FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.24K photos
732 videos
3 files
4.26K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی «حمله حماس به خانه‌های مردم غزه»، ارتباطی به حماس و غزه ندارد.

📣 ویدیویی از ورود چند فرد مسلح به خانه یک مرد عرب و دستگیری او منتشر شده با این ادعا که حماس وارد خانه‌های شهروندان عادی در غزه می‌شود تا مردان آنها را بیرون بکشد و مجبور به جنگ با ارتش اسرائیل کند.

🔹 این تصاویر نه ارتباطی به حماس دارد نه جنگ اخیر در غزه. این ویدیوی هجوم به خانه روزنامه‌نگاری به نام مجاهد الحیقی و دستگیری او است در استان حضرموت یمن، چهار روز پیش از حمله حماس به اسراییل.

🔹 بنابراین فکت‌نامه به این ویدیو که با عنوان ورود حماس به خانه‌های شهروندان عادی در غزه و کشاندن مردان آنها به جنگ با ارتش اسرائیل منتشر شده نشان شاخ‌دار می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❓اعتبارسنجی روایت‌ طرفداران حکومت از نحوه کشته‌شدن کیان پیرفلک

🔹خانواده کیان پیرفلک می‌گویند فرزندشان با رگبار نیروهای حاکمیتی به قتل رسیده، اما رسانه‌ها و هواداران جمهوری اسلامی مدعی‌اند مخالفان حکومت و «تروریست»‌ها کیان را کشته‌اند.

🔹در روزهای گذشته برخی هواداران حکومت -از جمله یک مستندساز محلی به نام اسماعیل معنوی- تلاش کرده‌اند با انتشار تصاویر و طرح برخی فرضیات روایتی به موازات روایت خانواده کیان به دست دهند.

🔹اولین بار نیست رسانه‌ها و هواداران جمهوری اسلامی تلاش می‌کنند، با ایجاد روایت‌های موازی در موارد خبرساز قتل کودکان، از خود سلب مسئولیت کنند.

🔹با توجه به محدودیت دسترسی به فکت‌ها و گزارش‌های مستند، نمی‌توان با قطعیت روایت‌ها را درستی‌سنجی کرد، اما بازخوانی شواهد و کنار هم گذاشتن ابهام‌ها، تناقض‌ها و فرضیات منطقی، اعتبار روایت‌ رسانه‌ها و هواداران حکومت را زیر سوال می‌برد.

🔹هواداران حکومت مدعی‌اند، فیلم‌هایی از حضور تروریست‌ها در شهر و تلاش آنها برای از کار انداختن دوربین‌های مداربسته از یک روز پیش از نارآرامی‌ها وجود دارد.

🔹تاریخ و زمان این فیلم‌ها مخدوش است و با تاریخ و ساعت ناآرامی‌های ایذه همخوانی ندارد. همزمان تصاویری از آتش زدن حوزه علمیه ایذه و مسدود شدن بلوار مدرس شهر برای اثبات حضور تروریست‌ها منتشر شده.

🔹ابهام‌هایی در اصالت برخی از تصاویر منتشره وجود دارد، اما اگر فرض را بر اصالت آنها بگذاریم، صرفا وجود ناآرامی‌ و اعتراضات در ایذه را اثبات می‌کند که اصولا تردیدی درباره آن وجود ندارد.

🔹هواداران حکومت می‌گویند با استناد به یک ویدئوی تاریک و مبهم در زمان حادثه ماموران سلاح جنگی در اختیار نداشته‌اند.

🔹زمان دقیق این ویدئو معلوم نیست. در این ویدئو صرفا صداهای افرادی شنیده می‌شود که در یک فضای مبهم و تاریک می‌خواهند که سلاح جنگی کلاشینکف در اختیار آنها قرار بگیرد.

🔹شواهد نشان می‌هد خودروی خانواده پیرفلک از بلوار مدرس وارد خیابان حافظ جنوبی شده و پس از طی مسافتی بازگشته و از سمت راننده هدف گلوله قرار گرفته است.

🔹هواداران حکومت می‌گویند خودرو هنگام دور زدن از سمت راست، هدف اصابت گلوله‌هایی قرار گرفته که از انتهای خیابان شلیک شده‌اند.

🔹این احتمال تنها در صورتی برقرار است که بپذیریم ماشین برخلاف روال معمول از سمت راست خود دور زده و به آن شلیک شده باشد.

🔹اما پدر و مادر کیان می‌گویند خودرو بعد از دور زدن در نقطه‌ای هدف گلوله قرار گرفته که حتی طبق روایت هواداران حکومت محل استقرار ماموران بوده است.

🔹هواداران حکومت می‌گویند پس از تیراندازی «تروریست‌ها»، ماموران کیان را به بیمارستان که در چند متری محل تیراندازی قرار داشته منتقل کرده‌اند.

🔹خانواده کیان هم می‌گوید کسانی که به ماشین تیراندازی کردند کیان را به بیمارستان هلال احمر منتقل کردند.

🔹انتقال پیکر جان‌باختگان به بیمارستان، لزوما نشانه بی‌گناه بودن ماموران نیست. در اعتراضات اخیر گزارش‌های زیادی از توقیف پیکر جان‌باختگان مخابره شده است.

🔹هواداران حکومت مدعی‌اند در آن شب «بیمارستان به تصرف» مخالفان درآمده. اگرچه خانواده کیان موفق شدند پیکر فرزندشان را پس بگیرند، اما تاکنون هیچ گزارشی حتی از سوی رسانه‌های حکومتی در مورد تصرف بیمارستان منتشر نشده است.

🔹گزارش‌های تصویری خبرگزاری‌های حکومت از همان شب بیمارستان ایذه، فرضیه تصرف بیمارستان را زیر سوال می‌برد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

✅ @Factnameh
🔔 ادعای شاخ‌دار رییس‌دفتر خامنه‌ای درباره وضعیت راه‌ها و اتوبان‌ها قبل و بعد از انقلاب ۵۷

📣 محمد محمدی گلپایگانی، رییس‌دفتر رهبر جمهوری اسلامی، می‌گوید: «اتوبان‌های ایران بعد از انقلاب ساخته شد و قبل از انقلاب تمام راه‌های شهری خاکی بودند.»

🔹 این طور نیست،‌ بر اساس گزارش‌های مستند، نه‌تنها شبکه بزرگراهی درون‌شهری تهران پیش از انقلاب پایه گذاشته شده، بلکه ۳ بزرگراه که در حال حاضر با نام چمران، شیخ فضل‌الله و مدرس شناخته می‌شوند قبل از انقلاب به بهره‌برداری رسیدند.

🔹 آغاز ساخت و بهره‌برداری دو آزادراه مهم یعنی تهران - کرج و تهران - قم نیز به پیش از سال ۱۳۵۷ بازمی‌گردد.

🔹 بر اساس گزارش‌های مستند در دوران ۵۳ ساله پهلوی مجموع طول جاده‌های ایران با افزایش ۱۲ برابری از کمتر از ۴ هزار کیلومتر به بیش از ۴۶ هزار کیلومتر رسید.

🔹 طبق گزارش‌های رسمی تا سال ۱۴۰۰ طول مجموع راه‌های کشور نزدیک ۲۱۷ هزار کیلومتر است که از این میان کمتر از ۸۶ هزار کیلومتر راه‌های بین شهری و بیش از ۱۳۱ هزار کیلومتر راه‌های روستایی است. با این حساب در دوران ۴۳ ساله جمهوری اسلامی طول جاده‌های ایران تقریبا ۵ برابر رشد کرده است.

🔹 به طور کلی مقایسه طول و کیفیت راه‌های کشور در حال حاضر با وضعیت قبل از ۵۰ سال پیش مقایسه درستی نیست. نمی‌توان درباره وضعیت ایران در دنیای موازی اظهار نظر قطعی کرد و گفت اگر انقلاب رخ نداده بود، وضعیت راه‌های ایران چگونه می‌شد، اما می‌توان گفت در صورت تداوم رشد پیش از انقلاب ۵۷ در حال حاضر وضعیت راه‌های برون‌شهری و درون‌شهری ایران احتمالا بهتر از وضعیت کنونی بود. علاوه بر این، در ده‌های اخیر پیشرفت تکنولوژی و ابزار توسعه موجب افزایش سرعت ساخت و تکمیل این زیرساخت‌ها در همه کشورها شده است.

🔹 با این اوصاف، فکت‌نامه به این گفته رئیس‌دفتر رهبر جمهوری اسلامی که ««اتوبان‌های ایران بعد از انقلاب ساخته شد و قبل از انقلاب تمام راه‌های شهری خاکی بودند»، نشان شاخ‌دار می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ بلا حدید، دیور و فلسطین

🔹 برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی می‌گویند برند «دیور» به دلیل حمایت‌ «بلا حدید» از فلسطین، همکاری خود را با این مدل فلسطینی‌تبار قطع کرده و با یک مدل اسرائیلی قرارداد جدید بسته است.

🔹 قرارداد حدید با دیور، بیش از یک سال است تمام شده و قرارداد مدل اسرائیلی (یکی از چند مدل دیور) هم مربوط به سال گذشته است و ارتباطی با این روزها ندارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Factnameh-Podcast-Episode-137
پادکست فکت‌نامه
🎙 توضیحاتی درباره توضیحات

🔹 این هفته در پادکست فکت‌نامه بعد از چهار قسمت، بالاخره چند فکت‌چک داریم که مربوط به جنگ اسرائیل و حماس نیستند.

🔹 ابتدا ادعای شاخ‌دار روح‌الله مومن‌نسب را مرور می‌کنیم که می‌گوید استفاده از وی‌پی‌ان در آمریکا جرم است و صد میلیون دلار جریمه دارد.

🔹 همچنین به سراغ تاریخچه استقلال بحرین می‌رویم و ادعاهایی را درباره ضریب هوشی ایرانیان و تراز تجاری ایران مرور می‌کنیم.

🔹 بخش دوم پادکست هم مرور تعدادی از فکت‌چک‌های مربوط به جنگ اسرائیل و حماس است؛ فکت‌چک‌هایی درباره تونل‌های حماس، ماجرای عکسی تاریخی در بندر حیفا، فکت‌چک‌هایی درباره نقشه اسرائیل و فلسطین و خبرهایی درباره سربازان و افسران ارتش اسرائیل.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅
@Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
💬 آیا فیلترینگ باعث تغییر در کاربران تلگرام و اینستاگرام ایران شده‌است؟

📣 روح‌اله مومن‌نسب در مناظره‌ای درباره فیلترینگ گفت: «تمام آمارها نشان می‌دهد، تعداد مصرف‌کنندگان اینستاگرام و تلگرام به نحو چشم‌گیری کاهش پیدا کرده‌است.»

🔹 منظور دبیر کل جبهه انقلاب اسلامی در فضای مجازی این است فیلترشدن این دو شبکه اجتماعی باعث کاهش کاربران ایرانی آن شده‌است.

🔹 چند آمار منتشر شده در ماه‌های اخیر از سوی شرکت‌های خصوصی ایران در حوزه بازاریابی دیجیتال خلاف ادعای مومن‌نسب را نشان می‌دهد.

🔹 حداقل دو پژوهش منتشر شده که نشان می‌دهد با فیلترینگ «واتس‌اپ» در سال گذشته، تعداد کاربران تلگرام بیشتر هم شده‌است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 بیانیه صد پزشک اسرائیلی در حمایت از بمباران بیمارستان‌های غزه

📣 در شبکه‌های اجتماعی خبری منتشر شده با عنوان «صد پزشک اسرائیلی بیانیه‌ای در حمایت از بمباران کامل تمام بیمارستان‌های غزه امضا کردند.»

🔹 روزنامه همشهری این خبر را در سایتش با عنوان «درخواست پزشکان اسرائیلی از ارتش رژیم اشغالگر: بیمارستان‌های غزه را بمباران کنید» منتشر کرده و به الجزیره ارجاع داده در حالی که چنین گزارشی در الجزیره دیده نمی‌شود.

🔹 روزنامه «القدس» پرتیراژترین روزنامه فلسطینی، چند سایت خبری و تحلیلی کمتر شناخته شده و وب‌سایت پراودا انگلیسی، سرویس جهانی رادیو تلویزیون ترکیه و پرس تی‌وی وابسته به جمهوری اسلامی، خبر را پوشش دادند.

🔹 منبع همه این اخبار فردی به‌نام «Muna Omari» است که خود را روزنامه‌نگار ساکن حیفا اسرائیل معرفی کرده‌است

🔹 مونا العمری در پست مفصلی می‌نویسد: «۱۰۰ پزشک در اسرائیل از ارتش اسرائیل می‌خواهند که بیمارستان‌های غزه را بمباران و منفجر کند زیرا این بیمارستان‌ها زیرساختی برای جنبش حماس هستند…»

🔹 تصویری که منتشر شده، نه نشان و سربرگی دارد، نه سر و شکل و اندازه فونت‌ها و استایل پاراگراف‌بندی آن، حرفه‌ای و اصولی است.

🔹 در انتهای نامه تنها یک اسم از امضاکنندگان دیده می‌شود و هیچ نشانی از وابستگی (Affiliation) یا هر اطلاعات دیگری از آنها نیست.

🔹 این متن نمی‌تواند تصویر یک بیانیه باشد. این متن نهایتا می‌تواند یک اسکرین‌شات از یک نسخه اولیه درحال آماده‌سازی باشد.

🔹 دو وبسایت‌ عبری‌زبان که خود را یهودی اولترا ارتدوکس معرفی می‌کنند نیز این خبر را منتشر کرده‌اند اما در آنجا هم لینک نامه یا پتیشن وجود ندارد.

🔹 یک وب‌سایت هم برای نه نفر اولی که نام‌شان در صفحه نخست این نامه دیده می‌شود، تخصص و محل کار یا طبابت‌شان را پیدا کرده‌است. با این حال جستجوی اولیه نشان می‌دهد این اطلاعات نادرست است.

🔹 به‌این ترتیب خبر «صد پزشک اسرائیلی بیانیه‌ای در حمایت از بمباران کامل تمام بیمارستان‌های غزه امضا کردند» منبع درستی ندارد اما اینکه پزشکانی با دیدگاه‌های یهودی ارتدوکس چنین حرف‌های زده‌باشند یا متنی منتشر کرده باشند هم به‌سادگی قابل رد کردن نیست.

🔹 بنابراین این ادعا نشان غیرقابل‌اثبات می‌گیرد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ آمار نادرست روزنامه ایران درباره نرخ بیکاری در استان‌ها

📣 روزنامه ایران اقتصادی، روی صفحه اول شماره ۱۸ آبان ۱۴۰۲ نوشته است: «در تابستان امسال نرخ بیکاری در ۱۸ استان کمتر از ۷ درصد.»

🔹 این طور نیست. طبق آخرین گزارش مرکز آمار در تابستان امسال نرخ بیکاری نه در ۱۸ استان بلکه در ۱۲ استان کمتر از ۷ درصد است.

🔹 صرف‌نظر از این اشتباه روزنامه ایران اقتصادی، مقام‌ها و رسانه‌های دولتی بارها طی هفته‌ها و ماه‌های گذشته با استناد به کاهش نرخ بیکاری، از تحول و رونق بازار کار صحبت کرده‌اند، اما واقعیت اینجا است که با توجه به عدم تغییر دو شاخص مهم دیگر، یعنی نرخ مشارکت اقتصادی و نسبت اشتغال، کاهش نرخ بیکاری نشانه رونق بازار کار نیست.

🔹 مقایسه آمارهای پنج سال اخیر نشان می‌دهد، نرخ مشارکت اقتصادی اگرچه به نسبت تابستان پارسال کمی بیش از نیم واحد درصد افزایش داشته، اما هنوز از نرخ مشارکت تابستان ۹۹ کمتر است. نسبت اشتغال نیز هنوز حدود ۲ واحد درصد کمتر از پیش از همه‌گیری کرونا در تابستان سال ۹۸ است.

🔹 نرخ مشارکت اقتصادی حاصل جمع جمعیت آماده کار (شاغل و بیکار) به کل جمعیت سن کار و نسبت اشتغال درصد جمعیت شاغل به جمعیت بالای ۱۵ سال است.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه به این عنوان روزنامه ایران اقتصادی که «در تابستان امسال نرخ بیکاری در ۱۸ استان کمتر از ۷ درصد است» نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🐏 مصاحبه بن‌سلمان با الجزیره درباره اسماعیل هنیه و کمک به غزه

📣 در شبکه‌های اجتماعی شایعه شده که محمد بن سلمان به تلویزیون الجزیره گفته در سال ۲۰۱۹ تعداد ۲۵ هزار گوسفند به مردم غزه هدیه کرده،‌ اما اسماعیل هنیه، رهبر حماس گوسفندها را به قیمت ۷ میلیون دلار به یک تاجر هندی فروخته است.

🔹 این یک داستان تخیلی و شاخ‌دار است. اساسا چنین گفتگویی نه در الجزیره و نه رسانه دیگری وجود ندارد.

🔹 از سوی دیگر در حال حاضر متوسط قیمت یک گوسفند زنده در هند حدود ۸۵ دلار آمریکا است (در سال ۲۰۱۹ ارزانتر هم بوده) اما اگر تاجر هندی ۲۵هزار گوسفند را به قیمت ۱۰۰ دلار هم خریده باشد، باز هم مجموع بهای تمام شده حدود یک سوم ۷ میلیون دلاری است که در این داستان جعلی گفته شده است.

🔹 با این اوصاف روشن است نقل قول منسوب به محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی درباره اهدای ۲۵ هزار گوسفند به غزه و سوءاستفاده ۷ میلیون دلاری اسماعیل هنیه، جعلی و «شاخ‌دار» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
⚠️ عکس سمت چپ دستکاری و بعضی جزئیات مانند میز چای و شیرینی و دیوارنویسی اضافه شده، عکس سمت نسخه اصلی است.

🔹 یک سرباز اسرائیلی آن را گرفته و از یک گروه ویرایش عکس، خواسته آن را ویرایش کنند و جزئیات را به عکس اضافه کنند.

🔹 کسی که عکس را ویرایش کرده در صفحه فیسبوک خود توضیحات مفصلی داده است.👇
https://www.facebook.com/ben.mizrahi.photography/posts/10161411052164916?ref=embed_post

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
❌ شایعه نادرست خودکشی روانشناس نتانیاهو

📣 محمدرضا شهبازی، مجری صدا و سیما به تازگی در یک برنامه تلویزیونی گفته است: «روانشناس نتانیاهو خودکشی کرده است».

🔹 این یک خبر جعلی قدیمی است که ۱۳ سال پیش هم در رسانه‌های رسمی در ایران، مانند خبرگزاری فارس منتشر شده.

🔹 منبع اصلی این خبر نادرست، پست طنز قدیمی یک وبلاگ در سال ۲۰۱۰ میلادی است. تصویری که به عنوان منبع در تلویزیون نشان داده می‌شود، تصویر یک سایت پاکستانی به اسم «global village space» است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
⁉️ ویدیو از زنانی با لباس مجاهدین خلق در تهران

📣 ویدیویی در رسانه‌های داخلی ایران منتشر شده که گروهی از زنان را با لباس اعضای سازمان مجاهدین خلق در خیابان‌های ایران نشان می‌دهد.

🔹 این ویدیو مربوط به تبلیغات فیلم سینمایی «سرهنگ ثریا» محصول سازمان اوج، وابسته به سپاه پاسداران است.

🔹 در گزارش‌های اولیه توضیحی درباره اینکه ویدیو مربوط به تبلیغات یک فیلم است ارائه نشده بود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
❌ انتشار ویدئوی اعتراض‌های داخلی در اسپانیا با عنوان تجمع حمایت از غزه

📣 ویدئویی که روزنامه ایران و برخی دیگر از رسانه‌های ایران با عنوان تظاهرات اسپانیایی‌ها در حمایت از غزه منتشر کرده‌اند، تصاویری از تجمع اعتراضی روز یکشنبه علیه سیاست‌های نخست‌وزیر اسپانیاست و ارتباطی با تظاهرات حمایت از مردم غزه ندارد.

🔹 در هفته‌های گذشته، تجمع‌هایی مختلفی در حمایت از مردم غزه و اعتراض به اسرائیل در شهرهای مختلف اسپانیا مثل مادرید و بارسلونا برگزار و تصاویر واقعی آن در رسانه‌ها منتشر شده.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📊 ادعای نادرست درباره افزایش صادرات غیرنفتی ایران به چین

📣 روح‌الله لطیفی، سخنگوی خانه صنعت، معدن و تجارت و از مقام‌های پیشین گمرک جمهوری اسلامی، می‌گوید: «صادرات غیرنفتی ایران به چین در حال افزایش است.»

🔹 طبق آمارهای رسمی طی هفت ماه نخست سال ۱۴۰۱ ارزش صادرات غیرنفتی ایران به چین نه‌تنها بیشتر نشده، بلکه بیش از یک میلیارد دلار کمتر از مدت مشابه سال قبل است.

🔹 ارزش صادرات غیرنفتی ایران به چین در هفت‌ماهه نخست امسال کمی بیش از هشت میلیارد دلار است، در حالی که پارسال در همین مدت نزدیک به ۹/۲ میلیارد دلار کالا به چین صادر شده بود. در همین مدت سهم چین از کل صادرات غیرنفتی نیز از ۳۲ درصد به ۲۸ درصد کاهش پیدا کرده است.

🔹 ارزش صادرات غیرنفتی ایران به چین در سال ۱۴۰۱ با افزایش ۱۰۰ میلیون دلاری به نسبت سال قبلش به ۱۴/۷ میلیارد دلار رسیده بود، اما به نظر می‌رسد صادرات غیرنفتی ایران از امسال روند نزولی پیدا کرده است.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه به این گفته که «صادرات غیرنفتی ایران به چین در حال افزایش است»، نشان نادرست می‌دهد.


👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 نان و نانو و اتوبان

🔹 این هفته در قسمت ۱۳۸ پادکست فکت‌نامه، ۱۶ فکت‌چک را مرور می‌کنیم.

🔹 بخش اول، مربوط به خبرهای نادرستی است که موضوع آنها مستقیم مربوط به ایران است؛ اتوبان‌های ایران، رتبه ایران در علوم نانو، نرخ بیکاری، صادرات غیرنفتی به چین، الگوی مصرف اینستاگرام و همچنین ماجرای زنانی که با لباس‌های مجاهدین خلق در تهران تردد می‌کنند.

🔹 در ادامه به سراغ بررسی چند ویدئو و تصویر نادرست و ساختگی مربوط به جنگ اسرائیل و حماس می‌رویم و در پایان هم خبرهایی را مرور می‌کنیم که در این زمینه منتشر شده‌اند و ما این هفته در سایت فکت‌نامه، درستی آنها را بررسی کرده‌ایم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در گوگل پادکست بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

✅
@Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
❌ درستی‌سنجی یک ویدیوی جعلی و ماجرای عجیب حارث‌ السودانی و بمب‌گذاری‌های ساختگی در عراق

📣 در روزهای گذشته ویدیوی دو دقیقه‌ای با عنوان «صحنه‌سازی عناصر حماس در بمب‌گذاری ساختگی در یک ماشین» در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.

🔹 ویدیو صحنه جاسازی بمب در ماشین و انفجار فضای خالی و خلوت شهری را نشان می‌دهد. چند ثانیه بعد از انفجار گروهی وارد صحنه می‌شوند و خود را به شکل کشته‌شدگان و مجروحان حادثه روی زمین می‌اندازند. کمی بعدتر یک ون سفید رنگ وارد تصویر می‌شود.

🔹 همه اجزای فیلم نشان از صحنه‌سازی یک انفجار خیابانی دارد، اما نکنه اینجا است که این صحنه‌سازی ارتباطی آنچه مسلم است این ویدئو ارتباطی با حماس و فلسطین و غزه ندارد.

🔹 این ویدیو قدیمی است و طی ۷ سال گذشته بارها با عناوین مختلف، در شبکه‌های اجتماعی منتشر و دست به دست شده است. فیلم در بغداد گرفته شده و آن طور که در برخی رسانه‌ها گفته شده، مربوط به عملیات فریب سرویس اطلاعاتی عراق علیه داعش است.

🔹 نیویورک تایمز و دیلی‌میل، ۵ سال پیش، گزارش مفصلی درباره این ویدیو منتشر و آن را عملیات‌ فریب، «حارث السودانی»، قهرمان و مامور مخفی سازمان اطلاعات عراق علیه داعش معرفی کرده بودند. در این گزارش‌ها به نقل از یکی از مقام‌های امنیتی عراق گفته شده، این ویدیو که به طور ناخواسته با دوربین مداربسته‌ای در محل ضبط شده باعث لو رفتن السودانی و عاقبت کشته شدن او شده است.

🔹 در سایر رسانه‌های معتبر غربی مانند نیویورک تایمز نیز، روایت‌های معتبری از فعالیت‌های حارث السودانی، عملیات‌ فریب و انفجارهای ساختگی او منتشر شده است. السودانی موفق شده بود با ترفندهایی مانند صحنه‌سازی انفجارهای ساختگی، اعتماد رهبران داعش را جلب و در میان آنها نفوذ کند.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه به این ویدئو و شرح «صحنه‌سازی نیروهای حماس در بمب‌گذاری ساختگی در یک ماشین» نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای بی‌اساس درباره همسر دوم قاسم سلیمانی

📣 در شبکه‌های اجتماعی شایعه شده فاطمه مغنیه (فرزند عماد مغنیه) همسر دوم قاسم سلیمانی است و این موضوع در گفت‌وگوی او با تلویزیون لبنان فاش شده است.

🔹 استناد این شایعه به ویدئوی مصاحبه‌ای از فاطمه مغنیه، است که خاطره‌ای از گفت‌وگوی احساسی خود با قاسم سلیمانی را بازگو می‌کند.

🔹 سابقه انتشار این ویدئو به عنوان سندی از ازدواج دوم قاسم سلیمانی دست‌کم یک سال قدمت دارد. قدیمی‌ترین نسخه‌‌ای که از این شایعه پیدا کردیم، در تاریخ ۱۲ دی ۱۴۰۱ در توییتر آواتودی، متعلق به علی جوانمردی، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی منتشر شده است. پس از آن مدتی در فضای عمومی عرب‌زبان چرخیده و در روزهای گذشته دوباره به شبکه‌های اجتماعی فارسی‌ برگشته است.

🔹 این ویدئو، چیز تازه‌ای نیست که از تلویزیون لبنان پخش شده باشد؛ در واقع بخشی از یک مستند تلویزیونی است که دو سال پیش در صدا و سیمای جمهوری اسلامی پخش و در شبکه‌های هوادار جمهوری اسلامی به مقیاس انبوه منتشر شده است.

🔹 صحبت‌های فاطمه مغنیه و فرزندان قاسم سلیمانی در این مستند، به وضوح نشان از روابط بسیار نزدیک او با قاسم سلیمانی و خانواده‌اش دارد؛ آنچه گفته می‌شود البته به نسبت روابط تعریف شده زنان و مردان در جمهوری اسلامی و ظاهر رسمی مقام‌های حکومتی، نامتعارف است، اما در آن هیچ اشاره صریح یا حتی تلویحی به ازدواج نیست. فاطمه مغنیه، سلیمانی را پدر خطاب می‌کند و در جای دیگری از فیلم گفته می‌شود که او را «عمو» خطاب می‌کرده.

🔹 ما از روابط پنهانی احتمالی قاسم سلیمانی خبر نداریم. نمی‌دانیم او آیا همسر دوم یا روابط خارج از خانواده داشته یا نه، اما آنچه مسلم است، تاکنون گزارش یا شواهد معتبری در این باره ارائه و منتشر نشده و به همین دلیل فکت‌نامه این ادعا را که «فاطمه مغنیه همسر دوم قاسم سلیمانی است و این موضوع در گفت‌وگوی او با تلویزیون لبنان فاش شده» بی‌اساس می‌داند و به آن نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید

✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📊 ادعای اشتباه رئیسی درباره تراز تجاری ایران

ابراهیم رئیسی در حالی می‌گوید تراز تجاری ایران مثبت است که بر اساس آمارهای رسمی، تراز تجاری ایران در هفت‌ماهه اول امسال منفی ۷/۷ میلیارد دلار است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
💼 ادعای بی‌اساس درباره ایجاد دو نیم میلیون شغل در دو سال اول دولت رئیسی

📣 محمود کریمی بیرانوند، معاون اشتغال وزارت کار می‌گوید: «از ابتدای دولت سیزدهم مطابق آمار سامانه رصد حدود ۲/۵میلیون شغل ایجاد کردیم.»

🔹 طی دو سال گذشته بارها مقام‌های دولتی با استناد به داده‌های یک سامانه دولتی مدعی ایجاد ۷۵۰ هزار تا بیش از یک میلیون فرصت شغلی شده‌اند.

🔹 داده‌های مورد اشاره در دسترس و قابل راستی‌آزمایی نیستند، در عوض داده‌های مرکز آمار ایران که مبنای متعارف سنجش شاخص‌های بازار کار است، با آمار مقام‌های دولتی اختلاف زیادی دارد.

🔹 به عبارتی از از ابتدای دولت سیزدهم تاکنون، یک میلیون و ۲۸۰ هزار و ۵۳۳ نفر به جمعیت شاغل کشور اضافه شده است که تقریبا نصف آمار اعلام شده از سوی معاون وزیر کار است.

🔹 طبق گزارش‌ مرکز آمار از آغاز به کار دولت ابراهیم رئیسی در تابستان ۱۴۰۰ تا تابستان ام در مجموع کمتر ۱/۳ میلیون نفر به جمعیت شاغل کشور اضافه شده که نصف رقم ادعایی معاون وزیر کار است.

🔹 با این اوصاف فکت‌نامه به این ادعای معاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، محمود کریمی بیرانوند که «از ابتدای دولت سیزدهم حدود ۲/۵ میلیون شغل ایجاد کردیم» نشان نادرست می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

👈 در تلگرام بخوانید
✅ @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM