FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.25K photos
732 videos
3 files
4.26K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
🎙 تئوری توطئه فرود بر ماه

🔹 این هفته در پادکست فکت‌نامه سوژه‌های مختلفی را مرور و فکت‌چک می‌کنیم؛ از موضوع حجاب اجباری که یکی از مهم‌ترین مسائل امروز ایران است تا محتواهایی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند و همچنین چند فکت‌چک که هر کدام مربوط به یکی از آمارهای ایران است.

🔹 موضوع اصلی این هفته هم، بررسی تئوری توطئه فرود انسان بر ماه است؛ یک تئوری توطئه قدیمی که به تازگی در سایت خبرگزاری فارس هم بازتاب داشته و ما هم تلاش کردیم به ۱۷ ابهامی که این مطلب بیان کرده، پاسخ دهیم.

💬 در پایان هم به چند کامنت و نظر مخاطبان فکت‌نامه پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❓ ادعای گمراه‌کننده درباره حجاب زنان ایران در دوران اشکانیان

🔹 اداره میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی شهرستان مرودشت، بنری در این شهر نصب کرده که حاوی سه عکس و اطلاعاتی درباره حجاب زنان ایران در دوران اشکانیان است. در این بنر تاکید شده که زنان در دوران اشکانیان حجاب داشتند، شلوار چین‌دار، پیراهن بلند و کلاه عمامه داری که موهایشان را می‌پوشاند، می‌پوشیدند. متن روی بنر اطلاعاتی گزینشی از کتاب «هشت هزار سال تاریخ پوشش اقوام ایرانی» نوشته آتوسا غیبی است.

🔹 جستجوی معکوس عکس‌ها نشان می‌دهد که یکی از آنها مربوط به الهه‌ای در شهر باستانی هترا در عراق است که در آن دوره تحت حاکمیت اشکانیان بوده، و دیگری مربوط به مجسمه زنی به موسوم به «زیبای پالمیرا»ست که از خرابه‌های امپراتوری پالمیرا در سوریه به دست آمده و به گفته متخصصان آثاری از تمدن‌های گوناگون در آرایش و لباس او دیده می‌شود. جستجوی عکس سوم نتیجه‌ای در پی نداشت.

🔹 بر اساس تحقیقات موجود برخی زنان دوره اشکانی به صورتی که در این بنر توصیف شده لباس می‌پوشیدند، اما این تنها نوع پوشش زنان در آن دوره نبوده است.

🔹 جلیل ضیاءپور، در کتاب «پوشاک زنان ایران از کهن ترین زمان تا آغاز شاهنشاهی پهلوی» هم این پوشش و هم پوشش‌های دیگر زنان دوران اشکانی که شامل پیراهن‌های بدون آستین، با یقه باز و یا چادرهایی که نوع پوشیدن آن به طوری بود که بخشی از پا عریان می‌ماند را توصیف کرده است. از این رو به نظر می‌رسد که در این بنر عامدانه بخشی از اطلاعات ناگفته ماند.

🔹 حتی با فرض صحت همه اطلاعات داده شده ،در این استفاده گزینشی از یک وضعیت تاریخی، نوعی تلاش برای گمراه‌کردن وجود دارد.

🔹 برقراری وضعیتی در گذشته، تداوم آن در زمان حال را توجیه نمی‌کند. در ایران تا سال۱۳۰۷ برده‌داری قانونی بود، اما این واقعیت تاریخی توجیهی بر بازگشت به آن وضعیت‌ نیست.

🔹 از این رو فکت‌نامه به مجموع عکس‌ها و متن بنر اداره میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی شهرستان مرودشت و عمل ارجاع به یک وضعیت تاریخی برای توجیه حجاب نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ اطلاعات نادرست درباره آغاز تحریم‌های آمریکا علیه ایران​​​​​

📣 مهدی خانعلی‌زاده می‌گوید: اولین قطعنامه تحریمی ضد ایرانی توسط کنگره آمریکا در اردیبهشت ۵۸ صادر شده است.

🔹 به نظر می‌رسد اشاره او به قطع‌نامه شماره ۱۶۴ سنای آمریکا مصوب ۲۸ اردیبهشت ۱۳۵۸ است. در این قطع‌نامه بر خلاف ادعای خانعلی زاده اثری از تحریم ایران یا مقامات ایران دیده نمی‌شود.

🔹 مفاد قطعنامه ۱۶۴ سنا در واقع شامل اعتراض به اعدام‌های گسترده و بدون محاکمه عادلانه در ماه‌های اول انقلاب و هشداری به ایران برای عدم انجام فعالیت‌های تروریستی خاک آمریکا، پس از درخواست رئیس دادگاه‌های انقلاب برای ترور شاه ایران بود.

🔹 جستجوهای ما نشان می‌دهد که اولین قطع‌نامه تحریمی که نظام سیاسی آمریکا علیه جمهوری اسلامی وضع‌کرده به ۱۰ روز پس از تسخیر سفارت آمریکا و به گروگان گرفتن کارمندان این سفارت در ۲۳ آبان ۱۳۵۸ باز می‌گردد.

🔹 بنابراین ما در فکت‌نامه به این ادعای مهدی خانعلی‌زاده مبنی بر صدور اولین قطعنامه تحریمی علیه ایران در اردیبهشت ۵۸ نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
⁉️ درستی‌سنجی گفته‌های یاسر جبرائیلی درباره فرمان اجرایی سال ۱۹۳۳ دولت آمریکا برای جمع‌آوری طلای مردم

📣 یاسر جبرائیلی، رئیس مرکز راهبردی نظارت بر اجرای سیاست‌های کلی نظام در یک برنامه تلویزیونی گفته می‌گوید: «در سال ۱۹۳۳ روزولت فرمان اجرایی داد که هر کسی طلا دارد باید به قیمت مشخصی تحویل دولت بدهند.»

🔹 اشاره او به فرمان اجرایی ۶۱۰۲ بازمی‌گردد که در ۵ آوریل سال ۱۹۳۳، فرانکلین روزولت، رئیس‌جمهوری وقت آمریکا در چارچوب یک برنامه اصلاحات اقتصادی برای مقابله با رکود بزرگ ۱۹۲۹ صادر کرد، بر اساس این فرمان اجرایی نگهداری سکه طلا، شمش طلا، و حواله طلا ممنوع می‌شد.

🔹 اصل ماجرای گفته شده درست است، اما برخی جزئیات گفته شده درست و دقیق نیستند. مثلا او به اشتباه محدودیت نگهداری طلا برای مردم را در حد یک حلقه اعلام کرده در حالی که در فرمان اجرایی سال ۱۹۳۳ گفته شده افراد می‌توانند تا ۱۰۰ دلار معادل حدود ۵ اونس یعنی ۱۵۰.۵ گرم طلای خود را در اختیار داشته باشند.

🔹 یا تصویری که به عنوان صف کشیدن مردم برای تحویل طلا منتشر کرده، عکس صف تحویل قهوه و دونات رایگان است که در شبکه‌های اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است.

🔹 اما این همه ماجرا نیست. مقایسه رکود بزرگ آمریکا و اقدامات دولت آمریکا با بحران‌ ارزی ایران به دلایل زیادی، «گمراه‌کننده» است.

🔹 فرمان اجرایی دولت آمریکا اقدام موقتی بود که ۹۰ سال پیش در شرایط خاص رکود اقتصادی بزرگ انجام گرفت. بحران ارزی در جمهوری اسلامی مقطعی نیست، بلکه رویه رایج با عمری بیش از ۴۰ سال است.

🔹 انگیزه ۹۰ سال پیش دولت آمریکا برای جمع‌آوری طلا، و تامین پشتوانه برای تزریق پول و خروج از رکود بود، در حالی که موضوع صحبت جبرائیلی تورم در ایران است.

🔹 در سال ۱۹۳۳ مبنای سیاست‌گذاری‌های پولی پشتوانه طلا بود. بعد از استقرار نظام مالی مدیریت پولی برتون‌وودز در سال ۱۹۴۴ اقداماتی مانند جمع‌آوری طلا برای تامین پشتوانه انتشار و تزریق پول، موضوعیت ندارد.

🔹 زمینه صحبت جبرائیلی انتقاد از به قول او «ولنگار بودن اقتصاد ایران» است، در حالی که در چهار دهه گذشته ایران دولت‌ها از تمام ابزارهای خود برای مداخله در بازار و کنترل قیمت‌ها استفاده کرده‌‌اند، چنانکه به جز مقاطعی کوتاه همواره ارز در ایران با دو قیمت دولتی و آزاد معامله شده است.

🔹 تاکنون دستورالعمل‌ها و بخش‌نامه‌های زیادی درباره لزوم خرید و فروش ارز در بازار رسمی منتشر و ابلاغ شده و حتی در مقاطعی بازار آزاد تعطیل شده است. به نظر می‌رسد دلیل عدم تعطیلی قطعی بازار ناتوانی دولت در تامین ارز روزمره مورد نیاز مردم عادی و وارد کنندگانی است که در فهرست ارزبگیران بازارهای رسمی قرار نمی‌گیرند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❓ اطلاعات گمراه‌کننده درباره سرمایه‌گذاری ایران در صنعت هسته‌ای فرانسه

📣 محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی: «فرانسه کل صنعت هسته‌ای خود را از طریق وامی که از ایران گرفته بود شروع کرده‌است.»

🔹 اشاره اسلامی به وام یک میلیارد دلاری است که ایران در سال ۱۳۵۳ (۱۹۷۴ میلادی) در اختیار کمیساریای عالی اتمی فرانسه برای توسعه کارخانه غنی‌سازی اورانیوم در کنسرسیوم اورودیف (EURODIF یا کنسرسیوم اروپایی غنی‌سازی اورانیوم با انتشار گازی) در جنوب این کشور قرار داد.

🔹 آمارها نشان می‌دهد که پس از راه‌اندازی کارخانه غنی‌سازی اورودیف (ژرژ بس) صنعت انرژی هسته‌ای فرانسه (نیمه اول دهه ۱۹۸۰) در تولید برق یک جهش جدی دارد. شرکت اُرانو (Orano) مالک اورودیف که ۹۰درصد سهام آن متعلق به دولت فرانسه است، هم‌اکنون چهاردهمین شرکت بزرگ دنیا در زمینه انرژی هسته‌ای و دومین فروشنده سوخت هسته‌ای دنیا با ۹درصد سهم بازار است.

🔹 با این حال نمی‌توان کل صنعت هسته‌ای فرانسه را به یک کارخانه غنی‌سازی به روش «انتشار گازی» فروکاست.

🔹 هرچند حجم تولید آن کارخانه بسیار زیاد باشد. فرانسه از ۱۴۰ سال قبل (بکرل، ماری و پیر کوری)‌همواره یکی از پیشگامان دانش و صنعت هسته‌ای بوده‌است. فرانسه نخستین نیروگاهش را تقریبا ۲۰ سال پیش از کنسرسیوم اورودیف ساخته بود و پیش از قرارداد با ایران ۵ نیروگاه در دست بهره‌برداری و تعداد زیادی نیروگاه در حال ساخت داشت.

🔹 کارخانه اورودیف (ژرژ بس)، بخشی از شرکت کوگِما بود که خودش بخشی از آرِوا بود و آرِوا (یا اُرانو) خودش نسبت به شرکت الکتریسیته فرانسه (EdT) که دومین شرکت بزرگ انرژی هسته‌ای در جهان است، بسیار کوچکتر است (تقریبا یک هفتم سرمایه).

🔹 بنابراین هر چند که سرمایه ایران، در فرانسه صرف ساخت کارخانه‌ای مهم شده که نقش اصلی در تهیه سوخت هسته‌ای در فرانسه و حتی دنیا را برعهده دارد اما ادعای اینکه «فرانسه کل صنعت هسته‌ای خود را از طریق وامی که از ایران گرفته بود شروع کرده‌است» گمراه‌کننده است.

🔹 از سال ۱۳۶۳ تا ۱۳۶۵ چندین گروگانگیری شهروندان فرانسوی، هواپیماربایی و بمب‌گذاری در فرانسه و حتی قتل مدیرعامل رنو و بنیانگذار اورودیف (ژرژ بس) اتفاق افتاد تا جمهوری اسلامی سرانجام در ۳ قسط این وام را پس گرفت.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Factnameh-Podcast-Episode-107
پادکست فکت‌نامه
🎙 تئوری توطئه فرود بر ماه

🔹 این هفته در پادکست فکت‌نامه سوژه‌های مختلفی را مرور و فکت‌چک می‌کنیم؛ از موضوع حجاب اجباری که یکی از مهم‌ترین مسائل امروز ایران است تا محتواهایی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شوند و همچنین چند فکت‌چک که هر کدام مربوط به یکی از آمارهای ایران است.

🔹 موضوع اصلی این هفته هم، بررسی تئوری توطئه فرود انسان بر ماه است؛ یک تئوری توطئه قدیمی که به تازگی در سایت خبرگزاری فارس هم بازتاب داشته و ما هم تلاش کردیم به ۱۷ ابهامی که این مطلب بیان کرده، پاسخ دهیم.

💬 در پایان هم به چند کامنت و نظر مخاطبان فکت‌نامه پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❓ وضعیت تخریب اموال عمومی و کشته‌شدگان در اعتراض‌های ۲۰۲۳ فرانسه

🔹 کانال تلگرامی «سپاه سایبری پاسداران» ویدئویی از اعتراض‌های اخیر فرانسه (علیه قوانین مربوط به بازنشستگی) منتشر کرده و ادعا کرده است معترضان پلیس را نکشته‌اند و به اموال عمومی آسیب نرسانده‌اند.

🔹 تصاویر و اسناد واضحی وجود دارد نشان می‌دهد که معترضان در فرانسه، هم به اموال عمومی و هم به اموال خصوصی و فروشگاه‌ها آسیب رسانده‌اند.

🔹 درباره کشته‌نشدن پلیس هم باید به این موضوع اشاره کرد که اعتراض‌های فرانسه اساسا مرگ‌بار نبوده و با وجود گزارش‌های مربوط به خشونت‌ها، نه پلیس و نه معترضان کشته نشده‌اند.

🔹 هر چند کانال سپاه به طور مستقیم به این موضوع اشاره نکرده اما از متن چنین برمی‌آید که واکنشی به اعتراض‌های اخیر در ایران باشد. مقامات رسمی و رسانه‌های نزدیک به جمهوری اسلامی، بارها در اعتراض‌های مختلف، به مساله «آسیب معترضان به اموال عمومی» و همچنین «کشته‌شدن نیروهای پلیس» در ایران اشاره کرده‌اند.

🔹دمقایسه یک اعتراض غیرمرگ‌بار با اعتراضی که حتی بر اساس آمارهای رسمی در ایران، صدها کشته داشته، مقایسه‌ای گمراه‌کننده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ مقایسه تعداد مسلمانان و کاتولیک‌ها در فرانسه

📣 در کانال تلگرامی بیسیم‌چی مدیا و در توییتر پست‌هایی با این ادعا منتشر شده است که در فرانسه تعداد مسلمانان از کاتولیک‌ها در بین سنین ۱۸ تا ۵۹ سال بیشتر شده است.

🔹 این ادعا بر اساس تحقیقی است که مؤسسه ملی آمار و مطالعات اقتصادی فرانسه (INSEE) در سال‌های ۲۰۱۹-۲۰۲۰ انجام داده و به تازگی منتشر کرده است.

🔹 این آمارها نشان می‌دهد در این بازه سنی، تعداد کاتولیک‌ها در فرانسه، سه برابر مسلمان است؛ در فرانسه ۵۱ درصد بی‌دین، ۳۰ درصد کاتولیک، ۱۰ درصد مسلمان و ۹ درصد مسیحی غیر کاتولیک زندگی می‌کند.

🔹 آنچه در بیسیم‌چی‌مدیا گفته شده، شاخص دیگری است که در همین گزارش آمده و آن هم مربوط به «التزام به رعایت دستورات دینی» است.

🔹 نگاهی به عددها نشان می‌دهد ۵۸ درصد از مسلمانان حداقل یکبار در هفته نماز می‌خوانند اما فقط ۱۶ درصد کاتولیک‌ها هستند که هر هفته دعا می‌خوانند. بیسیم‌چی‌مدیا این دو عدد را به عنوان «تعداد کاتولیک‌ها و مسلمانان» منتشر کرده است.

🔹 فکت‌نامه نیز به این ادعا نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
👎 ماجرای ساختگی تغییر نام خیابانی در تهران به شهید جورج فلوید

🔹 یک پست در اینستاگرام ادعا می‌کند خیابان سهروردی شمالی در تهران به نام جورج فلوید تغییر نام داده است. به همراه این پست،‌ عکسی هم منتشر شده که به نظر می‌رسد فردی در حال نصب تابلوی خیابان با نام فلوید است.

🔹حساب اینستاگرامی royalcouncilofiran با بیش از ۲۰۰هزار دنبال‌کننده درباره این عکس نوشته: «تغییر نام خیابان سهرودی شمالی به خیابان پورن استار شهید جورج فلوید!
البته که به جای خندیدن باید گریست به حال این کشوری که در چنگال این بیسوادان قداره کش گرفتار شده است. آن از رئیس جمهور شش کلاسه و این از شهردار منطقه هفت تهران که هنوز معنی کلمه پورن استار را که نمیداند هیچ، یک خیابان را به نام یک ستاره فیلمهای مستهجن تغییر نام میدهد. شایان ذکر است برای تغییر نام یک خیابان چندین مرجع و مسئول منجمله شهردار منطقه ملزم به تصدیق و امضای فرمهای مربوطه هستند.»

🔹 این عکس دست‌کاری شده است. عکس اصلی مربوط به سال ۱۳۹۷ و خیابان «شهید بهشتی» در تهران است. تا زمان انتشار این مطلب نیز خیابانی در تهران به نام جورج فلوید نام‌گذار نشده است.

🔹 فکت‌نامه نیز به این ادعا نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
⚠️ بررسی ادعای اغراق‌آمیز نقش هوش مصنوعی در طرح عفاف و حجاب

📣 سردار احمدرضا رادان، فرمانده پلیس ایران، درباره استفاده از دوربین‌های هوشمند تشخیص چهره در طرح عفاف و حجاب در ۱۹ فروردین گفت: «از فناوری هوشمند در ثبت تخلفات استفاده می‌کنیم» او در راهپیمایی روز قدس در ۲۵ فروردین تاکید کرد«مطمئن باشید که [این دوربین‌ها] هیچ خطایی نخواهد داشت.»

🔹 پیش از این، موسی غضنفر آبادی، حسین جلالی و محمد نبویان، نمایندگان مجلس بر به‌کارگیری این فناوری برای شناسایی شهروندانی که به پوشش اجباری تن نمی‌دهد تاکید کرده و محمد صالح هاشمی گلپایگانی دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر هم گفته بود: «فناوری الان اجازه می‌دهد تصاویر با عکس کارت ملی تطبیق داده شود و بی‌حجاب‌ها شناسایی شوند.»

🔹 اگر قرار باشد سیستمی با استفاده از هوش مصنوعی، عدم رعایت پوشش مد نظر حکومت در معابر شهری را تشخیص دهد و برای شهروندان به طور اتوماتیک جریمه صادر کرده و آنها را با پیامک مطلع کند، باید اجزای زیر در آن سیستم عمل کنند:

۱. دوربین‌هایی که تصاویر ویدیویی شهری را ثبت می‌کنند و شبکه‌ای با پهنای باند وسیع و زیرساخت‌های ابری و مراکز پردازش. این دوربین‌های شهری توسط شهرداری‌های درحال توسعه است.

۲. توسعه هوش مصنوعی که تصاویر را بررسی کند و تشخیص دهد چه شهروندی «چه پوششی دارد» و آیا کد لباس‌پوشیدن (dressing code) جمهوری اسلامی را رعایت کرده‌است یا نه. این مسئله بسیار سخت و مهم‌ترین چالش جمهوری اسلامی است. به‌نظر می‌رسد جایگزین آن، استفاده از نیروی انسانی است.

۳. توسعه هوش مصنوعی که تصاویر را بررسی کند و تشخیص دهد هر فردی که در تصویر دیده می‌شود، کدام شهروند است. این فناوری‌ها از چین وارد شده یا در حال مذاکره برای خرید آن هستند. اما تا زمانی که توان تشخیص شهروندان ایرانی را داشته‌باشند، نیازمند اطلاعات زیادی هستند.

۴. در صورت تطبیق تصویر فرد مورد نظر با مشخصات یک شهروند، برای او جریمه صادر شود و به اطلاع او برسد. سیستم سیام در وزارت ارتباطات این مساله را حل کرده‌است.

🔹 در صورتی که دیتابیس کاملی از تصاویر مختلف افراد یک منطقه، شهر یا کشور موجود باشد، تعداد کافی دوربین‌های پیشرفته برای کنترل و نظارت آن منطقه تهیه شده‌باشد؛ (مشابه آنچه که در سال‌های گذشته در برخی شهرهای چین انجام شده) با توسعه الگوریتم‌های شناسایی چهره می‌توان هویت افراد را شناسایی کرد.

🔹 اما کماکان مشکل اصلی جمهوری اسلامی معرفی و آموزش الگوریتمی برای تشخیص میزان پایبندی حجاب به هوش مصنوعی است. مشکلی که تا رفع آن در آینده کوتاه مدت بعید به نظر می‌رسد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🤯 مسائل گوناگون کشور قابل رفراندوم نیست

📣 علی خامنه‌ای می‌گوید: «مسائل گوناگون کشور قابل رفراندوم نیست، کجای دنیا این کار را می‌کنند؟»

🔹 صرف‌نظر از نگاه رهبر جمهوری اسلامی به همه‌پرسی در ایران، آنچه درباره بقیه دنیا گفته شده به وضوح خلاف واقعیت است. همه‌پرسی درباره انواع موضوعات پدیده‌ای رایج در دنیاست.

🔹 در دهه‌های اخیر ده‌ها همه‌پرسی، با موضوعات گوناگون در سراسر جهان برگزار شده است؛ از مسائل کلان مانند تغییر و اصلاح قانون اساسی گرفته تا ازدواج همجنس‌گرایان، سقط جنین، پیوستن یا خروج کشورها از معاهدات بین‌المللی و اتحادیه‌ها، توسعه یا توقف انرژی هسته‌ای و غیره.

🔹 در فهرست رفراندوم‌های سال‌های اخیر حتی موضوعات جزئی در مقیاس ملی و محلی هم دیده می‌شود؛ مانند تقسیم استان در فیلیپین یا ساخت یک فرودگاه در مکزیکوسیتی.

⚠️ به زودی در سایت فکت‌نامه گزارشی در این باره منتشر خواهیم کرد.

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست درباره هفت برابر بودن زادوولد در اسرائیل نسبت به ایران

📣 مسعود عالی، استاد حوزه علمیه می‌گوید: میزان زاد و ولد در اسرائیل هفت برابر ایران است.

🔹 این طور نیست. آمار عددی زاد و ولد در ایران ۶ برابر اسرائیل است، اما نرخ زاد و ولد به نسبت جمعیت زنان در اسرائیل حدود ۱۰ درصد بیشتر از ایران است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❓ اطلاعات گمراه‌کننده معاون وزیر کار درباره ایجاد اشتغال در سال ۱۴۰۱

📣 محمود کریمی بیرانوند، معاون اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی روز ۲۹ فروردین‌ماه ۱۴۰۲ در گفت‌وگو با خبرگزاری تسنیم، گفت: نتایج تمام‌شماری سامانه ملی رصد اشتغال، ثبت اشتغال ایجادی سال ۱۴۰۱ را بیش از یک میلیون نفر نشان می‌دهد.

🔹 پیش از این دولت با انتشار گزارشی و همچنین دیگر مقام‌های دولت سیزدهم از جمله ابراهیم رئیسی، رئیس دولت و صولت مرتضوی، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی در مقاطع مختلفی اظهاراتی مشابه داشتند که عمدتا نادرست یا گمراه‌کننده بودند.

🔹 در این اظهارنظرها به طور معمول به جای تعداد «جمعیت شاغلین» یا «اشتغال خالص» از مفاهیم دیگری همچون «فرصت‌های شغلی» یا تعداد «شغل‌های ایجاد شده» استفاده می‌شود. منابع این آمار و ارقام نیز سامانه ملی رصد اشتغال یا آمار بیمه‌شدگان جدید نزد سازمان تامین اجتماعی اعلام شده است که به طور رسمی و در قابل گزارش‌های مدون و منظم منتشر نمی‌شوند تا امکان راستی آزمایی آنها ممکن باشد.

🔹 مرکز آمار ایران هنوز گزارش بازار کار سال ۱۴۰۱ را منتشر نکرده است، اما با استفاده از گزارش‌های رسمی چکیده نتایج طرح‌های فصلی آمارگیری بازار کار، می‌‌توان تصویری کامل از تغییرات شاخص‌های بازار کار در سال ۱۴۰۱ ارايه کرد.

🔹 بر اساس این گزارش‌ها، میانگین تعداد جمعیت شاغلان در سال ۱۴۰۱ معادل ۲۳،۷۱۵،۸۱۰ نفر بوده که در مقایسه با تعداد جمعیت شاغلین در سال ۱۴۰۰، فقط ۲۶۸،۳۵۸ نفر افزایش داشته‌است.

🔹 با این حساب اظهارنظر محمد کریمی بیرانوند، معاون اشتغال وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی روز ۲۹ فروردین‌ماه ۱۴۰۲ در گفت‌وگو با تسنیم، درباره اینکه نتایج تمام‌شماری سامانه ملی رصد اشتغال، ثبت اشتغال ایجادی سال ۱۴۰۱ را بیش از یک میلیون نفر نشان می‌دهد، «گمراه کننده» ارزیابی می‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ تصویر نادرست روزنامه ایران برای خبر هواپیمای ساخت داخل

📣 روزنامه ایران در توییتر گزارشی با عنوان «هواپیمای ساخت داخل در نوبت پرواز» منتشر کرده و نوشت: «هواپیمای مسافری ساخت داخل با گذراندن آخرین مراحل تأییدیه‌های مختلف، بزودی به پرواز درمی‌آید.»

🔹 در سایت این روزنامه تصویری برای خبر منتشر نشده و در نسخه چاپی هم تصویر سیمرغ در آشیانه هسا در اصفهان کار شده‌است.

🔹 روزنامه ایران در توییتر از تصویر ایرباس ۳۳۰ در زمان «چک سنگین هواپیمای ایرباس» در آشیانه آزادی در تهران برای این گزارش استفاده کرده‌است.

🔹 مشخصات فنی این دو هواپیما نشان می‌دهد «یک هواپیمای جت مسافری پهن‌پیکر» تفاوت بسیاری با«یک هواپیمای کوتاه‌برد متوسط ملخی (توربوپراپ)» دارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 ارشاد هوشمند؟

🔹 موضوع اصلی این قسمت از پادکست فکت‌نامه، بررسی ادعاهای اغراق‌آمیز درباره نقش هوش مصنوعی در طرح عفاف و حجاب است.

🔹 به این سوال پاسخ می‌دهیم که آیا واقعا پلیس ایران می‌تواند پوشش زنان را با کمک دوربین‌های هوشمند کنترل کند؟

🔹 در این قسمت همچنین درباره سخنان رهبر جمهوری اسلامی درباره رفراندوم در دنیا، آمارهای زاد و ولد در اسرائیل، تاریخچه تحریم‌های آمریکا، سرمایه‌گذاری ایران در صنعت هسته‌ای فرانسه، فرمان اجرایی دولت آمریکا برای جمع‌آوری طلا و همچنین چند عکس و ویدئو صحبت می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
‼️ پاسخ به ۱۰ سوال رایج درباره رویت مناقشه‌برانگیز هلال در ایران

🔹 سال‌هاست هنگام تعیین روزهای اول ماه‌های رمضان و شوال (عید فطر) در تقویم کشور، بحث‌های بسیاری پیرامون چگونگی تشخیص ماه نو و اعلام رویت آن در رسانه‌ها و شبکه‌های میان موافقان و مخالفان جمهوری اسلامی و باورمندان اهل سنت و شیعه و حتی کارشناسان نجوم آماتوری شکل می‌گیرد.

🔹 در این میان اختلافات مذهبی و سیاسی میان کشورهای مسلمان بر شائبه «تاثیر مسائل سیاسی» در اعلام نو شدن ماه‌های قمری افزوده است. مهم‌ترین سوال‌های در مورد آنچه در ادبیات رایج در جمهوری اسلامی «استهلال» نامیده می‌شود را در اینجا می‌خوانید:

۱. نو شدن ماه را می‌توان با محاسبات علمی با دقت بسیار بالا تا چند میلیونیوم ثانیه به راحتی برای صدها سال آینده پیش‌بینی کرد.

۲. اما ماه در لحظه نو شدن (مقارنه) قابل رویت نیست. چون خودش که نور ندارد و نور خورشید به آن سمتش برخورد می‌کند که [واقعا] «پشتش به ماست»!

۳. در تقویم ام‌القری (تقویم قمری عربستان) که ملاکش شهر مکه است اگر در ۲۹مین روز ماه قمری در مکه مقارنه پیش از غروب خورشید رخ دهد و ماه پس از خورشید غروب کند فردا روز اول ماه قمری جدید خواهد بود و در غیر این صورت، ماه قمری ۳۰ روزه است.

۴. در جمهوری اسلامی برای تعیین اول هر ماه قمری، رسیدن ماه به نقطه مقارنه کافی نیست و حتما ماه نو قبل از غروب باید توسط فرد یا افرادی دیده‌شود.

۵. برای سال‌ها جمیع فقهای شیعه در ایران بر این ایده اصرار داشتند که تنها راه اثبات نو شدن ماه، رویت هلال آن با چشم غیر مسلح بعد از غروب خورشید است. برخلاف اکثر آنها، علی خامنه‌ای و فاضل لنکرانی رویت هلال با ابزارهای رصدی را قابل قبول دانستند.

۶. علی خامنه‌ای زمانی که به رهبری رسید «ستاد استهلال» را در دفتر رهبری تشکیل داد اما از سال ۱۳۸۰ و برخی رصدگران و تقویم نگاران اعتماد علی خامنه‌ای را جلب کردند. او در پاسخ به یک استفتا در مورد رصد با «تلسکوپ و دوربین و CCD و انعکاس نور و بازخوانی اطلاعات ضبط شده توسط کامپیوتر» گفت: «رویت با وسیله، فرقى با رویت به طریق عادى ندارد و معتبر است. اما انعکاس و انتقال به رایانه محل اشکال است.»

۷. در اواخر دهه ۱۳۸۰ ایده استفاده از هواپیما برای عبور از آلودگی‌های جوی و ابرها برای رصد هلال ماه در این ستاد به مرحله اجرا درآمد. اما اگر از ماهواره برای رويت استفاده شود این امر سبب به هم ریختن ابتدای ماه‌های قمری می‌شود.

۸. در بودجه سالانه اشاره‌ای به ستاد استهلال نشده و به نظر می‌رسد سازوکار مالی آن وابسته به دفتر رهبری باشد، از این رو مانند بقیه بخش‌های دفتر رهبر جمهوری اسلامی اطلاعی از میزان هزینه‌ها و محل تامین آن وجود ندارد.

۹. رصد هلال ماه امروز به یک رقابت بین‌المللی میان رصدگران ماهر آسمان شب تبدیل شده. تا امروز رکوردهای رصدی متفاوتی در زمینه رویت جوان‌ترین هلال‌ها به ثبت رسیده که در میان آنها نام محسن قاضی میرسعید با ثبت سه رکورد جهانی به چشم می‌خورد.

۱۰. فارغ از اینکه بخواهیم ماه نو را با تلسکوپ، دوربین یا چشم غیر مسلح ببینیم باید بدانیم که از نظر علمی رصد ماه‌نو پس از مقارنه، وابسته به پارامترهای بسیاری است که همگی قابل محاسبه وشبیه‌سازی هستند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
🤯 ادعای نادرست سخنگوی سپاه و رهبر جمهوری اسلامی درباره مهاجرت معکوس ۲میلیون نفر از اسرائیل

📣 رمضان شریف سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی می‌گوید: «مهاجرت معکوس ۲ میلیون نفر از اسرائیل آغاز شده است».

🔹 پیش از او رهبر جمهوری اسلامی هم در یک سخنرانی ادعایی به همین مضمون داشته و گفته «خروج دو میلیون یهودی» نشانه «فروپاشی نزدیک» اسرائیل است.

🔹 تا آنجایی که ما گشتیم گزارشی در تایید این ادعا وجود ندارد، اما با توجه به اسناد و شواهد متقن و منطقی می‌توان با اطمینان گفت آنچه گفته شده «نادرست» است.

🔹 اولا، دو میلیون نفر به نسبت جمعیت اسرائیل عدد بسیار بزرگی، معادل بیش از یک پنجم جمعیت این کشور است. پدیده مهاجرت معکوس در مقیاسی در این حد و اندازه و حتی کمتر از آن در حال رخ دادن باشد، نشانه‌های آن به صورت آشکار قابل مشاهده است.

🔹 دوم، آمارهای رسمی در اسرائیل نشان می‌دهد جمعیت این کشور و همین طور آمار مهاجران ورودی به اسرائیل رو به افزایش است.

🔹 بر اساس گزارش مرکز آمار اسرائیل از ابتدای تاسیس اسرائیل تا کنون به طور متوسط سالانه ۱۱۶ هزار نفر به جمعیت این کشور اضافه و سالی ۲۵ هزار مهاجر وارد این کشور شده‌اند.

🔹 از آن سو آمارهای معتبر نشان می‌دهد آمار مهاجر خروجی از اسرائیل به جز سال‌های ۱۹۷۷ تا ۱۹۷۹ میلادی همواره کمتر از ورودی و آمار مهاجرت خالص در این کشور همیشه مثبت بوده است.

🔹 در میان گزارش‌های معتبر نه‌تنها نشانی از مهاجرت معکوس یا کاهش مهاجرت دیده نمی‌شود، بلکه طبق گزارش مرکز آمار اسرائیل پس از حمله نظامی روسیه به اوکراین، آمار مهاجرت به این کشور در سال ۲۰۲۲ به نسبت متوسط ۲۰ ساله حدود ۳ برابر بیشتر شده است.

🔹 بنابراین ادعای رمضان شریف سخنگوی سپاه که «مهاجرت معکوس ۲ میلیون نفر از اسرائیل آغاز شده است» نشان شاخدار می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❌ مقایسه تعداد مسلمانان و کاتولیک‌ها در فرانسه

🔹 برخی هواداران جمهوری اسلامی در شبکه‌های اجتماعی شایعه کرده‌اند «برای اولین بار تعداد مسلمانان در فرانسه بیشتر از کاتولیک‌ها شده است.»

🔹 این ادعا، برداشتی نادرست از گزارش موسسه ملی آمار فرانسه است.

🔹 فکت‌نامه نیز به این ادعا نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹ادعای خامنه‌ای درباره ارتباط داعش با دموکرات‌های آمریکا

🔹علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران مدعی است: دموکرات‌ها اعتراف کرده‌اند آنها داعش را به وجود آورده‌‌اند.

🔹این نخستین بار نیست که رهبر جمهوری اسلامی و نزدیکان و هواداران او چنین ادعایی مطرح می‌کنند، اما هیچ سند، فکت یا نقل قول معتبری از هیچ مقام آمریکایی در دست نیست که در آن به صراحت گفته باشد داعش توسط آمریکا، یا دولت‌های دموکرات آمریکا تاسیس شده باشد.

🔹با این همه آقای خامنه‌ای و هواداران او بارها درباره اعترافات مقام‌های آمریکایی -و به طور مشخص هیلاری کلینتون- به تاسیس داعش و تلاش برای به رسمیت شناختن آن صحبت کرده‌اند.

🔹از جمله مدعی شده‌اند خانم کلینتون در کتاب خاطرات خود گفته «به ۱۱۲ کشور سفر کرده بود تا از آنها بخواهد بعد از اعلام موجودیت این گروه [داعش]، آن را به رسمیت شناخته و یا دستکم با آن مخالفت نورزند!» این یک خاطره جعلی است و چیزی به این مضمون در کتاب خاطرات وزیر پیشین امور خارجه آمریکا وجود ندارد.

🔹برخی دیگر از هواداران رهبر جمهوری اسلامی هم به ویدئویی از یک سخنرانی قدیمی هیلاری کلینتون استناد می‌کنند، در حالی که زمان سخنرانی ۵ سال پیش از تاسیس داعش است و موضوع صحبت هیلاری کلینتون پاکستان و نقش سازمان اطلاعات این کشور پس از خروج آمریکا از افغانستان در ابتدای دهه ۱۹۹۰ میلادی است. او می‌گوید خلاء حضور آمریکا و رها کردن مجاهدان پس از جنگ با شوروی باعث شکل‌گیری جریان‌های تندرو اسلامی و شکل گرفتن هسته‌های اولیه القاعده شد. خانم کلینتون در سخنرانی خود برای توصیف القاعده از عبارت «آنهایی که امروز داریم با آنها می‌جنگیم» یاد می‌کند. بنابراین اگر کسی بخواهد به این سخنرانی کلینتون استناد کند باید این را هم بپذیرد که دولت آمریکا در زمان این سخنرانی در حال جنگ با القاعده بوده است.

🔹یکی دیگر از استنادات هواداران رهبر جمهوری اسلامی افشاگری‌های ویکی‌لیکس است، در حالی که تا آنجایی که ما می‌دانیم در اسناد ویکی‌لیکس سندی مبنی بر اعتراف تلویحی کلینتون در تاسیس داعش وجود ندارد.

🔹اظهارات دونالد ترامپ نیز یکی دیگر از اسناد ادعایی هوادارن آقای خامنه‌ای برای مبنی بر نقش دولت آمریکا در تاسیس داعش است. احتمالا اشاره آنها به گفته‌های ترامپ در جریان رقابت‌های انتخاباتی سال ۲۰۱۶ است که در آن گفته بود هیلاری کلینتون و اوباما داعش را به وجود آورده‌اند.

🔹این ادعا پیش‌تر توسط معتبرترین پایگاه‌های درستی‌سنجی رد شده و خود ترامپ نیز در توییتی اذعان کرده که آنچه گفته طعنه و کنایه بوده است.

❌ گفته‌ رهبر جمهوری اسلامی به شکل واضحی ادعایی بی‌پایه و اساس و مبتنی بر اخبار و اطلاعات جعلی است. به همین دلیل فکت‌نامه به این گفته علی خامنه‌ای که «دموکرات‌های آمریکا صریحا گفته‌اند داعش را ما به وجود آورده‌ایم»، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
حسین شریعتمداری: «هیلاری کلینتون در کتاب خاطرات خود گفته به ۱۱۲کشور سفر کردم تا داعش را به رسمیت بشناسند.»

🔹این داستان جعلی نخستین‌بار در شبکه‌های اجتماعی مصر پخش شد، به رسانه‌های ایران رسید و اکنون در یکی از کتاب‌های درسی چاپ شده است!

بیشتر بخوانید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2020-01-23-hillary-clinton-fake-story.html

✅@FactNameh