❓ویدیو زیرگرفتن معترضان با ماشین انتظامی در بومهن

🔹در ۱۷ آذر ۱۴۰۱، صحنه مشهوری در همه شبکه‌های اجتماعی با این متن منتشر شد: «این ویدیو از زیر گرفتن یکی از مردم با ماشینِ نیروهای جمهوری‌اسلامی، با شرح «امروز ۱۶ آذر بومهن» فرستاده شده‌است.»

🔹در ویدیو دیده می‌شود که راننده خودرو پلیس، عمدا به‌دنبال زیرگرفتن شهروند معترض است و به او ضربه‌ای هم می‌زند که در ادامه شهروند بلند شده و به راهش ادامه می‌دهد.

🔹مکان ویدیو بومهن، بلوار امام خمینی، دوربرگردان، روبه‌روی آتش‌نشانی بومهن، جنب کوچه صنایع (عرض: 35.728303 شمالی، طول: 51.886001 شرقی) است.

🔹ویدیوهای مشابه در همان زمان از زاویه‌های دیگر هم وضعیت آن مکان را تایید می‌کند هم حضور همان خودرو حمله‌کننده را از زاویه دیگری نشان می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙گشت ارشاد، نشر گمراهی

🔹این هفته در پادکست فکت‌نامه درباره خبری صحبت کنیم که با تیتر نادرست «گشت ارشاد تعطیل شد» هم در رسانه‌های ایرانی و هم در رسانه‌های دیگر کشورها منتشر شد. توضیح می‌دهیم که منبع این خبر چه بود و چگونه یک اظهارنظر در قم، زمینه بازتاب جهانی خبری نادرست شد.

🔹در ادامه از تجارت پرسود وی‌پی‌ان در ایران می‌گوییم و توضیح می‌دهیم که چرا این ادعا که نیروهای امنیتی و انتظامی در ایران از ماده مخدر کاپتاگون استفاده می‌کنند، ادعایی بی‌اساس است.

🔹ادعای شاخ‌دار هزینه ۵۵ هزار میلیارد دلاری رسانه‌ای آمریکا در حمایت از معترضان، ادعای شاخ‌دار رتبه اول ایران در شاخص‌های سلامت و همچنین فکت‌چک‌هایی درباره افشای اطلاعات کاربران تلگرام در هند و عکس قدیمی یک کامیون در هواداری از رهبر جمهوری اسلامی، دیگر سوژه‌های این هفته هستند.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓هفت ابهام و ایراد حقوقی به روند محاکمه متهمان پرونده روح‌الله عجمیان

🔹مسعود ستایشی، سخنگوی قوه قضائیه می‌گوید: «رسیدگی پرونده اغتشاش‌گران به‌استناد مدارک موجود‌ و با دقت فراوان و بر اساس قانون» است.
اشاره او به پرونده کشته شدن یک بسیجی به نام روح‌الله عجمیان است که در روز ۱۲ آبان ۱۴۰۱ در تجمعات اعتراضی مراسم چهلم حدیث نجفی در کرج کشته شد.
🔹در این دادگاه ۱۶ متهم، از جمله ۳ کودک زیر ۱۸ سال به عنوان متهم محاکمه شده‌اند که گفته شده ۵ نفر از آنها به «افساد فی‌الارض» و بقیه به زندان طولانی‌مدت محکوم شده‌اند.
🔹بررسی‌های فکت‌نامه نشان می‌دهد حتی بر اساس قوانین جمهوری اسلامی، دست کم هفت ابهام و ایراد حقوقی به این دادگاه وارد است:

1️⃣ متهمان بر خلاف قانون از حق انتخاب وکیل محروم بوده‌اند. خانواده متهمان می‌گویند به آنها گفته شده این پرونده مشمول «ماده ۴۸» است.

در ماده ۴۸ قانون دادرسی کیفری حق انتخاب وکیل تعیینی صرفا در مراحل مقدماتی محدود شده است، نه در جریان دادگاهی که گفته می‌شود به صورت «علنی» برگزار شده.

2️⃣دادگاه روح‌الله عجمیان، اتهامات کودکان و بزرگسالان را همزمان بررسی کرده است، در حالی که بر اساس قانون دادرسی کیفری جرایم کودکان باید در دادگاه‌های مخصوص رسیدگی شود.

3️⃣دادگاه به صورت علنی برگزار شده و رسانه‌های حکومتی گزارش‌ و تصاویر آن را منتشر کرده‌اند. بر اساس قانون، رسیدگی به جرائم افراد زیر ۱۸ سال باید غیرعلنی باشد.

4️⃣بر اساس قانون، برای متهمان زیر ۱۸ سال باید گزارش پزشکی قانونی و «پرونده شخصیت» تهیه شود، اما برای متهمان دادگاه عجمیان این گزارش‌ها تهیه نشده‌.

5️⃣هم در قانون اساسی هم در قانون دادرسی کیفری بر صلاحیت و بی‌طرفی قاضی تاکید شده. ادبیات قاضی دادگاه عجمیان به صراحت جانبدارانه و علیه متهمان است.

6️⃣درباره جرم «افساد فی‌الارض» ابهام‌های حقوقی زیادی وجود دارد که در روزهای گذشته از سوی برخی حقوق‌دانان مطرح شده است.

7️⃣بر اساس قانون اساسی، اعتراف زیر شکنجه ارزش و اعتبار حقوقی ندارد. در این پرونده گزارش‌هایی از شکنجه متهمان برای اعتراف منتشر شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓بررسی رابطه حمید رضازاده و شرکت بترنت

🔹انسیه خزعلی معاون امور زنان ریاست جمهوری در پاسخ به دانشجویان پیرامون فعالیت‌های فرزندش با رد حضور حمید رضازاده در بترنت گفت «والله بالله [پسرم] فیلترشکن ندارد.»

🔹او پیش‌تر حضور پسرش در کانادا را تایید کرده و گفته بود او برای کارهای «مجموعه دانش‌بنیانی» در ایران «به طور موقت» به کانادا رفته و برگشته است.

🔹شرکت بترنت خود را «ارائه‌دهنده یک روتر وی‌پی‌ان قابل حمل که برای ارائه امنیت و حریم خصوصی آنلاین طراحی شده» معرفی می‌کند. استفاده از این فیلترشکن تا این اواخر در ایران رایج بوده است.

🔹از سوی دیگر بر اساس شواهد و قرائن حمیدرضا رضازاده از ابتدای تاسیس بترنت در سطح بالای مدیریتی آن حضور داشته است.

🔹بر اساس اسناد بترنت بهمن ۱۳۹۳ تاسیس شده است. ۲۹۰ هزار دلار سرمایه اولیه بترنت توسط شرکت کانادایی 7Gate تامین شده‌ است که بر اساس شواهد و قرائن یکی از شرکت‌های مرتبط با گروه سرمایه‌گذاری رهنما در داخل ایران است. از مهم‌ترین سرمایه‌گذاری‌های رهنما می‌توان به سرآوا، کافه‌بازار، دیوار، دیجیاتو، تپ‌سل، بیپ‌تونز، ویرگول، شنوتو، مکتب‌خونه اشاره کرد. «پیچک» استارتاپ حمید رضازاده در ایران نیز در پورتفولیو رهنما دیده می‌شود.

🔹بعد از سال ۱۳۹۵ همزمان با خرید بخشی از سهام بترنت توسط شرکت‌ Anchorfree و بعدا Aura ارزش بترنت به بیش از ۹ میلیون دلار کانادا می‌رسد. بعد از واگذاری سهام به این شرکت‌ها فرزند خانم خزعلی، همچنان به عنوان مدیر نرم‌افزار در بترنت، به عنوان یکی از ارائه‌کنندگان وی‌پی‌ان مشغول به کار بوده‌است.

🔹با این اوصاف پیدا است که ادعای انسیه خزعلی و قسم او مبنی بر اینکه «پسرم شرکت فیلترشکن ندارد» خلاف واقعیت است و فکت‌نامه به آن نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎥 ادعای نادرست عبدالله گنجی درباره بی‌سابقه بودن اتهام محاربه برای کودکان در ایران

🔹عبدالله ‌گنجی می‌گوید: «در ایران به کودکان ۱۵ ساله "محارب" گفته نمی‌شود.» این‌طور نیست. نمونه‌های مستند زیادی در رد این ادعا وجود دارد. در تاریخ ۴۳ ساله جمهوری اسلامی، بارها کودکان با اتهام «محاربه»، محاکمه و بعضا اعدام شده‌اند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای نادرست ابراهیم رئیسی درباره فساد در حکومت

🔹ابراهیم رئیسی، رئیس جمهوری ایران، می‌گوید: «هاضمه نظام جمهوری اسلامی فساد را نمی‌پذیرد و فساد ناپذیر است.»

🔹اولین بار نیست مقام‌های جمهوری اسلامی، از جمله شخص او چنین ادعایی را مطرح می‌کنند.

🔹برخلاف ادعای رئیسی، دلایل و شواهد محکمی وجود دارد که نشان می‌دهد فساد در جمهوری اسلامی گسترده، فراگیر و جزئی از نظام اداری - سیاسی است.

🔹اول، ایران، یکی از ۳۰ کشور اول فاسدجهان از نظر شاخص ادراک فساد است. روند تغییرات این شاخص نشان می‌دهد در یک دهه گذشته وضعیت این شاخص هر سال بدتر شده است.

🔹دوم، اگرچه مسئولان عالی‌رتبه نظام منکر وجود فساد سازمان‌یافته می‌شوند، اما پیش‌تر منابع رسمی داخل ایران، از سیاست‌مداران محافظه‌کار، تا کارشناسان، مقام‌های قضائی و نشریات پژوهشی وابسته به نهادهای حکومتی درباره فساد سازمان‌یافته در ایران صحبت کرده‌اند.

🔹سوم، گزارش‌های زیادی درباره فسادهای بزرگ و گسترده در ایران، بعضا توسط نهادهای رسمی منتشر می‌شوند که جسته‌وگریخته، گوشه‌ای از فساد گسترده‌ را به تصویر می‌کشد. این فساد در بزرگ‌ترین شرکت‌ها و موسساتی که مستقیم یا با واسطه به دولت و نهادهای حکومتی وابسته‌اند، جریان دارد.

🔹چهارم، تعارض منافع و فساد در جمهوری اسلامی ساختاری است. رهبر اختیارات نامحدود دارد، و سازوکار کارآمدی برای نظارت بر او نیست. او می‌تواند شاخصا با ابزار شورای نگهبان، قوه قضائیه، نهادهای ضابط (انتظامی) که زیر نظر او اداره می‌شوند، سازوکارهای متصور برای مبارزه با فساد را از کار بیندازد.

🔹در جمهوری اسلامی نهادهای اقتصادی و نظامی زیر نظر رهبر برای فساد حاشیه امنیت دارند. در مهم‌ترین قوانین موجود برای شفافیت و مقابله با فساد (قانون مبارزه با فساد و ارتقای سلامت اداری و قانون دسترسی آزاد به اطلاعات)، نهادهای زیر نظر رهبر از قانون مستثنا شده‌اند.

🔹در چنین شرایطی، فکت‌نامه، این ادعای ابراهیم رئیسی را که «هاضمه نظام جمهوری اسلامی فساد را نمی‌پذیرد و فساد ناپذیر است»، به وضوح خلاف واقعیت می‌داند و به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙آغاز اعدام‌ها…

🔹اعدام دو نفر از افرادی که پس از شروع اعتراض‌های اخیر دستگیر شده‌اند، آغاز شده است و مقامات ایران می‌گویند، اتهام آنها محاربه بوده است.

🔹ما نیز در پادکست این هفته، ابتدا ادعای نادرست عبدالله گنجی را درباره اینکه در ایران به کودک ۱۵ ساله محارب گفته نمی‌شود بررسی می‌کنیم و بعد به سراغ هفت ابهام و ایراد حقوقی به روند محاکمه متهمان پرونده روح‌الله عجمیان می‌رویم؛ یک بسیجی که در جریان درگیری‌های اخیر کشته شده است.

🔹ادعای شاخ‌دار دریادار تنگسیری درباره تلفات ایران در جنگ نفتکش‌ها، ارتباط فرزند انسیه خزعلی با شرکت وی‌پی‌ان در کانادا، ادعای ابراهیم رئیسی درباره اینکه ایران فساد سیستماتیک ندارد و درستی‌سنجی یک ویدئو مربوط به خودروی انتظامی که شهروندی را در بومهن زیر می‌گیرد، دیگر سوژه‌هایی هستند که این هفته به آنها می‌پردازیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓ادعای گمراه‌کننده سخنگوی دولت درباره زندانیان زن در آمریکا

🔹بر اساس آمار دیتابیس World Prison Brief ، بیش از ۷۴۰ هزار زندانی زن در سراسر دنیا وجود دارد که از این تعداد بیش از ۲۱۱ هزار نفر آنها ساکن آمریکا هستند.

🔹یعنی یک سوم زندانیان زن دنیا در آمریکا هستند. این میزان، شامل حدود ۱۰ درصد زندانیان آمریکا می‌شود. پس از آمریکا، چین با بیش از ۱۵۰ هزار زندانی زن در جایگاه دوم قرار داد.

🔹بنا به پژوهش دانشگاه بیربک بیشترین تعداد زندانیان زن با توجه به تناسب جمعیت در هنگ‌کنگ چین (۱۹/۷ درصد)، قطر (۱۴/۷)، ماکائو (۱۴/۱)، لائوس (۱۳/۷)، میانمار (۱۲/۳)، ویتنام (۱۲/۱)، برونئی (۱۱/۹) و امارات متحده عربی (۱۱/۷ درصد) هستند.

🔹مساله زنان در ایران نقض حقوق اولیه انسانی، مانند آزادی پوشش، آزادی بیان و آزادی عقیده است، اما آمار زندانیان زن در آمریکا، مساله حقوقی - اجتماعی است که در زمینه خود قابل بحث است.

🔹زنان یا مردان در آمریکا به دلیل نحوه پوشش، آزادی بیان یا فعالیت سیاسی و مدنی زندانی نمی‌شوند، در حالی که مساله ایران که منجر به اخراج جمهوری اسلامی از کمیسیون زنان سازمان ملل شده، نقض حقوق اساسی و انسانی زنان و سرکوب اعتراضات است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای گمراه‌کننده سخنگوی دولت درباره قتل ۲۵۰ زن در خیابان‌های آمریکا به‌دست پلیس

🔹علی بهادری جهرمی سخنگوی دولت می‌گوید: که «از ۲۰۱۵ تا کنون دست‌کم ۲۵۰ زن با وحشی‌گری پلیس آمریکا، در خیابان و بدون محاکمه به قتل رسیده‌اند؛ «لئونا هیل» مادر باردار ۲۶ ساله، یکی از آنهاست.»

🔹زمینه این ادعا، انتقاد از طرح آمریکا برای اخراج ایران از کمیسیون مقام زن سازمان ملل متحد در روز ۲۳ آذر ۱۴۰۱ است. این اقدام به درخواست نهادهای حقوق بشری در واکنش به نقض گسترده حقوق زنان در جمهوری اسلامی و سرکوب اعتراضات پس از کشته شدن مهسا امینی انجام شد.

🔹آمار گفته شده، یعنی کشته شدن ۲۵۰ زن توسط پلیس مربوط به سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ است. بعد از سال ۲۰۲۰ این آمار افزایش پیدا کرده است.

🔹لئونا هیل، فردی که سخنگوی دولت در توییت خود به او اشاره کرده، زن بارداری بود که بهار امسال با تیراندازی توسط پلیس کشته شد. پلیس می‌گوید او در جریان درگیری مسلحانه با پلیس هدف قرار گرفته است.

🔹رسانه‌های آمریکایی این خبر را پوشش داده‌ و گزارش‌های زیادی در این باره منتشر شده است. برخی شاهدان می‌گویند او هنگام تیراندازی تسلیم شده بود. اما دوربین‌ پلیس نشان می‌دهد او هنگام هدف قرار گرفتن مسلح و در حال فرار بوده است.

🔹اما صرف نظر از آنچه بر سر لئونا هیل آمده، سوال این است که آیا سرکوب زنان در اعتراضات پس از کشته شدن مهسا امینی در ایران قابل مقایسه با پرونده این زن و سایر زنانی است که توسط پلیس کشته می‌شوند؟

🔹دست کم سه دلیل وجود دارد که ثابت می‌کند این مقایسه قیاس مع‌الفارق است:

1️⃣ تا آنجایی که ما گشتیم هیچ موردی از کشته شدن یک زن در جریان بازداشت به دلیل نوع پوشش، یا شرکت در اعتراضات پیدا نکردیم.

2️⃣تردیدی در بالا بودن آمار قربانیان خشونت پلیس در آمریکا نیست، اما آن را باید با رفتار پلیس سایر کشورها، از جمله ایران هنگام بازداشت و تعقیب جرم مقایسه کرد.

3️⃣به دلیل آزادی حمل سلاح در آمریکا، بسیاری از درگیری‌های پلیس با افراد تحت تعقیب، مسلحانه است. در سایر کشورها، از جمله ایران نیز پلیس برای تعقیب افراد مسلح دستورالعمل‌های خاص خود را دارد.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این ادعای سخنگوی دولت که «​​از ۲۰۱۵ تا کنون دست‌کم ۲۵۰ زن با وحشیگری پلیس آمریکا بدون محاکمه و در خیابان به قتل رسیده‌اند» نشان گمراه‌کننده می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙آغاز اعدام‌ها…

🔹اعدام دو نفر از افرادی که پس از شروع اعتراض‌های اخیر دستگیر شده‌اند، آغاز شده است و مقامات ایران می‌گویند، اتهام آنها محاربه بوده است.

🔹ما نیز در پادکست این هفته، ابتدا ادعای نادرست عبدالله گنجی را درباره اینکه در ایران به کودک ۱۵ ساله محارب گفته نمی‌شود بررسی می‌کنیم و بعد به سراغ هفت ابهام و ایراد حقوقی به روند محاکمه متهمان پرونده روح‌الله عجمیان می‌رویم؛ یک بسیجی که در جریان درگیری‌های اخیر کشته شده است.

🔹ادعای شاخ‌دار دریادار تنگسیری درباره تلفات ایران در جنگ نفتکش‌ها، ارتباط فرزند انسیه خزعلی با شرکت وی‌پی‌ان در کانادا، ادعای ابراهیم رئیسی درباره اینکه ایران فساد سیستماتیک ندارد و درستی‌سنجی یک ویدئو مربوط به خودروی انتظامی که شهروندی را در بومهن زیر می‌گیرد، دیگر سوژه‌هایی هستند که این هفته به آنها می‌پردازیم.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓آیا شب ۴ آبان در شیراز بمب‌گذاری شده؟

🔹خبرگزاری تسنیم روز ۲۲ آذر گزارشی با عنوان «پشت پرده عملیات بمب‌گذاری» در شیراز منتشر کرده که حاوی اعترافات پنج نفر با چشمان بسته است که روایتی از «بمب‌گذاری ناموفق در شیراز» ارائه می‌کنند.

🔹اولین اخبار این بمب‌گذاری روز ششم آبان ماه در رسانه‌های حکومتی منتشر و ادعا شده این اتفاق روز چهارم آبان ماه و کمی بعد از حمله تروریستی به شاهچراغ رخ داده است.

🔹بررسی دقیق جزئیات اخبار، گزارش‌ها و اعترافاتی که تاکنون درباره «بمب‌گذاری» ادعایی منتشر شده، نشان‌‌دهنده، تناقض‌ها و ابهام‌های جدی است.

1️⃣ در گزارش‌ رسانه‌های حکومتی از کشف «مواد منفجره با قدرت تخریب بالا» صحبت شده است. این در حالی که مقام‌های محلی همان ابتدا بمب‌گذاری را رد کرده و گفته‌اند موضوع در حد کشف «مایعات قابل اشتعال و بعضی ملحقات» و احتمال «حریق یا انفجار محدود» بوده است.

2️⃣ در اعترافات متهمان صحبت از اکلیل و سرنج و هفت لیتر بنزین با قدرت انفجار محدود است، در حالی که رسانه‌های حکومت از «مواد منفجره با قدرت تخریب بالا» صحبت می‌کنند قرار بوده شهر را «منفجر» کند.

3️⃣ رسانه‌های حکومتی از حضور «تیم چک و خنثی بمب» برای خنثی‌سازی بمبی «با قدرت تخریب بالا» حرف می‌زنند، اما ویدئوهای منتشر شده از خنثی‌سازی بمب ادعایی، خبری از حضور تیم مجهز خنثی‌سازی بمب نیست، بلکه دو نفر با لباس شخصی و یک انبردست سیمی را قطع می‌کنند.

4️⃣در گزارش‌های اولیه رسانه‌های حکومتی از دستگیری بمب‌گذار و کشف مواد منفجره در یک «کیف» صحبت شده است. اما در اعترافات صحبت از حمل مواد منفجره در کیسه زباله بزرگ است. تصور حمل هفت لیتر بنزین و مواد دیگر توسط فردی که ادعا شده خود را به شکل افراد زباله‌گردها درآورده، دور از ذهن است.

5️⃣ در گزارش‌ رسانه‌های حکومتی روایت‌های متناقضی درباره منبع کشف بمب ادعایی مطرح شده. بعضی از «گزارش مردمی درباره یک بسته مشکوک» صحبت کرده‌اند، بعضی از بازرسی ماموران بسیجی حرف زده‌اند و برخی مدعی شده‌اند بمب ادعایی با اقدام «سربازان گمنام امام زمان» که اشاره به ماموران وزارت اطلاعات دارد، کشف شده است.

6️⃣ در اعترافات یکی از متهمان گفته شده محل بمب‌گذاری مقابل استانداری شیراز بوده است، در حالی که در سایر گزارش‌ها صحبت از بمب‌گذاری در معالی‌آباد است. محل بازداشت فردی که ادعا شده حامل مواد منفجره است نیز معالی‌آباد شیراز، حوالی میدان احسان است. فاصله میان این نقطه تا محل استانداری فارس ۲ ساعت و ۱۰ دقیقه پیاده است.

7️⃣ هر پنج متهم بازداشت شده، کوهنورد و ورزشکار اهل یا ساکن شیرازند. تاکنون هیچ توضیحی درباره انگیزه احتمالی این افراد برای «بمب‌گذاری» ادعایی و نحوه سازماندهی آنها ارائه نشده است.

8️⃣ در اعترافات دنا شیبانی، مربی اسنوبرد و تنها زن متهم این پرونده، «مسئول تبلیغات و تست عملیات» معرفی شده. معلوم نیست نقش «مسئول تبلیغات» در عملیات ادعایی مخفی و خرابکارانه چیست.

🔹این ابهامات به علاوه سابقه طولانی جمهوری اسلامی در ضبط و انتشار مصاحبه‌های اجباری از متهمان برای اعتراف دروغ، اعتبار روایت حکومت درباره «بمب‌گذاری» در شیراز را زیر سوال می‌برد و این احتمال را تقویت می‌کند که آنچه ادعا شده سناریویی متناقض و مبهم، ساخته و پرداخته ماموران امنیتی جمهوری اسلامی است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎥حسن حسن‌زاده، فرمانده سپاه محمد رسول‌الله می‌گوید: «آمریکا ۵۵ هزار میلیارد دلار هزینه راه‌اندازی شبکه‌ها و رسانه‌ها برای هدایت اعتراضات کرده است.»
این رقم حتی در مقیاس ارزش کل اقتصاد جهان، بزرگ، غیرمنطقی و شاخ‌دار است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❗️ این نخستین بار نیست که رهبر جمهوری اسلامی ادعا می‌کند؛ آمریکایی‌ها خودشان اعتراف کرده‌اند که داعش را ساختد. این حرف بی‌پایه و اساس و مبتنی بر اخبار و اطلاعات جعلی است. قبلا به آن نشان شاخ‌دار داده‌ایم.

🔹آقای خامنه‌ای و هواداران او بارها درباره اعترافات مقام‌های آمریکایی به تاسیس داعش و تلاش برای به رسمیت شناختن آن صحبت کردند.

🔹مدعی شدند خانم کلینتون در کتاب خاطرات خود گفته «به ۱۱۲ کشور سفر کرده بود تا از آنها بخواهد بعد از اعلام موجودیت این گروه [داعش]، آن را به رسمیت شناخته و یا دستکم با آن مخالفت نورزند!» این خاطره جعلی است.

🔹برخی دیگر هم به ویدئویی از یک سخنرانی قدیمی هیلاری کلینتون استناد می‌کنند، در حالی که زمان سخنرانی ۵ سال پیش از تاسیس داعش است.

🔹استناد دیگر افشاگری‌های ویکی‌لیکس است، در حالی که در اسناد ویکی‌لیکس سندی مبنی بر اعتراف تلویحی کلینتون در تاسیس داعش وجود ندارد.

🔹اظهارات ترامپ نیز یکی دیگر از اسناد ادعایی است. احتمالا اشاره به گفته‌های ترامپ در جریان رقابت‌های انتخاباتی سال ۲۰۱۶ است که گفته بود هیلاری کلینتون و اوباما داعش را به وجود آوردند.

🔹این ادعا توسط پایگاه‌های درستی‌سنجی معتبر رد شده و ترامپ هم در توییتی نوشته آنچه گفته طعنه و کنایه بوده.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این گفته علی خامنه‌ای نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓آیا برداشت گسترده پول از بانک‌ها اقتصاد ایران را مختل می‌کند؟

🔹در روزهای گذشته برخی مخالفان جمهوری اسلامی کارزارهایی برای برداشت گسترده پول از بانک‌ها به راه انداخته‌اند. هدف این کارزارها اخلال در شبکه بانکی و ورشکستگی بانک‌ها است، اما آیا چنین هدفی متصور است:

🔹برداشت گسترده پول از بانک‌ها بی‌تردید باعث اخلال در نظام اداری بانک‌ها می‌شود، اما نهایتا دامنه پیامدها و اثر آن بر اقتصاد ایران، افزایش تورم خواهد بود.

🔹کمتر از ۲ درصد کل نقدینگی «اسکناس» و پول نقد است، قطعا مراجعه گسترده مردم به بانک‌ها برای گرفتن پول نقد، در نهایت باعث اخلال اداری می‌شود و تاثیر قابل ملاحظه‌ دیگری نخواهد داشت.

🔹اما برداشت پول از حساب‌های پس‌انداز کوتاه‌مدت و بلندمدت و تبدیل آن به سپرده‌های جاری روی ترکیب نقدینگی و اثر تورمی آن تاثیر دارد.

🔹داده‌ها نشان می‌دهد در سال‌های گذشته به دلیل شرایط نامطمئن اقتصادی و خطر از دست رفتن ارزش پول در سپرده‌های پس‌انداز، فرایند تبدیل شبه‌پول (سپرده‌های غیردیداری) به پول (سپرده‌های دیداری) شدت گرفته است. تغییر ترکیب نقدینگی روی تورم اثر مستقیم دارد.

🔹کاهش سپرده‌های پس‌انداز قاعدتا روی توانایی بانک‌ها برای اعطای وام و تسهیلات اثر دارد، اما بانک مرکزی می‌تواند با تغییر نرخ ذخیره قانونی بانک‌ها این تغییرات را کنترل کند. البته کاهش ذخیره قانونی، باعث افزایش خلق پول توسط بانک‌ها و در نتیجه افزایش نقدینگی و در نتیجه افزایش تورم می‌شود.

🔹دعوت مردم برای برداشت پول از بانک‌ها و خرید طلا و ارز و سایر دارایی‌های سرمایه‌ای، بدون تردید باعث تحریک بازار و افزایش قیمت دارایی‌های سرمایه‌ای و افزایش بیشتر تورم می‌شود.

🔹دور از ذهن است کارزار برداشت گسترده پول از بانک‌ها باعث ورشکستگی شبکه بانکی شود. روی کاغذ ممکن است برداشت گسترده از یک بانک به ورشکستگی همان بانک منجر شود، اما تجربه نشان داده بانک دولتی و خصوصی حتی با صورت مالی منفی متوالی هم با کمک دولت و بانک مرکزی دچار ورشکستگی نمی‌شوند.

👈در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای گمراه‌کننده ناامنی آمریکا برای زنان

🔹مهدی قریشی نماینده ولی فقیه در آذربایجان غربی و امام جمعه ارومیه در نماز جمعه ۲۵ آذر ۱۴۰۱ مدعی است: «طبق آمار رسمی، آمریکا یکی از ۱۰ کشور نا‌امن برای زنان است.»

🔹بررسی‌های «فکت نامه» نشان می‌دهد که در سال ۲۰۱۸ رویترز در گزارشی از یک نظرسنجی بین‌المللی، نام آمریکا را به عنوان دهمین کشور ناامن برای زنان اعلام کرده، ولی این ادعا در هیچ گزارش رسمی تایید نشده‌است.

🔹در شاخص زنان، صلح و امنیت در سال ۲۰۱۹-۲۰۲۰، کشورهای یمن، افغانستان، سوریه،‌ پاکستان، سودان جنوبی، عراق،‌ کنگو، آفریقای مرکزی،‌ مالی و لیبی، به عنوان ده کشور اول ناامن دنیا برای زنان معرفی شده است. در این ایندکس رتبه آمریکا ۱۹ و رتبه ایران ۱۱۸ معرفی شده، یعنی آمریکا به نسبت ایران، کشوری بسیار امن‌تر برای زنان است.

🔹سازمان همکاری‌های اقتصادی و توسعه OECD در گزارشی از درصد زنانی که در کشورهای مختلف دنیا، خشونت را تجربه کرده‌اند از ده کشور گینه،‌ تیمور شرقی، افغانستان، آفریقای مرکزی، سومالی، کنگو، چاد، بروندای، مالی، بوتان به عنوان کشورهایی که درصد بالاتری از زنان خشونت را تجربه کرده‌اند یاد کرده است. این گزارش اعلام کرده که ۱۱ درصد زنان آمریکا، خشونت را تجربه کرده‌اند.

🔹مرکز آماری world population review در گزارشی ده کشور آفریقای جنوبی، برزیل، روسیه، مکزیک، ایران، جمهوری دومینیکن، مصر، مراکش، هند و تایلند را کشورهایی ناامن برای زنانی معرفی کرده که قصد سفر تنهایی به این کشورها را دارند. آمریکا در میانه این جدول قرار دارد.

🔹بنابراین «فکت نامه» به ادعای مهدی قریشی نماینده ولی فقیه در آذربایجان غربی مبنی بر اینکه «طبق آمار رسمی، آمریکا یکی از ۱۰ کشور نا‌امن برای زنان است»، نشان گمراه‌کننده می‌دهد.

👈در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙ادعای بمب‌گذاری در شیراز

🔹این هفته در پادکست هفتگی فکت‌نامه به سراغ ابهام‌هایی درباره ادعای بمب‌گذاری در شیراز می‌رویم؛ ادعایی که منجر به دستگیری پنج ورزشکار شده است. توضیح می‌دهیم که چرا درباره مکان و نحوه بمب‌گذاری، تناقض‌ها و ایرادهای مختلفی به چشم می‌خورد.

🔹سه فکت‌چک درباره وضعیت حقوق زنان در آمریکا داریم و در ادامه به این سوال پاسخ می‌دهیم که: «آیا برداشت گسترده پول از بانک‌ها اقتصاد ایران را مختل می‌کند؟»

🔹در پایان نیز توضیح می‌دهیم که چرا ادعای تکراری رهبر جمهوری اسلامی درباره تشکیل داعش به دست آمریکا، ادعایی نادرست است.

🎙پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓کشف محموله سلاح‌های آمریکایی در استان خراسان شمالی

🔹روز ۲۳ آذر ۱۴۰۱، صدا و سیما به نقل از سرتیپ مطهری‌زاده، فرمانده پلیس خراسان شمالی، خبر کشف «دو محموله سلاح آمریکایی،» شامل تعداد ۱۷ قبضه سلاح کمری، ۳۴ خشاب و مقادیر زیادی فشنگ» را منتشر کرد.

🔹در گزارش صدا و سیما گفته شده که مقصد نهایی این تسلیحات تهران و قصد قاچاقچیان رساندن این تسلیحات به افرادی که ایجاد ناامنی می‌کنند بوده است.

🔹اما بر خلاف ادعا‌ها، تسلیحات و مهمات نشان داده شده آمریکایی نیستند. تپانچه‌های نمایش داده‌شده که در عراق بسیار مشهورند و به «مسدس کلومبی» یا تپانچه‌های کلمبیایی معروف هستند در کارگاه‌های اسلحه‌سازی پاکستانی و یا در ترکیه ساخته ‌می‌شوند و آمریکایی نیستند.

🔹مهمات نمایش داده‌شده در گزارش صدا و سیما، ساخت شرکت Ozkursan ترکیه است.

🔹پیش از این هم اخبار نادرست درباره‌ آمریکایی بودن «سلاح‌های کشف‌شده» در برهه‌های پرتنش در کشور منتشر شده‌است. در دی‌ماه ۱۳۹۸، دادگستری اصفهان خبری مشابه اعلام کرد اما سلاح‌های ادعایی در آن زمان هم همین تپانچه‌های کلمبیایی بوده‌اند.

🔹در مورد دیگری، یک ماه قبل از انتخابات ریاست‌جمهوری گذشته، فارس تصویری از یک سلاح‌مشقی‌زن ARAL-571 ساخت ترکیه را تحت عنوان «کشف محموله سلاح‌های مخصوص ترور در آستانه انتخابات» منتشر کرد.

🔹اخیرا رسانه‌های ایران به نقل از فرمانده‌ انتظامی تهران بزرگ خبر از کشف سلاح دوش پرتاب در تهران دادند. آن سلاح دوش‌پرتاب مذکور RPG-18 بود، که تیپ صابرین سپاه کاربر آن است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای صدا و سیما مبنی بر آمریکایی بودن تسلیحات کشف شده، نشان نادرست می‌دهد.

👈در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓آمار نادرست هواداران دولت در مقایسه افزایش قیمت ارز در دولت رئیسی و دولت‌های سابق

🔹احمدرضا دلیران فیروز، قائم مقام پژوهشکده مطالعات راهبردی فلسطین، در توییتی به مقایسه افزایش قیمت دلار در دولت‌های مختلف پرداخته و نوشته است: «نرخ دلار در دولت روحانی ۱۰۰۶ درصد، دولت موسوی ۴۴۵ درصد، دولت هاشمی ۳۹۹ درصد، دولت احمدی نژاد ۳۴۷ درصد و در دولت خاتمی ۱۹۳ افزایش داشته و در دولت رئیسی ۱۹ درصد افزایش داشته‌است.»

🔹نخستین مشکل این توییت مقایسه دوره‌های ناهمسان تغییرات قیمت دلار با یکدیگر است. تغییرات نرخ دلار در دولت‌های قبل از دولت ابراهیم رئیسی را در بازه زمانی ۸ ساله در نظر گرفته و آن را با تغییرات نرخ دلار در بازه زمانی اندکی بیش از یک سال دولت ابراهیم رئیسی مقایسه کرده است.

🔹اما حتی همین رقم‌ها هم نادرست است و بررسی قیمت دلار در ابتدای فعالیت دولت‌ها و مقایسه آن با قیمت این ارز در پایان هشت سال هر رئیس‌جمهوری نیز نشان می‌دهد که میزان افزایش قیمت دلار در این بازه‌های زمانی با آنچه احمدرضا دلیران فیروز، تویت‌کرده، تفاوت دارد.

🔹اعداد نرخ تغییرات قیمت ارز، برای دولت‌های مختلف بسیار بیشتر و در مواردی (دولت خاتمی) بیش از ۲برابر اعلام شده و رقم تغییرات قیمت دلار در دولت رئیسی، تقریبا یک‌سوم اعلام شده‌است.

🔹بررسی میزان افزایش قیمت دلار در یک سالگی هر دولت فارغ از روسای آن نشان می‌دهد که دولت سیزدهم (ابراهیم رئیسی) پس از دولت دوازدهم (دولت دوم حسن روحانی) که رشدی ۱۶۸/۱ درصدی را تجربه کرد در جایگاه دوم بالاترین میزان افزایش قرار دارد.

👈در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای نادرست هشت‌برابر شدن قیمت سوخت در اروپا

🔹روزنامه ایران در مقاله‌ای ادعا کرده با آغاز جنگ اوکراین قیمت سوخت در اروپا ۸ برابر شده و قیمت برق ۱۰۰ درصد افزایش یافته است. این ادعا نادرست است. آمار دقیق قیمت همه حامل‌های انرژی در مراکز داده اتحادیه اروپا ثبت می‌شود که با این ادعا نمی‌خواند.

🔹میانگین قیمت بنزین در اروپا در خرداد ۱۴۰۱ با ۵۶ درصد رشد به بالاترین میزان خود پس از آغاز جنگ اوکراین رسید. قیمت بنزین E5 در آذر ۱۴۰۱، حدود ۱۲/۶ درصد گرانتر از اسفند ۱۴۰۰ (آغاز تهاجم روسیه به اوکراین) است.

🔹میانگین قیمت گازوئیل در اروپا در خرداد ۱۴۰۱ با ۶۶ درصد رشد به بالاترین میزان خود پس از آغاز جنگ اوکراین رسید. قیمت گازوئیل B7 در آذر ۱۴۰۱، حدود ۲۱/۳ درصد گرانتر از اسفند ۱۴۰۰ (آغاز تهاجم روسیه به اوکراین) است.

🔹میانگین قیمت LPG در اروپا در خرداد ۱۴۰۱ با ۶۵ درصد رشد به بالاترین میزان خود پس از آغاز جنگ اوکراین رسید. قیمت LPG در آذر ۱۴۰۱، حدود ۷/۵ درصد گرانتر از اسفند ۱۴۰۰ (آغاز تهاجم روسیه به اوکراین) است.

🔹میانگین قیمت برق در اروپا در مرداد ۱۴۰۱ با ۱۴۲/۱ درصد رشد به بالاترین میزان خود پس از آغاز جنگ اوکراین رسید. قیمت برق در آذر ۱۴۰۱، حدود ۰/۱ درصد گرانتر از اسفند ۱۴۰۰ (آغاز تهاجم روسیه به اوکراین) است.

👈در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ادعای نادرست وزیر بهداشت درباره مهاجرت پزشکان ایرانی

🔹بهرام عین‌اللهی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مدعی است: «مهاجرت جراحان و پزشکان ایرانی یک فضاسازی رسانه‌ای است».

🔹بررسی‌های «فکت‌نامه» نشان می‌دهد که طی سال‌های اخیر، مقام‌های رسمی حوزه مدیریتی نظام سلامت کشور که به لحاظ حرفه‌ای، گفته‌های‌شان در این خوزه قابل استناد است، بعضا با داده‌های مستند و دقیق، چنین ادعایی را مطرح کرده‌اند. از جمله: رئیس کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی، رئیس شورای عالی سازمان نظام پزشکی، رئیس کل سازمان نظام پزشکی و مدیران سازمان نظام پزشکی استان‌های مختلف و ...

🔹رصد‌خانه مهاجرت ایران در فصل ۶ سالنامه مهاجرتی ایران ۱۴۰۱ به تفصیل به مساله مهاجرت نیروی انسانی متخصص حوزه سلامت پرداخته و آماری از میزان پزشکان جذب شده در کشورهای مختلف دنیا ارائه کرده که نشان می‌دهد مهاجرت پزشکان به خارج رو به افزایش است.

🔹این گزارش تمایل به مهاجرت بین دانشجویان و فعالان حوزه سلامت را بیش از ۵۰ درصد اعلام کرده و آورده که حدود ۳۰ درصد آنها برای مهاجرت برنامه‌ریزی کرده،‌ اقدام عملی انجام داده و برنامه زمانی مشخصی برای مهاجرت دارند.

🔹رصد خانه مهاجرتی ایران در این گزارش اعلام کرده: «مهاجرت پزشکان قطعا باعث کاهش کیفیت نیروهای موجود در نظام سلامت خواهد شد. کاهـش کیفیـت نیروهای نظـام سلامت بـه دلیـل مهاجـرت از ايـن منظر قابـل توجه اسـت که در اغلب موارد توانمندترین و مستعدترین ایـن دسته از فارغ‌التحصیلان می‌توانند مسیر مهاجرت را بـا موفقیت طی کنند.»

🔹بنابراین «فکت‌نامه» به ادعای بهرام عین‌اللهی وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مبنی بر اینکه «مهاجرت جراحان و پزشکان ایرانی یک فضاسازی رسانه‌ای است»، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh