⚠️ نمونه‌هایی از خبرهای نادرست درباره جنگ اسرائیل و حماس

📣 یک سخنرانی دستکاری شده از نتانیاهو به همراه عکس‌هایی از رهبران فلسطین، دختری در سوریه و فستیوالی در تبت، بخشی از تصاویری هستند که این روزها به عنوان خبرهای نادرست منتشر شده‌اند.

🔹 تصاویر «زندگی لاکچری رهبران حماس» ساخته هوش مصنوعی نیست.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

🔹 انتشار ویدیوی ساختگی از سخنان نتانیاهو

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

🔹 ماجرای یک دختربچه و سه عکس زیر بمباران

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

🔹 تصاویر فستیوالی در تبت به جای اردوگاه آوارگان غزه

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎙 فکت‌چک‌های پالیوودی

🔹 این هفته هم مثل سه هفته گذشته، همه فکت‌چک‌هایی که در پادکست فکت‌نامه مرور می‌کنیم، مربوط به جنگ اسرائیل و حماس است.

🔹 بخشی از فکت‌چک‌ها، مربوط به فیلم‌ها و عکس‌هایی است که برخی در شبکه‌های اجتماعی با عنوان «پالیوود» منتشر می‌کنند. این کلمه از ترکیب کلمه‌های Palestine و هالیوود درست شده است.

🔹 ادعا این است که فلسطینی‌ها به صورت نمایشی و ساختگی، فیلم‌ها و عکس‌هایی را از وضعیت خود منتشر می‌کنند. در این قسمت مثال‌های مختلفی را توضیح می‌دهیم که نشان می‌‌دهد این ادعاها درست نیستند.

🔹 مثلا عکس دو فرد مختلف در دو شهر مختلف را با این عنوان منتشر کرده‌اند که او یک نفر و در حال نقش بازی کردن است.

🔹 یا چهار زن را که هر کدام آدم‌های مختلفی هستند و فرزندان و بستگان خود را از دست داده‌اند، به عنوان دو نفر یکسان در شرایط مختلف معرفی می‌کنند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

💬 نام اسرائیل از نقشه‌های آنلاین چین حذف نشده است

📣 در شبکه‌های اجتماعی خبری منتشر شده که چین نام اسرائیل را از نقشه‌های خود حذف کرده است.

🔹 کانال تلگرامی موسوم به قرارگاه سایبری عمار در همین زمینه عکسی منتشر کرده و به نقل از وال استریت ژورنال نوشته با افزایش وخامت درگیری در غزه، چین، نام اسرائیل را از نقشه‌های آنلاین خود حذف کرده است.

🔹 آنچه وال استریت ژورنال مطرح کرده خبری به نقل از کاربران چینی است که دیده نشدن نام اسرائیل در نقشه‌ها را گزارش کرده‌اند.

🔹 جستجو‌های ما نشان می‌دهد که با مراجعه به نقشه‌های آنلاین بایدو و علی بابا، نام کشورهای اسرائیل و فلسطین دیده نمی‌شود اما اگر نام این کشورها را به زبان چینی جستجو کنیم این نقشه‌‌ها ما را به محدوده این کشورها در غرب خاورمیانه هدایت می‌کنند.

🔹 از طرفی می‌دانیم که این اتفاق تازه‌ای نیست، پیشتر در سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ کاربران دیگری در چین و خارج از چین، دیده نشدن نام کشورهای فلسطین و اسرائیل در برخی نقشه‌ها مانند بایدو و علی‌بابا را گزارش داده‌اند.

🔹 بایدو و علی‌بابا شرکت‌های خصوصی هستند و مواضع آنها را نمی‌توان هم‌وزن مواضع رسمی دولت چین دانست. دولت چین هم این ادعا را رد کرده است.

🔹 همچنین نام فلسطین و اسرائیل در نقشه‌ای که پلتفرم خدمات عمومی اطلاعات جغرافیایی چین نمایش می‌دهد دیده می‌شود.

🔹 بنابراین ما به این ادعا که چین نام اسرائیل را از نقشه‌های آنلاین حذف کرده نشان «شاخ‌دار» می‌دهیم.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

⁉️ درباره تصویر پناهجویان یهودی در بندر حیفا در سال ۱۹۴۷

📣 در شبکه‌های اجتماعی تصویری با این توضیح که مهاجران یهودی که در سال ۱۹۴۷ وارد بندر حیفا شدند را نشان می‌دهد، منتشر شده.

🔹 در متن همراه با تصویر آمده این یهودیان بر بنری که روی کشتی‌شان آویزان شده به بلاهایی که آلمانی‌ها بر سرشان آوردند اشاره می‌کنند و از فلسطینیان می‌خواهند ناامیدشان نکنند.

🔹 در این پست‌ها همچنین از اسرائیلی‌های معاصر به خاطر «انکار سرزمین فلسطین» انتقاد می‌شود.

🔹 عکس، پناهندگان یهودی را نشان می‌دهد که سعی می‌کنند با کشتی‌ «تئودور هرتسل» وارد بندر حیفا می‌شوند. روی بنر کنار کشتی نوشته شده: «آلمانی‌ها خانواده‌ها و خانه‌های ما را نابود کردند - شما امیدهای ما را نابود نکنید».

🔹 توضیحات در مورد افرادی که سوار بر این کشتی هستند و زمان و مکان عکس درست است، اما در تعداد مسافران اغراق شده و البته در روی بنر به کلمه «فلسطینیان» اشاره‌ای نشده است.

🔹 یهودیان این تلاششان برای ورود به سرزمین فلسطین را در زمانی که دولت بریتانیا محدودیت‌های زیادی را برای ورود مهاجران گذاشته بود عَلیابِت Aliyah Bet می‌نامند. عَلیابِت یک اصطلاح عبری است که به مهاجرت غیرقانونی یهودیان به فلسطین بین سال‌های ۱۹۲۰ تا ۱۹۴۸ اشاره دارد.

🔹 در آن زمان، سرزمین فلسطین تحت سرپرستی بریتانیا بود. این افراد کسانی بودند که از سوی مقامات بریتانیا به عنوان مهاجران غیرقانونی شناخته می‌شدند و به کمپ‌هایی در قبرس منتقل می‌شدند.

🔹 از این رو به نظر می‌رسد با توجه به مستندات تاریخی، اطلاعاتی که همراه این عکس در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده گمراه‌کننده هستند.

🔹 با اینکه بیشتر اطلاعات درباره این عکس (مکان، تاریخ و پیش‌زمینه، …) درست است اما با دستکاری در ترجمه پارچه‌نوشت این‌طور القا شده که پناهندگان یهودی دست به دامن مردم بومی سرزمین‌ فلسطین شده‌اند.

🔹 در حالیکه این جلوگیری از ورود مهاجران و پناهنده‌های یهودی به فلسطین تحت سرپرستی بریتانیا از سوی دولت بریتانیا اعمال می‌شد (در عکس هم یک سرباز بریتانیایی را می‌بینیم که رو به کشتی ایستاده است).

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

🎙 فکت‌چک‌های پالیوودی

🔹 این هفته هم مثل سه هفته گذشته، همه فکت‌چک‌هایی که در پادکست فکت‌نامه مرور می‌کنیم، مربوط به جنگ اسرائیل و حماس است.

🔹 بخشی از فکت‌چک‌ها، مربوط به فیلم‌ها و عکس‌هایی است که برخی در شبکه‌های اجتماعی با عنوان «پالیوود» منتشر می‌کنند. این کلمه از ترکیب کلمه‌های Palestine و هالیوود درست شده است.

🔹 ادعا این است که فلسطینی‌ها به صورت نمایشی و ساختگی، فیلم‌ها و عکس‌هایی را از وضعیت خود منتشر می‌کنند. در این قسمت مثال‌های مختلفی را توضیح می‌دهیم که نشان می‌‌دهد این ادعاها درست نیستند.

🔹 مثلا عکس دو فرد مختلف در دو شهر مختلف را با این عنوان منتشر کرده‌اند که او یک نفر و در حال نقش بازی کردن است.

🔹 یا چهار زن را که هر کدام آدم‌های مختلفی هستند و فرزندان و بستگان خود را از دست داده‌اند، به عنوان دو نفر یکسان در شرایط مختلف معرفی می‌کنند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

🗺 انیمیشن نادرست روزنامه ایران درباره تشکیل اسرائیل

📣 حساب کاربری روزنامه ایران در شبکه اجتماعی X انیمیشنی را با عنوان «بلایی که غرب با تاسیس رژیم صهیونیستی بر سر فلسطین آورد» منتشر کرده است.

🔹 به نظر می‌رسد منبع این انیمیشن، یک حساب کاربری گمنام در تیک‌تاک باشد که ویدئوهایی مشابه به این را منتشر می‌کند.

🔹 در این انیمیشن، قرار است مراحل شکل گیری اسرائیل و نوار غزه و کرانه باختری را ببینیم. یعنی جنگ میان عرب‌های فلسطینی و یهودیان از ۱۹۴۸ شروع شده و رفته رفته تا سال ۲۰۲۲ یهودیان بخش‌های اعظم سرزمین فلسطین را با جنگ تصاحب می‌کنند. اما مشخص نیست تغییراتی که نشان داده می‌شود، چه پایه و اساسی دارد.

🔹 در عوض با مراجعه به نقشه‌ها و اسناد رسمی و معتبر، متوجه می‌شویم آنچه انیمیشن نشان می‌دهد، جعلی و حتی تخیلی است.

🔹 می‌دانیم مرزهای اسرائیل در پایان جنگ سال ۱۹۴۸ و امضای تفاهم‌نامه میان اسرائیل با مصر و سوریه، لبنان و اردن در سال ۱۹۴۹، شکل گرفته است و به کلی با آنچه انیمیشن ادعا می‌کند رخ داده، متفاوت است.

🔹 در ادامه نیز تغییراتی که بر اثر توافق‌ها، درگیری‌ها و شهرک‌سازی‌ها در اسرائیل و سرزمین‌های فلسطینی رخ می‌دهد، با آنچه که در این انیمیشن می‌بینیم، تفاوت آشکاری دارد و انیمیشن به کلی اشتباه است.

🔹 بنابراین فکت‌نامه به این پست روزنامه ایران نشان شاخ‌دار می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

📊 ادعای اشتباه رئیسی درباره تراز تجاری ایران

📣 ابراهیم رئیسی، رئیس دولت سیزدهم در جریان سفر به استان کردستان، روز ۱۱ آبان‌ماه ۱۴۰۲ گفت: «تراز تجاری مثبت داریم.»

🔹 بنا به تعریف تراز تجاری یا تراز بازرگانی تفاوت واردات و صادرات کشورهاست و جریان تجارت در کشورها را نشان می‌دهد. مثبت بودن تراز به معنای بالاتر بودن صادرات از واردات و منفی بودن تراز بازرگانی یا کسری داشتن تراز تجاری به معنای پیشی‌گرفتن واردات از صادرات است.

🔹 به طور معمول صادرات نفت، گاز و فرآورده‌های نفتی و گازی در تراز تجاری محاسبه نمی‌شوند که دلیل آن ارزش افزوده پایین این اقلام و اصطلاحا خام‌فروشی است.

🔹 یه گفته محمد رضوانی‌فر، معاون وزیر اقتصاد و رئیس کل گمرک ایران، ارزش صادرات در هفت‌ماهه امسال بالغ بر ۲۸ میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار بوده است و در مقابل مجموع ارزش واردات ایران تا پایان مهرماه ۱۴۰۲ به ۳۶ میلیارد دلار رسید.

🔹 با این حساب تراز تجاری در این هفت‌ماهه، حدود ۷.۷ میلیارد دلار منفی بوده است که دو برابر بیشتر از مدت مشابه پارسال است. تراز بازرگانی ایران در هفت‌ماه پارسال نزدیک به ۳.۳ میلیارد دلار منفی بود.

🔹 ابراهیم‌ رئیسی توضیح نداده است که منظور او از تراز تجاری چیست و آیا مثبت بودن تراز تجاری را با احتساب صادرات نفت و گاز محاسبه کرده است یا خیر، اما بنا به تعریف معمول و رایج در ادبیات اقتصادی، تراز تجاری ایران منفی است و فکت‌نامه این گفته رئیس دولت سیزدهم را نادرست ارزیابی می‌کند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

🔔 مجروح فلسطینی نه بازیگر است و نه فعال اینستاگرامی

📣 برخلاف آنچه در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، جوان فلسطینی که روی تخت بیمارستان دیده می‌شود، همان شخصی نیست که ویدئوهایی در نوار غزه منتشر کرده است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

🎬 مستند «هکرهای نظام؛ جنگ ایدئولوژیک یا باج‌گیری دیجیتال»

📣 رسانه‌ها و هواداران جمهوری اسلامی، سال‌ها است تلاش می‌کنند تصویری حماسی از هکرهای سازمان‌دهی شده توسط نهادهای نظامی و امنیتی ترسیم کنند، در حالی که هدف بسیاری از حملات هکرهای حکومتی، اخاذی از اهداف آسیب‌پذیر مثل بیمارستان‌ها است.

راه‌های دیگر تماشای این مستند:👇

📺 در یوتیوب فکت‌نامه ببینید

📷 در اینستاگرام فکت‌نامه ببینید

✅ @Factnameh

❌ ادعای نادرست درباره اظهارات نظامی اسرائیلی در حمله حماس به اسرائیل

📣 برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی و کانال‌های تلگرامی نزدیک به جمهوری اسلامی ادعا می‌کنند یک افسر ارتش اسرائیل گفته کسانی که در حملات روز ۱۵ مهر به اسرائیل، افراد را سوزانده و به آنها تجاوز کرده‌اند، اعضای حماس نبوده‌اند و شهروندان اسرائیلی بوده‌اند.

🔹 آنها به ویدئویی ۲۷ ثانیه‌ای اشاره می‌کنند که در آن یک افسر ارتش اسرايیل می‌گوید تجاوزها و سوزاندن‌ها کار «شهروندان» بوده است.

🔹 نگاهی به نسخه کامل ویدئو نشان می‌دهد این افسر ذخیره درباره «شهروندان اهل غزه» توضیح می‌دهد که در روز ۱۵ مهر همراه نیروهای حماس به اسرائیل حمله کرده‌اند. اشاره او به شهروندان یا اعضای ارتش اسرائیل نیست.

🔹فکت‌نامه نیز با استناد به نسخه کامل این ویدئو به این ادعا که یک افسر ارتش اسرائیل گفته سوزاندن و تجاوزها در روز ۱۵ مهر کار اسرائیلی‌ها بوده نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

❓ تی‌شرت‌های سربازان اسرائیلی با طرح شلیک به زنان باردار فلسطینی

📣 در شبکه‌های اجتماعی تصویری از یک سرباز اسرائیلی منتشر شده که تی‌شرتی با تصویر هدف‌گیری یک زن محجبه باردار به تن دارد.

🔹 روی تی‌شرت نوشته شده: یک تیر دو نشان.

🔹 تصویر واقعی، اما قدیمی است. این تی‌شرت‌ و تی‌شرت‌های دیگری با مضمون مشابه، واقعا ۱۴ سال پیش (۱۳۸۹) در یک کارگاه تولید لباس، در جنوب تل‌‌آویو تولید و به برخی سربازان اسرائیلی فروخته شده‌اند، اما انتشار این تصاویر بدون توضیح کامل ماجرا، «گمراه‌کننده» است.

🔹 این اقدام گروه‌های تندرو، ارتباطی با ارتش یا دولت اسرائیل نداشته است. انتشار تصاویر و گزارش این تی‌شرت‌ها انتقادهای گسترده‌ای، در داخل اسرائیل به همراه داشت.

🔹 ارتش اسرائیل همان زمان آن را محکوم کرد و روزنامه اسرائیلی هاآرتس به نقل از یک وکیل نظامی نوشت: پوشیدن این تی‌شرت‌ها، حتی در زمان فراغت سربازان، طبق قوانین ارتش اسرائیل جرم است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

🌐 استفاده از فیلترشکن در آمریکا ۲۰ سال حبس و ۱۰۰ میلیون دلار جریمه دارد

📣 روح‌الله مومن‌نسب، اوایل امسال هم درباره جریمه و زندان استفاده از وی‌پی‌ان در آمریکا گفته بود که به آن نشان نادرست دادیم.

🔹 با این تفاوت که ۸ ماه پیش صحبت از جریمه یک میلیون دلاری بود، حالا صحبت از ۱۰۰ میلیون دلار است.

🔹 در آمریکا استفاده از VPN غیرقانونی نیست مگر این که افراد به واسطه VPN قصد مشارکت در اقدامات خلاف قانون داشته باشند.

🔹 اشاره آقای مومن‌نسب به طرح است که اواخر زمستان گذشته با هدف آن مسدود کردن خدمات ارتباطی کوبا، چین، کره شمالی، ایران، روسیه و ونزوئلا در کنگره ایالات متحده مطرح شد و به جایی نرسید.

🔹 در این طرح اشاره دقیقی به استفاده از VPN نشده طراحان آن همان زمان به صراحت اعلام کردند قرار نیست کاربران عادی هدف قرار بگیرند.

🔹 این طرح تاکنون از زمستان گذشته پس از معرفی در سنا در تابستان امسال پیشرفتی نداشته است.

🔗 ۲۰ سال زندان و ۱ میلیون دلار جریمه استفاده از VPN در آمریکا

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

💬 ادعای شاخ‌دار وزیر آموزش و پرورش درباره ضریب هوشی ایرانیان و آمریکایی‌ها

📣 رضامراد صحرایی، وزیر آموزش و پرورش می‌گوید: «ضریب هوشی آمریکایی‌ها بسیار پایین تر از بیشتر کشورهای متمدن مثل ما است.»

🔹 هیچ رده‌بندی معتبری برای سنجش ضریب هوشی شهروندان کشورها وجود ندارد. اما اگر تحقیقات پراکنده و نه‌چندان معتبر موجود را هم در نظر بگیریم، باز هم حرف آقای صحرایی درست در نمی‌آید.

🔹 سال‌ها است برخی رسانه‌ها، سایت‌ها و شخصیت‌های سیاسی با استناد به کتاب ضریب هوشی و ثروت ملت‌ها» نوشته «ریچارد لین و تاتو وانهانن» ادعاهایی را درباره جایگاه کشورها در رده‌بندی ضریب هوشی مطرح می‌کنند.

🔹 انتقادهای زیادی به اعتبار داده‌ها، روش تحقیق، محاسبات و همین طور نتیجه‌گیری‌های تحقیقات لین و همکارانش وجود دارد و مقاله‌های زیادی در رد آنها نوشته شده است. اما در همین تحقیقات نه‌چندان معتبر هم وضعیت ضریب هوشی آمریکا به مراتب بهتر از کشورهایی مانند ایران است.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه به گفته وزیر آموزش و پرورش نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

‼️ تبریک محمدرضا شاه برای استقلال بحرین، دو تصویر جعلی و یک تصویر واقعی از روزنامه اطلاعات

📣 در شبکه‌‌های اجتماعی تصویر بریده‌ای از روزنامه‌ اطلاعات با تیتر بزرگ «محمدرضا شاه جدایی بحرین از ایران را تبریک گفت» دست به دست می‌شود.

🔹 چند ماه پیش نیز علی بهادری جهرمی، سخنگوی دولت، نسخه مشابهی از همین عکس را در توییتر منتشر کرده بود.

🔹 هر دو این عکس‌ها به وضوح ساختگی و کلاژ تصاویر بی‌ربطی‌اند که برخی از آنها هیچگاه نه در روزنامه اطلاعات و نه در روزنامه دیگری منتشر نشده‌اند.

🔹 البته در واقعیت، تبریک شاه برای «استقلال بحرین» (نه «جدا شدن بحرین از خاک ایران») در صفحه اول روزنامه اطلاعات مورخ ۲۴ مرداد ۱۳۵۰ منتشر شده.

🔹 درباره حق ایران برای حاکمیت بر بحرین اختلاف‌نظرهای اساسی وجود دارد، اما در سال ۱۳۴۹، وضعیت بحرینِ تحت‌الحمایه بریتانیا با پرسش در مورد سه گزینه «الحاق به ایران»، «ادامه تحت‌الحمایگی بریتانیا» و «استقلال» از برخی اشخاص و گروه‌ها در بحرین تعیین شد، نه جدا شدن «بحرین از خاک ایران».

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه ضمن تاکید بر ساختگی بودن تصاویری که به اسم روزنامه اطلاعات منتشر شده به این پیام تبریک محمدرضا شاه برای «جدا شدن بحرین از ایران» در روزنامه اطلاعات نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

❌ ادعای بی‌اساس وزیر اقتصاد درباره رشد بی‌سابقه جذب سرمایه‌ خارجی در دولت رئیسی

📣 احسان خاندوزی، وزیر اقتصاد می‌گوید: «در ۲ سال گذشته ۸ میلیارد دلار سرمایه خارجی جذب اقتصاد ایران شده است.»

🔹 اولا، این عدد ۷۰۰ میلیون دلار کمتر عددی است که خود وزیر اقتصاد یک ماه پیش اعلام کرده بود.

🔹 دوم، این عدد در مقیاس سابقه سرمایه‌گذاری خارجی در ایران عددی بسیار بزرگ و سوال‌برانگیز است.

🔹 بر اساس آمارهای آنکتاد، ارزش کل سرمایه‌گذاری خارجی جذب شده ایران در سال ۲۰۲۲ حدود ۱/۵ میلیارد دلار است.

🔹 هنوز آمار یا داده‌‌ای از سال ۲۰۲۳ منتشر نشده، اما عدد وزیر اقتصاد تنها در صورتی می‌تواند درست باشد که بپذیریم در سال ۲۰۲۳ میلادی بیش از ۶/۵ میلیارد دلار سرمایه خارجی جذب شده که عددی بسیار بزرگ و به نسبت سابقه سرمایه‌گذاری خارجی در ایران عجیب است.

🔹 این عدد ۲/۶ برابر و ۱/۳ برابر رکورد جذب سرمایه‌ خارجی در حدود یک قرن گذشته است که بدون وجود یک سند معتبر قابل پذیرش نیست.

🔹 سوم، تا کنون هیچ سند، گزارش معتبری از جذب مقدار بی‌سابقه‌ای سرمایه‌ خارجی در ایران منتشر نشده و حتی نشانه‌‌ای از تحول خاصی در جذب سرمایه‌ خارجی در اقتصاد ایران، دیده نمی‌شود.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه آمار بسیار بالای وزیر اقتصاد از جذب سرمایه خارجی را بدون وجود سندی معتبر ادعایی بی‌اساس می‌داند و به آن نشان «نادرست» می‌دهد.

📊 نمودار مقایسه ادعای وزیر اقتصاد با سابقه سرمایه‌گذاری خارجی در ایران

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

💬 ادعای گمراه‌کننده درباره «رتبه چهارم ایران در علوم نانو»

📣 حدود ۸ سال است که مقامات و رسانه‌های ایرانی ادعای «رتبه چهارم ایران در جهان در تولید علم نانو» را تکرار می‌کنند.

🔹 از سال ۲۰۱۶، تعداد مقالات علمی که پژوهشگرانی از ایران در نگارش آنها سهیم بوده‌اند و در پایگاه‌های داده مجلات علمی ثبت شده، نسبت به سایر کشورها در رتبه چهارم قرار دارد.

🔹 اما شمارش تعداد مقاله، نه‌تنها شاخص درستی در زمینه توسعه علمی (یا مفهوم ناشناخته‌ای به اسم «تولید علم») نیست، بلکه حتی غلط‌انداز و گمراه‌کننده هم هست.

🔹 در شمارش تعداد مقالات، شاخص‌های کیفی مختلف کنار گذاشته می‌شود. همچنین ظرفیت‌های انسانی و اولویت‌های پژوهشی و بودجه‌های علمی کشورهای مختلف در نظر گرفته نمی‌شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

🎬 ویدیوی قدیمی از برخورد شی انفجاری به چند نیروی نظامی

⚠️ این ویدیو حاوی تصاویر دلخراش است

📣 در شبکه‌های اجتماعی ویدئویی از برخورد یک شی انفجاری به چند نیروی نظامی، با عنوان «کشته شدن اعضای حماس» منتشر شده .

🔹 این ویدئو ارتباطی با حماس و درگیری‌های اخیر ندارد. اصل ماجرا معلوم نیست، اما این ویدئو ۸ سال پیش با عنوان کشته شدن یک عضو گروه داعش منتشر شده.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh

🎙 توضیحاتی درباره توضیحات

🔹 این هفته در پادکست فکت‌نامه بعد از چهار قسمت، بالاخره چند فکت‌چک داریم که مربوط به جنگ اسرائیل و حماس نیستند.

🔹 ابتدا ادعای شاخ‌دار روح‌الله مومن‌نسب را مرور می‌کنیم که می‌گوید استفاده از وی‌پی‌ان در آمریکا جرم است و صد میلیون دلار جریمه دارد.

🔹 همچنین به سراغ تاریخچه استقلال بحرین می‌رویم و ادعاهایی را درباره ضریب هوشی ایرانیان و تراز تجاری ایران مرور می‌کنیم.

🔹 بخش دوم پادکست هم مرور تعدادی از فکت‌چک‌های مربوط به جنگ اسرائیل و حماس است؛ فکت‌چک‌هایی درباره تونل‌های حماس، ماجرای عکسی تاریخی در بندر حیفا، فکت‌چک‌هایی درباره نقشه اسرائیل و فلسطین و خبرهایی درباره سربازان و افسران ارتش اسرائیل.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅ @Factnameh

👎 عکس ساختگی با عنوان طرح جلد فوربز درباره خالد مشعل

📣 کاربران شبکه‌های اجتماعی و همچنین حساب رسمی وزارت خارجه اسرائیل در شبکه X با اشاره به طرحی می‌گویند مجله فوربس اعلام کرده ثروت خالد مشعل، پنج میلیارد دلار است.

🔹 هم این طرح جلد ساختگی است و هم اینکه فوربز چنین ادعایی را درباره ثروت خالد مشعل طرح نکرده است.

🔹 طرح جلد جدیدترین شماره فوربز مربوط به مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh

❌ ویدیوی «حمله حماس به خانه‌های مردم غزه»، ارتباطی به حماس و غزه ندارد.

📣 ویدیویی از ورود چند فرد مسلح به خانه یک مرد عرب و دستگیری او منتشر شده با این ادعا که حماس وارد خانه‌های شهروندان عادی در غزه می‌شود تا مردان آنها را بیرون بکشد و مجبور به جنگ با ارتش اسرائیل کند.

🔹 این تصاویر نه ارتباطی به حماس دارد نه جنگ اخیر در غزه. این ویدیوی هجوم به خانه روزنامه‌نگاری به نام مجاهد الحیقی و دستگیری او است در استان حضرموت یمن، چهار روز پیش از حمله حماس به اسراییل.

🔹 بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو که با عنوان ورود حماس به خانه‌های شهروندان عادی در غزه و کشاندن مردان آنها به جنگ با ارتش اسرائیل منتشر شده نشان شاخ‌دار می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh