FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.25K photos
732 videos
3 files
4.26K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
🤔 ادعای گمراه‌کننده خبرگزاری فارس درباره افزایش جمعیت شاغل در ۵ سال گذشته

🔹 خبرگزاری فارس می‌گوید: «جمعیت شاغل کشور ۷۵۷ هزار نفر بیش از دوران برجام است.»

🔹 مبنای این ادعا، مقایسه آمارهای اشتغال در پاییز ۹۶ و ۱۴۰۱ است. با این همه بررسی‌ها ما نشان می‌دهد اعداد و ارقام به کار رفته در محاسبه فارس دقیق نیستند و با محاسبات ما بر اساس داده‌های مرکز آمار ایران کمی اختلاف دارند. اما صرف نظر از این اختلاف مقایسه عددی جمعیت شاغل کنونی با ۵ سال پیش، مقایسه درستی نیست.

🔹 در ۵ سال گذشته اگرچه جمعیت شاغل ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار نفر افزایش پیدا کرده، اما بخشی از جمعیت فعال اقتصادی از بازار کار خارج شده‌اند. در فاصله پاییز ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۱ بیش از ۴/۲ میلیون نفر به جمعیت سن کار اضافه شده، اما در همین فاصله جمعیت فعال اقتصادی بیش ۱۵۰ هزار نفر کمتر شده است.

🔹 در نتیجه نسبت اشتغال، یعنی نسبت جمعیت شاغل به جمعیت بالای ۱۵ سال، از ۳۸/۹ درصد در پاییز ۹۶ به ۳۷/۷ درصد کاهش پیدا کرده است.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه به این گفته خبرگزاری فارس که «جمعیت شاغل کشور ۷۵۷ هزار نفر بیش از دوران برجام است» نشان گمراه‌کننده می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈
در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 کوروش و جفرسون در ۲۲ بهمن

🔹 سوژه اصلی این هفته پادکست فکت‌نامه، راهپمایی‌هایی است که در ایران و در لس‌آنجلس در روز ۲۲ بهمن برگزار شده است. بررسی می‌کنیم که آیا عددهایی که رسانه‌های مختلف از این راهپیمایی‌ها منتشر کرده‌اند، چه قدر می‌تواند در عمل اتفاق افتاده باشد.

🔹 پیش از آن البته توضیح می‌دهیم که چرا به گفته ولیعهد پیشین ایران، رضا پهلوی، درباره نقش لوح کوروش در تهیه بیانیه استقلال ایالات متحده آمریکا نشان نیمه‌درست داده‌ایم.

🔹 مقایسه قدرت خرید، بی‌سوادی و ارزانی و گرانی اجناس در دوره پهلوی و جمهوری اسلامی نیز سه موضوعی است که به آنها می‌پردازیم.

🔹 در ادامه هم درباره ادعای شاخ‌دار تولد نوزادان دم‌دار بعد از تزریق واکسن کرونا در ترکیه و همچنین ادعاهای شاخ‌دار وزیر امور خارجه رئیسی درباره بازداشت‌نشدن روزنامه‌نگاران و استفاده نکردن از سلاح گرم در اعتراض‌های ماه‌های گذشته صحبت خواهیم کرد.

🔹 یک فکت‌چک را هم درباره مقایسه اینترنت در ایران و کره شمالی بررسی می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
☝️ توان تجسس NSA در اینترنت چقدر است؟

🔹 خبرگزاری دانشجو به نقل از حسین طائب رئیس پیشین سازمان اطلاعات سپاه مدعی شده: «اینترنت دست NSA (آژانس امنیت ملی آمریکا) است، مجبوریم محدودش کنیم که دشمن در جنگ ترکیبی موفق نباشد.»

🔹 اینترنت به معنی مدیریتی، در اختیار هیچ شخص، شرکت، سازمان یا دولتی نیست. اینترنت یک شبکه توزیع شده در سطح جهانی است که شامل بسیاری از شبکه‌های مستقل داوطلبانه است.

🔹 اما NSA آژانس امنیت ملی آمریکا از سال ۱۹۸۱ با دستور اجرایی ریگان، اجازه یافته تا با جمع‌آوری پردازش، تجزیه و تحلیل، تولید و انتشار سیگنال اطلاعات و داده‌های اطلاعاتی با اهداف اطلاعاتی و ضد جاسوسی خارجی برای پشتیبانی از ماموریت‌های ملی و پشتیبانی اطلاعاتی برای عملیات نظامی اقدام کند.

🔹 اسناد و شواهد گوناگونی از تلاش این سازمان برای تجسس و جمع‌آوری داده از کاربران (Surveillance) به واسطه اینترنت و تلفن وجود دارد.

🔹 این سازمان در داخل و خارج از آمریکا افراد، شرکت‌ها و دولت‌ها را مورد هدف قرار داده تا جایی که حتی مکالمات آنگلا مرکل نخست وزیر آلمان را هم شنود کرده است.

🔹 افشاگری اسناد محرمانه توسط ادوارد اسنودن نشان داد که برنامه مخفیانه «PRISM»، اطلاعات کاربران را در اختیار NSA قرار می‌داد.

🔹 واحد هک NSA Tailored Access Operations، طیف وسیعی از هک را توسعه داده که به آژانس امنیت ملی این امکان را می‌دهد تا به دستگاه‌های الکترونیکی مصرفی و سیستم‌های IT آنطور که صلاح می‌داند نفوذ کند.

🔹 با توجه به بافتار و زمینه صحبت‌های طائب که در یک منبع «اینترنت دست دشمن است» و در منبع دیگر «اینترنت در اختیار NSA است» نقل شده و در ادامه آن که می‌گوید «مجبوریم محدودش کنیم که دشمن در جنگ ترکیبی موفق نباشد» می‌توان گفت منظور طائب، اشراف اطلاعاتی و توان تجسس (Surveillance) آژانس امنیت ملی ایالات متحده، NSA است.

🔹 حرف طائب غلط نیست ولی طوری بیان شده که محدود کردن اینترنت را تنها راه حل مقابله با آن معرفی کند.

🔹 بنابراین فکت‌نامه با توجه به سابقه و توانایی‌های NSA، به این گفته طائب که «اینترنت در اختیار NSA است» نشان گمراه‌کننده می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📚 «منبع» خبر به اندازه خود خبر مهم است

🔹 شاید این عبارت یا مشابه آن را شنیده باشید که: «نبین که چه کسی سخن می‌گوید: ببین چه سخنی می‌گوید.» به طور کلی، این حرف غلط نیست که در برخورد با عقاید مختلف، بهتر است قضاوت در مورد گوینده باعث بی‌توجهی به محتوای حرفش نشود. ولی وقتی پای «#خبر» در میان باشد، حتما شناخت «#منبع_خبر»، در ارزیابی‌ ما از محتوای آن اهمیت دارد.

🔹در سیزدهمین ویدیوی #مکتب‌خانه به این موضوع می‌پردازیم که چگونه توجه ناکافی به منبع اولیه خبر، بعضا حتی موجب اتفاقات سیاسی بزرگ می ‌شود. در یک مثال توضیح می‌دهیم که وقتی در ۱۹۹۱، یک ناشر در متنی در معرفی باراک اوباما، او را به اشتباه متولد کنیا معرفی کرد، این خبر چه عواقبی در پی داشت.


👈 در مکتب‌خانه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Factnameh-Podcast-Episode-99
پادکست فکت‌نامه
🎙 کوروش و جفرسون در ۲۲ بهمن

🔹 سوژه اصلی این هفته پادکست فکت‌نامه، راهپمایی‌هایی است که در ایران و در لس‌آنجلس در روز ۲۲ بهمن برگزار شده است. بررسی می‌کنیم که آیا عددهایی که رسانه‌های مختلف از این راهپیمایی‌ها منتشر کرده‌اند، چه قدر می‌تواند در عمل اتفاق افتاده باشد.

🔹 پیش از آن البته توضیح می‌دهیم که چرا به گفته ولیعهد پیشین ایران، رضا پهلوی، درباره نقش لوح کوروش در تهیه بیانیه استقلال ایالات متحده آمریکا نشان نیمه‌درست داده‌ایم.

🔹 مقایسه قدرت خرید، بی‌سوادی و ارزانی و گرانی اجناس در دوره پهلوی و جمهوری اسلامی نیز سه موضوعی است که به آنها می‌پردازیم.

🔹 در ادامه هم درباره ادعای شاخ‌دار تولد نوزادان دم‌دار بعد از تزریق واکسن کرونا در ترکیه و همچنین ادعاهای شاخ‌دار وزیر امور خارجه رئیسی درباره بازداشت‌نشدن روزنامه‌نگاران و استفاده نکردن از سلاح گرم در اعتراض‌های ماه‌های گذشته صحبت خواهیم کرد.

🔹 یک فکت‌چک را هم درباره مقایسه اینترنت در ایران و کره شمالی بررسی می‌کنیم.

⚠️ بنابه درخواست شما کاربران عزیز پادکست در تلگرام با حجم کمتر منتشر می‌شود.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ زیرنویس جعلی گفته‌های مکرون در کنفرانس مونیخ درباره تغییر رژیم در ایران

🔹 رسانه‌های ایرانی با عناوین مانند: «مکرون: رژیم چنج در ایران با کدام لیدر؟ نفر بعدی کیست؟»، «مکرون اینگونه مسیح علی‌نژاد را سر کار گذاشت»، «آب پاکی مکرون روی دست مخالفین ایران در کنفرانس مونیخ» صحبت‌های مکرون در کنفرانس امنیتی مونیخ را پوشش دادند.

🔹 رسانه‌های ایرانی مدعی شدند این صحبت‌های مکرون درباره تغییر رژیم درباره ایران است.

🔹 فیلم کامل سخنرانی منتشر شده و مشخص است که این سخنرانی و پرسش‌وپاسخ بعد از آن درباره روابط روسیه و اروپا است.

🔹 ویدیویی که اکبر گنجی با لوگو خبرگزاری دانشجو منتشر کرده دستکاری شده‌است و مشخص است که واژه «ایران» به زیرنویس اضافه شده و ظاهر آن کمی تغییر کرده‌است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
💸 آیا رکورد تورم سالانه ایران شکسته شد؟

🔹 «شبکه شرق» وابسته به «روزنامه شرق» می‌گوید رکورد تورم سالانه در بهمن ماه ۱۴۰۱ شکسته شده است.

🔹 مرکز آمار ایران نرخ تورم سالانه (۱۲ ماهه) بهمن ماه امسال را ۴۷/۷ درصد اعلام کرده است. این رقم بالاترین نرخ تورم سالانه از زمان انتشار آمار تورم توسط مرکز آمار ایران است.

🔹 انتشار آمار تورم توسط بانک مرکزی از سال ۱۳۹۷ متوقف شده است، با این حال در سابقه آماری بانک مرکزی نرخ تورم سالانه سال ۱۳۷۴ بیش از ۴۹ درصد اعلام شده بود. علاوه بر این در ماه‌های گذشته برخی رسانه‌ها و مقام‌های رسمی به طور تلویحی به آمارهای غیررسمی بانک مرکزی استناد کرده‌اند که نرخ تورم سالانه را در میانه‌های سال گذشته تا ۵۹ درصد محاسبه کرده بود.

🔹 ما به آمارهای تفکیکی بانک مرکزی دسترسی نداریم و نمی‌دانیم مبنای نرخ تورم اعلام شده از سوی بانک مرکزی چیست، اما ادعای مطرح شده، مبنی بر رکوردشکنی تورم سالانه در بهمن ۱۴۰۱ با داده‌های مرکز آمار در دو دهه گذشته همخوانی دارد.

🔹 به همین دلیل فکت‌نامه به این خبر روزنامه شرق که «رکورد تورم سالانه در بهمن ماه ۱۴۰۱ شکسته شده است» نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
✈️ ادعای نادرست معاون دانشجویی وزارت علوم درباره «مهاجرت تحصیلی»

🔹 هاشم داداش‌پور، معاون دانشجویی وزارت علوم در نماز جمعه بیرجند در بهمن ۱۴۰۱ گفته: «قبل از پیروزی انقلاب اسلامی ۴۰درصد دانشجویان ایرانی به خارج کشور سفر می‌کردند که در حال حاضر به نیم‌درصد هم نمی‌رسد.»

🔹 این آمار «نادرست»، اما صرف نظر از اشتباه ارقام مقایسه نسبت دانشجویان خارج از کشور به جمعیت کل کشور با ۴۵ سال پیش مقایسه‌ درستی نیست. معاون دانشجویی از تعاریف دقیق «مهاجرت» استفاده نکرده و معلوم نیست تفاوت تعریف کسی که به گفته او «برای اینکه بتوانند به سطح علمی و دانشگاهی راه پیدا کند به خارج کشور سفر می‌کند» با کسی که «برای مهاجرت از طریق ویزای دانشجویی اقدام می‌کند» چیست. با این حال او از کسر تعداد دانشجویان خارج از کشور به کل دانشجویان ایرانی، استفاده می‌کند که بگوید «دانشجویان ایرانی برای اینکه بتوانند به سطح علمی و دانشگاهی راه پیدا کنند» کمتر «به خارج سفر می‌کنند».

🔹 اطلاعات منتشر شده توسط وی حاکی از آن است که در سال ۱۳۵۷ نسبت دانشجویان خارج از کشور به کل دانشجویان کمتر از ۳۰ درصد است. بر اساس آمار موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی تعداد دانشجویان ایرانی خارج از کشور در سال تحصیلی ۲۰۲۱ میلادی کمی بیش از ۲ درصد کل دانشجویان داخل است.

🔹 دلایل «مهاجرت تحصیلی» در بازه‌های زمانی متفاوت است. زمانی در ایران تحصیلات تکمیلی وجود نداشت یا بسیار محدود بود و تحصیل در دوره کارشناسی در خارج از ایران تقاضای زیادی داشته‌است.

🔹 تا اواسط دهه ۱۳۵۰ که در ایران مقطع کارشناسی ارشد اصلا وجود نداشته، بدیهی است همه متقاضیان تحصیلات تکمیلی باید مهاجرت تحصیلی می‌کردند. ۷۵ درصد دانشجویان ایرانی در آمریکا در سال ۱۹۷۸ در مقطع کارشناسی به تحصیل مشغول بودند، اما در سال تحصیلی ۲۰۲۱-۲۰۲۰، بیش از دو سوم دانشجویان ایرانی در آمریکا در مقطع تحصیلات تکمیلی مشغول به تحصیل بوده‌اند. اگر نسبت دانشجویان خارج به داخل در مقطع کارشناسی ارشد و دکترا را در نظر بگیریم این نسبت در سال ۲۰۲۱ از ۲ درصد به ۵ درصد می‌رسد.

🔹 بنابراین نه تنها اعداد اعلام شده صحیح نیست، بلکه به گونه‌ای گمراه کننده از آن استفاده شده و بر فکت‌های مهمی سرپوش می‌گذارد. از این رو، «فکت نامه» به ادعای هاشم داداش‌پور مبنی بر اینکه: «قبل از انقلاب ۴۰ درصد و در حال حاضر نیم درصد دانشجویان برای تحصیل به خارج مهاجرت می‌کنند» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
🎙 چون که صد آمد

🔹 صدمین قسمت پادکست فکت‌نامه را با یک مرور کوتاه شروع می‌کنیم؛ پخش صداهایی از قسمت‌های گذشته که در آنها فکت‌چک‌های مختلفی را مرور کردیم و البته گاهی خندیدیم و گاهی بغض کردیم.

🔹 بعد از این مقدمه در این باره توضیح می‌دهیم که چه تغییراتی را در فکت‌چک مربوط به تاثیر کوروش بر توماس جفرسون انجام داده‌ایم.

🔹 پیش از مرور فکت‌چک‌ها به جمعیت تظاهرات بروکسل اشاره می‌کنیم و درباره رکورد تورم در ایران صحبت می‌کنیم.

🔹فکت‌چک دیگری که به آن اشاره می‌کنیم، خبر نادرستی است که ادعا می‌کند امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه گفته به رژیم چنج در ایران اعتقادی ندارد؛ گفته‌ای که مربوط به ایران نیست و درباره روسیه است.

🔹 همچنین فکت‌چکی را درباره نقش و تاثیر NSA (آژانس امنیت ملی آمریکا) بر اینترنت توضیح می‌دهیم.

🥰 در پایان نیز به سراغ کامنت‌های شنوندگان می‌رویم. ممنون که در صد قسمت گذشته با ما همراه بودید.


🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ماجرای عکس بایدن و زلنسکی در اوکراین

🔹 حساب توییتری نور نیوز که نزدیک به دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی است، عکسی از دیدار زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین را با جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا منتشر کرده است.

🔹در این عکس بایدن پشت یک میز نشسته و در حال نوشتن در دفتری است و زلنسکی در کنار او با احترام ایستاده است.

🔹حساب نور نیوز و برخی از کاربران ارزشی،‌ این عکس را نشانه‌ای از وضعیت تحقیرآمیز زلنسکی دانسته‌اند.

🔹 این عکس از مراسم تشریفاتی امضای دفتر مهمان کاخ ریاست جمهوری اوکراین گرفته شده است.

🔹 این آیین دیپلماتیک، هم در اوکراین و هم در سایر کشورها وجود دارد که میزبان، به نشانه احترام در کنار میز می‌ایستد و میهمان، پشت میز، دفتر را امضا می‌کند و در آن یادداشتی می‌نویسد.

🔹 نمونه‌های زیادی از این مراسم در سال‌های قبل اوکراین و همچنین در سایر کشورها مثل آلمان دیده می‌شود.

🔹 به عنوان مثال رئیس‌جمهور فدرال آلمان نیز سال ۲۰۲۱ در مراسم مشابهی در کنار میز زلنسکی ایستاده است.

🔹 بنابراین این ادعا که عکس موجود نشانه وضعیت تحقیرآمیز بودن زلنسکی در برابر بایدن است، ادعای درستی نیست و فکت‌نامه نیز به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📶 ادعای گمراه‌کننده وزیر ارتباطات در مقایسه اینترنت ایران و کره‌شمالی

🔹 وزیر ارتباطات می‌گوید: مدل ما به هیچ وجه مدل کره شمالی نیست که مردم را از مواهب فضای مجازی محروم کنیم.

🔹 میزان دسترسی مردم ایران به اینترنت جهانی بیشتر از کره شمالی است، اما مبنای سیاست‌های دو کشور برای محدود کردن دسترسی آزاد به اینترنت تفاوتی با یکدیگر ندارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈
در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
⁉️ چند نفر در راهپیمایی ۱ اسفند در بروکسل شرکت کردند؟

🔹 پس از برگزاری راهپیمایی اعتراضی ایرانیان در ۲۰ فوریه ۲۰۲۳ در شهر بروکسل، اعداد مختلفی به عنوان تخمین تعداد شرکت کنندگان این مراسم در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی مطرح شد.

🔹 یورونیوز در چند نوبت تعداد شرکت‌کنندگان در مراسم را به ترتیب ۱۳هزار، ۶۰هزار، ۲۷هزار و ۳۵هزار (به نقل از پلیس بروکسل) اعلام کرد. دریا صفایی از برگزارکنندگان این تجمع نیز در توییتی جمعیت شرکت کننده در تظاهرات بروکسل را بیش از ۲۰.۰۰۰ نفر عنوان کرد.

🔹 پوریا زراعتی مجری تلویزیون اینترنشنال هم در توییتر تعداد شرکت‌کنندگان را بیش از ۲۰.۰۰۰ نفر اعلام کرده بود. پلیس بروکسل تنها یک بار در میانه مراسم تعداد شرکت‌کنندگان در این تظاهرات را ۶۰۰۰ نفر اعلام کرد است.

🔹 هیچ ویدیوی پهپادی از جلوی جایگاه سخنرانی منتشر نشده‌ است. تنها یک ویدیوی از بین جمعیت، بخشی از آن را نشان می‌دهد که در آن می‌توان حضور حداقل ۸هزار نفر را تایید کرد. اما اولا این ویدیو از همه جمعیت نیست چون بعضی از زوایا در آن دیده نمی‌شود، ثانیا نرخ ورود و خروج جمعیت را نمی‌دانیم و ثالثا نمی‌دانیم این ویدیو در چه زمانی از مراسم گرفته‌شده و آیا این شلوغ‌ترین حالت ممكن است یا نه. (با توجه به پخش موسیقی با صدای ابی و اینکه جمعیت در حال ترک محل نیستند می‌توان گفت این تصویر پایان مراسم نیست.)

🔹 بر این اساس می‌توان گفت ادعای حضور ۶۰ هزار نفر اغراق‌آمیز است. اگر فرض بگیریم به‌اندازه همان جمعیت ۸ هزار نفری که در ویدیو دیده می‌شود، در تصویر، جمعیتی هم در خارج از قاب ویدیو وجود دارد، این تعداد به ۱۶ هزار نفر می‌رسد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ استفاده از عکس‌های قدیمی برای خبر شلیک پدافند در کرج

🔹 سایت‌های خبری مانند مهر، تسنیم، ایرنا و اصلاحات نیوز برای خبری که مربوط به شلیک‌ها در کرج است، از عکس‌های یک مانور مربوط به دی ۱۴۰۱ در تنگه هرمز استفاده کرده‌اند.

🔹 استفاده از عکس‌های آرشیوی برای چنین موضوعی، نادرست است زیرا این تصور را به وجود می‌آورد که عکس‌ها مربوط به مانوری در کرج است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
💸 آیا رکورد تورم سالانه ایران شکسته شد؟

🔹 روزنامه شرق: رکورد تورم سالانه در بهمن ماه ۱۴۰۱ شکسته شد. این ادعا با داده‌های مرکز آمار در ۲۲ سال گذشته هم‌خوانی دارد.

🔹 مرکز آمار درحال حاضر تنها مرجع رسمی اعلام نرخ تورم است اما ممکن است در گزارش‌های غیررسمی بانک مرکزی اعداد وارقامی بالاتر از این ثبت شده باشد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❌ ادعای نادرست قانونی اعلام شدن تجاوز به حیوانات در اسپانیا

🔹 در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی ایران مطلبی با این عنوان منتشر شده است که: «دولت اسپانیا تجاوز جنسی به حیوانات را قانونی اعلام کرد.»

🔹 ریشه این ادعا جنجالی‌ است که هفته‌های اخیر بر سر اصلاح یک قانون حمایت از حقوق حیوانات در اسپانیا به وجود آمده و نه تنها در ایران که در اسپانیا و سایر کشورها نیز واکنش‌های منفی فراوانی در پی داشت.

🔹 مجلس نمایندگان اسپانیا در روز ۹ فوریه قانونی را در مورد حقوق حیوانات اصلاح کرد و در آن به جای جرم انگاری «تعرض به [حیوانات] در معرض بهره‌کشی جنسی»، «اعمال جنسی... [که] باعث آسیب به حیوان می‌شود، جوری‌که نیاز به درمان دارد» را جرم‌انگاری کرد. اما هنوز در سنا تایید نشده و به قانون بدل نشده است.

🔹 این اصلاح مورد حمایت احزاب چپ‌گرای اسپانیا و از جمله یون بلارا، وزیر حقوق اجتماعی این کشور بود. حزب راستگرای Vox و رسانه‌های نزدیک به آن اما به آن حمله کردند و به دعوایی سیاسی بدل شد.

🔹 با تصویب این اصلاحیه این تصور به وجود آمد که به واسطه آن فقط اعمال جنسی که منجر به آسیب جدی به حیوانات می‌شود جرم‌انگاری شده، و از این رو اعمال مجرمانه جنسی دیگری که منجر به آسیب نمی‌شوند، مجاز خواهند بود.

🔹 کارشناسان اما می‌گویند رابطه با حیوانات در اسپانیا هیچ‌وقت، چه قبل و چه بعد از این اصلاحیه، جرم نبوده. این اصلاح در جرم‌انگاریِ بعضی از این اعمال و گسترش مصادیق آن از اعمالی که فقط شامل بهره‌کشی جنسی اقتصادی بوده، به همه اعمال جنسی مربوط به حیوانات، سعی در دفاع بیشتر از حقوق حیوانات دارد.

🔹 از این رو چنانچه از مباحث مطرح شده پیداست، بحث نه بر سر تجاوز به حیوانات چنانکه در شبکه‌های اجتماعی ایران مطرح شد که بر سر مصادیق آزار جنسی و چگونگی جرم‌انگاری آن است که با دعواهای سیاسی در اسپانیا هم درآمیخته. از این رو فکت‌نامه به این ادعا که «دولت اسپانیا تجاوز جنسی به حیوانات را قانونی اعلام کرد»، نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📚 فریب مخاطب با «تفسیر» غلطِ اخبار درست

🔹 خیلی اوقات اطلاعات گمراه‌کننده را نه سازندگان خبرهای جعلی، که افرادی می‌سازند که خبرهای صحیح را، اشتباه تفسیر کرده‌اند. از آنجا که بسیاری از باورهای غلط و نظریه‌های توطئه نتیجه این قبیل تفسیرها هستند، لازم است از آنها شناختی -هرچند کلی- داشته باشیم.

🔹 شاید رایج‌ترین روش تولید تفسیرهای غلط، انتخاب خبرهایی باشد که فرضیه‌ای مشخص را تایید می‌کنند، و نادیده گرفتن خبرهای بیشتری که آن فرضیه را رد می‌کنند.

🔹 یکی از معروف‌ترین کاربردهای این رویه، در آستانه حمله آمریکا به عراق در سال ۱۳۸۲ خبرساز شد. حمله‌ای که به بهانه تولید سلاح‌های کشتار جمعی و رابطه بغداد با القاعده صورت گرفت؛ در حالی که در آن مقطع، این دو ادعا صحت نداشتند.

🔹 در آستانه حمله، البته جمعی از رسانه‌ها، بدون پرده‌پوشی جانبدار و مبلّغ حمله بودند، اما جمعی دیگر، به لحاظ حرفه‌ای در تحلیل اخبار اشتباه کردند.

🔹 جمع دوم، عمدتا به انعکاس شواهدی پرداختند که ادعاهای دولت آمریکا را تایید می‌کردند، هرچند شواهد به‌مراتب بیشتری را که ناقض آن ادعاها بودند نادیده گرفتند.

🔹 اشتباه رسانه‌های اخیر، نهایتا به یک رسوایی حرفه‌ای انجامید. چون حتی دولت‌های آمریکا و بریتانیا مدتی پس از اشغال عراق، رسما اعتراف کردند که در آن کشور سلاح‌های شیمیایی و میکروبی، تاسیسات تولید سلاح هسته‌ای یا شواهد ارتباط با القاعده پیدا نشده.

👈 در مکتب‌خانه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Factnameh-Podcast-Episode-100
پادکست فکت‌نامه
🎙 چون که صد آمد

🔹 صدمین قسمت پادکست فکت‌نامه را با یک مرور کوتاه شروع می‌کنیم؛ پخش صداهایی از قسمت‌های گذشته که در آنها فکت‌چک‌های مختلفی را مرور کردیم و البته گاهی خندیدیم و گاهی بغض کردیم.

🔹 بعد از این مقدمه در این باره توضیح می‌دهیم که چه تغییراتی را در فکت‌چک مربوط به تاثیر کوروش بر توماس جفرسون انجام داده‌ایم.

🔹 پیش از مرور فکت‌چک‌ها به جمعیت تظاهرات بروکسل اشاره می‌کنیم و درباره رکورد تورم در ایران صحبت می‌کنیم.

🔹فکت‌چک دیگری که به آن اشاره می‌کنیم، خبر نادرستی است که ادعا می‌کند امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه گفته به رژیم چنج در ایران اعتقادی ندارد؛ گفته‌ای که مربوط به ایران نیست و درباره روسیه است.

🔹 همچنین فکت‌چکی را درباره نقش و تاثیر NSA (آژانس امنیت ملی آمریکا) بر اینترنت توضیح می‌دهیم.

🥰 در پایان نیز به سراغ کامنت‌های شنوندگان می‌رویم. ممنون که در صد قسمت گذشته با ما همراه بودید.


🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست وزارت علوم در مورد اخراج اساتید به دلایل علمی و نه سیاسی

🔹 مرتضی فرخی، معاون حقوقی و امور مجلس وزارت علوم ضمن تاکید بر اینکه آماری از اساتید اخراج شده بعد از اعتراضات اخیر وجود ندارد، می‌گوید که «اخراج اساتید به دلیل ناتوانی علمی است و هیچ استادی به دلیل مسائل سیاسی اخراج نشده است.»

🔹 بر اساس تحقیقات فکت‌نامه بیش از ۶۰ استاد دانشگاه‌های مختلف ایران بین اساتید اخراج یا تعلیق شده و یا اساتیدی که مجبور به بازنشستگی اجباری شده و یا قطع حقوق و قطع همکاری شده‌اند. این فقط مربوط به دوره زمانی شهریور تا اوایل اسفند ۱۴۰۱، یعنی بعد از آغاز اعتراضات سراسری در ایران است.

🔹 وجه مشترک این اساتید امضای نامه‌هایی در حمایت از دانشجویان و معترضان، نقد به حاکمیت در شبکه‌های اجتماعی‌شان طی چند ماه اخیر و یا داشتن رویکردی نقادانه به جمهوری اسلامی در سال‌های پیش از این بود.

🔹 بر اساس شواهد و قرائن امضای بیانیه‌های جمعی اساتید دانشگاه‌های مختلف و بالاخص امضای «بیانیه جمعی از اساتید و مدرسین دانشگاه در محکومیت بازداشت دانشجویان و ضرورت آزادی هرچه سریع‌تر آنها» که در اوایل مهرماه منتشر شد، عزم حاکمیت را برای اخراج یا تعلیق اساتید جزم کرد. این بیانیه با امضای ۱۱۴۵ استاد دانشگاه منتشر شد.

🔹 معاون وزیر می‌گوید این اساتید به لحاظ علمی ناتوان بودند، او اما شاخصی برای سنجش توان علمی آنان ارائه نمی‌دهد. ما به سامانه علم‌سنجی وزارت علوم دسترسی نداریم. اما بسیاری از اساتیدی که نام آنان در میان افراد تعلیق یا اخراج شده آمده است در رشته‌های تخصصی خود در ایران افراد تاثیرگذاری بوده‌اند و تالیفات و مقاله‌های زیادی از آنان برجای مانده است.

🔹 در میان استادان اخراج و تعلیق شده که نام آنان منتشر شده حتی یک مورد استادی نبوده که مواضع همسو با حاکمیت داشته باشد. با توجه به گفته فرجی این بدان معناست که همه استادان همسو با حاکمیت توانایی علمی مورد نظر این وزارت‌خانه را دارند. از این رو به نظر می‌رسد متغیر تعیین‌کننده در اخراج و یا به کارگرفتن اساتید، نه آن‌طور که فرجی می‌گوید «توان علمی» اساتید که میزان همسویی آنان با حاکمیت است.

🔹 از این رو با توجه به اشواهد و قرائن موجود فکت‌نامه این ادعای معاون حقوقی و امور مجلس وزارت علوم که «اخراج اساتید به دلیل ناتوانی علمی است و هیچ استادی به دلیل مسائل سیاسی اخراج نشده است.» را بی‌اساس می‌داند و به آن نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
❌ ادعای نادرست فرمانده نیروی دریایی سپاه درباره سرعت شناورهای ایرانی

🔹 دریادار پاسدار علیرضا تنگسیری فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران مدعی است: «بیشترین سرعت شناورهای آمریکایی ۳۰ الی ۳۵ نات است، در حالی که ما به سرعت ۳ برابری آن‌ها رسیده‌ایم». این ادعا نادرست و بی‌اساس است.

🔹 فرمانده نیروی دریایی سرعت قایق تندرو سپاه را با کشتی‌های جنگی آمریکا مقایسه کرده که مقایسه درستی نیست. وزن، سایز، توان رزمی، کارکرد و همچنین قدرت حمل‌کنندگی این دو شناور قابل مقایسه نیست..

🔹 حداکثر سرعت کشتی‌های رزمی آمریکا ۴۵ نات است نه ۳۰ تا ۳۵ نات.

🔹 سرعت سریع‌ترین قایق تندرو رزمی ایران سراج، ۷۰ نات است. سال ۱۳۹۹ فرمانده سازمان صنایع دریایی وزارت دفاع گفته بود در تلاشیم که سرعت آن را به ۹۰ نات برسانیم که حتی اگر این اتفاق افتاده باشد سرعت این قایق دو برابر سرعت کشتی جنگی آمریکاست.

🔹 سرعت جدیدترین شناور جنگی ایرانی یعنی شناور شهید سلیمانی، ۳۲ نات و کمتر از کشتی‌های جنگی تقریبا مشابه آمریکایی است.

🔹 بنابراین ادعای دریادار پاسدار علیرضا تنگسیری فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران که «شناورهای ما به سرعت ۳ برابری آمریکا رسیده‌» نشان «نادرست» می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM