❌ ادعای پیشران پلاسمایی برای موشک‌های بالستیک، شبه‌علم است
🔹محمدحسین عظیمی، دبیرکل جبهه ایران اسلامی، ادعا کرده «سوخت موشک سجیل، پلاسمایی است».
🔹این ادعا شاخ‌دار است و با دانش فیزیک و داده‌های فنی موجود همخوانی ندارد.
🔹بر اساس منابع داخلی جمهوری اسلامی و ارزیابی‌های نهادهای بین‌المللی، سجیل یک موشک بالستیک میان‌برد دو‌مرحله‌ای با سوخت جامد است.
🔹پیشران‌های پلاسمایی زیرمجموعه پیشرانش الکتریکی‌اند و نیروی رانش آنها چند برابر کمتر از آن است که بتوان حتی جرم‌های چند کیلوگرمی را از سطح زمین بلند کرد، چه برسد به موشک ۲۰ تنی.
🔹این فناوری فقط برای مانورهای طولانی‌مدت در خلاء و سفرهای بین سیاره‌ای یا اکتشافی فرامنظورمه‌ای در فضا کاربرد دارد، نه پرتاب موشک بالستیک از سطح زمین.
🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای استفاده موشک سجیل از سوخت پلاسمایی نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹محمدحسین عظیمی، دبیرکل جبهه ایران اسلامی، ادعا کرده «سوخت موشک سجیل، پلاسمایی است».
🔹این ادعا شاخ‌دار است و با دانش فیزیک و داده‌های فنی موجود همخوانی ندارد.
🔹بر اساس منابع داخلی جمهوری اسلامی و ارزیابی‌های نهادهای بین‌المللی، سجیل یک موشک بالستیک میان‌برد دو‌مرحله‌ای با سوخت جامد است.
🔹پیشران‌های پلاسمایی زیرمجموعه پیشرانش الکتریکی‌اند و نیروی رانش آنها چند برابر کمتر از آن است که بتوان حتی جرم‌های چند کیلوگرمی را از سطح زمین بلند کرد، چه برسد به موشک ۲۰ تنی.
🔹این فناوری فقط برای مانورهای طولانی‌مدت در خلاء و سفرهای بین سیاره‌ای یا اکتشافی فرامنظورمه‌ای در فضا کاربرد دارد، نه پرتاب موشک بالستیک از سطح زمین.
🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعای استفاده موشک سجیل از سوخت پلاسمایی نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست خودسوزی وزیر مغولستان در پی نارضایتی مردم
🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و ادعا می‌کند «وزیر مغولستان وقتی فهمید مردم از وزارت او ناراضی هستند اقدام به خودسوزی کرد.»
🔹این ادعا نادرست است. ویدیو مربوط به سال ۲۰۱۵ است و شخصی که در ویدیو خودسوزی می‌کند، در مغولستان سمت وزارت نداشته است.
🔹فردی که خود را به آتش می‌کشد، اس. اردنه (S. Erdene) یک فعال کارگری معترض از اتحادیه کارگری همبستگی در مغولستان است.
🔹این حادثه پس از آن رخ داد که دولت مغولستان در سال ۲۰۱۵ برنامه‌ای دو ساله برای فروش سهام ۱۰ شرکت دولتی را اعلام کرده بود.
🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و ادعا می‌کند «وزیر مغولستان وقتی فهمید مردم از وزارت او ناراضی هستند اقدام به خودسوزی کرد.»
🔹این ادعا نادرست است. ویدیو مربوط به سال ۲۰۱۵ است و شخصی که در ویدیو خودسوزی می‌کند، در مغولستان سمت وزارت نداشته است.
🔹فردی که خود را به آتش می‌کشد، اس. اردنه (S. Erdene) یک فعال کارگری معترض از اتحادیه کارگری همبستگی در مغولستان است.
🔹این حادثه پس از آن رخ داد که دولت مغولستان در سال ۲۰۱۵ برنامه‌ای دو ساله برای فروش سهام ۱۰ شرکت دولتی را اعلام کرده بود.
🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 درباره گزارش جدید از آتشفشان تفتان چه می‌دانیم؟
🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعایی مبنی بر فعال شدن مجدد آتشفشان تفتان پس از ۷۱۰ هزار سال، منتشر شده است.
🔹در ویدیوهای همراه این ادعا، تصاویری از دودخان‌های پیرامون تفتان دیده می‌شود، اما این تصاویر جدید نیستند.
🔹آتشفشان تفتان هیچ‌وقت کاملا خاموش نبوده و آتش‌فشانی نیمه‌فعال است. خروج دود از دودخان‌های تفتان بارها از جمله در گزارشی در سال ۱۹۹۹ تایید شده است.
🔹یک پژوهش تازه که در وبسایت اتحادیه ژئوفیزیک آمریکا منتشر شده، نشان می‌دهد که پوسته تفتان در نزدیکی قله حدود ۹ سانتی‌متر بالا آمده است.
🔹دلیل این موضوع، انباشت بخار یا مایعات یا حرکت کم‌حجم ماگما عنوان شده و در این گزارش به خطر فوران اشاره‌ای نشده است.
🔹روزنامه دیلی‌میل گزارشی با عنوان «آتشفشان زامبی پس از ۷۱۰ هزار سال بیدار شده» منتشر کرد و منبع این شایعه شد.
🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعایی مبنی بر فعال شدن مجدد آتشفشان تفتان پس از ۷۱۰ هزار سال، منتشر شده است.
🔹در ویدیوهای همراه این ادعا، تصاویری از دودخان‌های پیرامون تفتان دیده می‌شود، اما این تصاویر جدید نیستند.
🔹آتشفشان تفتان هیچ‌وقت کاملا خاموش نبوده و آتش‌فشانی نیمه‌فعال است. خروج دود از دودخان‌های تفتان بارها از جمله در گزارشی در سال ۱۹۹۹ تایید شده است.
🔹یک پژوهش تازه که در وبسایت اتحادیه ژئوفیزیک آمریکا منتشر شده، نشان می‌دهد که پوسته تفتان در نزدیکی قله حدود ۹ سانتی‌متر بالا آمده است.
🔹دلیل این موضوع، انباشت بخار یا مایعات یا حرکت کم‌حجم ماگما عنوان شده و در این گزارش به خطر فوران اشاره‌ای نشده است.
🔹روزنامه دیلی‌میل گزارشی با عنوان «آتشفشان زامبی پس از ۷۱۰ هزار سال بیدار شده» منتشر کرد و منبع این شایعه شد.
🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹بودجه نظامی ایران واقعا چقدر است؟ از کجا تامین می‌شود؟ در مقایسه با سایر کشورها وضعیت ایران چگونه است؟
🔹در بیستمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه» تلاش کرده‌ایم به این پرسش‌ها و سوال‌های دیگری درباره بودجه نظامی جمهوری اسلامی ایران در سال‌های اخیر پاسخ دهیم.
🔹هزارداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا را در سایت رادیو فردا و پادگیرها دنبال کنید.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در سایت رادیو فردا بشنوید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹رسانه‌های نزدیک به سپاه و صداوسیما و چند رسانه داخلی در روزهای اخیر از «رونمایی» مدل ارتقایافته موشک‌های میان‌برد قدر و عماد خبر داده‌اند.
🔹برخلاف شایعات پیشین درباره برخی از موشک‌های جمهوری اسلامی، این خبر مستقیماً از سوی «نیروی هوافضای سپاه پاسداران» منتشر شد؛ یعنی منبع اعلام رسمی است، نه شایعه شبکه‌های ناشناس.
🔹منابع مستقل و تأیید فنی آکادمیک هنوز در دسترس نیست؛ بنابراین وضعیت گزارش‌ها را باید «قابل‌توجه اما تا این لحظه تأییدنشده» ارزیابی کرد.
🔹سپاه مدعیست ارتقاها مبتنی بر درس‌های جنگ ۱۲روزه و با هدف افزایش بقاپذیری در برابر پدافندهای پیشرفته (ارو، فلاخن داوود، تاد و…) انجام شده‌اند.
🔹ادعاها حاکی از آنند که قدر در مقابله با جنگ الکترونیک مقاوم‌سازی شده و عماد مانورپذیری و قابلیت شلیک رگباری افزوده دارد؛ یعنی هدف، کاهش اثربخشی رهگیری و عبور از لایه‌های دفاعی است.
🔹از منظر فنی، محتمل‌ترین تغییرات شامل بهبود INS، گیرنده‌های GNSS مقاوم در برابر اختلال، الگوریتم‌های هدایت پیشرفته و الگوهای پروازی غیرقابل‌پیش‌بینی است.
🔹اگر این ارتقاها واقعا «کارآمد» باشند، تاکتیک جمهوری اسلامی ایران از تکیه صِرف بر «بازدارندگی از طریق تنبیه»، به ترکیبی شامل «بازدارندگی از طریق انکار» متمایل می‌شود (تمرکز بر خنثی‌سازی یا دور زدن پدافند دشمن).
🔹ارتقاهای مورد ادعا می‌تواند کارایی عملیات اشباعی ایران را افزایش دهد: موشک‌های ارزان‌تر (قدر) برای اشباع و آشکارسازی پدافند، و موشک‌های با دقت بالاتر (عماد و سجیل) برای نفوذ به اهداف حیاتی.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ هویت شاکی پرونده پژمان جمشیدی اعلام نشده است
🔹ادعاهای منتشر شده در حساب‌های اینستاگرامی و کانال‌های یوتیوب مبنی بر انتشار عکس و اعلام‌شدن شاکی پرونده پژمان جمشیدی، نادرست است.
🔹تا لحظه انتشار این گزارش، هویت شاکی پرونده به‌طور رسمی منتشر نشده است.
🔹تصاویر متعددی از زنان بازیگر تئاتر و سینما در شبکه‌های اجتماعی در حال انتشار است و افراد متعددی را به عنوان شاکی خصوصی جمشیدی معرفی کردند؛ اما تاکنون از هویت شاکی پرونده اطلاعاتی اعلام نشده است.
🔹پرونده پژمان جمشیدی با شکایت شخصی یک زن و با اتهام آزار جنسی آغاز شده و او در محل مرجع قضایی بازداشت شد.
🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعاها درباره انتشار هویت شاکی این پرونده نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹ادعاهای منتشر شده در حساب‌های اینستاگرامی و کانال‌های یوتیوب مبنی بر انتشار عکس و اعلام‌شدن شاکی پرونده پژمان جمشیدی، نادرست است.
🔹تا لحظه انتشار این گزارش، هویت شاکی پرونده به‌طور رسمی منتشر نشده است.
🔹تصاویر متعددی از زنان بازیگر تئاتر و سینما در شبکه‌های اجتماعی در حال انتشار است و افراد متعددی را به عنوان شاکی خصوصی جمشیدی معرفی کردند؛ اما تاکنون از هویت شاکی پرونده اطلاعاتی اعلام نشده است.
🔹پرونده پژمان جمشیدی با شکایت شخصی یک زن و با اتهام آزار جنسی آغاز شده و او در محل مرجع قضایی بازداشت شد.
🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعاها درباره انتشار هویت شاکی این پرونده نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ یوان در معادلات جهانی از دلار سبقت نگرفته است
🔹چند روز قبل خبری با تیتر «سرانجام یوان از دلار سبقت گرفت» در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان منتشر شد.
🔹این خبر، نادرست است. در این خبر با استناد به نموداری ادعا می‌کند که سهم یوان چین در مبادلات جهانی به حدود ۵۳ درصد رسیده و از دلار پیشی گرفته است.
🔹این نمودار و اطلاعات آن مربوط به گزارشی است که در ماه می ۲۰۲۴ در وبسایت Visual Capitalist منتشر شده بود.
🔹این گزارش با عنوان «دلارزدایی: چین و حرکت تدریجی آن به‌سمت عبور از دلار آمریکا» نشان می‌دهد که از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴، سهم یوان در پرداخت‌های برون‌مرزی خود چین از کمتر از یک درصد به بیش از ۵۲ درصد رسیده و برای نخستین‌بار از دلار پیشی گرفته است.
🔹این پیشی‌گرفتن یوان، تنها در پرداخت‌های برون‌مرزی خود چین صادق است و نه در همه معاملات بین‌المللی.
🔹طبق داده‌های BIS (بانک تسویه‌حساب‌های بین‌المللی) در سال ۲۰۲۲، دلار همچنان پرکاربردترین ارز در معاملات ارزی جهانی است و بعد از آن به ترتیب یورو، ین ژاپن، پوند و یوان قرار دارند.
🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹چند روز قبل خبری با تیتر «سرانجام یوان از دلار سبقت گرفت» در شبکه‌های اجتماعی فارسی‌زبان منتشر شد.
🔹این خبر، نادرست است. در این خبر با استناد به نموداری ادعا می‌کند که سهم یوان چین در مبادلات جهانی به حدود ۵۳ درصد رسیده و از دلار پیشی گرفته است.
🔹این نمودار و اطلاعات آن مربوط به گزارشی است که در ماه می ۲۰۲۴ در وبسایت Visual Capitalist منتشر شده بود.
🔹این گزارش با عنوان «دلارزدایی: چین و حرکت تدریجی آن به‌سمت عبور از دلار آمریکا» نشان می‌دهد که از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴، سهم یوان در پرداخت‌های برون‌مرزی خود چین از کمتر از یک درصد به بیش از ۵۲ درصد رسیده و برای نخستین‌بار از دلار پیشی گرفته است.
🔹این پیشی‌گرفتن یوان، تنها در پرداخت‌های برون‌مرزی خود چین صادق است و نه در همه معاملات بین‌المللی.
🔹طبق داده‌های BIS (بانک تسویه‌حساب‌های بین‌المللی) در سال ۲۰۲۲، دلار همچنان پرکاربردترین ارز در معاملات ارزی جهانی است و بعد از آن به ترتیب یورو، ین ژاپن، پوند و یوان قرار دارند.
🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست درباره نقش رازی در واکسیناسیون
🔹مژگان تن‌ساز، رئیس پیشین دانشکده طب سنتی دانشگاه شهید بهشتی، در تلویزیون ادعا کرده که «اولین مبدع واکسیناسیون، رازی بود».
🔹این ادعا نادرست است.
🔹محمد بن زکریای رازی، نابغه پزشکی قرن نهم، با کتاب «الجدری و الحصبه» نخستین توصیف نظام‌مند بالینی برای تمایز آبله و سرخک را ارائه داد و همزمان در همین کتاب پایه‌های تشخیص افتراقی بیماری‌های عفونی را بنیان گذاشت.
🔹او با مشاهده دقیق بیماران، ثبت جزئیات بالینی و تحلیل علائم، نشان داد که آبله و سرخک دو بیماری متمایز هستند.
🔹هرچند پیش‌تر روش واریولاسیون یا تلقیح آبله وجود داشت و مردم در چین، هند و آفریقا به‌طور تجربی آن را انجام می‌دادند، اما روشی خطرناک بود و می‌توانست باعث ابتلای شدید و انتشار ویروس شود.
🔹نقطه تحول واقعی توسط ادوارد جنر در قرن ۱۸ میلادی رخ داد. او با مشاهده شیردوشانی که به آبله گاوی مبتلا شده و در برابر آبله انسانی مصون بودند، فرضیه‌ای علمی را تدوین و آزمایش کنترل‌شده‌ای انجام داد.
🔹در ۱۴ مه ۱۷۹۶، جنر مواد آبله گاوی را به بازوی پسری سالم تلقیح کرد و پس از مواجهه با آبله انسانی، پسر کاملاً ایمن ماند. این آزمایش نشان داد که تلقیح با عامل کم‌خطر می‌تواند ایمنی مؤثر و ایمن ایجاد کند و پایه واکسیناسیون شد.
🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که «اولین مبدع واکسیناسیون، رازی بود»، نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹مژگان تن‌ساز، رئیس پیشین دانشکده طب سنتی دانشگاه شهید بهشتی، در تلویزیون ادعا کرده که «اولین مبدع واکسیناسیون، رازی بود».
🔹این ادعا نادرست است.
🔹محمد بن زکریای رازی، نابغه پزشکی قرن نهم، با کتاب «الجدری و الحصبه» نخستین توصیف نظام‌مند بالینی برای تمایز آبله و سرخک را ارائه داد و همزمان در همین کتاب پایه‌های تشخیص افتراقی بیماری‌های عفونی را بنیان گذاشت.
🔹او با مشاهده دقیق بیماران، ثبت جزئیات بالینی و تحلیل علائم، نشان داد که آبله و سرخک دو بیماری متمایز هستند.
🔹هرچند پیش‌تر روش واریولاسیون یا تلقیح آبله وجود داشت و مردم در چین، هند و آفریقا به‌طور تجربی آن را انجام می‌دادند، اما روشی خطرناک بود و می‌توانست باعث ابتلای شدید و انتشار ویروس شود.
🔹نقطه تحول واقعی توسط ادوارد جنر در قرن ۱۸ میلادی رخ داد. او با مشاهده شیردوشانی که به آبله گاوی مبتلا شده و در برابر آبله انسانی مصون بودند، فرضیه‌ای علمی را تدوین و آزمایش کنترل‌شده‌ای انجام داد.
🔹در ۱۴ مه ۱۷۹۶، جنر مواد آبله گاوی را به بازوی پسری سالم تلقیح کرد و پس از مواجهه با آبله انسانی، پسر کاملاً ایمن ماند. این آزمایش نشان داد که تلقیح با عامل کم‌خطر می‌تواند ایمنی مؤثر و ایمن ایجاد کند و پایه واکسیناسیون شد.
🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که «اولین مبدع واکسیناسیون، رازی بود»، نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹 درستی‌سنجی ادعاهای جواد محقق‌نیا درباره نفت ایران و عربستان
🔹جواد محقق‌نیا می‌گوید: «۸ دلار تخفیف نفتی ایران به چینی‌ها، عددی نیست. آرامکو ۵۰ درصد درآمدش را به آمریکا می‌دهد. رضاشاه ۹۴ درصد و شاه ۹۰ درصد نفت را به انگلیسی‌ها و آمریکایی‌ها می‌داد.»
🔹هیچکدام از این موارد، درست نیستند.
🔹رقم تخفیف نفتی ایران به چینی‌ها، ناچیز نیست. با احتساب ۸ دلار در هر بشکه، مبلغ تخفیف، سالی ۵ میلیارد دلار می‌شود. با این پول دولت می‌توان همه مردم ایران را از مالیات درآمد معاف کرد.
🔹طبق آخرین گزارش مالی آرامکو، در حال حاضر ۹۸ درصد سهام آرامکو متعلق به دولت و صندوق سرمایه‌گذاری دولتی عربستان سعودی است و سهم سهامداران عمده خارجی کمتر از یک درصد است.
🔹در زمان رضا شاه امتیازنامه دارسی لغو شد و طبق قرارداد ۱۹۳۳ سهم دولت ایران از عواید نفتی به بیش از ۲۰ درصد رسید.
🔹در زمان محمدرضا شاه نیز نفت ملی شد و بعد از سال ۱۳۲۹ تمام عواید فروش و صادرات نفت در اختیار دولت ایران قرار گرفت.
🔹بعد از ملی شدن صنعت نفت، شرکت‌های خارجی به عنوان سرمایه‌گذار، مشاور و پیمانکار در پروژه‌های نفتی حضور داشته‌اند، کما اینکه در دوران جمهوری اسلامی هم همین‌گونه بوده است.
🔹محقق‌نیا همچنین می‌گوید در سال ۱۹۷۸ با فروش پنج بشکه می‌شد یک اونس طلا خرید و شاه اگر پول نفت را به آمریکایی‌ها نمی‌داد می‌توانست ایران را توسعه‌یافته کند.
🔹حتی این ارقام هم درست نیستند. در سال ۱۹۷۸ متوسط قیمت هر اونس طلا معادل ۱۳ بشکه نفت بود، نه پنج بشکه.
🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به این ادعاها نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹جواد محقق‌نیا می‌گوید: «۸ دلار تخفیف نفتی ایران به چینی‌ها، عددی نیست. آرامکو ۵۰ درصد درآمدش را به آمریکا می‌دهد. رضاشاه ۹۴ درصد و شاه ۹۰ درصد نفت را به انگلیسی‌ها و آمریکایی‌ها می‌داد.»
🔹هیچکدام از این موارد، درست نیستند.
🔹رقم تخفیف نفتی ایران به چینی‌ها، ناچیز نیست. با احتساب ۸ دلار در هر بشکه، مبلغ تخفیف، سالی ۵ میلیارد دلار می‌شود. با این پول دولت می‌توان همه مردم ایران را از مالیات درآمد معاف کرد.
🔹طبق آخرین گزارش مالی آرامکو، در حال حاضر ۹۸ درصد سهام آرامکو متعلق به دولت و صندوق سرمایه‌گذاری دولتی عربستان سعودی است و سهم سهامداران عمده خارجی کمتر از یک درصد است.
🔹در زمان رضا شاه امتیازنامه دارسی لغو شد و طبق قرارداد ۱۹۳۳ سهم دولت ایران از عواید نفتی به بیش از ۲۰ درصد رسید.
🔹در زمان محمدرضا شاه نیز نفت ملی شد و بعد از سال ۱۳۲۹ تمام عواید فروش و صادرات نفت در اختیار دولت ایران قرار گرفت.
🔹بعد از ملی شدن صنعت نفت، شرکت‌های خارجی به عنوان سرمایه‌گذار، مشاور و پیمانکار در پروژه‌های نفتی حضور داشته‌اند، کما اینکه در دوران جمهوری اسلامی هم همین‌گونه بوده است.
🔹محقق‌نیا همچنین می‌گوید در سال ۱۹۷۸ با فروش پنج بشکه می‌شد یک اونس طلا خرید و شاه اگر پول نفت را به آمریکایی‌ها نمی‌داد می‌توانست ایران را توسعه‌یافته کند.
🔹حتی این ارقام هم درست نیستند. در سال ۱۹۷۸ متوسط قیمت هر اونس طلا معادل ۱۳ بشکه نفت بود، نه پنج بشکه.
🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به این ادعاها نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹در قسمت ۲۴۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا سراغ چند سوژه موشکی رفتیم؛ دو موشک قدر و عماد که سپاه می‌گوید نسخه ارتقایافته آنها را رونمایی کرده و همچنین ادعایی درباره سوخت موشک سجیل.
🔹بازنشر گمراه‌کننده دو ویدیو از اعتراضات چند سال قبل، به اسم اعتراضات جدید، موضوع دیگری است که درباره آنها صحبت کرده‌ایم.
🔹انتساب جملاتی به نتانیاهو درباره حمله به ایران و ادعایی درباره وضعیت آتشفشان تفتان در جنوب شرق ایران، موضوعات دو فکت‌چک دیگر این قسمت هستند.
🔹ادعاهایی درباره روغن‌های گیاهی، درمان فوری درد و عفونت دندان و سم‌زدایی رحم با یک جوشانده، سه سوژه حوزه سلامت در این اپیزود محسوب می‌شوند.
🔹در بخش فکت‌چک‌های کوتاه نیز ماجرای یکی ویدیوی خودسوزی در مغولستان و ادعاهایی درباره «تخت بودن زمین»، «اختلال در ماتریکس» و «جهان موازی» را مرور کرده‌ایم.
🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.
📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.
👈 در کست‌باکس بشنوید
👈 در اپل پادکست بشنوید
👈 در اسپاتیفای بشنوید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست دیده‌شدن جنگنده سوخو-۳۵ تازه خریداری‌شده در تهران
🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی مبنی بر دیده‌شدن جنگنده سوخو-۳۵ در تهران و تغییر معادلات نظامی منطقه منتشر شده است.
🔹این ادعا نادرست است. تصاویر و ویدیوهایی که همراه با این ادعا منتشر شده‌اند ربطی به تهران ندارند و با هوش مصنوعی ساخته شده‌اند.
🔹ایران تایید کرده که قرارداد خرید جنگنده سوخو ۳۵ را نهایی کرده اما زمان تحویل را اعلام نکرده است.
🔹اسنادی وجود دارد که روسیه این جنگنده‌ها را به الجزایر فروخته است اما مستندات قابل راستی‌آزمایی برای ایران در دسترس نیست.
🔹گزارش‌هایی از برخی اسناد درزیافته، حاکی از آن است که ایران جنگنده‌های سوخو-۳۵ را بین سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ دریافت خواهد کرد.
🔹در پاییز ۱۴۰۳ نیز خبری مربوط به ورود دو جنگنده سوخو-۳۵ مربوط به شهر همدان منتشر شده بود.
🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی مبنی بر دیده‌شدن جنگنده سوخو-۳۵ در تهران و تغییر معادلات نظامی منطقه منتشر شده است.
🔹این ادعا نادرست است. تصاویر و ویدیوهایی که همراه با این ادعا منتشر شده‌اند ربطی به تهران ندارند و با هوش مصنوعی ساخته شده‌اند.
🔹ایران تایید کرده که قرارداد خرید جنگنده سوخو ۳۵ را نهایی کرده اما زمان تحویل را اعلام نکرده است.
🔹اسنادی وجود دارد که روسیه این جنگنده‌ها را به الجزایر فروخته است اما مستندات قابل راستی‌آزمایی برای ایران در دسترس نیست.
🔹گزارش‌هایی از برخی اسناد درزیافته، حاکی از آن است که ایران جنگنده‌های سوخو-۳۵ را بین سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۸ دریافت خواهد کرد.
🔹در پاییز ۱۴۰۳ نیز خبری مربوط به ورود دو جنگنده سوخو-۳۵ مربوط به شهر همدان منتشر شده بود.
🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست درباره مضر بودن مصرف نان
🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که مصرف نان، مضر است و قطع مصرف آن باعث افزایش سلامت می‌شود. ادعا شده که «گلیادین» موجود در نان موجب آسیب شدید به روده می‌شود.
🔹شخصی که این ادعا را مطرح کرده، یکی از چهره‌های جنجالی و از طرفداران تئوری‌های توطئه در برزیل است. اظهارنظرهای او با واکنش‌های نهادهای معتبر علمی مواجه شده است.
🔹گلیادین، یکی از پروتئین‌های اصلی گلوتن گندم، تنها برای کمتر از ۱۰ درصد جمعیت جهان که شامل افراد مبتلا به بیماری سلیاک، حساسیت غیرسلیاکی به گلوتن یا آلرژی گندم هستند، مضر است.
🔹برای اکثریت قریب به اتفاق مردم، مصرف نان (به‌ویژه نان کامل) بخشی ایمن و حتی مفید از یک رژیم غذایی سالم است و حذف غیرضروری آن توصیه نمی‌شود و حتی می‌تواند مضر باشد.
🔹خوردن غلات کامل با کاهش خطر بیماری قلبی، دیابت نوع دو و مرگ‌ومیر کلی مرتبط است.
🔹رژیم بدون گلوتن نیز می‌تواند منجر به کمبود برخی ریزمغذی‌ها شود.
🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مضر بودن نان نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
🌐 @Factnameh
🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که مصرف نان، مضر است و قطع مصرف آن باعث افزایش سلامت می‌شود. ادعا شده که «گلیادین» موجود در نان موجب آسیب شدید به روده می‌شود.
🔹شخصی که این ادعا را مطرح کرده، یکی از چهره‌های جنجالی و از طرفداران تئوری‌های توطئه در برزیل است. اظهارنظرهای او با واکنش‌های نهادهای معتبر علمی مواجه شده است.
🔹گلیادین، یکی از پروتئین‌های اصلی گلوتن گندم، تنها برای کمتر از ۱۰ درصد جمعیت جهان که شامل افراد مبتلا به بیماری سلیاک، حساسیت غیرسلیاکی به گلوتن یا آلرژی گندم هستند، مضر است.
🔹برای اکثریت قریب به اتفاق مردم، مصرف نان (به‌ویژه نان کامل) بخشی ایمن و حتی مفید از یک رژیم غذایی سالم است و حذف غیرضروری آن توصیه نمی‌شود و حتی می‌تواند مضر باشد.
🔹خوردن غلات کامل با کاهش خطر بیماری قلبی، دیابت نوع دو و مرگ‌ومیر کلی مرتبط است.
🔹رژیم بدون گلوتن نیز می‌تواند منجر به کمبود برخی ریزمغذی‌ها شود.
🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مضر بودن نان نشان «نادرست» می‌دهد.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🔹بانک مرکزی اعلام کرده مجوز بانک آینده از روز اول آبان ۱۴۰۴ لغو و فرآیند انحلال این بانک آغاز شده است.
🔹به گفته مقام‌های بانک مرکزی تمام سپرده‌ها و کارکنان بانک آینده به بانک ملی منتقل شده‌اند و به سهامداران خرد گفته شده برای فروش سهامشان به صندوق ضمانت سپرده‌ها مراجعه کنند.
🔹با توجه به تعیین تکلیف سپرده‌ها، کارکنان و سهامداران خرد، بعید است مشکلی برای مراجعان عادی بانک آینده پیش بیاید؛ اما موفقیت در حل مشکل اصلی بانک آینده، بستگی به این دارد که بانک ملی چگونه دارایی‌های بانک آینده را وصول کند.
🔹بانک آینده، طی یک دهه گذشته یکی از مشکل‌دارترین موسسات مالی در ایران بوده است. این بانک در سال ۱۳۹۱ با ادغام بانک تات و دو موسسه مالی نه‌چندان خوشنام دیگر تاسیس شد و از سال ۱۳۹۳ با مجوز بانک مرکزی شروع به فعالیت کرد.
🔹مالک اصلی بانک آینده، علی انصاری است که علاوه بر بانکداری در زمینه‌های ساخت‌وساز، تجارت آهن، موبایل، مبل و حتی باشگاه‌داری ورزشی سابقه فعالیت دارد. بزرگترین پروژه انصاری و بانک آینده، پروژه پرحرف‌وحدیث ایران‌مال است.
🔹تاکنون گزارش‌های زیادی از تخلفات مالی انصاری و موسسات او منتشر شده، اما او تا امروز به طور عمومی تحت تعقیب قرار نگرفته است. همین مساله باعث شده زمزمه‌هایی درباره روابط پنهان او با چهره‌های بانفوذ سیاسی مطرح شود.
🔸مشکل اصلی بانک آینده را می‌توان در چهار محور خلاصه کرد:
1️⃣ فعالیت غیرقانونی: برخلاف قانون، بانک تمام منابع خود را در قالب تسهیلات مالکانه به شرکت‌های زیرمجموعه (به طور مشخص ایران‌مال) واگذار کرده است.
2️⃣ تسهیلات مشکوک‌الوصول: ۷۱ درصد تسهیلات مشکوک‌الوصول بانک آینده مربوط به «ایران‌مال» است و ۲۹ درصد باقی‌مانده به بقیه شرکت‌های وابسته به بانک آینده اعطا شده‌اند.
3️⃣ اختلال در نظام بانکی: بر اساس آخرین صورت مالی نسبت کفایت سرمایه بانک آینده منفی ۵۰۲ درصد بوده است. این رقم عامل اصلی سقوط شدید کفایت سرمایه در کل سیستم بانکی کشور شده است.
4️⃣ افزایش پایه پولی: مبلغ اضافه برداشت بانک آینده در سال ۱۴۰۳ از بانک مرکزی حدود ۴۵ درصد پایه پولی پارسال است. به عبارتی بانک آينده یکی از موثرترین عوامل تورم بوده است.
🔹اگر بانک ملی به هر دلیلی نتواند اموال بانک آینده را نقد کند و بدهکاران عمده بانک آینده (ایران‌مال و علی انصاری) را وادار به تسویه حساب کند، بحران پولی و بانکی ناشی از بانک آینده، همچنان باقی خواهد ماند و صرفا ناترازی آن به بانک ملی منتقل می‌شود.
👈 در فکت‌نامه بخوانید
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM