❌ عکس منتسب به «سقوط جنگنده KC135 آمریکا در عراق» جعلی است

🔹تصویری که با ادعای «عکس مربوط به سقوط جنگنده KC135 آمریکا در عراق» منتشر شده، جعلی است و با کمک ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹جزئیاتی از جمله دم جنگنده، ساختگی بودن آن را نشان می‌دهد.

🔹این عکس در هیچ رسانه‌ معتبری منتشر نشده است.

🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست نمایش پرچم اسرائیل با پروجکشن در شهرک اکباتان

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی و برخی رسانه‌ها منتشر شده که در آن پرچم اسرائیل را روی دیوار یکی از بلوک‌های شهرک اکباتان در تهران می‌بینیم؛ به طوری که به نظر می‌رسد با ویدئو پروژکتور روی دیوار انداخته شده است.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد که این پرچم، بعدا به یک ویدیوی خام اضافه شده است:

1️⃣ شامگاه ۹ اسفند ویدیوی دیگری از همان مکان (از زاویه بلوک روبرو) منتشر شده بود که صدای مردم در حال شادی برای کشته شدن علی خامنه‌ای در آن شنیده می‌شد. ثانیه‌هایی از صدای آن ویدیو دقیقا در ویدیوی پرچم اسرائیل نیز شنیده می‌شود.

2️⃣ از طرف دیگر، الگوی پنجره‌های روشن و خاموش در این دو ویدیو دقیقا و بطور کامل، یکسان است که نشان می‌دهد این دو ویدیو در یک زمان و از سوی دو کاربر مختلف ضبط شده‌اند؛ اما نکته اینجاست که در ویدیوی ۹ اسفند، هیچ پرچمی روی دیوار دیده نمی‌شود.

3️⃣ به دلایل بالا، این را می‌دانیم که پرچم اسرائیل، به یک ویدیوی واقعیِ بدون پرچم، اضافه شده است؛ اما کیفیت تصویرِ این ویدیو، نوع حرکت دوربین، سایه‌ها، انعکاس نور چراغ در لنز دوربین، قرار گرفتنِ درستِ درختان بین دوربین و پرچم و تمام عناصر دیگر تصویر، نشان می‌دهد که با چیزی فراتر از دستکاری هوش مصنوعی مواجهیم.

🔹اگر این ویدیو با هوش مصنوعی دستکاری شده بود، انتظار داشتیم که نشانه‌ای از خود بر جای بگذارد، اما آنچه در این ویدیو شاهدیم، حرفه‌ای‌تر از هوش مصنوعی و حاصل جلوه‌های ویژه (CGI) است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای واقعی بودن این ویدیو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

📝 وقتی «گروک» اشتباه می‌کند: بررسی عملکرد بات X در راستی‌آزمایی تصاویر جنگ

🔹با آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران در نهم اسفند ۱۴۰۴، حجم زیادی از عکس‌ها، ویدیوها و خبرهای جعلی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد و بسیاری از کاربران در شبکه X برای درستی‌سنجی این محتواها سراغ هوش مصنوعی گروک (Grok) رفتند.

🔹بررسی نمونه‌های مختلف نشان می‌دهد گروک در موارد متعددی نتوانسته پاسخ‌های دقیقی ارائه دهد و گاه حتی باعث گمراهی بیشتر شده است.

🔹این خطاها شامل تشخیص نادرست زمان و مکان تصاویر و ویدیوها، اشتباه گرفتن محتوای واقعی با ویدیوهای ساخته‌شده با هوش مصنوعی و برعکس، و همچنین ارائه پاسخ‌های متفاوت و گاه متناقض بسته به نوع یا زبان پرسش بوده است.

🔹از جمله این موارد می‌توان به نسبت دادن اشتباه ویدیوهای حمله به مدرسه‌ای در میناب به پیشاور پاکستان، تشخیص نادرست تصاویر قبرهای قربانیان این حمله و نیز خطا در شناسایی ویدیوهای قدیمی یا تولیدشده با هوش مصنوعی درباره حملات موشکی اشاره کرد.

🔹در برخی موارد نیز گروک برای یک ویدیوی مشخص، پاسخ‌های متفاوتی به زبان‌های مختلف ارائه داده که گاه همه آنها نادرست بوده‌اند.

🔹به گفته کارشناسان، خطا در ابزارهای هوش مصنوعی چندوجهی که همزمان متن و تصویر را تحلیل می‌کنند، طبیعی است؛ به‌ویژه در تصاویر جنگی که تار هستند یا زمینه کافی برای بررسی دقیق ندارند. به همین دلیل نمی‌توان برای تایید درستی عکس یا ویدیو فقط به گروک تکیه کرد.

🔹این ابزار، تصویر را مانند یک پژوهشگر واقعی بررسی نمی‌کند و پاسخ آن تا حدی به نحوه طرح سوال بستگی دارد؛ بنابراین ممکن است در زبان‌ها یا پرسش‌های مختلف پاسخ‌های متفاوتی بدهد.

🔹برای دریافت پاسخ دقیق‌تر بهتر است پرسش‌های مشخص و محدود درباره آنچه مستقیما در تصویر دیده می‌شود، مطرح شود و از سوال‌های کلی مانند «آیا این واقعی است؟» پرهیز شود.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

🔹 نگاهی به آثار حمله به چند انبار سوخت در ایران

🔹 آثار حمله به تاسیسات انبار سوخت شرکت نفت در شهران شمالی در شمال غرب تهران براساس آخرین تصاویر ماهواره سنتینل۲

Location (35.781159, 51.298596)

🔹 آثار حمله به تاسیسات انبار سوخت شرکت نفت در شهر ری و شرق پالایشگاه تهران براساس آخرین تصاویر ماهواره سنتینل۲

Location (35.538869, 51.429778)

🔹 آثار حمله به تاسیسات انبار سوخت شرکت نفت در کرج (جاده ملارد) براساس آخرین تصاویر ماهواره سنتینل۲

Location (35.538869, 51.429778)

📆 نقشه‌های بعد از حمله مربوط به ساعت ۱۲:۰۰ بامداد روز ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ هستند.

🌐 @Factnameh

🔹 جزئیات حمله به تاسیسات قایق‌سازی سپاه پاسداران در جنوب شرقی فرودگاه شیراز براساس آخرین تصاویر ماهواره سنتینل۲

Location (29.515621, 52.600331)

🔹در تاریخ ۲۳ اسفند ۱۴۰۴ تصویری از تاسیسات قایق‌سازی سپاه پاسداران (پایگاه عطاری‌نژاد) واقع در منطقه جنوب شرقی فرودگاه دستغیب شیراز منتشر شد که آثار حمله هوایی آمریکا در آن دیده می‌شود.

🔹تاسیسات مورد هدف قرار گرفته، ۱۰ سوله هستند که با بررسی تصاویر موجود در گوگل ارث، قایق‌های تندرو سپاه کاملا مشخص است.

🔹همچنین در رمپ پروازی مورد استفاده سپاه نیز دست‌کم سه فروند هواگرد مورد هدف قرار گرفته (موارد ۲،۳،۴ در تصویر) و یک هواگرد (مورد ۱ در تصویر) به نظر سالم است.

📆 تاریخ نقشه بعد از حمله: ۲۳ اسفند ۱۴۰۴

🌐 @Factnameh