⚠️ طرح نمایندگان درباره ممنوعیت نگهداری و گرداندن سگ، پلنگ و اژدها

📣 در شبکه‌های اجتماعی خبر «ممنوعیت اژدها» در گفتگوی فارس با نوروزی نایب رئیس کمیسیون قضایی مجلس منتشر شده‌است.

🔹 لغت اژدها در متن فارس دیده نمی‌شود و احتمالا حذف شده اما در سایر منابع (براساس مطلب اولیه فارس) به نقل از نوروزی آمده: «گرداندن حیوانات نامانوس و نامتعارفی همچون کروکودیل، میمون، اژدها، خوک، گرگ، پلنگ و سگ ممنوع می‌شود.»

🔹 در نگاه اول ممکن است به نظر برسد که منظور نوروزی از اژدها، جانور خزنده‌ای به نام «اژدهای کومودو» است.

🔹 طرح صیانت حقوق عامه در مقابل حیوانات خطرناک و مضر (الحاق موادی به قانون مجازات اسلامی) سال ۱۴۰۰ در صحن علنی مجلس شورای اسلامی اعلام وصول شد و به کمیسیون قضایی ارجاع داده شد.

🔹 از آن زمان تا کنون، در سایت مرکز پژوهش‌های مجلس وضعیت این طرح تغییر نکرده‌است برخلاف گفته نوروزی، که این از تصویب این طرح در کمیسیون خبر می‌دهد.

🔹 دقیقا نمی‌دانیم در آخرین نسخه این طرح چه مواردی به عنوان «حیوان خطرناک و مضر» ذکر شده و آیا اسم این حیوانات با دقت لازم آمده‌است. اما می‌دانیم که در نسخه اولیه اسمی از «اژدها» برده نشده‌است.

🔹 بنابراین چنین ممنوعیتی برقرار نشده و این صرفا طرحی بوده که در کمیسیون تصویب شده و تا زمان تبدیل‌شدنش به قانون، مسیر طولانی در پیش دارد هرچند ممکن است به نظر برسد که از حمایت اکثریت محافظه‌کار مجلس برخوردار است.

🔹 لذا فکت‌نامه به این نقل‌قول در شبکه‌های اجتماعی که «اژدها ممنوع می‌شود» نشان نیمه‌درست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🔔 ادعای شاخ‌دار حدادعادل درباره «رقابتی» بودن انتخابات مجلس یازدهم

📣 غلامعلی حداد‌عادل رئیس شورای ائتلاف نیروهای انقلاب اسلامی می‌گوید: «در انتخابات سال ۱۳۹۸ رقابت بود. اصلاح‌طلبان آمدند و رای نداشتند».

🔹 بر اساس معیارهای سازمان بین‌المجالس در انتخابات آزاد و رقابتی همه شهروندان حق انتخاب شدن، حق تشکیل حزب یا تشکل سیاسی، حق فعالیت سیاسی دارند.

🔹 با این حساب نه انتخابات مجلس یازدهم در سال ۱۳۹۸ و نه هیچ کدام از انتخابات دیگر جمهوری اسلامی، حتی روی کاغذ آزاد و رقابتی نیستند.

🔹 قانون انتخابات مجلس در جمهوری اسلامی، رقابت را میان افراد ملتزم به اسلام و ولایت فقیه، با تشخیص شورای نگهبان محدود کرده است.

🔹 اعضای شورای نگهبان مستقیم یا غیرمستقیم توسط رهبر تعیین می‌شوند. این شورا می‌تواند در هر زمان و به هر دلیلی، مانع نامزدی هر کسی، حتی نمایندگان و کارگزاران خود حکومت، شود.

🔹 در انتخابات مجلس یازدهم که سال ۱۳۹۸ برگزار شد بیش از ۱۶ هزار نفر اعلام کاندیداتوری کردند و تنها صلاحیت ۵ هزار نفر (حدود ۳۰درصد) تایید شد.

🔹 طبق آمار ۷۰ درصد نامزدها، از جمله یک سوم نمایندگان مجلس دهم (۹۰ نماینده) از سوی شورای نگهبان رد صلاحیت شدند.

🔹 در انتخابات سال ۱۳۹۸ از مجموع ۶۲۷ کاندیدای حزبی جبهه اصلاحات تنها صلاحیت ۴۴ نفر تایید شد. اصلاح‌طلبان در بیشتر حوزه های انتخابیه کاندیدایی برای معرفی نداشتند.

🔹 بنابراین «فکت‌نامه» به ادعای غلامعلی حداد‌عادل رئیس شورای ائتلاف نیروهای انقلاب اسلامی، مبنی بر اینکه: «در انتخابات سال ۱۳۹۸ رقابت بود، اصلاح‌طلبان آمدند و رای نداشتند»، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ آیا گوشی‌های آی‌فون هر ۵ ثانيه از شما عکس می‌گیرند؟

📣 در شبکه‌های اجتماعی ویدیویی منتشر شده که ادعا می‌کند گوشی‌های آی‌فون شرکت اپل هر ۳ تا ۵ ثانیه از صورت شما عکس می‌گیرند.

🔹 این تصاویر مادون قرمز مربوط به دوربین TrueDepth است که ویژگی به‌نام «توجه آگاه» (attention awareness) را فعال می‌کند.

🔹 این ویژگی برای این است که اگر متوجه شود شما به گوشی نگاه نمی‌کنید، صفحه آن را خاموش کرده و گوشی را قفل کند تا دسترسی به آن ممکن نباشد.

🔹 سیستم دوربین همچنین می‌تواند به‌طور خودکار تنظیماتی مانند روشنایی و صدا را براساس توجه یا عدم توجه شما به تلفن خود تنظیم کند و برای ایجاد عمق با حالت پرتره استفاده می‌شود.

🔹 دوربین TrueDepth با نمایش هزاران نقطه نامرئی بر روی صورت شما و تجزیه و تحلیل آنها برای ایجاد یک نقشه عمقی از چهره شما کار می کند. این دوربین همچنین یک تصویر مادون قرمز از صورت شما می‌گیرد تا به ارائه اطلاعات دقیق چهره کمک کند.

🔹 بنابر ادعای مدیران اپل هیچ تصویری از Face ID در جایی ذخیره نمی‌شود و همچنین کاربران این امکان را دارند که با مراجعه به بخش تنظیمات گوشی خود این قابلیت را حذف کنند.

🔹 بنابراین ما در فکت‌نامه به ادعای مطرح شده در شبکه‌های اجتماعی درباره اینکه گوشی‌های ايفون هر ۵ ثانيه از شما عکس می‌گیرند نشان گمراه‌کننده می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙 انتخابات رفاقتی

🔹 قسمت ۱۱۳ پادکست فکت‌نامه با سوژه‌ای مربوط به پرونده «خانه اصفهان» آغاز می‌شود؛ ادامه انتشار خبرهای نادرست درباره متهمان این پرونده و این اتهام شاخ‌دار که آنها عضو حزب کومله کردستان بوده‌اند.

🔹 همچنین درباره سهم دانش‌آموزان مدارس دولتی از رتبه‌های برتر کنکور صحبت می‌کنیم و بعد از آن هم به سراغ آمارهای مربوط به بارندگی و مصرف آب در ایران می‌رویم.

🔹 در پایان هم ادعای شاخ‌دار غلامعلی حدادعادل درباره رقابتی بودن انتخابات مجلس شورای اسلامی سال ۹۸ را بررسی می‌کنیم.

💬 در پایان هم به چند کامنت شنوندگان پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🤯 ادعای تامین آب برای دو میلیارد نفر در ایران

📣 عباسعلی نوبخت، معاون وزیر کشاورزی می‌گوید «با میزان آبی که از بارش‌ها در کشور می‌ماند می‌توان آب شرب ۲ میلیارد نفر را تامین کرد.» این ادعا در بهترین حالت یک بازی ریاضی نه‌چندان دقیق بر اساس فرضیات غیرممکن است.

🔹 خبرگزاری ایسنا و برخی از سایت‌های خبری نیز تیتر زده‌اند «برای ۲ میلیارد نفر هم می‌توانیم آب تأمین کنیم».

🔹 معاون وزیر جهاد کشاورزی درباره یک شرایط فرضی صحبت می‌کند که در آن فقط باید مصرف آب آشامیدنی را در نظر بگیریم و از مصرف بالای آب در بخش کشاورزی و صنعت در کشور صرف‌نظر کنیم.

🔹 نگاهی به برآوردها از بارش نشان می‌دهد سالانه حدود ۴۰۰ تا ۵۵۰ میلیارد متر مکعب در کشور بارندگی وجود دارد که برآوردها نشان می‌دهد کشور توان استفاده از حدود ۱۰۰ میلیارد متر مکعب از این آب را دارد.

🔹 از سویی دیگر، برآورد مصرف سالانه آب شرب ایرانیان در حدود ۵۷۳۰۵ لیتر است.

🔹 در شرایط فرضی (نادیده گرفتن سایر مصارف) این میزان آب می‌تواند برای آب شرب ۲ میلیارد نفر کافی باشد؛ شرایطی که البته نمی‌تواند واقعی باشد زیرا بخش زیادی از مصرف سالانه آب در ایران مربوط به کشاورزی و سایر مصارف است.

🔹 از این رو فکت‌نامه به این ادعای معاون وزیر کشاورزی که می‌توانیم برای ۲ میلیارد نفر آب تامین کنیم نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

👎 ادعای نادرست تبدیل شدن لوگوی فولکس‌واگن به صلیب شکسته

📣 سایت‌های خبری فارسی‌زبان مثل خبرآنلاین، فرارو و راسخون در روزهای گذشته ویدئویی را منتشر کرده‌اند که در آن ادعا شده لوگوی شرکت خودروسازی فولکس‌واگن بر اثر چرخیدن سریع، تبدیل به لوگوی صلیب شکسته (نماد نازیسم) می‌شود.

🔹 بررسی صحنه به صحنه این ویدئو نشان می‌دهد که چنین ادعایی درست نیست و ویدئو با تکنیک‌های انیمیشن بازسازی شده است و لوگوی فولکس‌واگن بر اثر چرخیدن به صلیب شکسته تبدیل نمی‌شود.

🔹 فولکس‌واگن البته با هیتلر بی‌ارتباط نیست. ایده اولیه ساخت یک خودروی مقرون‌به‌صرفه از سوی هیتلر مطرح می‌شود و او با دعوت از فردیناند پورش، باعث طراحی چنین خودرویی می‌شود. شرکت فولکس‌واگن در سال ۱۹۳۷ تاسیس می‌شود و در لوگوی اولیه آن، نشانه صلیب شکسته مشخص است.

🔹 فکت‌نامه به این ادعا که لوگوی فولکس‌واگن بر اثر چرخیدن تبدیل به لوگوی صلیب شکسته می‌شود نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

💡 از مشخصات راه‌آهن رشت-آستارا چه می‌دانیم؟

📣 برخی کاربران در شبکه‌های اجتماعی می‌گویند در پی توافقنامه احداث خط راه‌آهن رشت – آستارا قرار است این خط را با استانداردهای خطوط ریلی روسیه ساخته شود.

🔹 عرض خطوط ریل در ایران بر اساس استاندارد اروپا ۱۴۳ سانتی‌متر و در کشورهای شوروی سابق ۱۵۲ سانتی‌متر است.

🔹 از راه‌ حل‌های متداول برای حل این مشکل، تعویض بوژی در نقطه مرزی یا استفاده از بوژی‌هایی با امکان تعویض عرض است.

🔹 مشخصات و جزئیات فنی طرح خط رشت آستارا هنوز منتشر نشده. اما مقام‌های دو کشور، ماه‌ها پیش از امضای توافقنامه، درباره اجرای خط سه ریل، متناسب با عرض ریل استاندارد ایران و روسیه صحبت کرده‌اند. با این اوصاف به نظر می‌رسد اضافه کردن ریل سوم جزو گزینه‌های طرف ایرانی و روسی، دست کم تا پیش از امضای توافقنامه بوده است.

🔹 هزینه سرمایه‌گذاری احداث خط راهن رشت آستارا با روسیه است. ما از جزئیات طرح نهایی خبر نداریم، اما اگر قرار بر ساخت خط سوم باشد، هزینه آن از سوی طرف روس تامین خواهد شد.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه به این گفته نشان «غیرقابل اثبات» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙 انتخابات رفاقتی

🔹 قسمت ۱۱۳ پادکست فکت‌نامه با سوژه‌ای مربوط به پرونده «خانه اصفهان» آغاز می‌شود؛ ادامه انتشار خبرهای نادرست درباره متهمان این پرونده و این اتهام شاخ‌دار که آنها عضو حزب کومله کردستان بوده‌اند.

🔹 همچنین درباره سهم دانش‌آموزان مدارس دولتی از رتبه‌های برتر کنکور صحبت می‌کنیم و بعد از آن هم به سراغ آمارهای مربوط به بارندگی و مصرف آب در ایران می‌رویم.

🔹 در پایان هم ادعای شاخ‌دار غلامعلی حدادعادل درباره رقابتی بودن انتخابات مجلس شورای اسلامی سال ۹۸ را بررسی می‌کنیم.

💬 در پایان هم به چند کامنت شنوندگان پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

📚 منبع خبر؟ سایت "خارجی"

🔹 گروهی از منتشرکنندگان اخبار ساختگی در ایران، برای باورپذیر کردن آنها، روش موثری را پیدا کرده‌اند: اینکه چنین خبرهایی را به منابع "خارجی" مستند می‌کنند؛ و عمدتا، به منابع انگلیسی.

🔹 شاید یکی از سرراست‌ترین راه‌های تشخیص، رجوع به فهرست‌هایی باشد که برای معرفی آدرس‎های تقلبی منتشر می‌شوند. مثلا سایت‌ درستی‌سنجی FactCheck.org، دارای یک فهرست از سایت‌هایی است که سابقه انتشار خبر ساختگی را داشته‌اند.

🔹 وبسایت‌های جعلی البته نه فقط در "کشور"های نامرتبط، که بعضا در "قلمرو"های دورافتاده‌ای ثبت می‌شوند که برای جذب مشتری جهانی، حتی امکان ثبت رایگان آدرس اینترنتی را فراهم کرده‌اند.

🔹 به طور کلی باید توجه داشت که در خیلی موارد، تشخیص سایت‌های تقلبی از نسخه‌های اصل، به سادگی امکانپذیر نیست و نیاز به راستی‌آزمایی خبر و منبع وجود دارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

⁉️ سهم ۱۵درصدی دانش‌آموزان مدارس عادی دولتی از رتبه‌های زیر ۳هزار کنکور

📣 خبرگزاری تسنیم: ۸۰درصد دانش‌آموزان در مدارس دولتی درس می‌خوانند ولی ۸۵درصد آنها جایی در میان رتبه‌های زیر ۳هزار کنکور ندارند. این آمار تقریبا درست است. نسبت دانش‌آموزان مدارس دولتی ۸۸درصد و سهم آنها از رتبه‌های زیر ۳هزار حدود ۱۵درصد است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ آیا اسدالله اسدی مصونیت دیپلماتیک داشت؟

🔹 پس از مبادله اسدالله اسدی دیپلمات زندانی جمهوری اسلامی در اتریش یا یک تبعه اهل این کشور، مقامات و رسانه‌ها در جمهوری اسلامی مدعی شدند که صدور حکم بازداشت، دستگیری و لغو مصونیت دیپلماتیک اسدالله اسدی خلاف تمامی ضوابط و اصول حقوقی و بین‌المللی بود.

🔹 این در حالی است که شواهد نشان می‌دهد محاکمه آقای اسدی به اتهام فعالیت تروریستی صورت گرفته و طبق «ماده ۵۳ کنوانسیون وین در مورد حقوق معاهدات مصوب ۱۹۶۹»، «قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل متحد با عنوان راهبردهای مبارزه با تروریسم بین المللی سال ۲۰۰۱» و «بند ۲ ماده ۷ کنوانسیون مقابله با حمایت مالی تروریسم مصوب سال ۱۹۹۹» مصونیت دیپلماتیک قابل تعمیم به چنین اتهامی نیست.

🔹 همچنین دادستان‌های آلمانی با توجه به این که اسدی در خارج از حوزه ماموریت خود مدعی شده بود که در تعطیلات به سر می‌برد توانسته‌اند بدون در نظر گرفتن مصونیت قضایی این دیپلمات ایرانی، او را دستگیر کنند.

🔹 در نهایت ما در فکت نامه به ادعای کاظم غریب آبادی که گفته بود «صدور حکم بازداشت، دستگیری و لغو مصونیت دیپلماتیک اسدالله اسدی خلاف تمامی ضوابط و اصول حقوقی و بین‌المللی» است نشان نادرست می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❓ ادعای گمراه‌کننده وزیر اقتصاد درباره رشد نقدینگی

📣 احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد و سخنگوی اقتصادی دولت گفت: «رشد نقدینگی که در پایان دولت قبل به ۴۲/۸ درصدی رسیده بود در پایان سال ۱۴۰۱ به حدود ۳۰ درصد کاهش یافت.»

🔹 نرخ ۴۲/۸ درصدی رشد نقطه به نقطه نقدینگی که احسان خاندوزی به آن اشاره کرده مربوط به مهرماه سال ۱۴۰۰ است، یعنی نقدینگی در پایان مهر ۱۴۰۰ در مقایسه با مهرماه سال قبل از آن ۴۲/۸ درصد رشد کرده بود.

🔹 کار دولت سیزدهم از سوم شهریور ماه سال ۱۴۰۰ آغاز شده است و با این حساب باید کارنامه کاری تغییرات نقدینگی در مهرماه آن سال را به پای دولت سیزدهم گذاشت. مطابق اعلام بانک مرکزی ایران رشد نقدینگی در مرداد و شهریور ۱۴۰۰ به عنوان زمان پایان کار دولت حسن روحانی، به ترتیب ۳۹/۱ و ۴۰/۵ درصد بوده است.

🔹 مقایسه دو نرخ رشد نقدینگی در مهرماه سال ۱۴۰۰ و مهرماه سال ۱۴۰۱ نیز نشان دهنده کاهش ۸/۵ واحد درصدی نرخ رشد نقدینگی است.

🔹 میانگین ساده نرخ رشد ماهانه نقدینگی در ۵ ماه ابتدایی سال ۱۴۰۰ حدود ۲/۴ درصد بوده و همین میانگین در ۱۸ ماه پس از آن تا بهمن ۱۴۰۱ به ۲/۵ درصد رسیده است.

🔹 آخرین گزارش بانک مرکزی مربوط به بهمن‌ماه پارسال می‌شود و بانک مرکزی هنوز آمارهای مربوط به متغیرهای پولی و بانکی پایان سال ۱۴۰۱ را رسما منتشر نکرده است.

🔹 با این حال بانک مرکزی در اردیبهشت ماه امسال و در قالب جوابیه به رسانه‌ها با استناد به آمارهای مقدماتی اعلام کرد که نرخ رشد نقدینگی در پایان سال ۱۴۰۱ به حدود ۳۰ درصد رسیده است.

🔹 در نهایت این اظهار نظر احسان خاندوزی، وزیر امور اقتصادی و دارایی دولت سیزدهم که گفته «رشد نقدینگی که در پایان دولت قبل به ۴۲/۸ درصدی رسیده بود در پایان سال ۱۴۰۱ به حدود ۳۰ درصد کاهش یافت» گمراه‌کننده ارزیابی می‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❗️ در نرخ سالانه افزایش ظرفیت نیروگاهی کشور تغییری ایجاد نشده

📣 محمود کمانی، معاون وزیر نیرو و رئیس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری برق روز ۴ خردادماه ۱۴۰۲ گفت: «از ابتدای دولت سیزدهم ۶ هزار مگاوات به ظرفیت تولید برق کشور اضافه شد.»

🔹 بر اساس گزارش‌های ماهانه آمار صنعت آب و برق که وزارت نیرو منتشر می‌کند، کل «ظرفیت نصب شده نیروگاهی» در فروردین ۱۴۰۲ به بیش از ۹۰ هزار و ۹۹۴ مگاوات (۹۰،۹۹۴/۵۷ ) رسیده که در مقایسه با مرداد ماه سال ۱۴۰۰ به عنوان مبدا آغاز به کار دولت سیزدهم، ۵ هزار و ۴۴۵ مگاوات (۵،۴۴۵) بیشتر است.

🔹 اما این میزان افزایش ظرفیت نیروگاهی (حدود ۶ هزار مگاوات در ۲۱ ماه) کمتر از تکلیفی است که در قانون برنامه ششم توسعه (میانگین ۵ هزار مگاوات در سال) به عهده دولت گذاشته شده است. البته در طول سال‌های برنامه ششم هرگز این رقم محقق نشده‌است.

🔹 عملکرد دولت سیزدهم در ایجاد ظرفیت اسمی جدید نیروگاهی طی سال ۱۴۰۱ نیز تفاوت محسوسی با سال‌های قبل از آن نداشته است.

🔹 با این حساب در گفته محمود کمانی، معاون وزیر نیرو و رئیس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری برق مبنی بر اینکه «از ابتدای دولت سیزدهم ۶ هزار مگاوات به ظرفیت تولید برق کشور اضافه شد» آمار درست است اما بیان‌کننده دستاورد متفاوتی نسبت به ۱۰ سال گذشته نیست و از هدف‌گذاری هم عقب است، بنابراین نشان نیمه‌درست می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🔔 ادعای شاخ‌دار حدادعادل درباره «رقابتی» بودن انتخابات مجلس یازدهم

📣 غلامعلی حدادعادل می‌گوید: انتخابات مجلس یازدهم در سال ۱۳۹۸ رقابتی بود.

🔹 بر اساس معیارهای بین‌المللی هیچ‌کدام از انتخابات جمهوری اسلامی آزاد و رقابتی نیستند، اما به انتخابات مورد اشاره آقای حدادعادل حتی با معیارهای جمهوری اسلامی هم نمی‌توان انتخابات رقابتی گفت.

🔹 بنابراین «فکت‌نامه» به این ادعای غلامعلی حداد‌عادل رئیس شورای ائتلاف نیروهای انقلاب اسلامی، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ پخش یک ویدیوی قدیمی از پاکستان به عنوان «شلیک طالبان به سرباز ایرانی»

📣 سحام‌نیوز در کانال تلگرامی خود ویدئویی منتشر کرده که ادعا می‌کند مربوط به شلیک طالبان به پیکر دو سرباز ایرانی است. بررسی‌ها نشان می‌دهد این ویدئو ارتباطی با درگیری طالبان و ایران ندارد.

🔹 روی ویدئو، آرم و نام گروه «براس» به چشم می‌خورد؛ گروه مسلحی که در سال‌های گذشته با نیروهای ارتش پاکستان درگیر بوده و به دنبال جدایی بلوچستان از پاکستان است. این گروه از ائتلاف سه گروه مسلح در بلوچستان کشور پاکستان تشکیل شده است.

🔹 گروه براس که مسئولیت این حمله را به عهده گرفته این ویدئو را در اوایل سال ۱۳۹۸ منتشر کرده است.

🔹 ویدئو مربوط به یک درگیری در بهمن ۱۳۹۷ بین گروه‌های مسلح جدایی‌طلب بلوچ با نیروهای سپاه مرزی ارتش پاکستان در منطقه بلوچستان کشور پاکستان است. در این عملیات ۹ نظامی پاکستانی کشته شده و تعدادی هم زخمی شده‌اند.

🔹 در ویدئو یکی از افراد این گروه به دو سرباز پاکستانی شلیک می‌کنند. محل این اتفاق فاصله زیادی با مرزهای ایران دارد.

🔹 خبر این حمله و درگیری در سال ۱۳۹۷ در سایت‌های مختلف خبری بازتاب داشته و ویدئویی که منتشر شده نیز در همان سال‌، هم در سایت‌های خبری و هم در حساب‌های شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.

🔹 فکت‌نامه به ادعای سحام‌نیوز درباره ارتباط این ویدئو با درگیری طالبان و ایران نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎬 مستند «آیا دشمن ژن ایرانیان را سرقت می‌کند؟»

🔹 سال‌ها است در محافل تئوری توطئه، صحبت از «سرقت» اطلاعات ژنتیکی و «توطئه دشمن» برای به‌وجود آوردن بیماری‌های اختصاصی علیه ایران است.

🔹 این ادعاها پایه و اساس علمی ندارند، اما بارها در رسانه‌های رسمی مطرح و از زبان عالی‌ترین مقام‌های جمهوری اسلامی شنیده شد‌ه‌اند.

🔹 در این مستند کوتاه سابقه این تئوری توطئه و آثار و تبعات آن روی فعالیت‌های علمی و سلامت جامعه را بازخوانی کرده‌‌ایم.

👈 در یوتیوب فکت‌نامه ببینید

👈 در اینستاگرام فکت‌نامه ببینید

✅ @Factnameh

🤯 ادعای تامین آب برای دو میلیارد نفر در ایران

📣 معاون وزیر نیرو می‌گوید: با آب بارندگی ایران برای دو میلیارد نفر هم می‌توانیم آب شرب تامین کنیم.

🔹 این در بهترین حالت یک بازی با اعداد نه‌چندان دقیق بر اساس فرضیات غیرممکن است. اولا همه آب بارندگی در دسترس نیست، دوم آب شرب تنها ۸ درصد مصرف آب است.

🔹 فکت‌نامه به این ادعای معاون وزیر کشاورزی که می‌توانیم برای ۲ میلیارد نفر آب تامین کنیم نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙 اژدهاگردانی با مصونیت دیپلماتیک

🔹 قسمت ۱۱۴ پادکست فکت‌نامه، سوژه‌های متنوعی دارد؛ از خبرهای روز سیاسی و اقتصادی تا تئوری‌های توطئه و عکس و فیلم‌های نادرست شبکه‌های اجتماعی.

🔹 ابتدا کمی درباره مستند جدیدمان صحبت می‌کنیم که درباره ژنوم ایرانی است و بعد از آن به سوژه‌های مصونیت دیپلماتیک اسدالله اسدی در اروپا و ربات جراحی سینا می‌پردازیم.

🔹 در ادامه از انتشار یک ویدیوی قدیمی از پاکستان به عنوان شلیک طالبان به سربازان ایرانی می‌گوییم و ادعایی نادرست از سازمان مجاهدین خلق را بررسی می‌کنیم.

🔹 ممنوعيت اژدهاگردانی در خیابان‌ها، ادعای زاغه‌نشینی در پاریس، رابطه فولکس واگن با صلیب شکسته و عکس‌گرفتن آیفون از کاربران هم دیگر سوژه‌های این هفته‌اند. همچنین درباره ریل‌های خط آهن روسی در ایران و ظرفیت تولید برق صحبت می‌کنیم.

💬 در پایان هم به چند کامنت شنوندگان پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

❓ ماجرای تجهیز بیمارستان‌های اندونزی با ربات جراح ایرانی

📣 سایت‌های خبری و مطبوعات در ایران همزمان با سفر ابراهیم رئیسی به اندونزی اعلام کردند که ایران، ۱۲ بیمارستان اندونزی را تجهیز کرده است. به عنوان مثال در گزارشی که صداوسیما پخش کرده گفته می‌شود که این تجهیز با ربات جراحی ساخت ایران انجام شده است.

🔹 بررسی گزارش‌ها نشان می‌دهد هنوز «تجهیز بیمارستان‌ها» در اندونزی انجام نشده و مساله «علاقه مسئولان اندونزی» به تجهیز بوده است. ربات جراحی از راه دور ایرانی هم که با نام سینا شناخته می‌شود، حدود دو سال پیش به اندونزی صادر شده است و اتفاق جدید نیست.

🔹 طراحی ربات جراحی سینا از سال ۱۳۸۵ آغاز شده و در سال‌های گذشته در حضور رهبر جمهوری اسلامی و حسن روحانی نیز معرفی شده است.

🔹 گزارش‌هایی که از این دستگاه وجود دارد نشان می‌دهد تا کنون پنج عدد از این دستگاه ساخته شده که سه دستگاه برای «آموزش» در بیمارستان‌های آموزشی ایران قرار دارد.

🔹 گزارشی که از جراحی این دستگاه منتشر شده مربوط به «جراحی وازکتومی یک سگ» است و ما در رسانه‌ها اثری از گزارش جراحی‌شدن انسان‌ها با این دستگاه پیدا نکردیم.

🔹 فکت‌نامه به ادعای رسانه‌ها و مطبوعات مبنی بر تجهیز شدن بیمارستان‌های اندونزی و استفاده از ربات جراحی از راه دور ایرانی نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh