‼️ پاسخ به ۱۰ سوال رایج درباره رویت مناقشه‌برانگیز هلال در ایران

🔹 سال‌هاست هنگام تعیین روزهای اول ماه‌های رمضان و شوال (عید فطر) در تقویم کشور، بحث‌های بسیاری پیرامون چگونگی تشخیص ماه نو و اعلام رویت آن در رسانه‌ها و شبکه‌های میان موافقان و مخالفان جمهوری اسلامی و باورمندان اهل سنت و شیعه و حتی کارشناسان نجوم آماتوری شکل می‌گیرد.

🔹 در این میان اختلافات مذهبی و سیاسی میان کشورهای مسلمان بر شائبه «تاثیر مسائل سیاسی» در اعلام نو شدن ماه‌های قمری افزوده است. مهم‌ترین سوال‌های در مورد آنچه در ادبیات رایج در جمهوری اسلامی «استهلال» نامیده می‌شود را در اینجا می‌خوانید:

۱. نو شدن ماه را می‌توان با محاسبات علمی با دقت بسیار بالا تا چند میلیونیوم ثانیه به راحتی برای صدها سال آینده پیش‌بینی کرد.

۲. اما ماه در لحظه نو شدن (مقارنه) قابل رویت نیست. چون خودش که نور ندارد و نور خورشید به آن سمتش برخورد می‌کند که [واقعا] «پشتش به ماست»!

۳. در تقویم ام‌القری (تقویم قمری عربستان) که ملاکش شهر مکه است اگر در ۲۹مین روز ماه قمری در مکه مقارنه پیش از غروب خورشید رخ دهد و ماه پس از خورشید غروب کند فردا روز اول ماه قمری جدید خواهد بود و در غیر این صورت، ماه قمری ۳۰ روزه است.

۴. در جمهوری اسلامی برای تعیین اول هر ماه قمری، رسیدن ماه به نقطه مقارنه کافی نیست و حتما ماه نو قبل از غروب باید توسط فرد یا افرادی دیده‌شود.

۵. برای سال‌ها جمیع فقهای شیعه در ایران بر این ایده اصرار داشتند که تنها راه اثبات نو شدن ماه، رویت هلال آن با چشم غیر مسلح بعد از غروب خورشید است. برخلاف اکثر آنها، علی خامنه‌ای و فاضل لنکرانی رویت هلال با ابزارهای رصدی را قابل قبول دانستند.

۶. علی خامنه‌ای زمانی که به رهبری رسید «ستاد استهلال» را در دفتر رهبری تشکیل داد اما از سال ۱۳۸۰ و برخی رصدگران و تقویم نگاران اعتماد علی خامنه‌ای را جلب کردند. او در پاسخ به یک استفتا در مورد رصد با «تلسکوپ و دوربین و CCD و انعکاس نور و بازخوانی اطلاعات ضبط شده توسط کامپیوتر» گفت: «رویت با وسیله، فرقى با رویت به طریق عادى ندارد و معتبر است. اما انعکاس و انتقال به رایانه محل اشکال است.»

۷. در اواخر دهه ۱۳۸۰ ایده استفاده از هواپیما برای عبور از آلودگی‌های جوی و ابرها برای رصد هلال ماه در این ستاد به مرحله اجرا درآمد. اما اگر از ماهواره برای رويت استفاده شود این امر سبب به هم ریختن ابتدای ماه‌های قمری می‌شود.

۸. در بودجه سالانه اشاره‌ای به ستاد استهلال نشده و به نظر می‌رسد سازوکار مالی آن وابسته به دفتر رهبری باشد، از این رو مانند بقیه بخش‌های دفتر رهبر جمهوری اسلامی اطلاعی از میزان هزینه‌ها و محل تامین آن وجود ندارد.

۹. رصد هلال ماه امروز به یک رقابت بین‌المللی میان رصدگران ماهر آسمان شب تبدیل شده. تا امروز رکوردهای رصدی متفاوتی در زمینه رویت جوان‌ترین هلال‌ها به ثبت رسیده که در میان آنها نام محسن قاضی میرسعید با ثبت سه رکورد جهانی به چشم می‌خورد.

۱۰. فارغ از اینکه بخواهیم ماه نو را با تلسکوپ، دوربین یا چشم غیر مسلح ببینیم باید بدانیم که از نظر علمی رصد ماه‌نو پس از مقارنه، وابسته به پارامترهای بسیاری است که همگی قابل محاسبه وشبیه‌سازی هستند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🔹ادعای خامنه‌ای درباره ارتباط داعش با دموکرات‌های آمریکا

🔹علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران مدعی است: دموکرات‌ها اعتراف کرده‌اند آنها داعش را به وجود آورده‌‌اند.

🔹این نخستین بار نیست که رهبر جمهوری اسلامی و نزدیکان و هواداران او چنین ادعایی مطرح می‌کنند، اما هیچ سند، فکت یا نقل قول معتبری از هیچ مقام آمریکایی در دست نیست که در آن به صراحت گفته باشد داعش توسط آمریکا، یا دولت‌های دموکرات آمریکا تاسیس شده باشد.

🔹با این همه آقای خامنه‌ای و هواداران او بارها درباره اعترافات مقام‌های آمریکایی -و به طور مشخص هیلاری کلینتون- به تاسیس داعش و تلاش برای به رسمیت شناختن آن صحبت کرده‌اند.

🔹از جمله مدعی شده‌اند خانم کلینتون در کتاب خاطرات خود گفته «به ۱۱۲ کشور سفر کرده بود تا از آنها بخواهد بعد از اعلام موجودیت این گروه [داعش]، آن را به رسمیت شناخته و یا دستکم با آن مخالفت نورزند!» این یک خاطره جعلی است و چیزی به این مضمون در کتاب خاطرات وزیر پیشین امور خارجه آمریکا وجود ندارد.

🔹برخی دیگر از هواداران رهبر جمهوری اسلامی هم به ویدئویی از یک سخنرانی قدیمی هیلاری کلینتون استناد می‌کنند، در حالی که زمان سخنرانی ۵ سال پیش از تاسیس داعش است و موضوع صحبت هیلاری کلینتون پاکستان و نقش سازمان اطلاعات این کشور پس از خروج آمریکا از افغانستان در ابتدای دهه ۱۹۹۰ میلادی است. او می‌گوید خلاء حضور آمریکا و رها کردن مجاهدان پس از جنگ با شوروی باعث شکل‌گیری جریان‌های تندرو اسلامی و شکل گرفتن هسته‌های اولیه القاعده شد. خانم کلینتون در سخنرانی خود برای توصیف القاعده از عبارت «آنهایی که امروز داریم با آنها می‌جنگیم» یاد می‌کند. بنابراین اگر کسی بخواهد به این سخنرانی کلینتون استناد کند باید این را هم بپذیرد که دولت آمریکا در زمان این سخنرانی در حال جنگ با القاعده بوده است.

🔹یکی دیگر از استنادات هواداران رهبر جمهوری اسلامی افشاگری‌های ویکی‌لیکس است، در حالی که تا آنجایی که ما می‌دانیم در اسناد ویکی‌لیکس سندی مبنی بر اعتراف تلویحی کلینتون در تاسیس داعش وجود ندارد.

🔹اظهارات دونالد ترامپ نیز یکی دیگر از اسناد ادعایی هوادارن آقای خامنه‌ای برای مبنی بر نقش دولت آمریکا در تاسیس داعش است. احتمالا اشاره آنها به گفته‌های ترامپ در جریان رقابت‌های انتخاباتی سال ۲۰۱۶ است که در آن گفته بود هیلاری کلینتون و اوباما داعش را به وجود آورده‌اند.

🔹این ادعا پیش‌تر توسط معتبرترین پایگاه‌های درستی‌سنجی رد شده و خود ترامپ نیز در توییتی اذعان کرده که آنچه گفته طعنه و کنایه بوده است.

❌ گفته‌ رهبر جمهوری اسلامی به شکل واضحی ادعایی بی‌پایه و اساس و مبتنی بر اخبار و اطلاعات جعلی است. به همین دلیل فکت‌نامه به این گفته علی خامنه‌ای که «دموکرات‌های آمریکا صریحا گفته‌اند داعش را ما به وجود آورده‌ایم»، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 توضیحات بیشتر همراه با منابع را در سایت فکت‌نامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

حسین شریعتمداری: «هیلاری کلینتون در کتاب خاطرات خود گفته به ۱۱۲کشور سفر کردم تا داعش را به رسمیت بشناسند.»

🔹این داستان جعلی نخستین‌بار در شبکه‌های اجتماعی مصر پخش شد، به رسانه‌های ایران رسید و اکنون در یکی از کتاب‌های درسی چاپ شده است!

بیشتر بخوانید👇
https://factnameh.com/fact-checks/2020-01-23-hillary-clinton-fake-story.html

✅@FactNameh

⚠️ فکت‌ها و ابهام‌ها درباره درگیری باغ شازده در ماهان کرمان

🔹در روز سوم اردیبهشت ۱۴۰۲ در جریان یک درگیری در باغ شازده ماهان کرمان یک زن دچار ایست قلبی شد و جان باخت.

🔹 خبرهای اولیه حاکی از درگیری بر سر تذکر حجاب از سوی «زائران» قاسم سلیمانی به گروهی از گردشگران بود.

🔹 روند خبررسانی نهادهای نزدیک به حاکمیت بعد از چند ساعت تغییر کرد و موجب ایجاد ابهام‌هایی شد.

🔹 در روایت جدید که توسط خبرگزاری فارس ارائه شد و در همه رسانه‌های رسمی جایگزین روایت قبلی شد، نه حرفی از تذکر حجاب است و نه اینکه تذکردهندگان «زائران حاج قاسم» بودند.

🔹 این در حالی است که هم بر اساس خبرهای اولیه، هم صحنه درگیری و هم مکالمات زنان درون اتوبوس، به وضوح مسئله «حجاب» بود.

🔹 در مورد سن زن جانباخته هم روایات متعددی وجود دارد، بعضی رسانه‌های رسمی او را ۵۹ ساله معرفی کردند، فارس اما گزارش داده که این زن ۷۲ ساله بوده و پیش از این عمل جراحی قلب باز داشته است.

🔹 با وجود اعلام جزییات سابقه بیماری و سن زن، اسم وی هنوز اعلام نشده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🌎 بررسی ادعاها و ابهاماتی درباره زمین‌لرزه ترکیه و سوریه

🔹 روز ۱۷ بهمن ۱۴۰۱، ساعت ۴:۱۷ صبح به وقت محلی زلزله‌ای به بزرگای ۷/۸ در مقیاس گشتاوری (Mw) به مدت ۷۵ ثانیه در جنوب ترکیه رخ داد که کانون آن حدود ۲۰ کیلومتری عمق زمین در نزدیکی شهر نور‌داغی استان غازی‌‌عینتاب ترکیه بود.

🔹 حدود ۹ ساعت بعد از اولین زمین‌‌لرزه، استان غازی‌‌عینتاب زمین‌لرزه‌ای دیگری به بزرگای ۷/۵ را تجربه کرد. کانون زمین‌لرزه‌ دوم گسلی متفاوت اما نزدیک کانون زلزله اولی و در عمق ۱۰ کیلومتر زمین بود و توسط زمین‌لرزه‌ اول تحریک شده‌بود.

🔹 تاکنون، این مناطق چند صد پس‌لرزه را تجربه کرده‌اند و حداقل چندین هزار نفر جان خود را از دست داده‌اند. تا زمان نوشته‌شدن این گزارش، آمارها نشان می‌دهد در سوریه و ترکیه دست‌کم بیش از ۲۰ هزار نفر کشته شد‌ه‌اند.

🔹 ترکیه روی صفحه تکتونیک آناتولی و بین دو گسل بزرگ آناتولی شمالی و آناتولی شرقی قرار دارد. صفحه تکتونیکی عربستان که سوریه روی آن قرار گرفته، در حال حرکت به شمال و فشار به دهانه جنوبی صفحه اوراسیا است. این موضوع باعث سوق دادن فلات آناتولی به میزان سالانه دو سانتی‌متر به سمت غرب‌ است. این تغییرات عامل اصلی زمین‌لرزه‌های شدید در ترکیه هستند.

🔹 تحقیقات روی گسل‌ آناتولی شرقی از سال ۱۹۶۹ شروع شده و حتی نقش سدسازی در نواحی اطراف آن را بررسی کرده‌اند. نتایج مطالعه لرزه‌خیزی القایی ناشی از آبگیری سد سد آتاتورک، بزرگ‌ترین سد ترکیه، بر گسل شرق آناتولی، در ژوئن ۲۰۲۱ (خرداد ۱۴۰۰) منتشر شد که نشان می‌دهد که تنش کلی در منطقه لرزه‌خیز در طول دهه‌ها به دلیل انتشار فشار منفذی افزایش یافته‌است.

🔹در استان غازی‌‌عینتاب تعدادی سد آبی وجود دارد. ما با توجه به زلزله‌خیر بودن منطقه نمی‌توان میزان اثر سدسازی در وقوع زلزله را اندازه‌گیری کرد.

🔹 پس از ادعای فرانک هوگربیتس که در توییتی، سه روز قبل از این زلزله، با انتشار تصویری حوالی محل زلزله، شدت تقریبی آن را بیان کرده‌بود این موضوع مطرح شد که «آیا او به دانشی برای پیش‌بیین زلزله دست‌یافته‌است؟»

🔹 تاکنون هیچ ادعای علمی قابل سنجشی از سوی فرانک هوگربیتس در مورد نحوه پیش‌بینی زلزله، منتشر نشده که با راستی‌آزمایی آن توسط پژوهشگران مستقل، بتوان صحت ادعای او را تایید یا رد کرد یا حداقل دقت روش او را سنجید.

🔹 هوگربیتس حد‌اقل دو بار دیگر این ادعا‌ها را در سال ۲۰۱۵ و ۲۰۱۸ مطرح کرده‌بود که درست از آب در نیامدند.

🔹 بعد از زمین‌لرزه‌ ترکیه و سوریه، هوگربیتس ادعای دیگری نیز از وقوع زمین‌لرزه در کشور‌های اطراف اقیانوس هند و حتی در برخی از شهرهای جنوبی ایران انجام داده که مبنای علمی این ادعای نیز مورد سوال قرار گرفته‌است.

🔹 ادعای نقش هارپ در زلزله، پیش از این بارها توسط پژوهشگران و متخصصان مستقل، بررسی و رد شده‌است.

🔹 در بعضی از تصاویر که در روز‌های گذشته از زمین‌لرزه خوی و ترکیه بر روی شبکه‌های اجتماعی پخش شد، درخش‌هایی مانند نوری که از یک انفجار مهیب تولی می‌شود توجه کاربران جلب کرد. دلیل این پدیده، تجمع الکتریسیته ساکن و باردار شدن انواع خاصی از سنگ‌های آذرین در اثر پدیده پیزوالکتریک (ایجاد اختلاف پتانسیل الکتریکی در اثر فشار)‌ است. این پدیده در همه زلزله‌ها دیده نمی‌شود و به جنس لایه‌های سنگی ربط دارد.

🔹 پس از وقوع زلزله تصاویر زیادی در شبکه‌های اجتماعی به آن نسبت داده شده که برخی از آنها مربوط به گذشته بوده و ارتباطی به زمین‌لرزه اخیر نداشته‌اند. از جمله «انفجار در یک نیروگاه هسته‌ای ترکیه» که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آن را رد کرد یا وقوع سونامی در شهر آدانا.


👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh