🔔 شایعات و خبرهای عجیبی را که در فضای مجازی می‌بینید برای ما بفرستید تا بررسی و درستی‌سنجی کنیم.

💬 راه های ارتباط با فکت‌نامه و ارسال سوژه:

📲 https://twitter.com/factnameh

📷 https://www.instagram.com/factnameh

📱 https://t.me/FactNamehBot

📱 https://t.me/FactNamehAdmin

📧 info@factnameh.com

🚀 آیا ایران قدرت چهارم نظامی دنیاست؟

📣 کاظم صدیقی امام جمعه موقت تهران مدعی است: «ایران ابرقدرت و چهارمین قدرت نظامی دنیاست». او ساخت موشک هایپرسونیک فتاح را عامل ارتقاء ایران به قدرت چهارم نظامی دنیا دانسته است. بررسی‌های «فکت‌نامه» نشان می‌دهد که این ادعا بی‌پایه و اساس است:

🔹 ایران تا پیش از رونمایی از موشک هایپرسونیک فتاح، در هیچ گزارش بین‌المللی در ردیف ده کشور اول نظامی دنیا قرار نداشته است. قدرت نظامی ایران، نه با ده کشور اول دنیا بلکه با ده کشور دوم دنیا یعنی ترکیه، برزیل، اندونزی، مصر، اوکراین، استرالیا، اسرائیل، ویتنام و لهستان قابل مقایسه است.

🔹 ایران چهارمین کشوری نیست که به تکنولوژی موشک هایپرسونیک دست یافته است. بعد از آمریکا، روسیه و چین که سه قدرت بلامنازع نظامی دنیا هستند و به تکنولوژی موشک هایپرسونیک دسترسی داشته‌اند، هند، کره شمالی، آلمان، فرانسه، استرالیا، کره جنوبی، کره شمالی و ژاپن نیز تست موشک هایپرسونیک را انجام داده و توسعه برنامه موشکی آنها در کلاس موشک‌های هایپرسونیک ادامه دارد.

🔹 ایران حتی اگر به تکنولوژی موشک هایپرسونیک دسترسی پیدا کرده باشد، باز این موشک‌ها به تنهایی ایران را به قدرت چهارم نظامی دنیا تبدیل نمی‌کند، همانطور که بمب اتم اسرائیل را در میان ده کشور اول نظامی دنیا قرار نداده و در رده‌بندی جهانی پایین‌تر از ایران قرار دارد.

🔹بنابراین «فکت نامه» به ادعای کاظم صدیقی مبنی بر اینکه: «ایران ابرقدرت و چهارمین قدرت نظامی دنیاست»، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🌐 پیمانکاران فیلترینگ در ایران: قسمت اول سحاب‌پرداز

🔹 «سامانه‌گستر سحاب‌پرداز» یکی از شناخته‌شده‌ترین شرکت‌های پیمانکار شرکت ارتباطات زیرساخت است که شواهد زیادی درباره نقش آن در اجرای فیلترینگ هوشمند وجود دارد.

🔹 سحاب‌پرداز در سال ۹۳ به عنوان یک شرکت خصوصی ثبت شده. این شرکت اوایل سال ۹۶، قراردادی ۱۰۰ میلیارد تومانی با شرکت ارتباطات زیرساخت به ریاست وقت محمدجواد آذری جهرمی امضا کرد. عنوان این قرارداد «سامانه طرح جامع صیانت فرهنگی اجتماعی» است.

🔹 سحاب‌پرداز به دلیل همکاری با حکومت ایران برای سانسور آزادی بیان و فیلترینگ، از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا تحریم شده است. این شرکت ۵ سال پیش متهم به جمع‌آوری اطلاعات کاربران اینستاگرام برای زمینه‌سازی فیلترینگ هوشمند شده است.

🔹 آذری جهرمی، وزیر پیشین ارتباطات نقش سحاب‌پرداز در به قول آنها «پالایش هوشمند» را تکذیب کرده‌، اما برخی گزارش‌ها به نقل از منابع داخلی خبر داده‌اند پروژه زیرساخت فیلترینگ اینترنت ایران در قسمت تحلیل کلان‌داده‌ها در این شرکت انجام می‌شود.

🔹 سحاب‌پرداز در بیانیه‌ای که علیه تحریم آمریکا صادر کرده می‌گوید: «فراخور نیازهای مشتریان خود، برترین تکنولوژی‌های حوزه «مدیریت و تحلیل داده‌ها» را برای ایشان فراهم می‌کند.» یکی از مهم‌ترین مشتریان سحاب‌پرداز شرکت ارتباطات زیرساخت مجری فیلترینگ در ایران است.

👈 در اینترنت‌آباد بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

💸 مقایسه رشد اقتصادی ایران با آمریکا و اروپا

📣 محمدرضا نقدی، معاون هماهنگ کننده سپاه می‌‌گوید: نرخ رشد اقتصادی ایران در سال ۲۰۲۲ بیشتر از آمریکا، اتحادیه اروپا و ژاپن است.

🔹 او می‌گوید بانک جهانی اعلام کرده نرخ رشد اقتصادی ایران در سال گذشته میلادی ۴/۷ درصد، و نرخ رشد آمریکا، اتحادیه اروپا و ژاپن به ترتیب ۰/۹ درصد، ۱/۷ درصد و ۱/۳ درصد است.

🔹 هیچ کدام از این اعداد و ارقام درست نیستند. در آخرین گزارش چشم‌انداز بانک جهانی، نرخ رشد اقتصاد ایران در سال ۲۰۲۲ میلادی ۲/۹ درصد تخمین زده شده که حدود ۰/۸ درصد بیشتر از نرخ رشد اقتصادی آمریکا (۲/۱ درصد) است. در این گزارش نرخ رشد اقتصادی منطقه اروپا در سال ۲۰۲۲ میلادی ۳.۵ و نرخ رشد ژاپن یک درصد برآورد شده است.

🔹 این آمار البته برآوردهای غیر قطعی است، طبق آخرین آمار در سال ۲۰۲۱ نرخ رشد اقتصادی ایران (۴/۷ درصد) از آمریکا (۵/۹ درصد) و اروپا (۵/۴ درصد) کمتر و از ژاپن (۱/۷) بیشتر است.

🔹 از این فراتر، حتی اگر اعداد ارقام اعلام شده از سوی آقای نقدی درست هم بودند، باز هم مقایسه رشد اقتصادی ایران با کشورهای پیشرفته مقایسه درستی نبود.

🔹 با توجه به موقعیت کشورهای توسعه‌یافته طبیعی است نرخ رشد اقتصادی در کشورهای در حال توسعه بیشتر از آن‌ها باشد، چنانکه در دو دهه گذشته همواره نرخ رشد کشورهای با درآمد متوسط و پایین بین ۲ تا ۶ واحد بیشتر از کشورهای با درآمد بالا بوده است.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه گفته‌ها و آمارهای محمدرضا نقدی، معاون هماهنگ‌کننده سپاه را به وضوح خلاف واقع می‌داند و به آن نشان شاخ‌دار می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

💊 ادعای نادرست رئیس جمهوری درباره صنعت داروسازی ایران

📣 ابراهیم رئیسی، می‌گوید: «ایران حرف اول منطقه را در صنعت داروسازی می‌زند». مشخص نیست مبنای این حرف چیست. اما در بسیاری از شاخص‌های مرتبط با صنعت داروسازی، ایران سرآمد منطقه نیست.

🔹 در میان ۱۰۰ شرکت برتر داروسازی دنیا، هیچ شرکت ایرانی حضور ندارد. از این جهت شرکت‌های خاورمیانه‌ای هم نقش چندانی در دنیای داروسازی ندارند.

🔹 در فهرست ۱۰۰ شرکت برتر داروسازی تنها شرکت‌های توا از اسرائیل و شرکت چندملیتی حکیما با ریشه اردنی حضور دارند.

🔹 در صادرات محصولات دارویی در منطقه، اسرائیل، ترکیه و امارات، اردن و عربستان در رتبه‌های اول و پنجم قرار دارند. در این رده‌بندی ایران در جایگاه دهم است. ارزش صادرات محصولات دارویی در اسرائیل، ترکیه و امارات به ترتیب ۲۸، ۲۰ و ۱۹ برابر ایران است.

🔹 در میان ۲۰ شرکت برتر بیوتکنولوژی خاورمیانه، اسرائیل با ۱۶ شرکت و امارات با ۳ شرکت دوم است. شرکت داروسازی آریوژن، تنها شرکت ایرانی در این فهرست است.

🔹 وضعیت ایران در زمینه دانشگاهی اما، بهتر از بقیه کشورهای منطقه است. در میان ۱۰ دانشگاه برتر داروسازی خاورمیانه، ایران ۴ دانشگاه، اسرائیل ۲ دانشگاه دارند.

🔹 بنابراین «فکت‌نامه» به ادعای ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور، مبنی براینکه: «ایران حرف اول منطقه را در صنعت داروسازی می‌زند»، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙 زمزم و دانشمند ژاپنی

🔹 قسمت ۱۱۷ پادکست فکت‌نامه، مروری است بر هفت فکت‌چک درباره خبرهای منتشر شده در ایران.

🔹 ابتدا بررسی می‌کنیم که چرا ادعای «خاص بودن آب زمزم» مبنای علمی ندارد و سپس به سراغ ادعای همسر رئیس‌جمهور ایران می‌رویم که عمر درخت‌های دانشگاه شهید بهشتی را با سابقه ایالات متحده آمریکا مقایسه کرده است.

🔹 در ادامه ادعاهایی را درباره دستیابی ایران به فناوری هسته‌ای در زمینه کشف معادن و منابع زیرزمینی بررسی می‌کنیم و فکت‌چک‌هایی را درباره رتبه نظامی ایران، رشد اقتصادی ایران، شرایط جدید شورای عالی سران قوا، نرخ تورم در ایران و وضعیت داروسازی در منطقه خاورمیانه را مرور خواهیم کرد.

💬 در پایان هم به چند کامنت شنوندگان پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

👈 در تلگرام بشنوید

✅ @Factnameh

🌐 ادعای نادرست وزارت ارتباطات درباره افزایش صددرصدی سرعت اینترنت همراه

📣 وزارت ارتباطات با استناد به گزارش وب‌سایت اسپیدتست مدعی شده که در طول دوران فعالیت دولت سیزدهم سرعت اینترنت همراه در ایران با یک افزایش صددرصدی مواجه بوده و از ۱۸ مگابیت بر ثانیه به ۳۶ مگابیت بر ثانیه رسیده است.

🔹 جستجو‌های ما نشان می‌دهد که در گزارشی که اسپید تست در ماه شهریور و مهر ۱۴۰۰ از وضعیت اینترنت ایران منتشر کرده سرعت اینترنت همراه در ایران را ۳۵/۴۸ مگابیت بر ثانیه اعلام کرده است. براساس آمار اسپیدتست، در خرداد ۱۴۰۲ این عدد ۳۵/۶۸ مگابیت برثانیه است. به این ترتیب آمار وب‌سایت اسپید تست تنها نیم‌درصد رشد را در این مدت نشان می‌دهد.

🔹 اسپید تست با داشتن بیش از ۶۰ سرور در ایران و با توجه به عدد پینگ پایینی که در گزارش‌های خود نشان می‌دهد در واقع سرعت تبادل داده در شبکه جهانی اطلاعات را نشان نمی‌دهد بلکه سرعت تبادل اطلاعات در شبکه ملی اطلاعات نشان می‌دهد.

🔹 بنابراین فکت‌نامه به این ادعای وزارت ارتباطات که «از ابتدای دولت تا امروز سرعت اینترنت همراه ۱۰۰ درصد افزایش یافته است» نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ مقایسه نادرست عمر درختان دانشگاه شهید بهشتی با قدمت ایالات متحده آمریکا

📣 جمیله علم‌الهدی، همسر ابراهیم رئیسی می‌گوید «عمر درختان دانشگاه شهید بهشتی از عمر آمریکا بیشتر است».

🔹 این طور نیست. تاسیس ایالات متحده آمریکا و استقلال آن، به ۲۴۷ سال پیش برمی‌گردد، اما عمر قدیمی‌ترین درختان محوطه دانشگاه شهید بهشتی نهایتا ۶۰ سال است.

🔹 فکت‌نامه، فارغ از اینکه مقایسه عمر درختان (یا هر بخش از طبیعت) با سابقه یک حکومت اساسا مقایسه عجیبی است، به این ادعای جمیله علم‌الهدی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙 زمزم و دانشمند ژاپنی

🔹 قسمت ۱۱۷ پادکست فکت‌نامه، مروری است بر هفت فکت‌چک درباره خبرهای منتشر شده در ایران.

🔹 ابتدا بررسی می‌کنیم که چرا ادعای «خاص بودن آب زمزم» مبنای علمی ندارد و سپس به سراغ ادعای همسر رئیس‌جمهور ایران می‌رویم که عمر درخت‌های دانشگاه شهید بهشتی را با سابقه ایالات متحده آمریکا مقایسه کرده است.

🔹 در ادامه ادعاهایی را درباره دستیابی ایران به فناوری هسته‌ای در زمینه کشف معادن و منابع زیرزمینی بررسی می‌کنیم و فکت‌چک‌هایی را درباره رتبه نظامی ایران، رشد اقتصادی ایران، شرایط جدید شورای عالی سران قوا، نرخ تورم در ایران و وضعیت داروسازی در منطقه خاورمیانه را مرور خواهیم کرد.

💬 در پایان هم به چند کامنت شنوندگان پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

👈 در تلگرام بشنوید

✅ @Factnameh

🎬 مستند «دروغ‌پراکنی برای حفظ حجاب»

🔹 تولید و پخش اخبار جعلی برای توجیه حجاب اجباری و عادی نشان دادن آن؛ این یکی از شیوه‌های رایج تبلیغاتی در جمهوری اسلامی است.

🔹 این مستند کوتاه، بازخوانی برخی نمونه‌های مشهور اخبار جعلی مانند شایعه وجود قواعد پوشش اجباری در دانشگاه‌های غربی و نقل قول‌های ساختگی منسوب به چهره‌های مشهور خارجی است.

راه‌های دیگر تماشای این مستند:👇

👈🏻 در یوتیوب فکت‌نامه ببینید

👈🏻 در اینستاگرام فکت‌نامه ببینید

✅ @Factnameh

❌ ادعای نادرست صداوسیما درباره عوارض واکسن‌های فایزر

📣 صداوسیما در بخش خبری ۲۰:۳۰ با استناد به گفته‌های یک سایت خبری در ایالات متحده می‌گوید سندی کشف شده که نشان می‌دهد واکسن فایزر یک میلیون و ۶۰۰ هزار مورد عوارض جانبی از جمله مرگ قلبی داشته است.

🔹 گزارشی که صداوسیما به آن اشاره می‌کند مربوط به یک سایت سیاسی محافظه‌کار است. در این سایت به یک گزارش دوره‌ای ایمنی اشاره شده که خود شرکت فایزر آن را برای ارائه به آژانس دارویی اروپا ارسال کرده است.

🔹 این گزارش نشان می‌دهد در یک بازه زمانی که بیش از یک میلیارد دوز واکسن کرونا در سراسر جهان تزریق شده، این واکسن هم موثر و هم ایمن بوده است.

🔹 آنچه به عنوان «عوارض واکسن فایزر» در صداوسیما گفته شده، «گزارش‌های عوارض جانبی» است که افراد در روزهای بعد از دریافت واکسن تجربه کرده‌اند و در گزارش گفته نشده که این عوارض به دلیل واکسن‌های فایزر بوده است.

🔹 گزارش‌های دیگر هم نشان می‌دهد واکسن کووید۱۹ فایزر امن و موثر است.

🔹 فکت‌نامه به ادعای صداوسیما درباره کشف سندی محرمانه مربوط به یک میلیون و ۶۰۰ هزار مورد عوارض واکسن کووید ۱۹ فایزر نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

👎 ادعای شاخ‌دار ترمیم شکاف دیوار کعبه توسط وهابیون

📣 ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی در حال انتشار است که مدعیست: «شکاف «رکن یمانی» هرساله در روز ۱۳ رجب تولد علی ابن ابی‌طالب، ترک بر می‌دارد و وهابیون برای اختفاء و سرپوش گذاردن بر این معجزه، کمیته‌ای را مأمور تعمیر و مرمت خانه خدا کرده‌اند. سنگ‌های این قسمت خاص، در سنوات مختلف به اشکال گوناگون تعمیر گردیده‌است.» خبرهای مشابهی سال‌ها در رسانه‌های نزدیک به جمهوری اسلامی منتشر شده‌بود.

🔹 این یک واقعیت عینی است که بخش کوچکی از دیوار کعبه در گوشه جنوب غربی بنا، با ظاهر و شکل متفاوتی دیده می‌شود.

🔹 در روایات اسلامی (که آزمون‌پذیر تاریخی نیستند و نمی‌توان‌ها آنها را تایید یا رد کرد) گفته می‌شود که علی ابن ابی‌طالب در داخل این ساختمان به‌دنیا آمده و در برخی از روایات شیعه هم گفته‌ شده که مادر علی ابن ابیطالب، هنگام ورود به ساختمان برای زایمان، از در وارد نشد، بلکه دیوار در محل نزدیک رکن یمانی شکافته‌شده او از این نقطه وارد آن شده‌است.

🔹 ما نمی‌دانیم ساختمان کعبه کی ساخته شده، چقدر قدمت دارد و اکتشافات باستان‌شناسی هم در این مکان ممنوع است. اما می‌دانیم که بنا بارها تعمیرات اساسی داشته‌است. به‌خصوص که این منطقه سیل خیز است و دیوار شمالی و شرقی بنا، چند بار ریزش کرده‌است.

🔹 در زمان سلطان مراد چهارم عثمانی در سال ۱۶۲۹ میلادی (قرن یازدهم هجری) سیلی، به‌طور کلی ساختمان را تخریب کرد و تنها قسمتی از دیوار جنوبی باقی ماند. این آخرین باریست که این بنا، بازسازی کلی شده‌است.

🔹 در این بازسازی که ۴۰۰ سال پیش انجام شد، بخش گوشه سمت جنوب غربی یعنی همان رکن یمانی که از بنای پیشین باقی‌مانده‌بود، به همان‌صورت باقی ماند و بقیه بنا مجددا با گرانیت ساخته شد.

🔹 بنای قدیمی‌تر که بنای جدید روی آن ساخته شده براساس روایات اسلامی نهایتا در زمان عبدالملک مروان خلیفه اموی، و حدود یک قرن بعد از تولد علی ابن ابی‌طالب ساخته شده‌است.

🔹 بنابراین این ادعا که «وهابی‌ها شکاف کعبه که هنگام تولد علی ابن ابی‌طالب ایجاد شده را تعمیر می‌کنند اما هر سال ۱۳ رجب دوباره ترک ظاهر می‌شود» شاخ‌دار است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

💬 @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

🎙 همچنان فایزر

🔹 این هفته در قسمت ۱۱۸ پادکست فکت‌نامه سوژه‌های مختلفی را که فکت‌چک کرده‌ایم، مرور می‌کنیم.

🔹 پیش از شروع فکت‌چک‌ها، گزارش فرهاد را از سئول می‌شنویم که توضیح می‌دهد در دهمین کنفرانس سالانه فکت‌چکرها چه اتفاق‌هایی افتاده است.

🔹 از فکت‌چک‌ها، ابتدا ادعای ساخت خودروی فرمول وان در ایران را مرور می‌کنیم و بعد به سراغ ادعاهایی می‌رویم که می‌گوید خانه کعبه هر سال در روز ۱۳ رجب شکافته می‌شود و متولیان خانه خدا آن را مرمت می‌کنند.

🔹 همچنین ادعای صداوسیما درباره عوارض واکسن فایزر را مرور می‌کنیم و به سراغ وضعیت سرعت اینترنت در دولت ابراهیم رئیسی می‌رویم.

🔹 کمی هم درباره نقش شرکت سحاب‌پرداز در فیلترینگ اینترنت صحبت می‌کنیم و بررسی می‌کنیم که دلیل کاهش آب رودخانه هیرمند چیست.

💬 در پایان هم به چند کامنت شنوندگان پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

❌ بر اساس نظرسنجی‌ها ۷۰ درصد زنان بدحجاب و بی‌حجاب موافق قانون حجاب اجباری‌اند

📣 حسین سوزنچی، استاد دانشگاه باقرالعلوم و از مدافعان حجاب اجباری می‌گوید: بر اساس نظرسنجی‌ها، بیش از ۸۰ درصد مردم و حتی ۷۰ درصد زنان بدحجاب و بی‌حجاب موافق قانون برای پوشش زنان هستند.

🔹 اولین بار نیست که مدافعان حجاب اجباری با استناد به نظرسنجی‌های نامشخص مدعی موافقت اکثریت مردم، حتی زنان -به قول آنها- «بدحجاب و بی‌حجاب» با حجاب اجباری می‌شوند. این ادعاها البته به دلایل منطقی بی‌اعتبار است.

🔹 اولا، نتایج و حتی اطلاعات کلی این نظرسنجی‌ها -اگر واقعا برگزار شده باشند- در دسترس عموم نیست. معلوم نیست روش تحقیق این نظرسنجی‌ها چیست؟ از چه جامعه آماری چه سوالاتی پرسیده شده؟ آیا سوالات جهت‌گیری داشته‌اند؟ پاسخ‌ها چه بوده و…

🔹 دوم، نتایج این «نظرسنجی‌»ها ضد و نقیض است. مثلا وزیر ارشاد، دبیر فرهنگ عمومی و سازمان تبلیغات اسلامی هر کدام مدعی موافقت ۸۰، ۷۰ و ۹۰ درصد مردم با حجاب اجباری‌اند، در عین حال مرکز پژوهش‌های مجلس از بی‌اعتنایی ۷۰ درصد مردم به حجاب شرعی آمار منتشر می‌کند.

🔹 سوم، ادعای موافقت ۷۰ تا ۹۰درصد مردم با حجاب اجباری، با شواهد و قرائن سازگار نیست. یکی از این شواهد تداوم طولانی‌مدت اعتراضات ۱۴۰۱، به رغم سرکوب خشونت‌بار آن است که نشان از ریشه‌دار بودن نارضایتی گروه بزرگی از مردم دارد.

🔹 چهارم، اگر به فرض اکثریت مردم مدافع حجاب اجباری‌اند، معلوم نیست چرا حکومت مخالف برگزاری نظرسنجی آزاد یا رفراندوم درباره حجاب است. پیش‌تر پیشنهاد برخی مقام‌های پیشین نظام برای همه‌پرسی در موضوعات مناقشه‌برانگیز با مخالفت قاطع رهبر جمهوری اسلامی روبه‌رو شده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

💊 ادعای نادرست رئیس جمهوری درباره صنعت داروسازی ایران

📣 ابراهیم رئیسی می‌گوید: ایران حرف اول منطقه را در صنعت داروسازی می‌زند.

🔹 البته ایران در هیچ یک از شاخص‌های مرتبط با صنعت داروسازی جزو کشورهای اول منطقه نیست. ارزش صادرات دارو و تجهیزات پزشکی برخی کشورهای خاورمیانه ۲۰ تا ۳۰برابر ایران است.

🔹 بنابراین «فکت‌نامه» به ادعای ابراهیم رئیسی، رئیس جمهور، مبنی براینکه: «ایران حرف اول منطقه را در صنعت داروسازی می‌زند»، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

💸 مقایسه رشد اقتصادی ایران با آمریکا و اروپا

📣 سردار نقدی، با استناد یک سری اعداد و ارقام که می‌گوید از بانک جهانی است، مدعی پیشی گرفتن ایران از آمریکا، اروپا و ژاپن در رشد اقتصادی شده.

🔹 اعداد و ارقام گفته‌شده با آمارهای بانک جهانی هم‌خوانی ندارند، اگر هم داشتند مقایسه رشد اقتصاد پرنوسان ایران با اقتصادهای باثبات توسعه‌یافته، مقایسه نادرستی است.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه گفته‌ها و آمارهای محمدرضا نقدی، معاون هماهنگ‌کننده سپاه را به وضوح خلاف واقع می‌داند و به آن نشان شاخ‌دار می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

🎙 همچنان فایزر

🔹 این هفته در قسمت ۱۱۸ پادکست فکت‌نامه سوژه‌های مختلفی را که فکت‌چک کرده‌ایم، مرور می‌کنیم.

🔹 پیش از شروع فکت‌چک‌ها، گزارش فرهاد را از سئول می‌شنویم که توضیح می‌دهد در دهمین کنفرانس سالانه فکت‌چکرها چه اتفاق‌هایی افتاده است.

🔹 از فکت‌چک‌ها، ابتدا ادعای ساخت خودروی فرمول وان در ایران را مرور می‌کنیم و بعد به سراغ ادعاهایی می‌رویم که می‌گوید خانه کعبه هر سال در روز ۱۳ رجب شکافته می‌شود و متولیان خانه خدا آن را مرمت می‌کنند.

🔹 همچنین ادعای صداوسیما درباره عوارض واکسن فایزر را مرور می‌کنیم و به سراغ وضعیت سرعت اینترنت در دولت ابراهیم رئیسی می‌رویم.

🔹 کمی هم درباره نقش شرکت سحاب‌پرداز در فیلترینگ اینترنت صحبت می‌کنیم و بررسی می‌کنیم که دلیل کاهش آب رودخانه هیرمند چیست.

💬 در پایان هم به چند کامنت شنوندگان پاسخ می‌دهیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

⚠️ ادعای نادرست درباره فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی در فرانسه

📣 پس از اوج گیری اعتراضات در فرانسه به دلیل کشته شدن یک نوجوان آفریقایی تبار به نام «نائل ام» توسط پلیس این کشور، کانال بیسیم‌چی مدیا که از شبکه های نزدیک به نهادهای امنیتی در ایران است در پستی اعلام کرده که «مکرون فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی را آغاز کرده» است.

🔹 ما متن سخنرانی مکرون را که جمعه گذشته منتشر شده به دقت بررسی کردیم.

🔹 آنچه رئیس جمهوری فرانسه به دنبال آن است «برقراری ارتباط» با پلتفرم‌های اینترنتی و درخواست از آنها برای به دست آوردن هویت افرادی است که «از این شبکه های اجتماعی برای ایجاد ناهنجاری و تحریک آشوب» استفاده می‌کنند.

🔹 واکنش این پلتفرم‌ها به درخواست مکرون هم نشان می‌دهد که قرار است هر کدام از پلتفرم‌ها با توجه به سیاست‌ها و ارزش‌هایی که برای کاربران خود تعریف کرده‌اند به درخواست‌های دولت مکرون پاسخ بدهند.

🔹 بنابراین ما در فکت‌نامه به این ادعای بیسیم‌چی مدیا که «مکرون فیلترینگ شبکه‌های اجتماعی را آغاز کرد» نشان نادرست می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

❓ ادعای گمراه‌کننده درباره رتبه چهارم ایران در علوم و فناوری آب

📣 محمد همت؛ دبیر ستاد آب، اقلیم و محیط زیست معاونت علمی ریاست جمهوری گفته بر اساس رنکینگ سایماگو در سال ۲۰۲۲ ایران چهارمین کشور جهان در حوزه علوم و فناوری آب است. سایت سایماگو یک پورتال عمومی است که توسط چند دانشگاه و موسسه تحقیقاتی اسپانیایی اداره می‌شود و منابع آن اطلاعات موجود در پایگاه داده Scopus است و شش معیار دارد.

🔹 ایران در «تعداد، تعداد قابل استناد، تعداد ارجاع و تعداد خود ارجاعی» چهارم است. یکی از عوامل مهم در این چهار شاخص، جمعیت آن کشور است. اما در دو حوزه کیفی‌تر «نسبت ارجاع به سند و شاخص H» ایران در رتبه‌های ۲۸ و ۲۲ قرار دارد. ادعای «رتبه چهارم جهان برای کشور ایران در حوزه علوم و فناوری آب» گمراه‌کننده است زیرا بر فکت مهمی پوشش می‌گذارد و آن، داده‌های ۲ ستون سمت راست جدول سایت سایماگو است که کیفیت مقالات را می‌سنجد.

🔹 مواردی مانند «بازار خرید و فروش مقاله»، «تعداد بسیار زیاد مقاله»، «تقلب‌های علمی»، یا معیارهای دیگری مانند «جایگاه موسسات علمی ایرانی» و «شاخص نوآوری» و … نشان می‌دهد «پیشرفت در یک حوزه علمی» صرفا با «رتبه‌بندی تعداد مقالات» به‌دست نمی‌آید.

🔹 بنابراین فکت‌نامه به این ادعای محمد همت که گفته بود در سال ۲۰۲۲ ایران چهارمین کشور جهان در حوزه علوم و فناوری آب است، نشان گمراه‌کننده می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh

‼️ ادعای شاخ‌دار اینکه حسن‌زاده آملی ریاضی‌دان برجسته‌ای بود

📣 سال‌ها است شایعاتی درباره دانش ریاضی آیت‌الله حسن حسن‌زاده آملی در حد حل مسائل پیچیده ریاضی و حضور در کنفرانس‌های معتبر بین‌المللی، مطرح و منتشر می‌شوند.

🔹 از جمله این مطالب خاطره‌ای است که به نقل از «یکی از اساتید ریاضی دانشگاه تهران» ماجرای شرکت آقای حسن‌زاده آملی را در یک «کنفرانس بین‌المللی» تعریف می‌کند.

🔹 این خاطره البته جعلی است. نه منبع مشخصی دارد، نه جزئیات آن قابل ردگیری است. اسم و رسم استادی که ماجرا از او نقل شده معلوم نیست و جزئیاتی مانند اینکه کنفرانس مذکور با چه عنوانی در چه زمانی و در کجا برگزار شده، نامشخص است.

🔹 اما صرف نظر از این هیچ گزارش معتبری در تایید فعالیت‌های علمی فردی با نام ««حسن حسن‌زاده طبری آملی» در وجود ندارد.

🔹 حسن زاده آملی نویسنده کتاب «دروس هیئت و دیگر رشته های ریاضی» است که در حوزه‌های علمیه تدریس می‌شود. محتوای این کتاب البته ارتباطی با ریاضیات و نجوم مدرن ندارد. در واقع آنچه او و در آن تبحر داشته، «هندسه اقلیدسی» و «نجوم کلاسیک» در حد چیزی است که در مدارس تدریس می‌شود.

🔹 هندسه اقلیدسی در دوره ابتدایی تا دبیرستان در مدارس تدریس می‌شود. در بعضی رشته‌ها، دانش‌آموزان مبانی هندسه تحلیلی (دکارتی) را نیز در سال‌های پایانی دبیرستان یاد می‌گیرند که بعد از دوران رنسانس تدوین شده‌.

🔹 در آموزش مقدماتی مدرن، نجوم کلاسیک و نظریه‌های زمین مرکزی (بطلمیوسی) منسوخ شده‌اند. اصول کلی کیهان‌شناسی را از علوم تجربی سال‌های ابتدایی آموزش داده و در سال‌های میانی دبیرستان، فیزیک نیوتون آموزش می‌دهند که مبنای مکانیک تحلیلی است و بعد از دوران رنسانس تدوین شده‌است.

🔹 هرچند علاقه‌مندان به رصد آسمان یا عکاسی نجومی، برای آشنایی با آسمان شب، از دید ناظر زمینی آموزش می‌بینند، اما این حوزه‌ها در دسته «نجوم آماتوری» قرار دارند. البته برای اموری مانند تعیین قبله، زمان اذان، تقویم قمری و … کاربرد دارند.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه به ادعای اینکه «حسن حسن زاده آملی مسائل پیچیده ریاضی را حل می‌کرده و در کنفرانس‌های بین‌المللی در کشورهای غربی حضور داشته» نشان شاخ‌دار می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
📷 @Factnameh
💬 @Factnameh