❓خبرهای مربوط به تلاش‌های پارلمان فدرال آلمان برای بسته‌شدن مرکز اسلامی هامبورگ، قدیمی‌ترین مسجد شیعیان در اروپا، این روزها در رسانه‌های فارسی بازتاب داشته است.

🔹بعد از انتشار این خبر، برخی از حساب‌های فارسی‌زبان در توییتر فارسی اعلام کردند پارلمان آلمان با تعطیلی مرکز اسلامی هامبورگ موافقت کرده و برخی دیگر نوشتند تعطیلی مرکز اسلامی هامبورگ تصویب و اجرایی شده است.

🔹پارلمان فدرال آلمان در روز ۱۸ آبان ۱۴۰۱ (۹ نوامبر ۲۰۲۲) طرحی را با عنوان «از جنبش اعتراضی در ایران حمایت کنید! فشار بر رژیم تهران را افزایش دهید» تصویب کرد.

🔹بر اساس آنچه در ماده ۲۳ این طرح آمده، پارلمان از دولت آلمان خواسته تا بررسی کند که آیا مرکز اسلامی هامبورگ باید بسته شود و اگر آری، چگونه.

🔹بنابراین این مرکز هنوز بسته نشده و پارلمان آلمان هم با بستن این مرکز موافقت نکرده است. آنچه تصویب شده، درخواست از دولت برای بررسی تعطیلی بوده است.

🔹فکت‌نامه به این گفته که پارلمان فدرال آلمان با بسته‌شدن مرکز اسلامی هامبورگ موافقت کرده نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙گشت ارشاد و ون‌هایش

🔹این هفته پادکست فکت‌نامه را با ادعایی شاخ‌دار درباره تعداد ون‌های گشت ارشاد تهران آغاز می‌کنیم و از دلیل شادی‌نکردن بازیکنان استقلال بعد از دریافت سوپرجام می‌گوییم.

🔹بررسی واقعی‌بودن ویدئوی زلینسکی و پهپاد ایرانی، سهم اینستاگرام از تجارت الکترونیک ایران و آمارهای مربوط به اشتغال هم، دیگر موضوعاتی است که در قسمت ۸۵ از پادکست فکت‌نامه به آن پرداخته‌ایم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓تخمین جمعیت شرکت‌کننده در راهپیمایی ۱۳ آبان ۱۴۰۱

🔹پس از برگزاری راهپیمایی ۱۳ آبان ۱۴۰۱‌، روزنامه ایران در توییتر مدعی شد که تعداد شرکت کنندگان در این راهپیمایی حکومتی ۱۸ تا ۲۰ میلیون نفر بوده‌است.

🔹۲۰ میلیون در مقیاس جمعیت ایران عدد بسیار بزرگی، معادل یک چهارم جمعیت کل کشور است. مشخص نیست این روزنامه چگونه به چنین عددی رسیده، اما ما تلاش کردیم با محاسبه ظرف جمعیتی محل راهپیمایی در ۱۰ شهر پرجمعیت، عدد اعلام شده از سوی روزنامه ایران را با واقعیت بسنجیم.

🔹محاسبات نشان می‌دهد، در محدوده‌ تعیین شده برای راهپیمایی در شهرهای تهران، مشهد، اصفهان، شیراز، تبریز، کرج، اهواز، قم، کرمانشاه و ارومیه، در متراکم‌ترین حالت ممکن، کمتر از ۱/۳ میلیون نفر جا می‌شوند.

🔹اگر همین نسبت در سایر شهرها هم برقرار باشد، ظرف جمعیتی این مراسم حدود ۴ میلیون نفر است. این به معنی تایید حضور ۴ میلیون نفر در این راهپیمایی نیست، بلکه این رقم گنجایش ظرف جمعیتی مسیر و محل اجتماع راهپیمایی و محل اجتماع ۱۳ آبان است.

🔹با توجه به محدودیت منابع و تصاویر گزینشی که از این راهپیمایی منتشر شده، امکان تخمین دقیق جمعیت شرکت‌کنندگان در این مراسم را نداریم، اما تصاویر رسانه‌های هوادار حکومت نشان از حضور جمعیت پراکنده و غیر متراکم در این راهپیمایی دارد.

🔹با این اوصاف می‌توان با اطمینان گفت ادعای روزنامه ایران مبنی بر حضور ۱۸ تا ۲۰ میلیون نفر، آشکارا اغراق شده و خلاف واقعیت است. به همین دلیل فکت‌نامه به آن نشان شاخ‌دار می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓حسین فاضلی هریکندی، رئیس کل دادگستری استان البرز می‌گوید مهدی حضرتی روز ۱۲آبان ۱۴۰۱ در خرمدشت کرج در حالی با شلیک گلوله جان‌باخته که ماموران انتظامی حاضر در صحنه هیچ اسلحه گرمی نداشتند.

🔹تا کنون دو ویدئو از زمان کشته‌شدن مهدی حضرتی منتشر شده. یکی از آنها مربوط به زمان کشته‌شدن اوست در حالی که به سمت نیروهای یگان ویژه در حرکت است و پس از شلیک، به زمین می‌افتد و جان می‌دهد.

🔹ویدیوی دوم، مربوط به لحظاتی پس از کشته‌شدن اوست که گروهی از نیروهای یگان ویژه خود را به بالای سر او می‌رسانند. در این ویدیو مشخص است که تعدادی از نیروهای یگان ویژه همچنین لباس شخصی‌ها، مسلح به سلاح گرم هستند.

🔹برخی روزنامه‌نگاران و کاربران در شبکه‌های اجتماعی این ویدیوها را بررسی کردند. فرزاد صیفی‌کاران بر اساس فاصله و شواهد حدس می‌زند مهدی حضرتی با گلوله سلاگ و با اسلحه شات‌گان دست‌کش ۱۲ گیج، هدف قرار گرفته.

🔹با توجه به شواهد و نشانه‌های آشکار در ویدئوها که نشان از مسلح بودن نیروهای انتظامی دارد، فکت‌نامه به این ادعا که آنها اسلحه گرم نداشته‌اند نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓سردار رحیم جهانبخش، فرمانده نیروی انتظامی آذربایجان غربی: طی یک بررسی تخصصی صورت گرفته، بیش از ۸۰ درصد کامنت گذاران علیه جمهوری اسلامی در شبکه های اجتماعی IP عربستان سعودی و آلبانی داشتند.

🔹مشخص نیست منظور او از «بررسی تخصصی» چیست و درباره کدام «کامنت‌گذاران علیه جمهوری اسلامی» حرف می‌زند، اما مسلم است که دسترسی به شناسه کاربران در شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر، اینستاگرام و فیسبوک تقریبا غیرممکن است.

🔹قوانین سختگیرانه‌ای برای دسترسی به داده‌های خصوصی، مانند IP در پلتفرم‌های معتبر وجود دارد.

🔹قبلا فیسبوک، اینستاگرام و توییتر، رای دادگاه عالی کالیفرنیا برای همکاری با پلیس و اشتراک‌گذاری پست‌های خصوصی متهم یک پرونده تیراندازی را به چالش کشیدند.

🔹دستیابی غیرقانونی به IP کاربران توسط هکرها غیرممکن نیست، اما تصور این کار در مقیاس انبوه، دور از ذهن است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای فرمانده نیروی انتظامی آذربایجان غربی که « ۸۰ درصد کامنت‌گذاران علیه جمهوری اسلامی در شبکه‌های اجتماعی IP عربستان سعودی و آلبانی داشتند» نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎥ادعای گمراه‌کننده معاون وزیر صمت درباره سهم ۳ درصدی اینستاگرام از تجارت الکترونیکی ایران

🔹معاون وزیر صمت می‌گوید: سهم اینستاگرام از تجارت الکترونیک در ایران کمتر از ۳ درصد است. این آمار ناقص و گمراه‌کننده است.
فیلترینگ اینستاگرام بیش از یک میلیون شغل و نزدیک به نیم میلیون کسب و کار رسمی را مختل کرده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای نادرست سخنگوی دولت درباره استفاده‌نکردن از تیر جنگی علیه معترضان

🔹علی بهادری جهرمی، سخنگوی دولت: «می‌توانستیم از تیر جنگی استفاده کنیم، ولی نکردیم.»
علاوه بر گزارش‌های مستند رسانه‌ها و نهادهای حقوق بشری، منابع داخل حکومت نیز، کشتار معترضان را بر اثر شلیک گلوله جنگی ماموران انتظامی-امنیتی تایید کرده‌اند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙تحریم ابرآروان

🔹در این قسمت از پادکست فکت‌نامه ابتدا به سراغ سوژه‌ای می‌رویم که هفته‌هاست درباره آن صحبت می‌کنیم؛ روایت مقامات جمهوری اسلامی درباره نحوه برخورد و کشته‌شدن معترضان. ابتدا ادعای شاخ‌دار استفاده‌نکردن از تیر جنگی علیه معترضان را بررسی می‌کنیم و در ادامه فکت‌هایی را درباره کشته‌شدن مهدی حضرتی در خرمدشت کرج و خدانور لجه‌ای در زاهدان مرور خواهیم کرد.

🔹تحریم ابرآروان، دیگر سوژه اصلی این قسمت است و به غیر از آن فکت‌چک‌هایی را درباره راهپیمایی ۱۳ آبان، رفراندوم جمهوری اسلامی، نامه نمایندگان درباره برخورد با معترضان و شایعه تعطیلی مرکز اسلامی هامبورگ را مرور خواهیم کرد.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓ماجرای نامه ۲۲۷ نماینده برای اعدام معترضان و تکذیب آن چیست؟

🔹 ۲۲۷ نماینده مجلس روز یکشنبه با امضای بیانیه‌ای خواستار اعدام گروهی از معترضان بازداشت‌شده تحت عنوان «محارب» شدند.

🔹این بیانیه‌ واکنش‌های زیادی در داخل و خارج از ایران داشت به دنبال داشت و در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی به «درخواست نمایندگان مجلس برای اعدام معترضان» تعبیر شد.

🔹پنج روز بعد از صدور این بیانیه خبرگزاری مجلس گزارشی با این عنوان منتشر کرد: «نامه ۲۲۷ نماینده مجلس خطاب به رئیس قوه قضاییه جعلی است.»

🔹تردیدی در اصلت بیانیه ۲۲۷ نماینده وجود ندارد. آنچه تکذیب شده بیانیه دیگری است که چند روز بعد از بیانیه اصلی اصلی منتشر شده.

🔹محتوا و مضمون بیانیه جعلی تفاوتی با بیانیه اصلی ندارد، اما در بیانیه جعلی اسامی ۲۲۷ نماینده امضا کننده ذکر شده است.

🔹علیرغم درخواست برخی نمایندگان تاکنون مجلس از انتشار اسامی نمایندگان امضاکننده این بیانیه خودداری کرده است.

🔹در بیانیه اصلی، اگرچه از واژه «اعدام» استفاده نشده، اما نمایندگان به صراحت خواستار «قصاص» بخشی از بازداشت‌شدگان شده‌اند که از نظر آنها «محارب» محسوب می‌شوند.

🔹تاکنون مصداقی برای تعیین و تشخیص «محارب» ارائه نشده و در این فاصله برخی معترضان با اتهاماتی نظیر «اقدام به بستن خیابان و جلوگیری از تردد وسایل نقلیه» حکم اعدام گرفته‌اند.

🔹بعد از انتشار بیانیه ۲۲۷ نماینده برخی رسانه‌های معتبر خارجی چهره‌های سرشناس مانند نخست‌وزیر کانادا، از اعدام ۱۵ هزار نفر از معترضان اظهار نگرانی کردند.

🔹نیوزویک گزارش خود را اصلاح و ترودو توییت خود را به دلیل دقیق نبودن حذف کرد، تاکنون در جمهوری اسلامی صحبتی از اعدام همه بازداشت‌شدگان نشده، اما آنچه مسلم است معترضان بازداشت شده، که به گفته منابع حقوق بشری جمعیت آنها نزدیک ۱۵ هزار نفر است، بالقوه در معرض خطر اعدام قرار دارند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓شایعه بی‌اساس اثر تحریم ابر آروان بر سرعت وی‌پی‌ان‌ها

🔹یک روز پس از تحریم شرکت ابر آروان توسط شورای وزیران اتحادیه اروپا، در ۲۳ آبان ۱۴۰۱، سرورهای این شرکت در هلند، مسدود شد. پس از آن کاربرانی در شبکه‌های اجتماعی و به‌خصوص توییتر در مورد بهبود سرعت فیلترشکن‌ها توییت کردند.

🔹همزمانی این دو اتفاق باعث شد که کاربرانی این شائبه را مطرح کنند که ابر آروان در محدودیت سرعت VPNهای خارجی نقش داشته‌است. اما این ادعا نادرست است.

🔹هم پهنای باند سرورهای ابر آروان در خارج از ایران به‌اندازه‌ای نیست که بتواند تاثیر محسوسی بر سرعت اینترنت ایران بگذارد، هم این سرورهای اصلا در مسیر دسترسی کاربران ایرانی به اینترنت قرار ندارند.

🔹ابر آروان، با استفاده از این سرورها، خدماتی با برند «آروان کلاود» برای مشتریان جهانی ارائه می‌داد. برای اینکه تحریم‌های ایالات متحده علیه جمهوری اسلامی، روی این کسب‌وکار تاثیری نگذارد، این خدمات در پوشش یک شرکت صوری آلمانی به‌نام سافت‌کلاود به مشتریان ارائه می‌شد.

🔹سیاست‌گذاران اینترنت در ایران، اصولا شبکه ایران را طوری تعریف کرده‌اند که بخش اصلی دستگاه سانسور جمهوری اسلامی از طریق فیلترینگ هوشمند، از مبدا یعنی شرکت ارتباطات زیرساخت وابسته به وزارت ارتباطات عمل کند. پیمانکاران این بخش شرکت یافتار پژوهان پیشتاز رایانش و شرکت داده‌پردازی دوران هستند.

🔹بنابراین ادعای مطرح شده در شبکه‌های اجتماعی که «بعد از تحریم ابر آروان، سرعت وی‌پی‌ان‌ها بهتر شده‌است» نشان نادرست می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای نادرست شهردار تهران در تکذیب وجود توده متان در جنوب تهران

🔹حدود یک ماه پیش، ناسا تصویر ماهواره‌ای از یک توده گاز متان در جنوب شهر تهران منتشر کرد. علیرضا زاکانی، شهردار تهران در واکنش به این تصویر که بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی داشت، اصالت آن را زیر سوال برد و با اشاره به بررسی موضوع در کارگروه تخصصی و دانشگاهی، گفت: «هیچ قرینه‌ای برای تایید درستی تصویر ناسا درباره وجود متان در جنوب تهران وجود ندارد.»

🔹از سوی دیگر مهدی چمران، رئیس شورای شهر تهران نیز اعلام کرد: «عکس منتشر شده از جنوب تهران درست نیست و گویا برای یک کشور دیگر است.»

🔹این گفته‌های دو مقام عالی‌رتبه، البته بی‌‌پایه و اساس‌اند و مبنای علمی ندارند.

🔹اول، تصویر ناسا با سامانه تصویربردار طیف‌سنج EMIT تهیه شده که به تازگی به ایستگاه فضایی بین‌المللی ISS متصل شده است. کار این سامانه بررسی تاثیر توده‌های گرد و غبار معدنی در سراسر کره زمین بر روی تغییرات آب‌وهوایی است.

🔹دوم، تصویر ماهواره‌ای دقیقا از جنوب تهران و حوالی آرادکوه برداشته شده است.

🔹سوم، این تنها تصویری نیست که ناسا از تشکیل ابر متان در یک منطقه منتشر کرده. تاکنون تصاویر زیادی از وضعیت مشابه در نقاط مختلف جهان از خود آمریکا تا ترکمنستان منتشر شده است. بنابراین فرض تئوری توطئه علیه یک کشور در این مورد فرض باطلی است.

🔹چهارم، مشخص نیست منظور علیرضا زاکانی از «کارگروه تخصصی و دانشگاهی» چیست؟ آنچه مسلم است ابزارهای زیادی برای سنجش منطقه‌ای گاز متان در نقاط مختلف جهان وجود دارد. این ابزارها در دسترس عمومی پژوهشگران و نهادهای تخصصی و دانشگاه‌ها و حتی روزنامه‌نگاران قرار دارد.

🔹پنجم، ما به طور مستقل با استفاده از داده‌های عمومی ماهواره Sentinel-5P میزان گاز متان را در جنوب تهران را در دوره زمانی نزدیک به انتشار تصویر ناسا اندازه‌اگیری کردیم. داده‌ها تصویر ناسا را تایید می‌کند.

🔹ششم، مهم‌ترین فرضیه برای توضیح تشکیل توده متان در جنوب تهران، فعالیت مجتمع پردازش و بازیافت زباله آرادکوه در جنوب کهریزک است.

🔹هفتم، متان بعد از دی‌اکسیدکربن دومین گاز گلخانه‌ای فراوان است. میزان تولید این گاز در دو قرن اخیر ۲ برابر شده است. یکی از منابع انتشار این گاز سایت‌های دفن و پردازش زباله‌های انسانی است.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه ادعای مطرح شده از سوی علیرضا زاکانی شهردار تهران را فاقد مبنای علمی می‌داند و به این گزاره که «هیچ قرینه‌ای برای تایید درستی تصویر ناسا درباره وجود متان در جنوب تهران وجود ندارد» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ابر آروان؛ از انتشار گزارش‌های تحقیقی رسانه‌ها در آلمان تا تحریم از سوی اتحادیه اروپا

🔹«ابرآروان» واژه‌ای آشنا در فضای عمومی شبکه‌های اجتماعی است. سال‌ها است حرف و حدیث‌های زیادی درباره نقش آن در توسعه شبکه ملی اطلاعات و محدودیت اینترنت در ایران مطرح است، اما تحولات یک ماه گذشته، از انتشار گزارش‌های تحقیقی رسانه‌های آلمانی تا تحریم این شرکت توسط اتحادیه اروپا، ابعاد ماجرای ابرآروان را وارد فاز تازه‌ای کرده است.

🔹سه موسسه تحقیقاتی و رسانه‌ای معتبر آلمانی روز ۲۸ مهر ۱۴۰۱ نتایج تحقیقات خود را درباره شرکت آلمانی سافت‌کلاود منتشر کردند که به گفته آنها پوششی کاغذی و صوری (Tarnfirma) برای فعالیت‌های شرکت ابرآروان در خارج از ایران است.

🔹مدیران ابرآروان می‌گویند سافت‌کلاد، یک شریک بین‌المللی است، اما شواهد زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد سافت‌کلاد در واقع واحد تشکیلات ابرآروان در کشور آلمان است.

🔹مدیرعامل ابرآروان پیش‌تر هم خود تایید کرده بود که شرکتی را در آلمان به ثبت رسانده است، اما فراتر از این اسناد ثبتی سافت‌کلاود نشان می‌دهد، مدیران آن ارتباط نزدیکی با سهام‌دار اصلی ابرآروان، یعنی فناپ وابسته به بانک پاسارگاد دارد.

🔹فاطمه روشن‌نفس، مدیرعامل این شرکت همزمان مدیرعامل شرکت دیگری است که توسط فردی به نام مهدی کشاورز امیری، تاسیس شده. نکته جالب توجه این است که آقای کشاورز امیری مدیرعامل سابق فناپ و از اعضای بنیادهای تبلیغاتی جمهوری اسلامی مانند بنیاد دعبل خزاعی بوده است.

🔹مالک اولیه سافت‌کلاود هم عثمان قریشی تبعه پاکستان است که شرکت‌های او در دوبی در زمینه آی‌تی، روابطی با بانک پاسارگاد دارند.

🔹نام فرد دیگری که در اسناد ثبتی سافت‌کلاود آمده، فرهاد دیانت ثابت گیلانی است که نام او سال‌ها پیش در اسناد دادگاه میکونوس ذکر شده. دیانت در سال‌های گذشته در قراردادهای فوتبالی، نقل و انتقالات بازیکنان نیز فعال بوده است.

🔹در گزارش نشریات آلمانی مطالبی درباره نقش ابرآروان در توسعه شبکه ملی اطلاعات و محدودیت اینترنت ذکر شده. تاکنون هیچ نشانه‌ محکمی مبنی بر نقش ابرآروان در فیلترینگ یا سوءاستفاده از داده‌های خصوصی کاربران منتشر نشده، اما تردیدی در نقش آن در لایه‌های اصلی توسعه شبکه ملی اطلاعات وجود ندارد.

🔹تردیدی در این نیست که یکی از اهداف اصلی شبکه ملی اطلاعات، استقلال شبکه داخلی از اینترنت جهانی است. همچنین بر اساس اسناد رسمی، خدمات ابری یکی از خدمات پایه شبکه ملی است که ابرآروان و فناپ یکی از دو کنسرسیوم اصلی آن هستند.

🔹با تحریم شدن ابرآروان ، عملا امکان فعالیت‌های این شرکت در خارج از کشور محدود شده، همچنین در فضای عمومی نیز نوک پیکان منتقدان خشمگین از محدودیت و ناامنی اینترنت، به سوی این شرکت نشانه رفته است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh

🎙تحریم ابرآروان

🔹در این قسمت از پادکست فکت‌نامه ابتدا به سراغ سوژه‌ای می‌رویم که هفته‌هاست درباره آن صحبت می‌کنیم؛ روایت مقامات جمهوری اسلامی درباره نحوه برخورد و کشته‌شدن معترضان. ابتدا ادعای شاخ‌دار استفاده‌نکردن از تیر جنگی علیه معترضان را بررسی می‌کنیم و در ادامه فکت‌هایی را درباره کشته‌شدن مهدی حضرتی در خرمدشت کرج و خدانور لجه‌ای در زاهدان مرور خواهیم کرد.

🔹تحریم ابرآروان، دیگر سوژه اصلی این قسمت است و به غیر از آن فکت‌چک‌هایی را درباره راهپیمایی ۱۳ آبان، رفراندوم جمهوری اسلامی، نامه نمایندگان درباره برخورد با معترضان و شایعه تعطیلی مرکز اسلامی هامبورگ را مرور خواهیم کرد.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓ادعای نادرست روزنامه کیهان درباره موفقیت نسبی دولت رئیسی در مهار تورم

🔹روزنامه کیهان، روز ۲۴ آبان‌ماه با انتشار مطالبی مدعی شده کارنامه دولت رئیسی در مهار تورم موفق است و منتقدان دولت از آمار روایت تحریف‌شده منتشر می‌کنند.

🔹محور مطالب این روزنامه ادعاهایی درباره کاهش تورم از ۶۰ درصد به ۴۰ درصد در سال اول فعالیت دولت سیزدهم است که پیش‌تر در رسانه‌های هوادار دولت منتشر شده است.

🔹این ادعا پیش‌تر فکت‌چک شده و نشان «نادرست» گرفته است. بر اساس آمارهای رسمی، نرخ تورم نقطه به نقطه از آغاز کار دولت رئیسی (شهریور ۱۴۰۰) تا یک سال بعد (شهریور ۱۴۰۱) نه‌تنها کم نشده بلکه حدود ۷ واحد درصد افزایش یافته و از حدود ۴۳ درصد به نزدیک ۵۰ درصد رسیده است.

🔹مشخص نیست منظور نویسندگان کیهان از «روایت تحریف‌شده» از آمار تورم چیست. آنچه مسلم است داده‌های مرکز آمار ایران خلاف آن چیزی که روزنامه کیهان و سایر رسانه‌های هوادار دولت می‌گویند.

🔹در حال حاضر مرکز آمار ایران تنها مرجع عمومی ارائه شاخص بهای قیمت مصرف‌کننده و آمار تورم در ایران است. بانک مرکزی، از چهار سال پیش انتشار عمومی آمار تورم را متوقف کرده است.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه ادعای روزنامه کیهان را خلاف واقعیت می‌داند و به این گزاره که «کارنامه دولت رئیسی در مهار تورم موفق است و منتقدان دولت از آمار روایت تحریف‌شده منتشر می‌کنند» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای نادرست درباره ایران و رفراندوم جمهوری اسلامی

🔹سیدمحمد حسینی، معاون رئیس‌جمهوری مدعی است: جمهوری اسلامی تنها نظامی است که بر اساس رفراندوم انتخاب شده.

🔹این طور نیست. پژوهش‌های معتبر سیاسی نشان می‌دهند موضوع ۱۳ درصد رفراندوم‌های ۲۲۰ سال گذشته، تغییر قانون اساسی و تعیین نوع حکومت بوده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🔴 توضیح و تصحیح

🔹رشته‌توییت فکت‌نامه درباره احتمال استفاده از «هگزاکلرواتان» در جوانرود، زمینه‌ساز گردش اطلاعات نادرست در فضای عمومی شد. ما سعی کردیم در یک توییت دیگر مساله را توضیح دهیم که کافی نبود. برای همین ضمن عذرخواهی رشته‌توییت را حذف می‌کنیم. (لینک آرشیو)

🔹در مطلبی که منتشر شد عبارت «عامل اعصاب» درست نبود. همین طور قید «احتمالا» باید اول جمله می‌آمد.
چنانکه پیش‌تر هم نوشتیم «هگزاکلرواتان» یک عامل ضد شورش است که پیش‌تر در نقاط مختلف دنیا برای سرکوب اعتراضات خیابانی استفاده شده.

🔹این دود می‌تواند موقتا دستگاه عصبی مرکزی را تحت تاثیر قرار دهد، اما در دسته «گاز اعصاب (Nerve Agent)» قرار نمی‌گیرد. احتمال استفاده از «هگزاکلرواتان» در جوانرود همچنان مطرح است. به زودی گزارشی با استناد به فکت‌ها و نظرات کارشناسان در این باره منتشر خواهیم کرد.

🔹دلیل اصلی اشتباه ما، عجله هنگام انتشار این رشته‌توییت و بی‌دقتی در انتخاب حساب‌شده کلمات است. فکر می‌کنیم حساسیت عمومی نسبت به سرکوب اعتراضات در ایران، باعث شد این موضوع با تمرکز روی واژه‌ای نادرست، به سرعت در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شود.

🔹ما در هفته‌های گذشته در معرض حجم انبوهی از گزارش‌ها، تصاویر و اخباری قرار داشته‌ایم که باید در سریع‌ترین زمان ممکن بررسی و اعتبارسنجی شوند. تا الان تمام تلاش‌مان را کرده‌ایم که میان سرعت و دقت تعادل برقرار کنیم که متاسفانه این بار خطا کردیم.

🔹ما متعهد به تصحیح و اصلاح اشتباه‌‌ هستیم. پیش‌تر هم در مواردی مطالب‌مان را با ذکر توضیح، اصلاح کرده‌ایم. این بار هم ضمن حذف و توضیح، از مخاطبان فکت‌نامه به دلیل اینکه ناخواسته زمینه‌ساز پخش اطلاعات نادرست شدیم، عذرخواهی می‌کنیم و از کسانی که به ما تذکر دادند ممنونیم.

❓فکت‌ها و ابهام‌ها درباره دود سبزرنگ منتشر‌شده در جوانرود

🔹روز دوشنبه ۳۰ آبان ۱۴۰۱، در شبکه‌های اجتماعی ویدیوهایی منتشر شد که نشان می‌داد در بین معترضان در شهر جوانرود در استان کرمانشاه در غرب ایران گاز سبزرنگی منتشر می‌شود.

🔹شواهد تایید می‌کند که این مکان جوانرود، میدان فلسطین خیابان طالقانی (بهداری) بین میدان تا کوچه ایثار ۷ (مشهور به بهداری) است.

🔹ماده‌ای که منتشر شده، قطعا سلاح شیمیایی یا عامل اعصاب نیست. براساس کنوانسیون سلاح‌های شیمیایی «سلاح شیمیایی، دسته‌ای از عوامل شیمیایی سمی است که مستقیما منجر به مرگ یا آسیب پروسه‌های حیاتی در انسان یا سایر موجودات می‌شود.»

🔹به دلیل ویژگی مرگ‌آور سلاح‌های شیمیایی، اصولا در صحنه تقابلی که نیروهای طرفین، بدون ماسک حضور دارند، سلاح شیمیایی استفاده نمی‌شود. بلکه این جنگ‌افزارها عموما با استفاده از توپخانه، یا هواپیمای بمب‌افکن به سمت مواضع طرف مقابل پرتاب می‌شود.

🔹عوامل شیمیایی به چند دسته تقسیم می‌شوند که از آن بین «عامل خفگی»، «عامل تاول»، «عامل خون» و «عامل اعصاب» جز سلاح‌های شیمیایی محسوب شده و استفاده از آن طبق این کنوانسیون ممنوع است.

🔹عوامل شیمیایی «ضد اعتراض» که کاربردشان از کار انداختن تجمعات اعتراضی است هرچند در لحظه ممکن است، آسیب جدی به بدن بزند، یا در آینده طولانی مدت آثار خطرناکی برای سلامتی داشته‌باشد، اما در دسته‌بندی سلاح‌های شیمیایی ممنوعه در این کنوانسیون قرار ندارد.

🔹در مورد ماده‌ای که منشا دود سبز است هم پیش از هر چیزی باید به این نکته توجه کرد که اظهار نظر قطعی در مورد آن بدون تجزیه نمونه‌های محیطی غیرممکن است اما می‌توان چند احتمال را برای بررسی درنظر گرفت.

1️⃣ نارنجک‌های دودزا که برای اختلال در دید استفاده می‌شود: برای مثال، در تظاهرات مردم عراق در سال ۲۰۱۹ از نارنجک‌های دودزای M713 ساخت «کارخانجات مهمات‌سازی سازمان صنایع دفاع» زیرمجموعه وزارت دفاع جمهوری اسلامی استفاده شده‌بود.

در نوعی از نارنجک‌های دودزا، که در نقش عامل کنترل شورش به کار می‌روند، از ماده اولیه‌ای به‌نام هگزاکلرواتان (دود HC) استفاده می‌شود. دود این ماده می‌تواند سفید یا رنگی باشد. بوی ناشی از انفجار نارنجک‌های دودزای حاوی هگزاکلرواتان شبیه بوی کافور است.

2️⃣دی‌فنیل‌آمین کلراسین یا آدامسایت (DM) گازی که به آن عامل استفراغ (Vomiting Agent) می‌گویند و برای متفرق‌کردن تجمعات استفاده می‌شود: آدامسایت به‌صورت ذرات معلق در هوا پراکنده می‌شود و محل اصلی اثر آن دستگاه تنفسی فوقانی است.

در اثر استنشاق این گاز تحریک چشم‌ها، ریه‌ها و غشاهای مخاطی یا عطسه آغاز شده به دنبال آن سردرد، حالت تهوع و استفراغ مداوم ایجاد می‌شود. بلورهای آدامسایت در دمای اتاق به رنگ سبز روشن تا زرد دیده می‌شود پس از پراکند‌شده در هوا، هرچه غلظت آن در محیط بیشتر باشد به رنگ زرد قناری متمایل‌تر می‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh

🎙دود سبزرنگ در جوانرود

🔹این هفته در پادکست هفتگی فکت‌نامه به سراغ ویدیوها و شواهدی می‌رویم که از جوانرود منتشر شده‌اند؛ تصاویری که در آنها دود سبزرنگ وجود دارد و این سوال را به وجود می‌آورد که این دود می‌تواند ناشی از چه موادی باشد. ابتدا توضیح می‌دهیم که چگونه اشتباه فکت‌نامه در یک توییت باعث انتشار باوری نادرست شد و در ادامه توضیح می‌دهیم که این دود می‌تواند از چه چیزهایی باشد.

🔹در ادامه پادکست این هفته، ویدیوهای مربوط به درگیری‌های خوزستان را مرور می‌کنیم و کمی از ادامه خبرها و ادعاهای نادرست درباره شرکت ابرآروان می‌گوییم.

🔹توده گاز متان در جنوب تهران و بررسی عملکرد دولت رئیسی در مواجهه با تورم نیز دو موضوع دیگر هفته‌اند.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓اعتبارسنجی روایت‌ طرفداران حکومت از نحوه کشته‌شدن کیان پیرفلک

🔹خانواده کیان پیرفلک می‌گویند فرزندشان با رگبار نیروهای حاکمیتی به قتل رسیده، اما رسانه‌ها و هواداران جمهوری اسلامی مدعی‌اند مخالفان حکومت و «تروریست»‌ها کیان را کشته‌اند.

🔹در روزهای گذشته برخی هواداران حکومت -از جمله یک مستندساز محلی به نام اسماعیل معنوی- تلاش کرده‌اند با انتشار تصاویر و طرح برخی فرضیات روایتی به موازات روایت خانواده کیان به دست دهند.

🔹اولین بار نیست رسانه‌ها و هواداران جمهوری اسلامی تلاش می‌کنند، با ایجاد روایت‌های موازی در موارد خبرساز قتل کودکان، از خود سلب مسئولیت کنند.

🔹با توجه به محدودیت دسترسی به فکت‌ها و گزارش‌های مستند، نمی‌توان با قطعیت روایت‌ها را درستی‌سنجی کرد، اما بازخوانی شواهد و کنار هم گذاشتن ابهام‌ها، تناقض‌ها و فرضیات منطقی، اعتبار روایت‌ رسانه‌ها و هواداران حکومت را زیر سوال می‌برد.

🔹هواداران حکومت مدعی‌اند، فیلم‌هایی از حضور تروریست‌ها در شهر و تلاش آنها برای از کار انداختن دوربین‌های مداربسته از یک روز پیش از ناآرامی‌ها وجود دارد.

🔹تاریخ و زمان این فیلم‌ها مخدوش است و با تاریخ و ساعت ناآرامی‌های ایذه همخوانی ندارد. هم‌زمان تصاویری از آتش زدن حوزه علمیه ایذه و مسدود شدن بلوار مدرس شهر برای اثبات حضور تروریست‌ها منتشر شده.

🔹ابهام‌هایی در اصالت برخی از تصاویر منتشره وجود دارد، اما اگر فرض را بر اصالت آنها بگذاریم، صرفا وجود ناآرامی‌ و اعتراضات در ایذه را اثبات می‌کند که اصولا تردیدی درباره آن وجود ندارد.

🔹هواداران حکومت می‌گویند با استناد به یک ویدئوی تاریک و مبهم در زمان حادثه ماموران سلاح جنگی در اختیار نداشته‌اند.

🔹زمان دقیق این ویدئو معلوم نیست. در این ویدئو صرفا صداهای افرادی شنیده می‌شود که در یک فضای مبهم و تاریک می‌خواهند که سلاح جنگی کلاشینکف در اختیار آنها قرار بگیرد.

🔹شواهد نشان می‌هد خودروی خانواده پیرفلک از بلوار مدرس وارد خیابان حافظ جنوبی شده و پس از طی مسافتی بازگشته و از سمت راننده هدف گلوله قرار گرفته است.

🔹هواداران حکومت می‌گویند خودرو هنگام دور زدن از سمت راست، هدف اصابت گلوله‌هایی قرار گرفته که از انتهای خیابان شلیک شده‌اند.

🔹این احتمال تنها در صورتی برقرار است که بپذیریم ماشین برخلاف روال معمول از سمت راست خود دور زده و به آن شلیک شده باشد.

🔹اما پدر و مادر کیان می‌گویند خودرو بعد از دور زدن در نقطه‌ای هدف گلوله قرار گرفته که حتی طبق روایت هواداران حکومت محل استقرار ماموران بوده است.

🔹هواداران حکومت می‌گویند پس از تیراندازی «تروریست‌ها»، ماموران کیان را به بیمارستان که در چند متری محل تیراندازی قرار داشته منتقل کرده‌اند.

🔹خانواده کیان هم می‌گوید کسانی که به ماشین تیراندازی کردند کیان را به بیمارستان هلال احمر منتقل کردند.

🔹انتقال پیکر جان‌باختگان به بیمارستان، لزوما نشانه بی‌گناه بودن ماموران نیست. در اعتراضات اخیر گزارش‌های زیادی از توقیف پیکر جان‌باختگان مخابره شده است.

🔹هواداران حکومت مدعی‌اند در آن شب «بیمارستان به تصرف» مخالفان درآمده. اگرچه خانواده کیان موفق شدند پیکر فرزندشان را پس بگیرند، اما تاکنون هیچ گزارشی حتی از سوی رسانه‌های حکومتی در مورد تصرف بیمارستان منتشر نشده است.

🔹گزارش‌های تصویری خبرگزاری‌های حکومت از همان شب بیمارستان ایذه، فرضیه تصرف بیمارستان را زیر سوال می‌برد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh

🎙دود سبزرنگ در جوانرود

🔹این هفته در پادکست هفتگی فکت‌نامه به سراغ ویدیوها و شواهدی می‌رویم که از جوانرود منتشر شده‌اند؛ تصاویری که در آنها دود سبزرنگ وجود دارد و این سوال را به وجود می‌آورد که این دود می‌تواند ناشی از چه موادی باشد. ابتدا توضیح می‌دهیم که چگونه اشتباه فکت‌نامه در یک توییت باعث انتشار باوری نادرست شد و در ادامه توضیح می‌دهیم که این دود می‌تواند از چه چیزهایی باشد.

🔹در ادامه پادکست این هفته، ویدیوهای مربوط به درگیری‌های خوزستان را مرور می‌کنیم و کمی از ادامه خبرها و ادعاهای نادرست درباره شرکت ابرآروان می‌گوییم.

🔹توده گاز متان در جنوب تهران و بررسی عملکرد دولت رئیسی در مواجهه با تورم نیز دو موضوع دیگر هفته‌اند.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh