‼️ادعای نادرست معاون رئیس‌جمهوری در امور زنان و خانواده در مورد تعداد زنان شرکت‌کننده در کنگره «بانوان تاثیرگذار»
🔹 انسیه خزعلی، معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده: «به لطف خدا کنگره بین‌المللی زنان تاثیرگذار با شرکت بانوانی از ۵ قاره و ۹۶ کشور تشکیل گردید.»
🔹 در مورد تعداد میهمانان و کشورهای حاضر در این کنگره در حین برگزاری و بعد آن چندین روایت متفاوت از سوی منابع رسمی و رسانه‌های نزدیک به حاکمیت ارائه شد.
🔹 روزنامه وطن امروز: «کنگره با حضور ۳۰۰ مهمان خارجی از ۹۳ کشور جهان از جمله ۷۰ نفر از مقامات کشورها از وزرا و معاونان رئیس‌جمهور تا همسران رؤسای جمهور و نمایندگان مجلس در روزهای گذشته برگزار شد.»
🔹 روزنامه کیهان: «در این کنگره ۷۰ نفر از مقامات زن کشورهای مختلف حاضر هستند و مجموعاً ۴۰۰ میهمان داریم.»
🔹 در اینفوگرافیک منتشر شده در همشهری آنلاین تعداد کشورهای شرکت‌کننده ۶۴ کشور عنوان شده است که اختلاف آن با آمار ارائه شده توسط خانم خزعلی ۳۲ کشور است هر چند درون خود تصویر هم در نهایت تنها نام ۴۸ کشور آمده‌است.
🔹 بر اساس اینفوگرافیک همشهری کل میهمانان ۲۱۰ نفر بودند که اختلاف ۹۰ تایی و ۱۹۰ تایی با آمار وطن امروز و کیهان دارد.
🔹 مقامات حاضر در کنگره از جمله همسران و معاونان نخست‌وزیر یا رییس جمهور، وزرا و نمایندگان زن مجلس هم بر اساس اینفوگرافیک همشهری ۵۴ نفر بودند که با آمار ۷۰ تایی وطن امروز و کیهان ۱۶ نفر اختلاف دارد.
🔹 میزان «تاثیرگذاری» مهمانان، حوزه تاثیر آنان و پیام‌ها و عکس‌های آنان در شبکه‌های اجتماعی و در نهایت جوایزی که در پایان کنگره به آنان داده شد نیز حرف و حدیث‌های فراوانی در پی داشت.
🔹 بنابراین فکتنامه با اتکا به اطلاعات موجود به این ادعای معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده رییس‌جمهوری که «کنگره بین المللی زنان تاثیرگذار با شرکت بانوانی از ۹۶ کشور تشکیل گردید» نشان نادرست می‌دهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹 انسیه خزعلی، معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده: «به لطف خدا کنگره بین‌المللی زنان تاثیرگذار با شرکت بانوانی از ۵ قاره و ۹۶ کشور تشکیل گردید.»
🔹 در مورد تعداد میهمانان و کشورهای حاضر در این کنگره در حین برگزاری و بعد آن چندین روایت متفاوت از سوی منابع رسمی و رسانه‌های نزدیک به حاکمیت ارائه شد.
🔹 روزنامه وطن امروز: «کنگره با حضور ۳۰۰ مهمان خارجی از ۹۳ کشور جهان از جمله ۷۰ نفر از مقامات کشورها از وزرا و معاونان رئیس‌جمهور تا همسران رؤسای جمهور و نمایندگان مجلس در روزهای گذشته برگزار شد.»
🔹 روزنامه کیهان: «در این کنگره ۷۰ نفر از مقامات زن کشورهای مختلف حاضر هستند و مجموعاً ۴۰۰ میهمان داریم.»
🔹 در اینفوگرافیک منتشر شده در همشهری آنلاین تعداد کشورهای شرکت‌کننده ۶۴ کشور عنوان شده است که اختلاف آن با آمار ارائه شده توسط خانم خزعلی ۳۲ کشور است هر چند درون خود تصویر هم در نهایت تنها نام ۴۸ کشور آمده‌است.
🔹 بر اساس اینفوگرافیک همشهری کل میهمانان ۲۱۰ نفر بودند که اختلاف ۹۰ تایی و ۱۹۰ تایی با آمار وطن امروز و کیهان دارد.
🔹 مقامات حاضر در کنگره از جمله همسران و معاونان نخست‌وزیر یا رییس جمهور، وزرا و نمایندگان زن مجلس هم بر اساس اینفوگرافیک همشهری ۵۴ نفر بودند که با آمار ۷۰ تایی وطن امروز و کیهان ۱۶ نفر اختلاف دارد.
🔹 میزان «تاثیرگذاری» مهمانان، حوزه تاثیر آنان و پیام‌ها و عکس‌های آنان در شبکه‌های اجتماعی و در نهایت جوایزی که در پایان کنگره به آنان داده شد نیز حرف و حدیث‌های فراوانی در پی داشت.
🔹 بنابراین فکتنامه با اتکا به اطلاعات موجود به این ادعای معاون رئیس‌جمهور در امور زنان و خانواده رییس‌جمهوری که «کنگره بین المللی زنان تاثیرگذار با شرکت بانوانی از ۹۶ کشور تشکیل گردید» نشان نادرست می‌دهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹این نقل قول ساختگی است. دو سال پیش هم همین جمله به نقل از محسن رضایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بود.
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹سن امید به زندگی و رتبه ایران در دهه‌های گذشته بالا رفته، اما هیچ کدام از اعداد و ارقام معاون سپاه درست نیستند
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 محمد لسانی فعال رسانه‌ای، در برنامه‌ای در شبکه افق ادعا کرده که رئیس جمهوری آمریکا همیشه دو کیف حمل می‌کند «یک کیف دستور حمله نظامی هست، دیگری کیفی است که درش دستور قطع اینترنت جهانی داده میشه.»
🔹 کیفی که همیشه همراه رئیس جمهور آمریکا است، کیف هسته‌ای نام دارد و شامل فهرستی از گزینه‌های حمله، کد احراز هویت رییس‌جمهوری، فهرستی از پناهگاه‌های امن و راهنمای استفاده از سامانه اضطراری پخش همگانی است.
🔹 طبق قوانین آمریکا، در سال ۱۹۳۴ این اختیار به رئیس جمهوری داده شده تا در شرایطی مانند تهدید و جنگ و … قوانین و مقررات مربوط به هر یک یا همه تأسیسات یا ایستگاه‌های ارتباط سیمی در قلمروی ایالات متحده را تعلیق یا اصلاح کند.
🔹 هر چند نمایندگان کنگره تلاش کرده‌اند تا با ارائه طرح‌هایی این قدرت رئیس جمهوری برای مواقع حساس را تحت کنترل درآورند اما تا امروز این طرح‌ها به نتیجه نرسیده‌اند.
🔹 بنابراین در فکتنامه به این ادعای منتشر شده در شبکه افق که «رئیس جمهوری آمریکا دو کیف همراه دارد یکی برای دستور حمله نظامی و دیگری دستور قطع اینترنت جهانی» نشان شاخدار می‌دهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
⚽️ آمارهای علی دایی؛ چند گل با پا؟ چند گل با سر؟
🔹 امیرحسین حاجی نصیری در برنامه «جهان‌آرا» در بخشی از صحبت‌های خود در انتقاد از علی دایی گفت: «خدا به او قد بلندی داده بود و هر کسی سانتری می‌کشید، می‌خورد به سر ایشان و می‌رفت توی گل. حالا اینها می‌گویند ما قهرمانیم. نه. اینا قهرمان‌های ما نیستند.»
🔹 برنامه ۹۰ در سال ۱۳۸۳ تلاش می‌کند همه گل‌های علی دایی را نشان دهد اما به نظر می‌رسد دسترسی برنامه ۹۰ محدود به آرشیوهای صداوسیما بوده و به همین جهت گل‌هایی که در بازی‌هایی زده شده که از تلویزیون ایران پخش نشده (مانند بازی با کره شمالی یا کویت در این کشورها) در این آرشیو نیست.
🔹 علی دایی ۱۰۹ گل ملی دارد که ۹۲تای آن را بررسی کردیم که نشان می‌دهد او ۵۴ گل با پای راست، ۷ گل با پای چپ، ۳۱ گل با سر زده است. ضمن اینکه نمی‌دانیم ۱۷ گل دیگری که دایی برای تیم ملی ایران زده، با چه کیفیتی زده شده است.
🔹 به‌این ترتیب تنها کمتر از ۳۰درصد گل‌های علی دایی با سر بوده که مرور آنها هم درست‌بودن عبارت «خوردن توپ به سر دایی» را زیر سوال می‌برد. در بسیاری از این ۳۱ گل ملی، دایی (مانند بسیاری دیگر از گل‌هایی که با سر زده می‌شود) سر خود را به توپ می‌رساند و توپ را به سمت دروازه می‌فرستد.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹 امیرحسین حاجی نصیری در برنامه «جهان‌آرا» در بخشی از صحبت‌های خود در انتقاد از علی دایی گفت: «خدا به او قد بلندی داده بود و هر کسی سانتری می‌کشید، می‌خورد به سر ایشان و می‌رفت توی گل. حالا اینها می‌گویند ما قهرمانیم. نه. اینا قهرمان‌های ما نیستند.»
🔹 برنامه ۹۰ در سال ۱۳۸۳ تلاش می‌کند همه گل‌های علی دایی را نشان دهد اما به نظر می‌رسد دسترسی برنامه ۹۰ محدود به آرشیوهای صداوسیما بوده و به همین جهت گل‌هایی که در بازی‌هایی زده شده که از تلویزیون ایران پخش نشده (مانند بازی با کره شمالی یا کویت در این کشورها) در این آرشیو نیست.
🔹 علی دایی ۱۰۹ گل ملی دارد که ۹۲تای آن را بررسی کردیم که نشان می‌دهد او ۵۴ گل با پای راست، ۷ گل با پای چپ، ۳۱ گل با سر زده است. ضمن اینکه نمی‌دانیم ۱۷ گل دیگری که دایی برای تیم ملی ایران زده، با چه کیفیتی زده شده است.
🔹 به‌این ترتیب تنها کمتر از ۳۰درصد گل‌های علی دایی با سر بوده که مرور آنها هم درست‌بودن عبارت «خوردن توپ به سر دایی» را زیر سوال می‌برد. در بسیاری از این ۳۱ گل ملی، دایی (مانند بسیاری دیگر از گل‌هایی که با سر زده می‌شود) سر خود را به توپ می‌رساند و توپ را به سمت دروازه می‌فرستد.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹 در روزهای اخیر به دنبال تصویب قطعنامه غیر الزام‌آور پارلمان اروپا مبنی بر اضافه کردن نام سپاه پاسداران به فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا و اظهارات جوزپ بوريل، ابهاماتی درباره فرایند قرار دادن نام یک سازمان به فهرست گروه‌های تروریستی اتحادیه اروپا به وجود آمده است.
🔹 بر اساس دستورالعمل‌های اتحادیه اروپا اضافه شدن نام یک نهاد جدید به فهرست سازمان‌های تروریستی مشروط به تصمیم مرجع صالح [قضایی] یا اعلام شورای امنیت سازمان ملل متحد است.
🔹 البته در همین دستورالعمل‌ها گفته شده «شورای اروپا این اختیار را دارد که در هر زمان و خارج از رویه معمول، فهرست سازمان‌های تروریستی را تغییر دهد».
🔹 بررسی پرونده ۶ فرد و یک نهاد ایرانی که در حال حاضر در فهرست سازمان‌ها یا اشخاص تروریستی اتحادیه اروپا قرار دارند، نشان می‌دهد پرونده برخی از آنها در اروپا یا آمریکا پیگیری قضایی شده است. معاونت امنیت وزارت اطلاعات نیز ۶ ماه پس از دستگیری اسدالله اسدی به اتهام تلاش برای بمب‌گذاری در گردهمایی سازمان مجاهدین خلق در پاریس به فهرست سازمان‌ها و اشخاص تروریستی اتحادیه اروپا اضافه شد. فرایند محاکمه رسمی اسدی دو سال پس از قرار گفتن نام او و معاونت امنیت وزارت اطلاعات در فهرست تروریستی در آنتروپ بلژیک آغاز شد.
🔹 سازمان‌هایی که در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا قرار می‌گیرند می‌توانند از مجرای قانونی این تصمیم را به چالش بکشند. سال ۲۰۱۰، حماس به دلیل قرار گرفتن در فهرست سازمان‌های تروریستی به دادگاه عمومی اتحادیه اروپا شکایت کرد. دادگاه به نفع این سازمان رای داد که بعدا این رای تعلیق شد.
🔹 در ساختار قدرت اتحادیه اروپا، چهار نهاد قانون‌گذار اصلی وجود دارند که از میان این نهادها، شورای اروپا مسئول تصمیم‌گیری نهایی برای اضافه کردن نام یک سازمان یا فرد به فهرست تروریستی اتحادیه اروپا است.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Factnameh-Podcast-Episode-96
پادکست فکتنامه
🔹این هفته در قسمت ۹۶ پادکست فکتنامه فکت‌چک‌ها و سوژه‌های مختلفی را بررسی می‌کنیم و یکی از مهم‌ترین سوژه‌ها، «زمستان سخت اروپا»ست؛ عبارتی که ماه‌هاست از زبان مسئولان جمهوری اسلامی شنیده می‌شود. در این قسمت نگاهی می‌کنیم به آمارها و فکت‌هایی که نشان می‌دهد وضعیت واردات و مصرف گاز طبیعی در اروپا چگونه است.
🔹در ادامه درباره ناوهای سهند و سبلان صحبت می‌کنیم و به شایعه‌ای می‌پردازیم که در مورد استخدام خلبان‌های واکسن‌نزده منتشر شده است.
🔹مروری بر گل‌های ملی علی دایی، رتبه زنان ایرانی در امید به زندگی و همچنین خبر نادرست حجاب اجباری در آمریکا نیز دیگر سوژه‌های این قسمت هستند.
🔹در پایان نیز درباره خبرهای جعلی دستگیری و شکنجه حسن فیروزی صحبت می‌کنیم؛ شخصی که گفته می‌شد در زندان، منتظر اجرای حکم اعدام است اما خبرهایی که درباره او منتشر شده بود، جعلی بودند.
🎙پادکست فکتنامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹 مقایسه مصرف گاز در ایران و چین، به دلیل تفاوت چشمگیر سهم گاز در سبد انرژی دو کشور مقایسه درستی نیست، اما صرف نظر از این، مصرف گاز در چین دست‌کم ۱/۵ برابر ایران است.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 عبدالله گنجی، مشاور فرهنگی شهردار تهران، با اشاره به شعارهایی که روی دیوار سفارت انگلستان نوشته می‌شود، در توییتر خود نوشت: ۱۵۰کشور در ایران سفارت دارند و این اتفاق برای آنان نمی‌افتد.
🔹 همزمان با اعتراضات سراسری در ایران، افرادی به شعارنویسی روی دیوار سفارت انگلیس پرداختند. سفیر انگلستان ابتدا درصدد پاک کردن این شعارها بر آمد و روزها اخیر هم در واکنش به ادامه این شعارنویسی‌ها توییتی منتشر کرد. توییت گنجی در واکنش به این توییت سفیر بود که در آن بر مهربانی و احترام ایرانیان به خارجی‌ها تاکید کرده بود.
🔹 مشخص نیست آمار ۱۵۰ تایی آقای گنجی از کجا آمده است، اما بر اساس لیست منتشر شده در سایت وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، ۹۶ کشور در ایران سفارت و یا دفتر نمایندگی دارند. کشورهایی مانند اسلوونی و ایالات متحده که با ایران رابطه‌ای فقط در سطح کاردار موقت یا دفتر حافظ منافع دارند هم جزو این ۹۶ کشورند.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 ابراهیم رئیسی، رئیس دولت سیزدهم، دوم بهمن‌ماه گفت: «آمار حاکی از ایجاد قریب به یک میلیون شغل جدید می‌باشد که با کد ملی، کد بیمه و محل اشتغال به شکل مستند ارائه شده است.»
🔹 یک روز بعد از آن در سوم بهمن‌ماه ۱۴۰۱، محمد مخبر، معاون اول ابراهیم رئیسی آمار شغل‌های ایجاد شده را «با استناد به کد ملی متقاضیان جویای کار» ۹۰۰ هزار نفر اعلام کرد.
🔹 صولت مرتضوی، وزیر تعاون، کار و رفاه‌اجتماعی نیز روز چهارشنبه چهارم بهمن‌ماه در سخنانی مشابه گفت: «دولت بر مبنای وعده‌ای که داده بود از مرز ایجاد یک میلیون فرصت شغلی در سال عبور کرده است.»
🔹 اینکه رئیس دولت و معاون اول او برای اثبات یا قابل باور شدن ادعای خود تاکید کرده‌اند که آمار اشتغال ایجاد شده متناظر با کد ملی شاغلین است اما در عین حال آماری متفاوت از تعداد شاغلین جدید ارائه می‌دهند در ذات خود حاوی تناقضی آشکار است.
🔹 مرکز آمار ایران به عنوان مرجع رسمی تدوین و اعلام آمار مربوط به بازار کار، در چکیده نتایج طرح آمارگیری نیروی کار مربوط به فصل پاییز ۱۴۰۱، تعداد جمعیت شاغل ۱۵ ساله و بیشتر پاییز ۱۴۰۱ را ۲۴ میلیون و ۷۰ هزار و ۴۱۲ نفر اعلام کرده است.
🔹 جمعیت شاغلان پاییز ۱۴۰۱ در مقایسه با جمعیت شاغلان پاییز پارسال، رشدی ۵۳۵ هزار و ۲۳۷ نفری را تجربه کرده است.
🔹 مقایسه تعداد جمعیت شاغل در دو مقطع پایان سال ۱۴۰۰ و پاییز ۱۴۰۱ صرف نظر از تغییرات فصلی نشان می‌دهد که تعداد جمعیت شاغلان ۱۵ ساله و بیشتر در این ۹ ماه ۶۲۲ هزار و ۹۶۰ نفر افزایش داشته است.
🔹 همچنین مقایسه تعداد جمعیت افراد شاغل ۱۵ ساله و بیشتر در تابستان ۱۴۰۰ به عنوان مبدا آغاز به فعالیت دولت سیزدهم با تعداد شاغلان در پاییز امسال (دوره زمانی ۱۵ ماهه) نیز بیانگر افزایش ۶۶۵ هزار و ۴۳۲ نفری تعداد افراد شاغل ۱۵ ساله و بیشتر است.
🔹 در هیچ کدام از این مقایسه‌ها، تعداد افزایش شمار شاغلان به یک میلیون نفری که در اظهارات ابراهیم رئیسی، رئیس دولت سیزدهم، محمد مخبر، معاون اول رئیس دولت، به آن اشاره شده حتی نزدیک هم نیست و در بالاترین میزان افزایش کمتر از ۶۶۶ هزار نفر است.
🔹 بنابراین ادعای رئیس دولت درباره «ایجاد یک میلیون شغل جدید» نشان نادرست می‌گیرد.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✅ راهنمای راستی‌آزمایی به زبان فارسی
🔹 فکتنامه، کتابچه راهنمای راستی‌آزمایی برای دیس‌اینفورمیشن و دستکاری‌های رسانه‌ای را ترجمه و منتشر کرد.
🔹 این کتابچه راهنما، که توسط سایت DataJournalism.com منتشر شده، شامل راهنمای جامع برای پلتفرم‌های تحقیقاتی و حساب‌های آنلاین با هدف شناسایی فعالیت‌های غیرمعتبر و محتوای دستکاری‌شده است. این مجموعه را کرگ سیلورمن، سردبیر پیشین سایت خبری بازفید (BuzzFedd) تدوین و گردآوری کرده است.
🔹 «ابتدا‌به‌ساکن با اعتماد نکردن به هیچ‌چیز کارمان را شروع می‌کنیم و کاری که خواهیم کرد به ما نشان خواهد داد به چه چیز باید اطمینان کنیم و به چه چیزی نه. و این به ما کمک می‌کند محصول کارمان چیزی باشد که جوامعی که به آنها خدمت می‌کنیم مایل باشند و بتوانند به آن اطمینان کنند.»
🔹 سیلورمن تلاش کرده در این کتابچه مسیر رسیدن از آن بی‌اعتمادی مطلقی که از آن حرف می‌زند، به این اطمینان را نشان دهد. او پیش از این کتابچه‌ی راهنمای راستی‌آزمایی و همچنین کتابچه‌ی راهنمای راستی‌آزمایی در روزنامه‌نگاری تحقیقی را گردآوری و ویرایش کرده و مؤلف کتاب دروغ‌ها، دروغ‌های لعنتی و محتوای وایرال شده: چگونه وب‌سایت‌های خبری شایعات، ادعاهای بی‌اساس و اطلاعات نادرست را در فضای مجازی پراکنده (و یا بی‌اعتبار) می‌کنند نیز هست.
🔹 کتابچه راهنمای راستی‌آزمایی برای دیس‌اینفورمیشن و دستکاری‌های رسانه‌ای شامل؛ توضیحات ابتدایی سیلورمن در مورد این مجموعه و دو مقاله آغازین دیگر با عنوان‌های «عصر آشفتگی اطلاعات» به قلم کلر واردل و «چرخه‌ی حیات دستکاری‌های رسانه‌ای» نوشته جوآن دانوان است. در ادامه نیز در یازده فصل مجزا با ذکر نمونه‌های فراوان و مثال‌هایی که نویسندگان در فضاهای کاری خود با آن دست و پنجه نرم کرده‌اند، روش‌های تشخیص و ردیابی اطلاعات نادرست توضیح داده می‌شود.
🔹 از بررسی حساب‌های کاربری در شبکه‌های اجتماعی همراه با مطالعات موردی گرفته، تا نشان دادن جعلی بودن بزرگ‌ترین صفحه فیسبوک حامی کمپین «جان سیاه‌پوستان ارزشمند است» (Black Lives Matter) را می‌توانید در این کتابچه پیدا کنید. با مطالعه این راهنما اطلاعاتی درباره شناسایی ربات‌ها و سایبورگ‌ها اطلاعاتی به دست می‌آورید، با دیپ‌فیک‌ها و سایر فناوری‌های نوظهور دستکاری تصاویر هم آشنا می‌شوید. تجزیه و تحلیل تبلیغات در شبکه‌های اجتماعی هم از دیگر مواردی است که به آن پرداخته شده است.
🔹 در نهایت چنانکه خود سیلورمن تاکید می‌کند این کتابچه از دانش و تجربه‌ی روزنامه‌نگاران و پژوهش‌گران برتر استفاده می‌کند تا راهنمایی‌هایی در مورد چگونگی انجام تحقیقات در زمینه دستکاری اطلاعات، اطلاعات نادرست و عملیات اطلاعاتی در رسانه‌های دیجیتال ارائه دهد.
🔹 مخاطبان این کتابچه به طور عام همه کسانی هستند که در فضای رسانه‌های دیجیتال کار و زندگی می‌کنند و به طور خاص روزنامه‌نگاران هستند. مجهز شدن به ابزارهای معرفی شده در این راهنما روزنامه‌نگاران را قادر می‌کند محیط‌های اطلاعاتی امن‌تر و کیفی‌تری بسازند و عاملان تخریب این محیط را در حد توان شناسایی، معرفی و خنثی کنند.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹 فکتنامه، کتابچه راهنمای راستی‌آزمایی برای دیس‌اینفورمیشن و دستکاری‌های رسانه‌ای را ترجمه و منتشر کرد.
🔹 این کتابچه راهنما، که توسط سایت DataJournalism.com منتشر شده، شامل راهنمای جامع برای پلتفرم‌های تحقیقاتی و حساب‌های آنلاین با هدف شناسایی فعالیت‌های غیرمعتبر و محتوای دستکاری‌شده است. این مجموعه را کرگ سیلورمن، سردبیر پیشین سایت خبری بازفید (BuzzFedd) تدوین و گردآوری کرده است.
🔹 «ابتدا‌به‌ساکن با اعتماد نکردن به هیچ‌چیز کارمان را شروع می‌کنیم و کاری که خواهیم کرد به ما نشان خواهد داد به چه چیز باید اطمینان کنیم و به چه چیزی نه. و این به ما کمک می‌کند محصول کارمان چیزی باشد که جوامعی که به آنها خدمت می‌کنیم مایل باشند و بتوانند به آن اطمینان کنند.»
🔹 سیلورمن تلاش کرده در این کتابچه مسیر رسیدن از آن بی‌اعتمادی مطلقی که از آن حرف می‌زند، به این اطمینان را نشان دهد. او پیش از این کتابچه‌ی راهنمای راستی‌آزمایی و همچنین کتابچه‌ی راهنمای راستی‌آزمایی در روزنامه‌نگاری تحقیقی را گردآوری و ویرایش کرده و مؤلف کتاب دروغ‌ها، دروغ‌های لعنتی و محتوای وایرال شده: چگونه وب‌سایت‌های خبری شایعات، ادعاهای بی‌اساس و اطلاعات نادرست را در فضای مجازی پراکنده (و یا بی‌اعتبار) می‌کنند نیز هست.
🔹 کتابچه راهنمای راستی‌آزمایی برای دیس‌اینفورمیشن و دستکاری‌های رسانه‌ای شامل؛ توضیحات ابتدایی سیلورمن در مورد این مجموعه و دو مقاله آغازین دیگر با عنوان‌های «عصر آشفتگی اطلاعات» به قلم کلر واردل و «چرخه‌ی حیات دستکاری‌های رسانه‌ای» نوشته جوآن دانوان است. در ادامه نیز در یازده فصل مجزا با ذکر نمونه‌های فراوان و مثال‌هایی که نویسندگان در فضاهای کاری خود با آن دست و پنجه نرم کرده‌اند، روش‌های تشخیص و ردیابی اطلاعات نادرست توضیح داده می‌شود.
🔹 از بررسی حساب‌های کاربری در شبکه‌های اجتماعی همراه با مطالعات موردی گرفته، تا نشان دادن جعلی بودن بزرگ‌ترین صفحه فیسبوک حامی کمپین «جان سیاه‌پوستان ارزشمند است» (Black Lives Matter) را می‌توانید در این کتابچه پیدا کنید. با مطالعه این راهنما اطلاعاتی درباره شناسایی ربات‌ها و سایبورگ‌ها اطلاعاتی به دست می‌آورید، با دیپ‌فیک‌ها و سایر فناوری‌های نوظهور دستکاری تصاویر هم آشنا می‌شوید. تجزیه و تحلیل تبلیغات در شبکه‌های اجتماعی هم از دیگر مواردی است که به آن پرداخته شده است.
🔹 در نهایت چنانکه خود سیلورمن تاکید می‌کند این کتابچه از دانش و تجربه‌ی روزنامه‌نگاران و پژوهش‌گران برتر استفاده می‌کند تا راهنمایی‌هایی در مورد چگونگی انجام تحقیقات در زمینه دستکاری اطلاعات، اطلاعات نادرست و عملیات اطلاعاتی در رسانه‌های دیجیتال ارائه دهد.
🔹 مخاطبان این کتابچه به طور عام همه کسانی هستند که در فضای رسانه‌های دیجیتال کار و زندگی می‌کنند و به طور خاص روزنامه‌نگاران هستند. مجهز شدن به ابزارهای معرفی شده در این راهنما روزنامه‌نگاران را قادر می‌کند محیط‌های اطلاعاتی امن‌تر و کیفی‌تری بسازند و عاملان تخریب این محیط را در حد توان شناسایی، معرفی و خنثی کنند.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹 در روزهای گذشته برخی رسانه‌های داخلی از اجرای «اینترنت طبقاتی» در ایران خبر داده‌اند.
🔹 سال‌ها است بحث فیلترینگ غیرهمسان یا اینترنت طبقاتی در ایران مطرح است.
🔹 مقامات جمهوری اسلامی تا این لحظه اجرای این طرح را به صراحت تایید نکرده‌اند، اما شواهد و قرائن روشنی وجود دارد که از اجرای اینترنت طبقاتی حکایت دارند. از جمله می‌توان به تصویب آیین نامه‌ای برای تخصیص اینترنت بدون فیلتر به اینفلوئنسرهای مورد تایید اشاره کرد.
🔹 تا امروز دست‌کم ۵ نامه از طرف افراد و نهادهای دولتی به خطاب وزارت ارتباطات و شورای عالی فضای مجازی منتشر شده که موضوع آنها درخواست «اینترنت بدون فیلتر» است.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔴 تکرار ادعاهای شاخدار و نادرست توسط فرماندهی یگان‌های ویژه فراجا
🔹 حسن کرمی، فرماندهی یگان‌های ویژه فراجا در گفتگو با همشهری آنلاین گفت تجهیزات در اختیار یگان ویژه، «سلاح‌های غیر کشنده» است. شاخدار! در جریان اعتراضات سراسری علی بهادری جهرمی، سخنگوی دولت هم ادعای مشابهی را مطرح کرده بود که ما آن را درستی‌سنجی کردیم.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
🔹 کرمی در بخش دیگری از گفتگویش در جواب به این سوال که ماجرای پنهان شدن نیروهای گارد ویژه در آمبولانس چه بود؟ گفت: «واحدهای ما ماموریت پوششی و مخفیانه ندارند». این ادعا هم نادرست است و ما پیشتر استفاده نیروهای نظامی از آمبولانس برای سرکوب را نشان دادیم.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
🔹 کرمی می‌گوید؛ یگان‌ویژه با «کمترین هزینه مادی و معنوی» با اعتراضات مقابله می‌کند. پیشتر ویدیوی نیروهای یگان ویژه در حال تخریب اموال عمومی منتشر شد. رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح و روزنامه همشهری گفته بودند آنها «پلیس‌نما» هستند. این ادعا هم نادرست بود.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹 حسن کرمی، فرماندهی یگان‌های ویژه فراجا در گفتگو با همشهری آنلاین گفت تجهیزات در اختیار یگان ویژه، «سلاح‌های غیر کشنده» است. شاخدار! در جریان اعتراضات سراسری علی بهادری جهرمی، سخنگوی دولت هم ادعای مشابهی را مطرح کرده بود که ما آن را درستی‌سنجی کردیم.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
🔹 کرمی در بخش دیگری از گفتگویش در جواب به این سوال که ماجرای پنهان شدن نیروهای گارد ویژه در آمبولانس چه بود؟ گفت: «واحدهای ما ماموریت پوششی و مخفیانه ندارند». این ادعا هم نادرست است و ما پیشتر استفاده نیروهای نظامی از آمبولانس برای سرکوب را نشان دادیم.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
🔹 کرمی می‌گوید؛ یگان‌ویژه با «کمترین هزینه مادی و معنوی» با اعتراضات مقابله می‌کند. پیشتر ویدیوی نیروهای یگان ویژه در حال تخریب اموال عمومی منتشر شد. رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح و روزنامه همشهری گفته بودند آنها «پلیس‌نما» هستند. این ادعا هم نادرست بود.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹 خبرگزاری فارس از قول سیدکاظم دلخوش، سخنگوی کمیسیون قضایی مجلس نوشت این کمیسیون تصویب کرده «خروج بانوان از کشور باید با اذن سرپرست باشد.»
🔹 این خبر با واکنش‌های زیادی در شبکه‌های اجتماعی روبرو شد. دلخوش ۲۴ ساعت بعد گفت اظهاراتی که از او منتشر شده نادرست است.
🔹 لایحه «حفظ کرامت و حمایت از زنان در برابر خشونت» که در کمیسیون قضایی (و نه در مجلس) تصویب شده، می‌گوید زنانی که برای خروج از کشور نیاز به اذن همسر دارند، در صورت خودداری غیرموجه می‌توانند به دادگاه خانواده مراجعه کنند.
🔹 به نظر می‌رسد در این میان، دو موضوع نادرست عنوان شده است. آنچه در فارس و به نقل از آقای دلخوش نوشته‌شده، نادرست بوده و انتشار «مصوبه کمیسیون» با تیتر «مصوبه مجلس» هم نادرست بوده است.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 این هفته در قسمت ۹۷ پادکست فکتنامه، موضوعات مختلفی را بررسی می‌کنیم که اولین موضوع، مربوط به آمارهای اشتغال در دولت ابراهیم رئیسی است.
🔹 در ادامه نگاهی می‌کنیم به این خبر نادرست که ادعا می‌کند رئیس‌جمهور آمریکا کیفی دارد که می‌تواند با زدن یک دکمه از آن، اینترنت جهانی را قطع کند.
🔹 کمی درباره شرایط قانونی قرار گرفتن یک گروه در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا صحبت می‌کنیم و در ادامه به سراغ موضوع خبرهای نادرستی می‌رویم که در خبر مربوط به «مصوبه شرایط خروج زنان از کشور» منتشر شده است.
🔹 تعداد سفارت‌خانه‌های کشورها در ایران، تعداد مهمان‌های کنفرانسی که با نام «زنان تاثیرگذار» در تهران برگزار شده و ادعاهای فرمانده نیروی انتظامی درباره برخورد با معترضان نیز دیگر سوژه‌های این هفته‌اند.
🎙 پادکست فکتنامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 محمد مهدی اسماعیلی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی می‌گوید: «بعید می‌دانم بستن داروخانه و رستوران به علت بی‌حجابی باشد.»
🔹 اشاره او به پلمب یک داروخانه در آمل است که روز ۹ بهمن به گفته رئیس کل دادگستری مازندران به دلیل «کشف حجاب عامدانه» داروساز متصدی آنجا پلمب شده بود.
🔹 پیش از این مجتمع گردشگری به نام «مهر و ماه» واقع در کیلومتر ۶ اتوبان قم-تهران «به سبب تردد مسافران بدون حجاب اسلامی» در آن پلمب شد.
🔹 تاکنون خبرهای زیادی از تعطیلی کافی‌شاپ‌ها، واحدهای صنفی و حتی یک شهربازی، به دلیل «بی‌حجابی» در رسانه‌های رسمی و به نقل و تایید مقامات قضایی منتشر شده است.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 در روزهای گذشته شایعات زیادی درباره ارتباط زمین‌لرزه شامگاه هشتم بهمن ۱۴۰۱ با برداشت لیتیوم در دریاچه ارومیه منتشر شده است.
🔹 بعضی کاربران از دخالت چینی‌ها در ماجرای استحصال لیتیوم از کف دریاچه ارومیه صحبت کرده‌اند. برخی هم فرضیه استفاده از «سیستم هارپ» برای استخراج لیتیوم را مطرح کرده‌اند.
🔹 فرضیه‌های علمی معتبری درباره تاثیر کاهش آب‌های سطحی و توالی زمین‌لرزه وجود دارد، اما این به معنی آن نیست که عامل زلزله خوی، خشک شدن دریاچه است.
🔹 زلزله در منطقه خوی سابقه‌دار است، به عنوان نمونه می‌توان به وقوع دو زمین‌لرزه بزرگ و ویران‌گر در این منطقه در سال‌های ۱۲۲۲ و ۱۲۷۸ خورشیدی، اشاره کرد.
🔹 در سال‌های اخیر برخی گزارش‌های رسانه‌ای مدعی دخالت عامدانه برخی گروه‌ها در خشکاندن دریاچه ارومیه برای دسترسی به منابع لیتیوم شده‌اند.
🔹 این گزاش‌ها نامستند و فاقد مبنای علمی‌اند. در این گزارش‌ها به جز چند ارجاع بعضا گمراه‌کننده سندی مبنی بر وجود دست‌های پنهان در خشکاندن دریاچه ارومیه ارائه نشده.
🔹 در گزارش نهادهای دولتی و آرشیو رسانه‌ها گزارش‌های زیادی مبنی بر طرح‌های اکتشاف و بهره‌برداری لیتیوم در استان‌های قم، خراسان جنوبی، هرمزگان و سمنان منتشر شده است.
🔹 به جز چند نقل قول از مسئولان محلی درباره ظرفیت‌های استان، هیچ خبری جدی مبنی بر کشف و استحصال لیتیوم در محدوده دریاچه ارومیه مطرح نیست.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 خبری در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند فرماندار خوی گفته بودجه خوی صرف نوسازی عتبات عالیات (مقبره امامان شیعه در عراق) شده است. این خبر در برخی رسانه‌ها مانند صدای آمریکا نیز بازتاب داشته است.
🔹مشخص نیست شبکه‌های اجتماعی بر اساس چه خبر یا مصاحبه‌ای این ادعا را مطرح کرده‌اند. ما نیز چنین مصاحبه‌ای را پیدا نکردیم.
🔹 به نظر می‌رسد کانال تلگرامی یک فعال سیاسی به نام «محمد مهدوی‌فر»، نخستین یا یکی از نخستین منتشرکنندگان این خبر باشد.
🔹 تنها احتمال، مربوط به یک مصاحبه ویدئویی از ذبیح‌الله کاظمی فرماندار خوی است که در حال توضیح دادن کمک‌رسانی از طریق موکب‌های اربعین در شهرها و روستاهاست. در همان زمان، زلزله‌ای رخ می‌دهد و مصاحبه پایان می‌گیرد. در این مصاحبه هیچ صحبتی از صرف بودجه زلزله برای نوسازی عتبات عالیات وجود ندارد.
🔹فکتنامه به این ادعای شبکه‌های اجتماعی مبنی بر مصاحبه فرماندار خوی که در آن اعلام کرده بودجه زلزله صرف عتبات عالیات شده نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹 در صدا و سیما گفته شده «رئیس جمهوری آمریکا همیشه کیفی برای دستور قطع اینترنت جهانی همراه دارد.»
🔹 این طور نیست. براساس یک قانون قدیمی ۹۰ ساله رئیس جمهور آمریکا اجازه دارد در شرایط خاصی ارتباطات سیمی را در آمریکا به طور موقت قطع کند.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM