🎙 «مسمومیت‌های سریالی»

🔹 گزارش‌هایی که از مسمومیت‌های سریالی در مدارس ایران منتشر شده، سوژه اصلی قسمت ۱۰۲ پادکست هفتگی فکت‌نامه است.

🔹 ابتدا توضیح می‌دهیم که فکت‌چکینگ این موضوع چه دشواری‌هایی دارد و بعد به سراغ ادعاهای نادرست و گمراه‌کننده‌ای می‌رویم که مسئولان در موارد مختلف درباره منشا این اتفاقات گفته‌اند؛ گاز ان‌۲، گاز فلفل و یک تانکر حاوی سوخت «نفتا».

🔹 همچنین مرور می‌کنیم که چه چیزهایی درباره پرونده مرگ دختری به نام فاطمه رضایی در قم می‌دانیم که برخی می‌گویند بر اثر مسمومیت بوده اما خانواده‌اش ارتباط با این موضوع را تکذیب می‌کنن.

🔹 فکت‌چکی درباره حمله نواب صفوی به مدرسه‌ای دخترانه در ساری و همچنین خبرها نادرست درباره میزان لیتیوم کشف‌شده در ایران، دیگر سوژه‌های این هفته پادکست فکت‌نامه‌اند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

⁉️ تناقض‌های اعترافات تلویزیونی «عوامل مسمومیت دانش‌آموزان در شهرستان لارستان»

🔹 روز جمعه ۱۹ اسفند ۱۴۰۱، خبرگزاری صداوسیما مرکز فارس، ویدیویی از اعتراف تلویزیونی دو زن و یک مرد علیه خود در رابطه با مسمومیت‌های سریالی اخیر دانش‌آموزان در شهرستان لارستان منتشر کرد.

🔹 سه روز پیش از آن سعید منتظرالمهدی، سخنگوی فراجا هم گفته‌بود که در استان فارس پنج نفر در رابطه با این مسمومیت‌ها بازداشت شدند که «با پرتاب گاز نیتروژن به داخل هفت مدرسه در شهرستان لارستان باعث مسمومیت ۵۳ نفر از دانش آموزان شده بودند.» هم در ویدیوی اعترافات این افراد و هم میان اعترافات آنان و صحبت‌های پیشین مقامات تناقض‌هایی وجود دارد.

🔹 در ویدیوی اعترافات گفته شده که این افراد کپسول‌های گاز به رنگ توسی و سبز را از «دیوار پشتی» مدارس به درون آن پرت می‌کردند. سخنگوی فراجا گفته این کپسول‌های نیتروژن بوده.

🔹 ما پیش از این در درستی‌سنجی ادعای رییس کمیسیون آموزش مجلس نشان دادیم که نیتروژن بالاخص در فضای باز نمی‌تواند باعث ایجاد مسمومیت شود.

🔹 یکی از زنان در اعترافات خود توضیحاتی در مورد استفاده از فیتیله بر روی کپسول و آتش زدن و بعد پرتاب آن به درون مدرسه داد. فیتیله برای انتقال گرما و حرارت به یک منبع قابل اشتعال استفاده می‌شود.

🔹 در اینجا اساسا وجود آن بر روی این کپسول محلی از اعراب ندارد زیرا نیتروژن یک گاز غیر قابل اشتعال است.

🔹 در صورت حضور دانش‌آموزان در حیاط مدرسه، اگر فرض کنیم که کپسول‌های پرتاب شده برحسب اتفاق موجب آسیب فیزیکی به کسی نشده باشد، حتما افرادی متوجه وجود کپسول دودزا می‌شدند.

🔹 در روز ۱۵ اسفند با وجود گزارش مسمومیت هیچ گزارشی از وجود کپسولی در حیاط مدارس لارستان منتشر نشد.

🔹 در ویدیوی اعترافات حرف از حمله به هفت مدرسه در روز ۱۵ اسفند است، در روز مورد نظر منابع رسمی تنها از حمله به یک مدرسه در لارستان خبر دادند و منابع غیر رسمی در نهایت سه مدرسه را گزارش کردند.

🔹 ویدیوی مسمومیت دانش‌آموزان در صفحه‌ای که گفته می‌شود منبع «رسانه‌های معاند» بوده سیاه و سفید با موسیقی صداگذاری شده و واترمارک صفحه مورد نظر است. در حالی که در نسخه‌‌ای که در رسانه‌ها و شبکه‌‌های اجتماعی منتشر شده، ویدیو رنگی، بدون واترمارک و با صدای محیط است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🤯 بررسی ادعای قانونی شدن رابطه‌ جنسی با کودکان در هلند

🔹 روز ۱۵ اسفند ۱۴۰۱، کانال تلگرام منتسب به موسسه مصاف وابسته به علی‌اکبر رائفی‌پور مطلبی منتشر کرد مبنی بر قانونی شدن «سکس با کودکان» در هلند. اما این خبر صحت ندارد.

🔹 طبق اصول ۲۴۷ و ۲۴۴ قانون کیفری هلند برقراری رابطه جنسی با افراد زیر سن قانونی (۱۶ سال) جرم محسوب می‌شود و مجازات زندان دارد.

🔹 گردش چنین خبری تنها مختص به فضای مجازی و رسانه‌ای ایران نبوده بلکه پست‌های بی‌شماری برای ترویج این روایت به زبان‌های مختلف اخیرا در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است. در همه‌ این موارد به بیانیه‌ای از سازمان جوانان دموکرات که در ماه ژوئن سال ۲۰۱۹ منتشر شده، استناد شده است.

🔹 بر اساس اعلام دولت هلند از آوریل ۲۰۱۳ دیگر محدودیت زمانی برای «گزارش کردن آزار و آمیزش جنسی» با افراد زیر ۱۶ سال وجود ندارد و فارغ از این که چه میزان زمان از چنین اتفاقی گذشته باشد، این اتفاق همچنان می‌تواند گزارش شود و شخص آزارگر می‌تواند مورد پیگرد قرار بگیرد.

🔹 همچنین، طبق اعلام دولت هلند هرگونه «تولید، توزیع، نمایش، واردات، حمل و نقل، صادرات و مالکیت» پورنوگرافی کودکان نیز «جرم جنایی» محسوب می‌شود و قابل مجازات است.

🔹 سازمان جوانان دموکرات اگرچه با حزب سوسیال-لیبرال هلند پیوند دارد اما به طور «کاملا مستقل» تصمیم گیری می‌کند. محتوای این بیانیه سعی در ترویج این دیدگاه دارد که پدوفیلی یک نوع گرایش جنسی است که فرد با آن متولد می‌شود و می‌تواند باعث افسردگی و سرخوردگی شخص در اجتماع شود.

🔹 حزب PNVD توسط سه فرد که خود را پدوفیل معرفی می‌کردند در سال ۲۰۰۶ شروع به کار کرد. این حزب هیچ‌گاه نتوانست در پارلمان حضور پیدا کند و در سال ۲۰۱۰ منحل شد.

🔹 اگرچه سایت حزب PNVD در سال ۲۰۲۰ شروع به کار کرد و به جز ترویج پدوفیلی به ترویج سکس با مردگان و حیوانات نیز پرداخت، ولی هم‌اکنون بنیان‌گذاران این حزب تحت پیگرد قانونی سیستم قضایی هلند قرار دارند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ ویدیو ادعایی از پدافند موشکی سپاه، یک موشک آمریکایی است

🔹 تصاویری که به اسم «موشک عمود پرتاب پدافند نواب از روی شناور تندرو ذوالفقار» منتشرشده «نادرست» است.

🔹 این تصاویر آزمایش «موشک استاندارد SM-6 Dual I» (تست FTM-27) از روی رزم‌ناو USS John Paul Jones در آذر ۱۳۹۵ است.

🔹 رزم‌ناو «جان پل جونز» (DDG-53) که در جنگ افغانستان هم حضور داشت به خاطر شلیک موشک‌هایش در دنیای رسانه مشهور است و حتی در سینما هم از تصاویر شلیک موشک از روی آن استفاده شده‌است.

🔹 از سامانه پدافندی دریاپایه نواب (یا نمونه زمین پایه آن، زوبین) اطلاعات زیادی در دست نیست و تنها دو تصویر از شلیک آن از یک قایق کلاس ذوالفقار منتشر شده‌است.

🔹 به‌نظر می‌رسد این سامانه، اومکونتو (Umkhonto) ساخت آفریقای جنوبی با موشک IR باشد که فنلاند، آفریقای جنوبی و الجزایر، کاربر آن هستند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

⁉️ ماجرای حمله نواب صفوی به یک دبیرستان دخترانه در ساری

🔹در شبکه‌های اجتماعی گفته شده نواب صفوی در سال ۱۳۳۰ به دلیل حمله به یک مدرسه دخترانه در ساری با دستور مصدق بازداشت شد.

🔹 این حمله در سال ۱۳۲۷ انجام شده، اما رهبر فدائیان اسلام، در زمان نخست‌وزیری مصدق در سال ۱۳۳۰ به این جرم زندانی شد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ ادعای نادرست وزیر گردشگری درباره موفقیت امارات و ترکیه در جذب توریست

🔹 عزت‌الله ضرغامی، وزیر گردشگری، مدعی است: «امارات و ترکیه با اتخاذ سیاست لغو یک طرفه روادید، در گردشگری موفق شدند».

🔹 ضرغامی گفته: «امارات با ۱۳۰ کشور لغو روادید دارد، ترکیه با بیش از ۸۰ کشور لغو روادید دارد، ما باید در این حوزه نگاه انبساطی داشته باشیم»

🔹براساس آخرین گزارش سال ۲۰۲۳، با پاسپورت ترکیه به ۱۱۱ کشور و جزیره مستقل دنیا بدون دریافت ویزا یا با ویزای فرودگاهی می‌توان سفر کرد.

🔹 ترکیه با این آمار در رتبه ۵۳ قوی‌ترین پاسپورت دنیا قرار گرفته، اما در مقابل تنها ۹۰ کشور دنیا را از دریافت روادید معاف کرده است.

🔹ترکیه فقط از سیاست لغو یک طرفه روادید برای کشورهای عضو اتحادیه اروپا و سوریه استفاده کرده‌است.

🔹 با پاسپورت امارات به ۱۷۸ کشور دنیا بدون ویزا می‌توان سفر کرد. این کشور به همراه قبرس در رتبه ۱۶ جهان با قوی‌ترین پاسپورت قرار دارد.

🔹 امارات تنها به دارندگان پاسپورت ۸۳ کشور اجازه داده تا با ویزای رایگان فرودگاهی وارد این کشور شوند.

🔹امارات از سیاست لغو یک طرفه روادید تنها برای دارندگان پاسپورت آمریکایی استفاده کرده است.

🔹 ایران پیشتر سیاست لغو یک طرفه روادید برای دارندگان پاسپورت کشورهای چین و مصر استفاده کرده است.

🔹مقایسه آماری گردشگران بین‌المللی ایران در سال ۲۰۲۱ و ۲۰۱۹ نشان می‌دهد که حداقل در دو سال اول اجرای این طرح تغییری در آمارها ایجاد نشده و استقبالی از سوی گردشگران چینی و مصری از بازار گردشگری ایران دیده نمی‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

⁉️ فکت‌ها و ابهام‌ها درباره ادعای مسمومیت دانش‌آموزان با نفتالین و قرص برنج

🔹 محمد حسن آصفری، عضو کمیته حقیقت‌یاب بررسی علل مسمومیت دانش‌آموزان، می‌گوید بخشی از مسمومیت ناشی از استفاده از نفتالین و همچنین ماده‌ای به نام برنج بوده.

🔹 او درباره اینکه این مواد سمی چگونه، در چه محیط‌هایی (کلاس یا حیاط مدرسه) و با چه میزانی استفاده شده، توضیحی نداد.

🔹 قرار گرفتن کوتاه مدت در معرض حجم زیادی از بخارات نفتالین موجب سردرد، تهوع، استفراغ، اسهال، ضعف، گیجی، کم خونی و گاه تشنج و کما می‌شود.

🔹 مسمومیت استنشاقی دانش‌آموزان با نفتالین مستلزم قرار گرفتن آنان در معرض حجم زیادی از بخارات نفتالین در محیط بسته بوده‌است.

🔹 وارد کردن این مقدار از نفتالین به کلاس درس، پراکندن آن در کلاس بدون آنکه کسی متوجه شود بعید و دور از ذهن است.

🔹 در گزارش‌ها و روایت‌های منتشر شده از سوی منابع رسمی و غیر رسمی، گزارشی مبنی بر احساس شدن بوی نفتالین ارائه نشده‌است.

🔹 قرص برنج بعد از بلع در تماس با رطوبت دستگاه گوارش و حتی در تماس با رطوبت محیط، گاز فسفین (PH3) آزاد می‌کند و منجر به مسمومیت و حتی مرگ می‌شود.

🔹 فسفین گازی بیرنگ با بوی سیر و ماهی گندیده است، استشمام بوی ماهی گندیده و سیر پیش از این لااقل از سوی دانش‌آموزان قم، رامهرمز و همدان گزارش شده‌بود.

🔹 رها کردن قرص برنج در محیط دربسته، مثل کلاس می‌تواند باعث مسمومیت شود، اما پیش‌ از این کسی (نه مقام‌های رسمی نه شاهدان عینی) چیزی درباره دیده شدن قرص برنج در مدارس نگفته است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙 نه نیتروژن، نه بمبچه

🔹این هفته در پادکست فکت‌نامه، باز هم درباره موضوع «گزارش مسمومیت‌های سریالی» صحبت می‌کنیم و از دو فکت‌چکی می‌گوییم که در هفته گذشته درباره آن نوشته‌ایم.

🔹 ابتدا به سراغ بررسی ابهام‌ها و تناقض‌های یک اعتراف تلویزیونی پر ابهام می‌رویم که ادعا می‌کند مربوط به مسمومیت سریالی دانش‌آموزان در لارستان است.

🔹در ادامه نیز درباره عکسی توضیح می‌دهیم که قدیمی است اما بسیاری در شبکه‌های اجتماعی آن را به عنوان بمبچه‌‌های سپاه پاسداران معرفی کرده و ادعا می‌کنند عامل مسمومیت دانش‌آموزان است.

🔹فکت‌چک مربوط به روز درختکاری رهبر جمهوری اسلامی، ویدئوی ادعایی از یک موشک آمریکایی که ادعا می‌شود مربوط به سپاه است و همچین سه سوژه درباره ادعای شاخ‌دار قانونی‌شدن رابطه با کودکان در هلند، ادعای قدیمی درباره وضعیت خشونت علیه زنان در آلمان و یک ویدیوی مربوط به غارت در ایالات متحده را بررسی می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❌ ادعای نادرست سخنگوی سازمان انرژی اتمی در مورد آزمایش مریوان

🔹 بهروز کمالوندی، سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران، در نشستی درباره مسائل هسته‌ای ایران، درباره آزمایش در سایت هسته‌ای مریوان (شمال شهر آباده، استان فارس) گفت: «ما [به آژانس] گفتیم اینها موادی است که از سال‌ها قبل در زمان شوروی توسط شرکتی که در آنجا فعالیت می‌کرده آمده‌است. رفتند و پرسیدند که البته نمی‌دانیم از چه کسی یا با چه کسانی و پاسخ آوردند که کسی از این چیزی که ما می‌گوییم خبر ندارد.»

🔹براساس اسناد آرشیو هسته‌ای جمهوری اسلامی که اصالت آن برای آژانس محرز شده‌است:

🔹 در این مکان در اسفند ۱۱۳۸۱ و فروردین ۱۳۸۲ در مجموع چهار آزمایش هسته‌ای (بدون مواد شکافت‌پذیر) انجام شده‌است. در یک دسته از این آزمایش‌ها، مولد موج شوک تست شده‌است. وقتی چاشنی بمب اتمی منفجر می‌شود، باید یک موج شوک متقارن ایجاد کند. تصاویر تجهیزات آزمایشی برای اندازه‌گیری این موج شوک از روی طراحی یک دانشمند شوروی، در این مکان، در آرشیو هسته ای کشف شده‌است.

🔹 در این مکان آشکارسازهای نوترونی تست شده‌اند و تصاویر آن تست و اثر انفجاری آنها در آرشیو هسته‌ای جمهوری اسلامی، کشف شده‌است.

🔹 بنابراین شواهد، نشان می‌دهد که ادعای سخنگوی سازمان انرژی اتمی ایران مبنی بر اینکه «رد مواد هسته‌ای در سایت مریوان] از زمان شوروی توسط شرکتی که در آنجا فعالیت می­‌کرده آمده‌است» نادرست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🤯 ادعای شاخدار جمع‌آوری ژن ایرانی توسط آنجلینا جولی

🔹 همشهری: «آنجلینا جولی در صفحه اینستاگرام خود از مخاطبانش خواست که از تار موی دختران ایرانی نمونه ارسال کنند و اینگونه سبک جدید جمع آوری ژن ایرانی‌ها را رقم زد.»

🔹 این ادعا بی‌پایه و اساس، غیرمنطقی و در ادامه تئوری توطئه «سرقت ژنتیک ایرانی» است!

🔹 اولا پست آنجلینا جولی، خطاب به همه زنان است، نه فقط زنان ایرانی. بنابراین اگر توطئه هم در کار باشد محدود به زنان ایرانی نیست.

🔹 دوم، موضوع دعوت او مشارکت در یک اجرای هنری است که روز هشتم مارس در نیویورک با هدف همبستگی با زنان ایرانی در اعتراضات ۱۴۰۱ برگزار شده است.

🔹 سوم، ارسال بریده مو اصلا روش مناسب و منطقی برای جمع‌آوری نمونه ژنتیکی نیست. برای جمع‌آوری دنباله ژنتیکی افراد می‌توان از خون، آب دهان یا در نهایت از ریشه مو استفاده کرد.

🔹 اخیرا محققان دیرینه‌شناس توانسته‌اند روش‌هایی را توسعه دهند که با استفاده از انتهای تار مو، بتوان دنباله ژنتیکی را تا حدودی بازیابی کرد.

🔹 این روش‌ها گران هستند و برای تحقیقاتی نادر مانند استخراج دنباله ژنتیکی نئاندرتال‌ها استفاده شده‌اند.

🔹 تحقیقات علمی نشان‌دهنده شباهت‌های بسیار زیاد دنباله ژنتیکی مردمان ساکن ایران، فارغ از زبانی که به آن صحبت می‌کنند است.

🔹 اما اینکه با استفاده از این شباهت، یک عامل بیماری‌زا طراحی شود که مخصوص ایرانیان است، هیچ پشتوانه علمی ندارد و شبه‌علم است.

🔹 سال‌ها است هواداران تئوری توطئه، از جمله مقام‌ها و چهره‌های رسانه‌ای جمهوری اسلامی، ادعاهای بی‌اساس درباره «توطئه ژنتیکی علیه ایرانیان» مطرح می‌کنند.

🔹 از مشهورترین این افراد می‌توان به علی‌اکبر رائفی‌پور، «پروفسور علی کرمی»، سردار غلامرضا جلالی و شخص علی خامنه‌ای اشاره کرد.

🔹 اوایل همه‌گیری کووید ۱۹ در ایران تئوری توطئه «سرقت ژنتیکی» و ساختن بیماری مخصوص برای «ژن ایرانیان» رونق زیادی در میان مقام‌ها و رسانه‌های جمهوری اسلامی داشت.

🔹 هواداران تئوری توطئه بارها به کارزار تشویق مردم برای ثبت نام در بانک مغز استخوان اشاره کرده و آن را سندی از توطئه «دشمن» معرفی کرده‌اند.

🔹 این کارزار چند سال پیش با هماهنگی معتبرترین نهادهای علمی در داخل و خارج ایران به راه افتاد و در آن برخی هنرمندان مشهور مانند بهرام رادان و گلشیفته فراهانی حضور داشتند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh

❌ نقل قول نادرست انسیه خزعلی درباره جلوتر بودن زنان ایرانی از زنان ژاپنی

🔹 انسیه خزعلی، معاون امور زنان و خانواده رئیس جمهوری، به نقل از یک مهمان ژاپنی شرکت کننده در کنگره زنان تاثیرگذار، مدعی است: «زنان ایرانی از زنان ژاپنی جلوترند». نام این مهمان منتشر نشده و ما نمی‌دانیم او کیست ولی از آنجا که خزعلی پیشتر نیز این ادعا را در گفت‌وگو با روزنامه ایران مطرح کرده، بد ندیدیم نگاهی به رتبه ژاپن و ایران در شاخص‌های جنسیتی بیاندازیم و ببینیم زنان ژاپن و ایران کجا ایستاده‌اند.

🔹 بررسی‌های «فکت‌نامه» نشان می‌دهد که زنان ژاپن در تمام حوزه‌های اقتصادی، آموزشی، سلامت و سیاسی، وضعیت بهتری به نسبت زنان ایران دارند، اما اختلاف آنها در حوزه سیاسی به نسبت سایر حوزه‌ها کمتر است.

🔹 موقعیت زنان ژاپن در شاخص‌های اقتصادی، آموزشی، سلامت و سیاسی، در مقایسه با کشورهای توسعه‌یافته تعریف چندانی ندارد اما در تمام شاخص‌ها شرایطی بهتر از ایران دارد.

🔹 در شاخص برابری در محیط کار، ژاپن در رتبه ۸۹ دنیا و ایران در رتبه ۱۸۵ دنیا قرار دارد که نشان می‌دهد وضعیت زنان ژاپن در محیط کار به مراتب بهتر و از عدالت بیشتری بهره‌مند هستند.

🔹 ژاپن در رنکینگ شکاف جنسیتی در رتبه ۱۲۰ و ایران در رتبه ۱۵۰ از مجموع ۱۵۶ کشور دنیا قرار دارد. اما نگاهی به جزئیات شاخص شکاف جنسیتی نشان می‌دهد که فاصله زنان ایران و ژاپن در حوزه‌های اقتصاد، آموزش و سلامت بسیار بیشتر است.

🔹 زنان ژاپنی ۹/۷ درصد کرسی‌های پارلمان را در اختیار دارند در حالی‌که در ایران تنها حدود ۶ درصد کرسی‌های مجلس شورای اسلامی در اختیار زنان است. در هیات وزیران ژاپن دو زن حضور دارد ولی در هیات وزیران دولت ابراهیم رئیسی هیچ زنی حضور ندارد.

🔹 از‌ آنجا که شاخص‌های جنسیتی و رتبه کشورها امر پنهانی نیست و انسیه خزعلی به عنوان کسی که مسئولیت بهبود وضعیت زنان ایران در شاخص‌های جنسیتی را عهده‌دار است، بهتر از هرکسی با تفاوت وضعیت زنان ژاپن و ایران باید آشنا باشد. لذا طرح نقل قول نادرست از یک زن ژاپنی (با فرض این که اصل نقل قول درست باشد) نشان‌دهنده تلاش او برای گمراه کردن جامعه با ارائه اطلاعات نادرست است.

🔹 از این رو «فکت نامه» به ادعای انسیه خزعلی مبنی بر اینکه «زنان ایرانی از زنان ژاپنی جلوترند» نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🚓 رتبه شانزدهم ایران در تعداد تلفات جاده‌ای در دنیا

🔹 بابک محمودی، رئیس سازمان امداد و نجات جمعیت هلال‌احمر مدعی است: «ایران جزو ۳۰ کشور اول در حوادث جاده‌ای است.» بررسی های فکت‌نامه مستند به آمار سازمان بهداشت جهانی نشان می دهد که از نظر تعداد تلفات جاده‌ای ایران در رتبه ۱۶ دنیا قرار دارد اما از نظر نرخ مرگ و میر به نسبت جمعیت در رتبه ۶۳ قرار دارد.

🔹 ما در گزارش‌های بین‌المللی تعداد کل تصادفات را نیافتیم که به نظر چندان نیز اهمیت ندارد، چرا‌که آمار تلفات، معلولیت‌ها، صدمات جدی و خسارت مادی تصادفات مورد بررسی قرار گرفته که برای ارزیابی آثار تصادفات کلیدی هستند.

🔹 مجموع بررسی‌ها نشان می‌دهد که اگرچه ایران در میان کشورهایی که خسارات سنگینی بابت تصادفات جاده‌ای می‌پردازد ولی هنوز به نسبت جمعیت در میان پنجاه کشور اول دنیا با بیشترین تلفات جاده‌ای و بیشترین خسارت مادی (در قیاس با تولید ناخالص داخلی) قرار ندارد. اما اگر وضعیت تصادفات را بر اساس تعداد کل تلفات، معلولیت‌ها و صدمات جدی بدون در نظر گرفتن شاخص جمعیت مورد بررسی قرار دهیم ایران جزو ۱۶ کشور اول دنیاست و روشن نیست آقای بابک محمودی، رئیس سازمان امداد و نجات جمعیت هلال‌احمر، بر چه اساس ایران را جزو ۳۰ کشور اول در حوادث جاده‌ای معرفی کرده است.

🔹 بنابراین از آنجا که با در نظر گرفتن شاخص جمعیت، ایران در تلفات و خسارات تصادفات جاده‌ای در رتبه ۶۳ و ۵۸ و بدون شاخص جمعیت در رتبه ۱۶ قرار می گیرد به ادعای آقای بابک محمودی، رئیس سازمان امداد و نجات جمعیت هلال‌احمر مبنی بر اینکه: «ایران جزو ۳۰ کشور اول در حوادث جاده‌ای است»، نشان «نیمه درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙 نه نیتروژن، نه بمبچه

🔹این هفته در پادکست فکت‌نامه، باز هم درباره موضوع «گزارش مسمومیت‌های سریالی» صحبت می‌کنیم و از دو فکت‌چکی می‌گوییم که در هفته گذشته درباره آن نوشته‌ایم.

🔹 ابتدا به سراغ بررسی ابهام‌ها و تناقض‌های یک اعتراف تلویزیونی پر ابهام می‌رویم که ادعا می‌کند مربوط به مسمومیت سریالی دانش‌آموزان در لارستان است.

🔹در ادامه نیز درباره عکسی توضیح می‌دهیم که قدیمی است اما بسیاری در شبکه‌های اجتماعی آن را به عنوان بمبچه‌‌های سپاه پاسداران معرفی کرده و ادعا می‌کنند عامل مسمومیت دانش‌آموزان است.

🔹فکت‌چک مربوط به روز درختکاری رهبر جمهوری اسلامی، ویدئوی ادعایی از یک موشک آمریکایی که ادعا می‌شود مربوط به سپاه است و همچین سه سوژه درباره ادعای شاخ‌دار قانونی‌شدن رابطه با کودکان در هلند، ادعای قدیمی درباره وضعیت خشونت علیه زنان در آلمان و یک ویدیوی مربوط به غارت در ایالات متحده را بررسی می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❌ ادعای نادرست خامنه‌ای درباره عدم مشارکت ایران در جنگ اوکراین

🔹 آیت‌اله علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، در سخنرانی نوروزی ۱۴۰۲ در مشهد گفت: «ما حضور در جنگ اوکراین را قاطعاً و صریحاً رد می‌کنیم و ابداً چنین چیزی صحت ندارد.»

🔹 شواهد انکارناپذیری از همکاری ایران با روسیه در جنگ اوکراین موجود است.

🔹 جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی ایالات متحده، خبر آماده‌شدن جمهوری اسلامی برای ارسال چند صد پهپاد نظامی به روسیه را افشا کرده‌بود.

🔹 کاخ سفید عکس‌‌های ماهواره‌ای حضور پرسنل ارتش روسیه (حداقل دوبار) برای آشنایی با پهپاد‌های ایران در پایگاه شهید کریمی کاشان را منتشر کرده‌است.

🔹 آژانس اطلاعات دفاعی ایالات متحده (DIA)، در فوریه ۲۰۲۳ گزارشی را درباره به‌کارگیری این سه پهپاد در اوکراین منتشر کرد که در مهرماه ۱۴۰۱ تهیه شده بود.
‎
🔹 چندین ویدیو از حضور پهپاد‌های انتحاری شاهد ۱۳۱ و شاهد ۱۳۶ در آسمان اوکراین منتشر شده‌است.

🔹 این دو پهپاد که از دسته مهمات پرسه زن هستند را روس‌ها به نام GRAN (گل شمعدانی) نام‌گذاری کرده‌اند.

🔹 در تابستان ۱۴۰۱، یک پهپاد مهاجر ۶ که در دریای سیاه، نزدیک به سواحل اوکراین در حال گشت‌زنی بوده سقوط کرد و تقریبا به شکل سالم به دست اوکراین افتاد.

🔹 غیر از پهپاد، گزارش‌هایی منتشر شد که ایران آماده تحویل موشک‌های فاتح ۱۱۰ و ذوالفقار به روسیه است.

🔹 وزیر امور خارجه ایران، ارسال پهپاد به روسیه را پذیرفته‌است هرچند زیر بار ادعای ارسال موشک به این کشور نرفت.

🔹 حسین امیرعبداللهیان گفته: «ما تعداد معدودی پهپاد ماه‌های قبل و پیش از جنگ اوکراین در اختیار روسیه قرار دادیم.»

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ کم و کیف اعطای تابعیت در ایران

🔹 علی‌اکبر صالحی، معاون پژوهشی و قائم‌مقام رئیس فرهنگستان علوم، مدعی است: «از ابتدای رژیم گذشته تا‌کنون تنها به ۱۶۰۰ نفر تابعیت داده‌ایم، در حالی که آمریکا هر ثانیه ۱۶۰۰ تابعیت صادر می‌کند.» بررسی‌های «فکت‌نامه» نشان می‌دهد که این ادعا با واقعیت تطابق ندارد. آمار و اطلاعات افرادی که در طول رژیم گذشته و فعلی موفق به کسب تابعیت ایران شده‌اند در دست نیست ولی شواهدی وجود دارد که ادعای آقای صالحی را نقض می‌کند:

🔹 ۱- مطابق قانون تابعیت هر زن تبعه خارجی که با مرد ایرانی ازدواج کند تبعه ایران محسوب می‌شود. بنابراین تمام زنانی خارجی که در طول ۱۰۰ سال گذشته با مردان ایرانی ازدواج کرده‌اند تبعه ایران شدند. سالانه دست کم ۵۰۰ زن خارجی با مرد ایرانی ازدواج می‌کنند.

🔹 ۲- مطابق قانون تابعیت، ایران به کسانی که پنج سال در ایران سکونت قانونی داشته، از خدمت نظامی فرار نکرده و در کشور دیگری جنایتی و جرمی غیرسیاسی مرتکب نشده باشد، تابعیت می‌دهد. در طول دهه‌های گذشته همواره مهاجران زیادی از کشورهای افغانستان و عراق در ایران سکونت داشته‌اند و بخشی از آنها تابعیت ایران را دریافت کرده‌اند.

🔹 ۳- در قانون تابعیت ایران آمده کسانی که به امور عام‌المنفعه ایران خدمت یا مساعدت شایانی کرده باشند، بدون رعایت شرط اقامت ممکن است به تبعیت ایران قبول‌ شوند. طبق قانون مصوب سال ۱۳۷۰، خانواده اتباع خارجی ایثارگر از دوران جنگ ایران و عراق تابعیت ایران را دریافت کرده‌اند. همچنین خانواده درجه یک اتباع خارجی شهدای «مدافع حرم» نیز می‌توانند تابعیت ایران را دریافت کنند.

🔹 ۴- سورنا ستاری معاون سابق علمی و فناوری رئیس جمهور پیش‌تر از اعطای تابعیت به جمعی از نخبگان عراق، افغانستان، سوریه، اسپانیا و دیگر کشورها خبر داده بود.

🔹 بخش دوم اظهارات آقای صالحی در مورد آمار اعطای تابعیت در آمریکا نیز مبالغه‌آمیز است، در آمریکا در سال ۲۰۲۱ در هر ۴۰ ثانیه به یک نفر تابعیت اعطا شده است.

🔹 بنابراین بر اساس شواهد و قرائن موجود «فکت نامه» به ادعای علی‌اکبر صالحی، معاون پژوهشی و قائم‌مقام رئیس فرهنگستان علوم، مبنی بر اینکه: «از ابتدای رژیم گذشته تا‌کنون، تنها به ۱۶۰۰ نفر تابعیت داده‌ایم»، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🧐 ادعای گمراه‌کننده رهبر جمهوری اسلامی درباره افزایش صادرات غیرنفتی

🔹 علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی روز سه‌شنبه در سخنرانی نوروزی خود در مشهد، گفت: خوشبختانه آن طوری که در گزارش‌ها وجود دارد، حرکت به سمت افزایش صادرات غیرنفتی شروع شده و کارهای خوبی دارد انجام می‌گیرد.

🔹 بررسی آمارهای گمرک جمهوری اسلامی از سال ۱۳۹۱ تا ۱۱ ماهه سال ۱۴۰۱ نشان می‌دهد که روند نزولی صادرات غیرنفتی ایران که که از سال ۱۳۹۶ آغاز شده بود در پایان سال ۱۳۹۹ متوقف شد و در دو سال ۱۴۰۰ و ۱۱ ماهه ۱۴۰۱ ارزش صادرات غیرنفتی افزایش داشته است.

🔹 اما بررسی وزن صادرات غیرنفتی ایران در این دوره بیانگر افزایش مستمر و مداوم وزن صادرات غیرنفتی نیست به طوریکه وزن صادرات در برخی از سال‌ها افزایشی و گاه کاهش بوده است.

🔹 از مقایسه روند تغییرات وزن و ارزش صادرات غیرنفتی ایران و همچنین توجه به میانگین قیمت هر تن کالای صادراتی مشخص می‌شود، که بخشی از افزایش ارزش صادرات غیرنفتی وابسته و متاثر از قیمت کالاهای صادراتی است که به دلیل افزایش نرخ تورم عمومی و رشد قیمت جهانی کالاها در بازارهای جهانی اتفاق افتاده است.

🔹 با حذف اثر تورمی و نقش افزایش قیمت اقلام صادرات غیرنفتی در ارزش آن، مشخص می‌شود که روندی مبنی بر افزایش وزن صادرات غیرنفتی در سال‌های اخیر قابل شناسایی نیست و این جمله رهبر جمهوری اسلامی که «خوشبختانه آن طوری که در گزارش‌ها وجود دارد، حرکت به سمت افزایش صادرات غیرنفتی شروع شده و کارهای خوبی دارد انجام می‌گیرد» گمراه‌کننده ارزیابی می‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

⁉️ رشد آمار تولید خودرو در ایران در سال ۲۰۲۲

🔹 خبرگزاری دولتی ایرنا با استناد به آمار ارائه شده از سوی سازمان بین‌المللی وسایل نقلیه موتوری (OICA) از صعود ۳ پله‌ای ایران در رده‌بندی تولید کنندگان بزرگ خودرو و پیش افتادن ایران از انگلیس در این حوزه خبر داد.

🔹 نگاهی به آمار این سازمان نشان می‌دهد که خبر صحت دارد. با وجود اینکه نام ایران به دلیل تخمینی بودن آمارها در جدول رده‌بندی نهایی عنوان نشده اما با استناد به آمارهای موجود در این سایت ادعای مطرح شده صحیح است.

🔹 میزان تولید خودرو و قطعات تجاری مرتبط با این حوزه در ایران در سال ۲۰۲۲ تعداد ۱۰۶۴۲۱۵ بوده است. این آمار رشد ۱۹ درصدی تولید را نسبت به سال ۲۰۲۱ نشان می‌دهد.

🔹 این آمار ایران را در جایی بعد از جمهوری چک و قبل اسلواکی و بریتانیا قرار می دهد، یعنی در رده شانزدهم.

🔹 در این گزارش اشاره‌ای به کیفیت خودروها نشده و صرفا آمار تولید خودرو ارائه شده است. بحث درباره کیفیت پایین خودروهای ایرانی و ناامن بودن آنها بحث گسترده‌ای است که حتی خود سازندگان خودرو و رهبر جمهوری اسلامی هم به آن اذعان کرده‌اند.

🔹 از این رو فکت‌نامه با استناد به آمار موجود به گزارش ایرنا مبنی بر صعود سه پله‌ای ایران در رده‌بندی تولید کنندگان بزرگ خودرو و پیش افتادن ایران از انگلیس در این حوزه، نشان «نیمه‌درست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ ادعای نادرست دزدی کمک‌های چین به زلزله‌زدگان سوریه به دست‌ آمریکایی‌ها

🔹 در شبکه‌های اجتماعی تصویری از یک سرباز آمریکایی در حال حمل یک چادر چینی منتشر شده و ادعا شده که کمک‌های بشردوستانه چینی‌ها به دست نیروهای آمریکایی افتاده است.

🔹 ما قدیمی‌ترین نسخه این خبر را در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۴۰۱ در شبکه‌های اجتماعی روسی پیدا کردیم. این خبر پس از آن در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان فراگیر و توسط بعضی رسانه‌های ایرانی منتشر شده است.

🔹 اصل تصویر اما، اولین بار در تاریخ ۱۶ اسفند توسط اکانت رسمی ارتش آمریکا در اینستاگرام به همراه ۳ عکس دیگر به عنوان بخشی از تلاش‌های نیروهای هوابرد آمریکایی در امداد رسانی به زلزله زدگان ترکیه منتشر شده است.

🔹 تصاویر دیگری نیز وجود دارد که تایید کننده حضور نیروهای هوابرد آمریکایی در پایگاه هوایی Incirlik در جنوب ترکیه است. پس از زمین‌لرزه بزرگ ترکیه و سوریه، این پایگاه هوایی به محل جمع‌آوری و تقسیم کمک‌های بین‌المللی تبدیل شده است.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه به این ادعا که کمک‌های بشردوستانه چینی را آمریکایی‌ها به دست آورده‌اند نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ ادعای نادرست رهبر جمهوری اسلامی در مورد کرونا

🔹 علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی در سخنرانی نوروزی سال ۱۴۰۲ خود گفت کرونا، پیشرفت‌های ایران را در زمینه سلامت نشان داد.

🔹 ما پیشتر در فکت‌نامه، مطالب زیادی را درباره ایران و مدیریت کرونا منتشر کرده‌ایم اما به طور مشخص، نگاهی به آمارهای ایران در ابتدای سال ۱۴۰۱ نشان می‌دهد، مدیریت کرونا در ایران نمی‌تواند به عنوان تجربه‌ای مطلوب قلمداد شود؛ پانزدهمین کشور دنیا از لحاظ تعداد ابتلا، دوازدهمین کشور دنیا از لحاظ مرگ‌ومیر و ۶۷ درصد واکسینه شده کامل که در میان ۶۰ کشور اول دنیا نیز قرار نداشته است.

🔹 از سویی دیگر، انتقادهایی هم از سوی کارشناسان و متخصصان در زمینه مدیریت کرونا مطرح شده بود:

🔹 تئوری‌های توطئه رهبر جمهوری اسلامی، آمارهای نادرست درباره تلفات و ابتلا، سیاست‌های مبهم در اعمال محدودیت در زمینه منع پروازها و تعطیلی ادارات و مدارس و قرنطینه‌ مقطعی، تامین کیت‌های تشخیص، ممنوعیت واردات برخی واکسن‌ها و همچنین انتقادهایی در زمینه نحوه تامین، تولید و واردات واکسن‌های کرونا بخشی از مهم‌ترین انتقادها هستند.

🔹 مجموعه این آمارها و گزارش‌ها، نشان می‌دهد که ادعای رهبر جمهوری اسلامی در این باره، درست نیست و فکت‌نامه نیز به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙 آنجلینا جولی و سرقت ژن ایرانی

🔹 این قسمت از پادکست فکت‌نامه را با بررسی پیام نوروزی رهبر جمهوری اسلامی ایران شروع می‌کنیم.

🔹 او در این پیام به موضوع «بررسی گفته‌های نادرست مسئولان» اشاره کرد. توضیح دادیم که اهمیت فکت‌چکینگ چیست و چرا اعتبارسنجی گفته‌ها تا این اندازه در نگاه مسئولان جمهوری اسلامی مهم است.

🔹 همچنین سه گفته او درباره مشارکت‌ نکردن ایران در جنگ اوکراین، کرونا و همچنین صادرات غیرنفتی را هم بررسی می‌کنیم.

🔹 یک فکت‌چک مربوط به گزارش مسمومیت دانش‌آموزان در ایران داریم و ادعای شاخ‌دار جمع‌آوری ژن ایرانی توسط آنجلینا جولی و همچنین ادعای انسیه خزعلی درباره زنان ایران را بررسی می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh