FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.25K photos
732 videos
3 files
4.26K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 ادعای بی‌اساس روزنامه ایران درباره تامین مالی سلبریتی‌ها برای حمایت از معترضان ایرانی

🔹روزنامه ایران: سلبریتی‌های خارجی در ازای پول‌ هنگفت از اعتراضات مردم ایران حمایت می‌کنند. این ادعا بی‌اساس است. حمایت چهره‌های سرشناس بین‌المللی از این اعتراض‌ها به حدی گسترده‌ است که احتمال وجود پروژه تبلیغاتی برنامه‌ریزی شده را از بین می‌برد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓خبرگزاری تسنیم، به نقل از حسین اشتری، فرمانده کل انتظامی کشور نوشته‌: «ما در کشور ۳۰ میلیون دانش‌آموز داریم و طبق آمار تنها یک درصد از این دانش‌آموزان اقدام به اعتراض کردند. ۱۱۰ هزار مدرسه در کشور وجود دارد که تنها در ۵۰ مدرسه اعتراضاتی روی داد.»

🔹این بخش از گفته‌های این مقام انتظامی از متن خبر تسنیم حذف شده اما در سایر رسانه‌ها همچنان در دسترس است.

🔹ما ابزاری برای برآورد جمعیت دانش‌آموزان معترض نداریم، اما می‌دانیم آمارهای اعلام شده درباره جمعیت دانش‌آموزان و تعداد مدارس با آمارهای رسمی همخوانی ندارد.

🔹طبق آخرین گزارش آماری موجود، تعداد کل دانش‌آموزان مشغول به تحصیل در تمام دوره‌های آموزشی، شامل پیش‌دبستانی، ابتدایی، متوسطه، بزرگسال و آموزش استثنایی حدود ۱۶ میلیون دانش‌آموز و نصف ادعای مطرح شده و تعداد مدارس کمی بیش از ۱۴۵ هزار مدرسه حدود ۱/۳ برابر آنچه گفته شده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این گفته حسین اشتری که «ما در کشور ۳۰ میلیون دانش‌آموز داریم و طبق آمار تنها یک درصد از این دانش‌آموزان اقدام به اعتراض کردند» نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓پهپادهای ایرانی در آسمان اوکراین

🔹اولین بار روز ۲۰ تیر ۱۴۰۱، جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی ایالات متحده، خبر آماده‌شدن جمهوری اسلامی ایران برای ارسال چند صد پهپاد نظامی به روسیه را افشا کرد.

🔹از آن زمان به بعد، مقامات وزارت خارجه ایران از جمله امیر عبداللهیان، وزیر امور خارجه و سعید ایروانی، نماینده دائم ایران در سازمان ملل ارسال هرگونه پهپاد نظامی از ایران به روسیه را تکذیب کردند.

🔹اما با توجه به در دست بودن شواهد موثق مبنی بر به‌کارگیری پهپادهای نظامی ایرانی علیه اوکراینی توسط روس‌ها، مقامات اوکراینی تصمیم به قطع روابط دیپلماتیک با تهران گرفتند.

🔹تاکنون حضور پهپادهای شاهد ۱۳۶ و مهاجر ۶ در اوکراین به طور گسترده مستند شده است.

🔹تشخیص شاهد ۱۳۶ از طریق شناسایی ویژگی‌های منحصر به فردش از جمله: شکل دلتا سازه، نداشتن دوربین و صدای وحشت‌ناک آن هنگام شیرجه روی هدف، ممکن است.

🔹شاهد ۱۳۶ یک پهپاد انتحاری است که فاقد سیستم اپتیکی لازم برای عملیات پرسه زنی است و بیشتر شبیه یک موشک کروز عمل می‌کند. موتور استفاده شده در این پهپاد احتمالا توسط «اوج پرواز ما دو نفر» مهندسی معکوس شده‌است که در لیست تحریم‌های وزارت خزانه داری آمریکا قرار دارد.

🔹شاهد ۱۳۶ در دسته‌های چندتایی و با استفاده از یک راکت کمکی از روی یک لانچر روی کامیون پرتاب می‌شود. تعداد زیاد پهپاد در هر پرتاب باعث اشباع پدافند هوایی طرف مقابل می‌شود. تعداد کمی از این پهپاد ۲۰هزار دلاری می‌توانند از پدافند هوایی اوکراین عبور کنند.

🔹دیگر پهپاد ایرانی دیده شده در اوکراین مهاجر ۶ است که یک پهپاد شناسایی، نظارتی و نظامی است که می‌تواند تا چهار موشک هدایت لیزری «قائم» را حمل کنند.

🔹اخیرا، یک نسخه از پهپاد مهاجر۶ به طور تقریبا سالم به درست اوکراینی ها افتاد که پس از بررسی‌ها معلوم شد حاوی اجزای آمریکایی، ژاپنی و چینی است. همینطور، موتور Rotax 912 اتریشی این پهپاد و چگونگی رسیدن آن به جمهوری اسلامی توجه زیادی جلب کرده‌است.

🔹دلیل علاقه روس‌ها به پهپاد‌های ایرانی کمبود انواع موشک‌ها در زرادخانه‌های روسیه و ارزان بودن پهپاد‌های ایرانی است. با این وجود، کارشناسان معتقدند که بعید است استفاده از پهپاد‌های ایرانی بتواند تغییر جدی در روند جنگ ایجاد کند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای امیر عبداللهیان وزیر امور خارجه ایران که »ما با روسیه همکاری دفاعی داریم اما ارسال سلاح و پهپاد علیه اوکراین سیاست ما نیست» نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید


✅ @Factnameh
❓خبرگزاری فارس در گزارشی از راهپیمایی ۲۲ اکتبر برلین، ادعاهایی را درباره تعداد شرکت‌کنندگان و همچنین نحوه حضور آنها مطرح کرد.

🔹وجود وسیله ایاب و ذهاب و غذای رایگان برای شرکت در راهپیمایی برلین، ادعای بی‌اساس خبرگزاری فارس است. در شبکه‌های اجتماعی نیز آگهی‌های مربوط به «هزینه سفر» به عنوان «مبلغ داده‌شده» عنوان شد.

🔹فارس و تسنیم تعداد شرکت‌کنندگان را بر اساس برآوردهای اولیه پلیس یعنی ۳۷ هزار نفر اعلام کردند در حالی که پلیس برلین در به‌روزرسانی خود این عدد را حدود ۸۰ هزار نفر اعلام کرد.

🔹فارس می‌نویسد اتباع دیگر کشورها با وعده‌های مالی در این راهپیمایی شرکت کردند. این ادعا نیز بی‌اساس است. در میان کسانی که در راهپیمایی بودند، افرادی غیرایرانی نیز برای همراهی و اعلام همبستگی در راهپیمایی حضور داشتند و حضور آنها به معنای این نیست که در ازای شرکت‌کردن خود، پولی دریافت کرده باشند.

🔹فارس از صفت «کم‌تعداد» برای ۸۰ هزار شرکت‌کننده استفاده کرد که در مقایسه با ۱۰۰هزار نفری که برای همبستگی با اوکراین اوایل امسال در برلین گرد هم آمدند، صفت نامناسبی است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 جعل زیرنویس تلویزیون ایران‌اینترنشنال توسط تسنیم

🔹خبرگزاری تسنیم با انتشار ویدئویی منسوب به تلویزیون ایران‌اینترنشنال، مدعی کشف یک گاف رسانه‌ای و پروژه آمارسازی شده است.
ویدئوی تسنیم دستکاری شده و ساختگی است و لایه‌هایی به زیرنویس اضافه شده است.


👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓ابهام‌ها درباره اطلاعیه منسوب به داعش و عامل واقعی حمله به شاهچراغ

🔹بر اساس اطلاعات موجود، نمی‌توان با قطعیت گفت عامل اصلی حمله تروریستی روز چهارم آبان ۱۴۰۱ در شاه‌چراغ چه کسی است. در اطلاعیه منسوب به داعش، این گروه مسئولیت حمله را برعهده گرفته است. اما ابهام‌های زیادی درباره این اطلاعیه و عامل واقعی حمله مطرح است.

🔹در اطلاعیه‌ منسوب به داعش تاریخ حمله ۳۰ربیع‌الاول ذکر شده. برخی می‌گویند ربیع‌الاول ۲۹روزه است. این طور نیست. نمی‌دانیم داعش به کدام تقویم استناد می‌کند، اما می‌دانیم ۴ آبان ۱۴۰۱ در تقویم ایران ۲۹ربیع‌الاول، در تقویم طالبان ۳۰ربیع‌الاول و در تقویم عربستان اول ربیع‌الثانی است.

🔹گفته شده خبر و پوستر واقعه از پیش طراحی و منتشر شده‌. ما تا الان سندی برای اثبات این گفته پیدا نکردیم. جست‌وجو در آرشیو توییتر نشان می‌دهد، اولین خبر یک ربع بعد از واقعه منتشر شده. بررسی اطلاعات زمانی فایل پوستر و زمان انتشار آن نشان نمی‌دهد که پوستر قبلا ساخته شده باشد.

🔹درباره محتوای اطلاعیه منسوب به داعش به اصطلاح «قالت مصادر امنیه لوکاله اعماق» یعنی منابعی امنیتی اشاره شده است. برخی می‌گویند این ارجاع بی‌سابقه است. اما این طور نیست. استناد داعش به منابع امنیتی در گذشته نیز سابقه داشته است.

🔹برخی استفاده از واژه «انغماسی» برای توصیف حمله به جای «انتحاری» را در اطلاعیه منسوب به داعش، محل ابهام می‌دانند. کارشناسان می‌گویند «در ادبیات داعش عملیات انغماسی به عملیاتی گفته می‌شود که در برابر طرفی بسیار قوی‌تر یا پرتعدادتر انجام می‌شود.»

🔹جمهوری اسلامی در اجرای عملیات False Flag در وقایع مشابه سابقه‌دار است. در بمب‌گذاری حرم امام رضا در سال۷۳، با اینکه یک گروه تروریستی پاکستانی مسئولیت را برعهده گرفت، اما به گفته برخی مقام‌های سابق، حکومت ایران از False Flag برای مقصر جلوه دادن سازمان مجاهدین استفاده کرده است.

🔹پرچم دروغین (False Flag) به عملیاتی گفته می‌شود که «توسط نهادهای نظامی، شبه‌نظامی، اطلاعاتی یا سیاسی به‌گونه‌ای انجام می‌شود که این تصور به‌وجود آید که گروه‌ها یا کشورهای دیگری این عملیات‌ها را انجام داده‌اند.»

🔹عملیات‌هایی که داعش مسئولیت آنها را برعهده می‌گیرد لزوما توسط این گروه طراحی و برنامه‌ریزی نمی‌شوند. دبیر ارشد سرویس ضد تروریسم در نشریه The long War Journal می‌گوید: «داعش، صرف نظر از اینکه یک حمله توسط داعش طراحی شده یا نه، صرف آنکه حمله به نام این گروه انجام شده باشد، "یک سرباز خلافت" را مسئول آن می‌داند.»

🔹مثلا مهاجمانی که مسئول حملات تروریستی در برناردینو، کالیفرنیا، و اورلاندو، فلوریدا بودند، ارتباط مستقیمی با این گروه نداشتند، اما این گروه مسئولیت حملات را برعهده گرفت.
ممکن است حمله به شاهچراغ نیز توسط افراد و گروه‌های دیگری برنامه‌ریزی و به اسم داعش اجرا شده باشد.

✅ @Factnameh
🎙قسمت هشتاد و سوم پادکست هفتگی فکت‌نامه نیز مانند چند قسمت قبلی، متاثر از روزهای پرالتهاب ایران است.

🔹ابتدا کمی درباره حمله مسلحانه شاهچراغ و همچنین آتش‌سوزی و درگیری‌ها در زندان اوین می‌گوییم، بعد به سراغ ادعاهای خبرگزاری فارس درباره راهپیمایی ۲۲اکتبر برلین می‌رویم.

🔹خبرهای نادرست درباره ربودن علی دایی در سقز، اعتراض‌های دانش‌آموزان در ایران، خبرهای نادرستی که به سنتکام درباره اعتراض‌های ایران نسبت داده می‌شود و همچنین موضوع فروش پهپادهای ایرانی به روسیه، دیگر موضوعاتی هستند که در این قسمت آنها را بررسی می‌کنیم.

🔹سوژه‌های دیگر این قسمت هم مربوط به خبرهای نادرست درباره حجاب است. همچنین به خبرهای نادرستی که به اسم علی کریمی، حامد اسماعیلیون و ایلان ماسک دست‌به‌دست می‌شود اشاره می‌کنیم و سوژه‌های مربوط به دستگیری زنان در آمریکا و رتبه اقتصاد ایران را بررسی می‌کنیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
❓فکت‌ها و ابهام‌ها در ماجرای آتش‌سوزی زندان اوین

🔹حدود دو هفته از آتش‌سوری زندان اوین در شامگاه ۲۳ مهر ماه ۱۴۰۱ می‌گذرد. روایت‌های زیادی از سوی منابع جمهوری اسلامی و مخالفان مطرح شده است.

🔹ما بیش از ۲۰ روایت را بازخوانی و به دقت بررسی کردیم. آنچه مشخص است؛ ابهام‌ها و سوال‌های بی‌پاسخ زیادی درباره این حادثه وجود دارد که صحت روایت‌های رسمی را زیر سوال می‌برد.

🔹بیش از ۳ ساعت پیش از واقعه چند حساب کاربری ناشناخته در توییتر از به صدا درآمدن آژیر زندان اوین، رفتن هلیکوپتری به آن سو و مواردی از این دست خبر داده‌اند. هویت و منشاء این حساب‌ها مشخص نیست. مخالفان جمهوری اسلامی آن را کار بازوهای سایبری نظام و منابع جمهوری اسلامی منشاء این توییت‌ها را مخالفان می‌دانند و آن را نشانه برنامه‌ریزی و توطئه آنان معرفی می‌کنند.

🔹به جز طرح ادعای توطئه، تاکنون هیچ گزارش مستندی از برنامه‌ریزی مخالفان در این واقعه منتشر نشده، اما گزارش‌هایی هست که نشان می‌دهد مقام‌های زندان از چند روز قبل از وقوع حادثه در زندان اوین خبر داشته‌اند.

🔹در روایت‌ نمایندگان مجلس و برخی منابع رسانه‌ای نزدیک به حکومت به صراحت گفته شده مسئولان زندان چند روز پیش از واقعه از آن خبر داشته‌اند، اما گفته نشده چرا از آن جلوگیری نکرده‌اند.

🔹در ویدئوهایی که از این حادثه منتشر شده، دو پرتابه انفجاری از بیرون اوین دیده شده‌اند. تاکنون هیچ‌کدام از روایت‌ها توضیحی درباره این پرتابه‌ها ارائه نکرده‌اند.

🔹در ویدیوهایی که از شب حادثه منتشر شده، صدای انفجارهای متعدد و تیراندازی‌ به وضوح شنیده می‌شود، اما در روایت‌های رسمی اشاره‌ای به منبع انفجارها نشده است. فقط یکی از اعضای کمیسیون امنیت ملی در اشاره ای گذرا گفته صدای انفجار، ناشی از بمب‌ صوتی برای پراکندن زندانیان بود.

🔹خبرگزاری فارس هم در گزارشی به انفجار مین در تپه‌های اطراف زندان اشاره و بعد از لحظاتی آن را حذف کرد.

🔹در مورد بندهایی از زندان که در این مجموعه اتفاقات درگیر شده‌اند، چه در آتش‌سوزی و چه در تیراندازی روایت‌های متعدد و بعضا ضد و نقیض وجود دارد.

🔹تمرکز همه گزارش‌ها بر روی بند ۷ است که در گزارش‌های رسمی با عنوان بند «اراذل و اوباش» از آن یاد شده است.چنین عنوانی در تقسیم‌بندی‌های زندان وجود ندارد.

🔹تسنیم در گزارش شب اول خود به درگیری در بند ۶ اشاره می‌کند که فاصله زیادی با بند ۷ و ۸ دارد. در هیچ گزارش دیگری به بند ۶ اشاره نشد است.

🔹در برخی گزارش‌های رسمی مقامات به درگیر شدن بند ۸ در این واقعه اشاره کرده‌اند، اما در مورد میزان این درگیری توضیحی داده نمی‌شود.

🔹در بعضی روایت‌های غیررسمی به سرایت درگیری در بند ۴ اشاره شده که فاصله زیادی از بند ۷ دارد.

🔹ویدیوهای دوربین مداربسته که توسط خبرگزاری میزان منتشر شده تاریخ و ساعت ندارد و به صورت گزینشی صحنه‌هایی مبهم از درگیری و فرار در آن دیده می‌شود.

🔹در ویدیوی که خبرگزاری میزان با عنوان توضیح رئیس اندرزگاه بند ۷ درباره ناآرامی‌ها در این بند منتشر کرده، سردر بند ۴ با تابلوی «اندرزگاه ۴، قرنطینه ۴» دیده می‌شود.

🔹در مورد محل شروع آتش‌سوزی و دلیل آن هم ابهاماتی وجود دارد.

🔹در گزارش‌های اولیه مقامات رسمی محل آغاز آتش سوزی کارگاه خیاطی زندان عنوان شده، در حالی که در ویدئوها دست‌کم دو نفر، در حال به پا کردن آتش روی پشت‌بام دیده می‌شوند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh
❗️الناز شاکردوست، بازیگر در اینستاگرام خود پستی منتشر کرده و نوشته: «اگر تظاهرات ۲۱روز طول بکشد ارتش باید به نفع مردم وارد عمل شود. اگر ۳/۵درصد مردم کشوری تظاهرات کنند باید رفراندم برگزار شود.» نه در قانون اساسی و نه در قوانین دیگر چنین چیزی گفته نشده است.
✅ @Factnameh
❗️ شخص در تصویر محمدرضا سلیمانی، فرزند قاسم سلیمانی است.
✅ @Factnameh
❓ادعای عجیب نیروی انتظامی درباره وقایع هنرستان دخترانه صدر

🔹مرکز اطلاع‌رسانی پلیس پایتخت روز ۲ آبان ۱۴۰۱ با صدور اطلاعیه‌ای با رد اخبار مرتبط با حادثه هنرستان دخترانه صدر تهران، مدعی شد: «درگیری در مجاورت هنرستان دخترانه و میان تعدادی از اراذل و اوباش رخ داده است».

🔹به جز تصاویر ویدیویی منتشر شده از این واقعه و گزارش شاهدان عینی، اطلاعیه اطلاع‌رسانی و روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش هم کلیات آنچه رخ داده را تایید و ادعای نیروی انتظامی را به کلی رد می‌کند.

🔹برخلاف ادعای پلیس مبنی بر درگیری اراذل و اوباش در حوالی هنرستان، این اتفاق توسط مدیریت مدرسه و در پی تفتیش بدنی دانش‌آموزان برای جلوگیری از ورود موبایل به داخل مدرسه و اعتراض تعدادی از دانش‌آموزان و اولیاء آنها صورت گرفته است.

🔹در این واقعه حال دو دانش آموز وخیم بوده که آمبولانس اورژانس به داخل مدرسه وارد و آنها را به بیمارستان لقمان تهران منتقل کرده است.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد که تکذیب این گونه رویدادها، رویه ثابت نیروی انتظامی است و این نهاد تاکنون مسئولیت هیچ یک از برخوردهای خشونت‌‌آمیز خود با نوجوانان در طول اعتراضات ۴۰ روز گذشته را نپذیرفته است.

🔹بنابراین «فکت‌نامه» به ادعای نیروی انتظامی مبنی بر اینکه «درگیری در مجاورت هنرستان دخترانه (صدر) و میان تعدادی از اراذل و اوباش رخ داده است» نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓ادعای شاخ‌دار اشاره داعش به قتل مهسا امینی در بیانیه‌اش

🔹خبرگزاری تسنیم می‌گوید در بیانیه داعش گفته شده حمله به شاهچراغ در حمایت از معترضان به قتل مهسا امینی انجام شده است.

🔹تا زمان انتشار گزارش تسنیم سه بیانیه منسوب به داعش در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها منتشر شده بود.

🔹تردیدهای زیادی درباره اصالت بیانیه‌ها به خصوص بیانیه اول و دوم وجود دارد.

🔹به جز تسنیم، در روزهای گذشته برخی مقامات و هواداران جمهوری اسلامی در شبکه‌های اجتماعی نیز مدعی ارتباط حمله تروریستی به شاهچراغ با اعتراضات سراسری مردم ایران شده‌اند. این در حالی است که هیچ سند یا شواهدی از ارتباط اعتراضات مردمی با آنچه در شاه‌چراغ رخ داده ارائه نشده.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه این ادعای خبرگزاری تسنیم را که «داعش در بیانیه خود گفته حمله به شاهچراغ در حمایت از معترضان به قتل مهسا امینی انجام شده است» به شکل واضحی خلاف واقعیت می‌داند و به آن نشان شاخ‌دار می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓عامل واقعی حمله به شاه‌چراغ کیست؟ داعش یا جمهوری اسلامی

🔹منابع رسمی در جمهوری اسلامی می‌گویند حمله تروریستی روز چهارم آبان ۱۴۰۱ به شاهچراغ شیراز را کار داعش می‌دانند، اما بسیاری معتقدند عامل واقعی این حمله جمهوری اسلامی است.

🔹با توجه به اطلاعات در دسترس نمی‌توان به طور قطع گفت که عامل واقعی حمله کیست، اما بررسی و بازخوانی فکت‌ها، ابهام‌ها و شواهد و قرائن می‌تواند تصویری کمی شفاف‌تر از واقعیت ترسیم می‌کند.

🔹مهم‌ترین استناد منابع رسمی جمهوری اسلامی، بیانیه‌های منسوب به داعش است که ساعاتی پس از حمله، اول در شبکه‌های اجتماعی و پس از آن رسانه‌ها منتشر شدند.

🔹تاکنون دو بیانیه منسوب به دولت اسلامی، یک گزارش خبری از اعماق، رسانه منسوب به داعش و یک گزارش سه صفحه‌ای در هفته‌نامه النباء‌ منسوب به داعش منتشر شده که در آنها گفته مسئولیت حمله با دولت اسلامی است.

🔹تردیدهایی درباره اصالت بیانیه‌های منسوب به داعش مطرح است.

🔹در هیچ کدام از بیانیه‌ها یا گزارش‌ها به جزئیاتی بیش از آن چیزی که در رسانه‌ها آمده، اشاره نشده است.

🔹تحلیل متن بیانیه‌ها و گزارش‌های منسوب به دولت اسلامی این گمان را تقویت می‌کند که حمله به شاه‌چراغ یک عملیات برنامه‌ریزی شده متمرکز توسط تشکیلات داعش نیست.

🔹سابقه و تاریخچه داعش نشان می‌دهد همه عملیات‌هایی که مسئولیت آنها را برعهده می‌گیرد، لزوما توسط این گروه طراحی و برنامه‌ریزی نمی‌شوند.

🔹این گروه در گذشته نیز مسئولیت حملاتی را برعهده گرفته که عوامل حمله ارتباط مستقیمی با داعش نداشته‌اند.

🔹ممکن است حمله به شاه‌چراغ هم توسط افراد و گروه‌های دیگری برنامه‌ریزی و اجرا شده باشد و داعش در راستای اهداف خود مسئولیت آن را برعهده گرفته باشد.

🔹بسیاری از منتقدان و مخالفان جمهوری اسلامی بر این گمانند که جمهوری اسلامی، عامل پشت پرده این حمله است.

🔹تا الان هیچ سند قطعی برای اثبات این گمان در دست نیست، اما جمهوری اسلامی در اجرای عملیات پرچم دروغین (False Flag) سابقه‌دار است.

🔹پرچم دروغین عملیاتی است که توسط نهادهای نظامی، شبه‌نظامی، اطلاعاتی یا سیاسی به‌گونه‌ای انجام می‌شود که تصور شود که گروه‌ها یا کشورهای دیگری این عملیات‌ها را انجام داده‌اند.

🔹مشهورترین نمونه عملیات‌های پرچم دروغین جمهوری اسلامی بمب‌گذاری سال ۱۳۷۳ حرم امام رضا در مشهد است.

🔹در آن زمان یک گروه تندرو سنی مسئولیت بمب‌گذاری را برعهده گرفت، اما به اذعان مقام‌های سابق جمهوری اسلامی، سازمان مجاهدین خلق، با استفاده از عملیات پرچم دروغین عامل بمب‌گذاری معرفی شد.

🔹در شبکه‌های اجتماعی برخی موارد به عنوان دلیل رد ادعای بیانیه‌ها و گزارش‌های منسوب به داعش مطرح شده است. هیچ کدام از این موارد سند محکم و قطعی محسوب نمی‌شوند.

🔹یکی از مهم‌ترین این موارد اشاره بیانیه اول منسوب به داعش است که در آن تاریخ عملیات ۳۰ ربیع‌الاول ذکر شده. برخی می‌گویند ماه ربیع‌الاول اصولا ۲۹ روزه است که این طور نیست.

🔹ربیع‌الاول ممکن است ۳۰ روز داشته باشد و هم اینکه در برخی تقویم‌های قمری کشورهای منطقه مانند افغانستان روز ۴ آبان ۱۴۰۱، یعنی روز حمله به شاهچراغ ۳۰ ربیع‌الاول بوده است.

🔹این تاریخ در بیانیه‌‌ها و گزارش‌های بعدی تغییر کرده است. دلیل تغییر ممکن است ساختگی بودن یکی از دو بیانیه یا جعلی بودن هر دوی آنها باشد.

🔹در همین حال ابهام‌هایی درباره برخی واژه‌ها و ادبیات استفاده شده در بیانیه‌های منسوب به داعش مطرح است.

🔹در بیانیه‌های گذشته داعش نیز از همین واژه‌ها، اصطلاحات و ساختار متنی استفاده شده است.

🔹یکی دیگر از موارد، ابهام درباره زمان انتشار خبر و پوستری است که توسط نیروهای بسیجی در آذربایجان شرقی طراحی شده است.

🔹ما در جریان جست‌وجو هیچ خبری پیدا نکردیم که پیش از واقعه در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده باشد.

🔹برخی به فراداده و اطلاعات زمان ساخت تصویر پوستر اشاره کرده‌اند، اما هم احتمال تغییر و دستکاری متادیتا و هم توضیحات فنی در این باره وجود دارند.

🔹در شبکه‌های اجتماعی به تناقض گزارش‌های رسمی درباره تعداد مهاجمان و حتی تعداد جان‌باختگان اشاره شده است. ممکن است دلیل تناقض‌ها، شلختگی اطلاع‌رسانی در شرایط بحرانی باشد.

🔹برخی ادعاها هم درباره هویت فرد مهاجم مطرح شده است، به جز نام و تصویری که منابع رسانه‌ای در داخل ایران منتشر کرده‌اند، تاکنون گزارش قابل استنادی درباره هویت و سابقه او ارائه نشده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید


✅ @Factnameh
❓بررسی الگوی گردش خبر نادرست حضور علی دایی و ستارگان فوتبال در سقز

🔹ساعات پایانی سه‌شنبه سوم آبان ۱۴۰۱ گزارش‌هایی درباره حضور علی دایی و چند چهره سرشناس دیگر در سقز برای شرکت در مراسم چهلم مهسا (ژینا) امینی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد.

🔹مشخص نیست مبنای این گزارش‌ها چه بود، اما هیچ تصویر و خبری در تایید آن وجود نداشت.

🔹بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد این خبر پس از انتشار در برخی حساب‌های کاربری محلی از سوی برخی حساب‌های کاربری فعال و پرطرفدار در شبکه‌های اجتماعی دست به دست شده و انتشار آن در ایندیپندنت فارسی، من و تو و ایران اینترنشنال باعث شد دامنه شایعات در این باره بالا بگیرپد.

🔹ساعتی بعد خبر حضور دایی و دیگر سلبریتی‌ها به مرور از سوی برخی روزنامه‌نگاران در ایران تکذیب شد.

🔹انتشار و پخش اخبار نادرست در کشاکش اعتراضات مردمی، ممکن است آثار و تبعاتی حتی برای معترضان و حامیان اعتراض‌ها داشته باشد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Audio
🎙قسمت هشتاد و سوم پادکست هفتگی فکت‌نامه نیز مانند چند قسمت قبلی، متاثر از روزهای پرالتهاب ایران است.

🔹ابتدا کمی درباره حمله مسلحانه شاهچراغ و همچنین آتش‌سوزی و درگیری‌ها در زندان اوین می‌گوییم، بعد به سراغ ادعاهای خبرگزاری فارس درباره راهپیمایی ۲۲اکتبر برلین می‌رویم.

🔹خبرهای نادرست درباره ربودن علی دایی در سقز، اعتراض‌های دانش‌آموزان در ایران، خبرهای نادرستی که به سنتکام درباره اعتراض‌های ایران نسبت داده می‌شود و همچنین موضوع فروش پهپادهای ایرانی به روسیه، دیگر موضوعاتی هستند که در این قسمت آنها را بررسی می‌کنیم.

🔹سوژه‌های دیگر این قسمت هم مربوط به خبرهای نادرست درباره حجاب است. همچنین به خبرهای نادرستی که به اسم علی کریمی، حامد اسماعیلیون و ایلان ماسک دست‌به‌دست می‌شود اشاره می‌کنیم و سوژه‌های مربوط به دستگیری زنان در آمریکا و رتبه اقتصاد ایران را بررسی می‌کنیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 نقل قول جعلی از کریم بنزما در دفاع از حجاب

🔹کاظم موسوی، نماینده اردبیل: کریم بنزما در جریان دریافت توپ طلا با اشاره به اعتراضات مردم ایران گفته:«حجاب از اصول اساسی اسلام است».
این نقل قول جعلی است. بنزما نه در مراسم دریافت توپ طلا و نه در جای دیگری درباره حجاب یا مسائل ایران صحبتی نکرده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❗️این خبر ساختگی است. نه در صفحه اینستاگرام محمد صادق معتمدیان، استاندار آذربایجان غربی و نه در پایگاه خبری «آذر صبح» که لوگوی آن در تصویر دیده می‌شود چنین اظهاراتی وجود ندارد.

✅ @Factnameh
❓ادعای نادرست درباره نوار سفید روی کلاه #گارد_ویژه

🔹#احمدرضا_پورخاقان، رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح می‌گوید فیلم تخریب موتور سیکلت‌ها به دست پلیس ساختگی است زیرا کلاه یگان‌ویژه نوار سفید ندارد.

🔹این ادعا درست نیست. تصاویر زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد نیروهای یگان ویژه در اعتراضات اخیر و سال‌های گذشته کلاه با نوار سفید به سر دارند.

🔹برخی از این تصاویر در رسانه‌های رسمی داخل ایران نیز منتشر شده‌اند.

🔹نخستین بار نیست که مسئولان جمهوری اسلامی تخریب اموال عمومی توسط نیروهای انتظامی - امنیتی را انکار می‌کنند.

🔹در جریان سرکوب اعتراضات #آبان_۹۸ هم رسانه‌های حکومت گفته بودند کلاه افرادی که در حال تخریب خانه‌ها هستند، کلاه یگان ویژه نیست.

🔹سه سال پیش نیز دیده‌بان حقوق بشر گزارشی در این باره منتشر و به طور مشخص به نوار سفید در کلاه نیروهای امنیتی - انتظامی از جمله اعضای سپاه و بسیج اشاره کرده بود.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه صحت گفته رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح را که «فیلم تخریب موتور سیکلت به دست پلیس ساختگی است زیرا کلاه یگان امداد و یگان ویژه پلیس نوار سفید ندارد» رد می‌کند و به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈
در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❗️ادعای شاخ‌دار روزنامه ایران مبنی بر اینکه معترضان در ایران کشته نشده‌اند

🔹روزنامه ایران در گزارشی که ۹ آبان ۱۴۰۱ منتشر کرده می‌نویسد: «طی آشوب‌های اخیر در کشور ۳۵ مدافع امنیت شهید شده‌اند اما کسی از طرف مقابل کشته نشده است.»

🔹این ادعا نادرست است و نه تنها با آمارهای نهادهای حقوق بشری فاصله زیادی دارد که حتی با گفته‌های دست‌کم دو نماینده مجلس و همچنین با خبر صداوسیما نیز تعارض دارد.

🔹سازمان عفو بین‌الملل می‌گوید دست‌کم ۲۳ «کودک ۱۱ تا ۱۷ ساله» در ماه گذشته به دست نیروهای انتظامی و امنیتی کشته شده‌اند. آمار سازمان حقوق بشر ایران تا ششم آبان، دست‌کم ۲۵۳ کشته است.

🔹حسینعلی شهریاری نماینده زاهدان می‌گوید در روز جمعه ۸ مهر در زاهدان ۱۹ تن از معترضان کشته‌شده‌اند و جلال محمودزاده نماینده مهاباد از کشته‌شدن پنج نفر از معترضان در این شهر در روزهای بزرگداشت چهلم مهسا امینی خبر داده است. او تایید می‌کند که آنها با گلوله جنگی کشته شده‌اند.

🔹صداوسیما نیز در یکی از بخش‌های خبری خود اعلام کرده: ««۱۷ نفر از حاضران در اعتراضات و نیروهای پلیس در تجمعات اخیر، جان باختند».

🔹مجموعه این گزارش‌ها نشان می‌دهد ادعای روزنامه ایران مبنی بر اینکه هیچ معترضی در هفته‌های اخیر کشته نشده، فاصله زیادی با واقعیت دارد و فکت‌نامه به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❓چرا دلایل روزنامه همشهری برای رد دخالت یگان ویژه در تخریب اموال مردم معتبر نیستند

🔹روزنامه همشهری با انتشار یک گزارش و اینفوگرافیک پنج دلیل آورده تا ثابت کند «پلیس‌نما»هایی که اموال مردم را تخریب می‌کنند، یگان‌ویژه نیستند.

🔹اشاره این روزنامه به ویدئویی است که در روزهایی اخیر از تخریب اموال مردم در یک کوچه بن‌بست منتشر شده است.

🔹بررسی‌های ما نشان می‌دهد اسناد و توضیحات قانع‌کننده‌ای برای رد هر پنج دلیل وجود دارد:

1️⃣ اول، همشهری می‌گوید «کلاه استفاده شده توسط پلیس نماها کلاه رسمی یگان ویژه نیست». این طور نیست. این ادعا پیش‌تر هم فکت‌چک شده است. تصاویری وجود دارند که نشان می‌دهد ماموران یگان‌ ویژه همین کلاه را به سر دارند.

2️⃣ دوم، گفته شده «وسایل و لباس‌های پلیس‌نماها ناقص بوده و مثلا سپر ندارد.» برای رد این ادعا هم می‌توان به تصاویری اشاره کرد که در هفته‌های اخیر در خبرگزاری فارس منتشر شده و در آن ماموران یگان ویژه سپر ندارند.

3️⃣ سوم، روزنامه همشهری می‌گوید «باتون‌های این افراد به ظاهر پلیس متفاوت از باتوم‌های نیروهای انتظامی است». در نتیجه این افراد پلیس‌نما هستند. اتفاقا خبرگزاری تسنیم روز دوم مهر ۱۴۰۱ گزارشی منتشر کرده که ماموران همین باتون را همراه دارند.

4️⃣چهارم، گفته شده «هیچ پلیسی هنگام ماموریت اجازه سیگار کشیدن ندارد» در نتیجه فردی که در ویدئو دیده می‌شود پلیس نیست. بله ماموران پلیس حین اجازه سیگار کشیدن ندارند، اما نمی‌توان با مشاهده تخلف یک مامور، منکر وجود او شد.

5️⃣ پنجم، همشهری می‌گوید: «قد و قواره پلیس‌نماها با استانداردهای اولیه پلیس هماهنگ نیست». یکی از شرایط اختصاصی استخدام یگان ویژه داشتن قد حداقل ۱۷۰ سانتیمتر است. حتی اگر قد فردی که در تصویر دیده می‌شود کمتر از ۱۷۰ سانتی‌متر باشد، باز هم به معنی «پلیس‌نما» بودن او نیست.

🔹شواهد زیادی از جمله اظهارات حسین همدانی، یکی از فرماندهان پیشین سپاه وجود دارد که نشان می‌دهد جمهوری اسلامی برای سرکوب اعتراضات «اراذل و اوباش» را نیز بکار می‌گیرد. علاوه بر این گزارش‌های مستندی از حضور کودکان بسیجی برای سرکوب اعتراضات وجود دارد.

🔹از این رو فکت‌نامه هر پنج دلیل همشهری را برای اثبات اینکه «افرادی که اموال مردم را تخریب می‌کنند از یگان ویژه نیستند»، رد می‌کند و به این ادعا نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh