Forwarded from FactNameh | فکتنامه
❗️درستیسنجی اینفوگرافیک «زمستان سخت اروپا»
🔹 سایت تبیان، روز ۲۳ دی ۱۴۰۱ اینفوگرافیکی با عنوان «چه خبر از زمستان سخت؟» منتشر کرده و پنج ادعا را با عنوان «اقدامات دولتهای اروپایی برای مقابله با زمستان سخت ۲۰۲۳» مطرح کرده است.
🔹 فکتنامه تک تک این ادعاها را بررسی کرده که مشخص شود تا چه اندازه معتبرند.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
🔹 سایت تبیان، روز ۲۳ دی ۱۴۰۱ اینفوگرافیکی با عنوان «چه خبر از زمستان سخت؟» منتشر کرده و پنج ادعا را با عنوان «اقدامات دولتهای اروپایی برای مقابله با زمستان سخت ۲۰۲۳» مطرح کرده است.
🔹 فکتنامه تک تک این ادعاها را بررسی کرده که مشخص شود تا چه اندازه معتبرند.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Factnameh-Podcast-Episode-111
پادکست فکتنامه
این هفته در قسمت ۱۱۱ پادکست فکتنامه، سوژههایی را بررسی کردهایم که هر کدام داستانی دارند.
🔹 داستان اول درباره ادعایی نادرست مربوط به نیلوفر آقایی است؛ زنی که چشم خود را در اعتراضهای سال ۱۴۰۱ از دست داده و شایعهای نادرست که میگوید چشم او سالم است.
🔹 همچنین درباره اظهارنظر دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره وضعیت حجاب در فیلیپین صحبت میکنیم.
🔹 بعد از آن هم ویدیویی را بررسی میکنیم از آلمان که در آن یک کودک در حال جدا شدن از خانوادهای مسلمان است.
🔹 ادعای نادرست مربوط به تجاوز به جسد دختران جوان در پاکستان، ماجرای واگذاری جزایر یونان به خارجیها، ادعای گمراهکننده رئیسی درباره شکست رکورد ۴۰ ساله صادرات و همچنین طرح جلد ساختگی منسوب به مجله تایم از مهسا امینی، دیگر سوژههای این هفتهاند.
🎙 پادکست فکتنامه را از همه اپلیکیشنهای دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کستباکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 ویروس HPV انواع مختلفی دارد و میتواند در زمان آمیزش جنسی از فردی به فرد دیگر منتقل شود. برخی از این ویروسها ممکن است باعث به وجود آمدن ضایعه پوستی، زگیل روی پوست یا زگیل تناسلی شوند.
🔹 برخی از انواع این ویروس با عنوان «پرخطر» شناخته میشوند. تقریبا همه افرادی که مبتلا به سرطان دهانه رحم هستند به دلیل آلودگی به نوعی از این ویروس است. البته بسیاری از افراد هم هستند که آلوده میشوند اما به سرطان مبتلا نمیشوند.
🔹 پژوهشهای معتبر نشان میدهد واکسنهای تاییدشده HPV مانند گارداسیل، خطری برای افراد ندارند و میتوانند در آلودهنشدن افراد به انواع خطرناک ویروس HPV از جمله انواعی که باعث ابتلا به سرطان دهانه رحم میشوند جلوگیری کنند.
🔹 این مستند نیز ساخته یکی از چهرههای مشهور و جنجالی در زمینه انکار ایدز است. توصیههای نهادهای معتبر علمی و مراکز سرطانشناسی این است که افراد از حدود سن ۹ تا ۱۲ سالگی واکسن HPV دریافت کنند.
🔹 فکتنامه به این ادعا که واکسنهای HPV موجب مرگ و فلجشدن افراد میشود نشان «نادرست» میدهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 اولین بار نیست که چنین نقل قولهای در فضای عمومی منتشر میشود. ما با کمک مخاطبان فکتنامه دریافتیم منبع فارسی نقل قول منتسب به تولستوی جلد اول کتاب «حریم ریحانه» است. از این کتاب به عنوان «اولین و تنها دایره المعارف پوشش و عفاف کشور» یاد میشود. در صفحه ۴۲ کتاب حریم ریحانه نقل قولی از تولستوی را در میان انبوهی از نقل قولهای دیگر از «بزرگان» در مورد حجاب پیدا کردیم.
🔹 منبع این نقل قول کتاب «حکمالنبی محمد» ذکر و ادعا شده این کتاب ترجمه عربی کتابی است که تولستوی با عنوان «گفتار محمد» نوشته است.
🔹 در واقعیت اما تولستوی هرگز چنین کتابی ننوشته. آنچه به او نسبت داده شده زایده تخیل برخی نویسندگان هندی است، اما صرف نظر از جعلی بودن متن اصلی، آنچه در ترجمه فارسی به اسم تولستوی چاپ شده، حتی با متن عربی جعلی همخوانی ندارد. در متن عربی و نقل قول جعلی منسوب به تولستوی هرگز اشارهای به حجاب نشده و صرفا مطالبی درباره طلاق و فساد گفته شده است.
🔹 اما کتاب «حریم ریحانه» که از آن به عنوان اولین و «تنها دایره المعارف پوشش و عفاف» یاد میشود، منبع انبوهی از اظهارنظرهای مشابه، بدون منبع و اغلب نادرست است.
🔹 در این کتاب نقل قولهایی از افراد متعدد از فرانتس فانون و خروشچف گرفته تا هیچکاک و چارلی چاپلین و سیمون دوبوار، در تایید حجاب و عفاف نقل شده است.
🔹 به نظر میرسد این دایرهالمعارف یکی از منابع اصلی اطلاعات جعلی در حوزه حجاب و منبع بسیاری از نهادهای فرهنگی در جمهوری اسلامی و مدافعان حجاب اجباری است.
🔹 با این اوصاف روشن است نقل قول منسوب به تولستوی درباره حجاب، یک برداشت و ترجمه دستکاری شده و جعلی از یک کتاب جعلی است، به همین دلیل فکتنامه به آن نشان «شاخدار» میدهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹 بله، ارزش صادرات غیرنفتی ایران، به دلیل افزایش قیمتهای جهانی به بالاترین حد رسیده، اما حجم صادرات نهتنها بیشتر نشده، بلکه کمتر از سالهای قبل است.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 وزیر ارتباطات برای تست سرعت (پهنای باند) پیش از این نیز بارها به سایت «اسپیدتست» (Speedtest.net) ارجاع دادهاست.
🔹 اسپیدتست بیش از ۶۰ سرور در شهرها و استانهای مختلف ایران دارد. اگر فردی در ایران با این نرمافزار پهنای باند را تست کند عدد پینگ آن نشان میدهد که این پهنای باند تبادل اطلاعات در داخل کشور (شبکه ملی اطلاعات) است.
🔹 عدد پینگ (Latency) معرف میزان زمان رفت و برگشت دیتا میان فرستنده و سرور است و عدد پینگ برای یک سرور خارج از ایران حداقل ۸۰-۹۰ میلیثانیه است.
🔹 گزارشی که وزیر ارتباطات به آن ارجاع میدهد نه «سرعت اینترنت» بلکه «متوسط سرعت تبادل دادهها روی شبکه ملی اطلاعات» است، برای همین ادعای وزیر ارتباطات گمراهکننده است.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 این آمار نیست، بلکه برآورد نویسندگان اکونومیست بر اساس مدلسازیای است که اطلاعات چندانی از جزئیات آن در دست نیست.
🔹 مبنای این مدل مقایسه آمار مرگ و میرهای فاصله نوامبر تا فوریه سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ با دوره مشابه ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ است. در این دوره آمار مرگ و میر در اروپا به نسبت میانگین سالهای قبل ۱۴۹ هزار مورد افزایش داشته که از این میان دلیل ۶۸ هزار مرگ افزایش قیمت انرژی، ۶۰ هزار مرگ کرونا و ۲۱ هزار مرگ دیگر «عوامل دیگر» بوده است.
🔹 به نوشته این نشریه، مردم با گرانی انرژی، از گرمکردن محل زندگی خود و رساندن دمای هوا به دمای مناسب منصرف میشوند و زندگی در سرما، خطر مشکلات قلبی و تنفسی را افزایش میدهد.
🔹 روشن نیست چه متغیرهای دیگری در توضیح دلایل مرگو میرهای بیشتر از میانگین سالهای قبل مدنظر مقالهنویسان اکونومیست بوده است.
🔹 مبنای محوری مطلب اکونومیست، افزایش قیمت انرژی در اروپا در پی حمله روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ برابر با اسفند ۱۴۰۰ و کاهش صادرات گاز روسیه به این کشورها است. بر اساس دادههای آماری زمستان گذشته، زمستانی معتدلتر از میانگین دما در زمستانهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ میلادی بوده است.
🔹 فکتنامه پیشتر در گزارشهای به اعتبارسنجی مطالبی پرداخته که به نظر میرسد با هدف بزرگنمایی بحران انرژی اروپا بعد از جنگ اوکراین منتشر میشوند.
🔹 با این اوصاف فکتنامه به این ادعا که «طبق برآورد اکونومیست ۶۸ هزار نفر در اروپا بر اثر افزایش قیمت انرژی جانشان را از دست دادهاند.» نشان نیمهدرست میدهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹 پیش از این نیز مقامهای جمهوری اسلامی از عبارت دیگری استفاده کردهاند، اما این در اصل ماجرا، یعنی طبقهبندی دسترسی به اینترنت تغییری ایجاد نمیکند.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 مرکز آمار ایران درصد دانشآموزان در مدارسی که شهریه دریافت میکنند (اعم از مدارس غیردولتی و مدارس خاص دولتی، مانند سمپاد و …) در سال تحصیلی ۱۴۰۱-۱۴۰۰ را کمی بیش از ۱۲ درصد اعلام کرده است.
🔹 ما به گزارش رسمی که بیانگر آمار تفکیکی سهم انواع مدارس از رتبههای زیر ۳ هزار کنکور باشد دسترسی پیدا نکردیم. اما تجزیه و تحلیلهایی که کارشناسان آموزشی روی نتایج کنکور سراسری انجام دادهاند، حکایت از آن دارد که از میان رتبههای زیر ۳هزار کنکور ۱۴۰۰، سهم مدارس سمپاد ۴۱درصد، مدارس غیردولتی ۱۸ درصد، نمونه دولتی ۲۱درصد، شاهد ۲درصد، عادی دولتی ۱۵درصد است.
🔹 با این اوصاف فکتنامه به این ادعای خبرگزاری تسنیم که «۸۰درصد دانشآموزان در مدارس دولتی درس میخوانند ولی ۸۵درصد آنها جایی در میان رتبههای زیر ۳ هزار کنکور ندارند» نشان نیمهدرست میدهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 سوژه اصلی قسمت ۱۱۲ پادکست فکتنامه، پروندهای است که با نام «خانه اصفهان» شهرت پیدا کرده است. قوه قضاییه حکم نهایی اعدام سه متهم این پرونده را صادر کرده اما ابهامها و تناقضهای زیادی در این پرونده وجود دارد. این ابهامها را مرور میکنیم و توضیح میدهیم مجموعه آنچه در این باره منتشر شده چیست.
🔹 در ادامه سوژههایی چون گردشگران و حجاب اجباری، نقل قول جعلی از تولستوی درباره حجاب، ادعای نادرست درباره مرگبار بودن واکسن اچپیوی را بررسی میکنیم و به سراغ سوژه زمستان سخت و مقالهای میرویم که در اکونومیست منتشر شده است.
🔹 سه فکتچک اینترنتی هم داریم؛ اظهارات وزیر ارتباطات درباره تعاملات پیامرسانی کاربران، پیامرسانهای فیلترشده و همچنین سرعت اینترنت همراه.
🔹 همچنین درباره آمارهای اقتصادی، و خبرهای جعلی درباره جورج سوروس و مدیرعامل جدید توییتر هم صحبت میکنیم.
🎙 پادکست فکتنامه را از همه اپلیکیشنهای دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کستباکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 استناد آنها به مصاحبهای است که ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۲ از بیبیسی فارسی پخش شده و ژیار گل در آن از آقای مهتدی درباره ماجرای دستگیری چهار نفر از اعضای کومله سوال میکند؛ افرادی که در مرداد ۱۴۰۱ در ارومیه دستگیر شدهاند. این در حالی است که پرونده خانه اصفهان مربوط به ۲۵ آبان ۱۴۰۱ است و ارتباطی با دستگیرشدگان کومله ندارد.
🔹 وزارت اطلاعات میگوید این چهار نفر قصد خرابکاری در تاسیسات اصفهان را داشتهاند؛ ادعایی که حزب کومله کردستان آن را رد میکند.
🔹 فکتنامه به این ادعا که میگوید دبیرکل حزب کومله کردستان، متهمان پرونده خانه اصفهان را از اعضای حزب خود میداند نشان «شاخدار» میدهد.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹 ابزارهای جستجوی اینترنتی، باعث دسترسی بسیار آسانتر مردم به اطلاعات مختلف شدهاند. ولی برای استفاده موثر از این ابزارها، باید بتوانیم نتایج مرتبط و معنی دارِ جستجو را از نتایج نامرتبط و گمراهکننده تفکیک کنیم.
🔹 در این ویدیو مکتبخانه به این میپردازیم که چگونه:
🔸 با استفاده از روش های مختلف، نتایج جستجو را محدودتر کرد.
🔸 از گوگل بخواهیم که کلمه یا عبارتی خاص را، در یک بازه زمانی مشخص پیدا کند.
🔸 به گوگل بفهمانیم به دنبال مطالبی بگردد که در آنها "دقیقا" کلمات مورد نظرمان وجود دارند.
🔸 برای جستجوی دقیقتر مطالب، فرمولهای مختلفی را تایپ کرد.
👈 در مکتبخانه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
👈 در فکتنامه بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔹 فرض کنید نوشتههایی را در اینستاگرام میبینید. به سراغ گوگل میروید تا ببینید باید موضوع را جدی گرفت یا نه. سوالتان را تایپ می کنید. نتایج جستجو جالبند.
🔹 روش طبقه بندی نتایج در گوگل به این صورت است که وقتی مطلب یا ویدیویی بیشتر دیده شود و بیشتر آن را به اشتراک بگذارند، در جستجو بالاتر میآید. پس اگر یک مطلب دروغ در فضای مجازی زیاد کلیک بخورد یا زیاد دست به دست شود، ممکن است بالاتر از مطلب کم بیننده تری قرار بگیرد که –مثلا- یک رسانه علمی یا یک دانشگاه معتبر منتشر کرده.
🔹 البته دستاندرکاران گوگل همیشه در تلاش برای رفع اشکالات منطقی این جستجوگر هستند. ولی این تلاش، هیچ وقت نتیجه کاملی ندارد. علاوه بر آنکه وقتی اطلاعات گمراهکننده به زبانهای غیر از انگلیسی منتشر میشوند، راحت تر از سدهای "دروغیابی" این جستجوگر عبور میکنند.
🔹 اینها را، دفعه بعد که کسی نظریه توطئه یا خبری عجیب و غریب را نقل کرد و منبع ادعای خود را "گوگل" یا "اینترنت" دانست، به یاد داشته باشید.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Factnameh-Podcast-Episode-111
پادکست فکتنامه
🔹 سوژه اصلی قسمت ۱۱۲ پادکست فکتنامه، پروندهای است که با نام «خانه اصفهان» شهرت پیدا کرده است. قوه قضاییه حکم نهایی اعدام سه متهم این پرونده را صادر کرده اما ابهامها و تناقضهای زیادی در این پرونده وجود دارد. این ابهامها را مرور میکنیم و توضیح میدهیم مجموعه آنچه در این باره منتشر شده چیست.
🔹 در ادامه سوژههایی چون گردشگران و حجاب اجباری، نقل قول جعلی از تولستوی درباره حجاب، ادعای نادرست درباره مرگبار بودن واکسن اچپیوی را بررسی میکنیم و به سراغ سوژه زمستان سخت و مقالهای میرویم که در اکونومیست منتشر شده است.
🔹 سه فکتچک اینترنتی هم داریم؛ اظهارات وزیر ارتباطات درباره تعاملات پیامرسانی کاربران، پیامرسانهای فیلترشده و همچنین سرعت اینترنت همراه.
🔹 همچنین درباره آمارهای اقتصادی، و خبرهای جعلی درباره جورج سوروس و مدیرعامل جدید توییتر هم صحبت میکنیم.
🎙 پادکست فکتنامه را از همه اپلیکیشنهای دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کستباکس بشنوید
👈 در گوگل پادکست بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🔹 سالها است در محافل تئوری توطئه، صحبت از «سرقت» اطلاعات ژنتیکی و «توطئه دشمن» برای بهوجود آوردن بیماریهای اختصاصی علیه ایران است.
🔹 این ادعاها پایه و اساس علمی ندارند، اما بارها در رسانههای رسمی مطرح و از زبان عالیترین مقامهای جمهوری اسلامی شنیده شدهاند.
🔹 در این مستند کوتاه سابقه این تئوری توطئه و آثار و تبعات آن روی فعالیتهای علمی و سلامت جامعه را بازخوانی کردهایم.
👈 در یوتیوب فکتنامه ببینید
👈 در اینستاگرام فکتنامه ببینید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 در شبکههای اجتماعی هرچند وقت یکبار، تصویری منتشر میشود که ادعا دارد یک محله زاغهنشین در پاریس است. سابقه پخش تصاویر از این محله فقط مربوط به شبکههای اجتماعی نیست و تصاویر حدود ۶، ۷ سال پیش هم در مطبوعات و رسانههای ایرانی ازجمله ایرنا و تسنیم هم منتشر شدهاست.
🔹 فکتنامه محل تصویر را از روی مشخصات مکانهای مشاهده در تصویر شناسایی کرد که نشان میداد آنجا بخشی از یک راهآهن متروک شهری قرن نوزدهمی در بخش شمالی مرکز پاریس است.
🔹 در این مکان بنا به روایات خبری رسانههای معتبر، چندماهی در سال ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ گروهی از «مردمان کولی» (Roma People) ساکن بودند و سپس پلیس آنها را از آن مکان بیرون کرد. تصاویر ماهوارهای هم این موضوع را تایید می کند.
🔹 هرچند میدانیم در طول تاریخ «مردمان کولی یا رومایی» تحت ستم سازمانیافته و نژادپرستانه قرار داشتهاند اما ذکر نکردن اینکه این افراد زاغهنشین در پاریس، یک قبیله ۳۰۰ نفره از مردمان کولی یا رومایی هستند، گمراهکننده است.
🔹 زیرا این نوع سبک زندگی صرفا ناشی از فقر، سیاستهای کشورهای غربی یا آنچه به قول نویسنده توییت ابتدایی، «اصغر فرهادی و نوید محمدزاده از حاشیهنشینان و زاغهنشینان ایرانی در سینمایشان نشان دادهاند» و … نیست. دولت فرانسه سالهاست که با معضلات مردم رومایی دست در گریبان است.
🔹 با توجه به اینکه تصویر، نه یک محله زاغهنشین فقیر بلکه تصویر یک اسکان موقت «مردمان کولی/رومایی» است و چیزی درباره فقر در فرانسه نشان نمیدهد بنابراین ادعای «زاغهنشینی در پاریس» بر مبنای تصاویر این منطقه (که سال ۲۰۱۶ هم جمعآوری شده) گمراهکننده است.
👈 در فکتنامه بخوانید
👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM