می‌شود و همچنین موضوع فروش پهپادهای ایرانی به روسیه، دیگر موضوعاتی هستند که در این قسمت آنها را بررسی می‌کنیم.

🔹سوژه‌های دیگر این قسمت هم مربوط به خبرهای نادرست درباره حجاب است. همچنین به خبرهای نادرستی که به اسم علی کریمی، حامد اسماعیلیون و ایلان ماسک دست‌به‌دست می‌شود اشاره می‌کنیم و سوژه‌های مربوط به دستگیری زنان در آمریکا و رتبه اقتصاد ایران را بررسی می‌کنیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
❓فکت‌ها و ابهام‌ها در ماجرای آتش‌سوزی زندان اوین

🔹حدود دو هفته از آتش‌سوری زندان اوین در شامگاه ۲۳ مهر ماه ۱۴۰۱ می‌گذرد. روایت‌های زیادی از سوی منابع جمهوری اسلامی و مخالفان مطرح شده است.

🔹ما بیش از ۲۰ روایت را بازخوانی و به دقت بررسی کردیم. آنچه مشخص است؛ ابهام‌ها و سوال‌های بی‌پاسخ زیادی درباره این حادثه وجود دارد که صحت روایت‌های رسمی را زیر سوال می‌برد.

🔹بیش از ۳ ساعت پیش از واقعه چند حساب کاربری ناشناخته در توییتر از به صدا درآمدن آژیر زندان اوین، رفتن هلیکوپتری به آن سو و مواردی از این دست خبر داده‌اند. هویت و منشاء این حساب‌ها مشخص نیست. مخالفان جمهوری اسلامی آن را کار بازوهای سایبری نظام و منابع جمهوری اسلامی منشاء این توییت‌ها را مخالفان می‌دانند و آن را نشانه برنامه‌ریزی و توطئه آنان معرفی می‌کنند.

🔹به جز طرح ادعای توطئه، تاکنون هیچ گزارش مستندی از برنامه‌ریزی مخالفان در این واقعه منتشر نشده، اما گزارش‌هایی هست که نشان می‌دهد مقام‌های زندان از چند روز قبل از وقوع حادثه در زندان اوین خبر داشته‌اند.

🔹در روایت‌ نمایندگان مجلس و برخی منابع رسانه‌ای نزدیک به حکومت به صراحت گفته شده مسئولان زندان چند روز پیش از واقعه از آن خبر داشته‌اند، اما گفته نشده چرا از آن جلوگیری نکرده‌اند.

🔹در ویدئوهایی که از این حادثه منتشر شده، دو پرتابه انفجاری از بیرون اوین دیده شده‌اند. تاکنون هیچ‌کدام از روایت‌ها توضیحی درباره این پرتابه‌ها ارائه نکرده‌اند.

🔹در ویدیوهایی که از شب حادثه منتشر شده، صدای انفجارهای متعدد و تیراندازی‌ به وضوح شنیده می‌شود، اما در روایت‌های رسمی اشاره‌ای به منبع انفجارها نشده است. فقط یکی از اعضای کمیسیون امنیت ملی در اشاره ای گذرا گفته صدای انفجار، ناشی از بمب‌ صوتی برای پراکندن زندانیان بود.

🔹خبرگزاری فارس هم در گزارشی به انفجار مین در تپه‌های اطراف زندان اشاره و بعد از لحظاتی آن را حذف کرد.

🔹در مورد بندهایی از زندان که در این مجموعه اتفاقات درگیر شده‌اند، چه در آتش‌سوزی و چه در تیراندازی روایت‌های متعدد و بعضا ضد و نقیض وجود دارد.

🔹تمرکز همه گزارش‌ها بر روی بند ۷ است که در گزارش‌های رسمی با عنوان بند «اراذل و اوباش» از آن یاد شده است.چنین عنوانی در تقسیم‌بندی‌های زندان وجود ندارد.

🔹تسنیم در گزارش شب اول خود به درگیری در بند ۶ اشاره می‌کند که فاصله زیادی با بند ۷ و ۸ دارد. در هیچ گزارش دیگری به بند ۶ اشاره نشد است.

🔹در برخی گزارش‌های رسمی مقامات به درگیر شدن بند ۸ در این واقعه اشاره کرده‌اند، اما در مورد میزان این درگیری توضیحی داده نمی‌شود.

🔹در بعضی روایت‌های غیررسمی به سرایت درگیری در بند ۴ اشاره شده که فاصله زیادی از بند ۷ دارد.

🔹ویدیوهای دوربین مداربسته که توسط خبرگزاری میزان منتشر شده تاریخ و ساعت ندارد و به صورت گزینشی صحنه‌هایی مبهم از درگیری و فرار در آن دیده می‌شود.

🔹در ویدیوی که خبرگزاری میزان با عنوان توضیح رئیس اندرزگاه بند ۷ درباره ناآرامی‌ها در این بند منتشر کرده، سردر بند ۴ با تابلوی «اندرزگاه ۴، قرنطینه ۴» دیده می‌شود.

🔹در مورد محل شروع آتش‌سوزی و دلیل آن هم ابهاماتی وجود دارد.

🔹در گزارش‌های اولیه مقامات رسمی محل آغاز آتش سوزی کارگاه خیاطی زندان عنوان شده، در حالی که در ویدئوها دست‌کم دو نفر، در حال به پا کردن آتش روی پشت‌بام دیده می‌شوند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh
❗️الناز شاکردوست، بازیگر در اینستاگرام خود پستی منتشر کرده و نوشته: «اگر تظاهرات ۲۱روز طول بکشد ارتش باید به نفع مردم وارد عمل شود. اگر ۳/۵درصد مردم کشوری تظاهرات کنند باید رفراندم برگزار شود.» نه در قانون اساسی و نه در قوانین دیگر چنین چیزی گفته نشده است.
✅ @Factnameh