FactNameh | فکت‌نامه
110K subscribers
4.2K photos
731 videos
3 files
4.23K links
فکت‌نامه اولین سایت درستی‌سنجی (فکت‌چکینگ) سیاسی درباره‌ی ایران است.
وبسایت: factnameh.com
بات تلگرامی فکت‌نامه:‌ @FactnamehBot
ارتباط مستقیم: @FactNamehAdmin
twitter.com/factnameh
fb.com/factnameh
instagram.com/factnameh
Download Telegram
❌ ویدیوی منتسب به آتش‌سوزی کشتی کره‌ای در تنگه هرمز، قدیمی است

🔹ویدیویی از آتش‌سوزی یک کشتی در برخی رسانه‌ها از جمله خبرگزاری فارس و حساب‌های شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و ادعا می‌کنند مربوط به روزهای اخیر است و کشتی در حال سوختن، به امارات متحده عربی یا کره جنوبی تعلق دارد.

🔹این ویدیو قدیمی است و ارتباطی به تنش‌های اخیر ایران و آمریکا در تنگه هرمز ندارد.

🔹در ماه گذشته میلادی نیز همین ویدیو به آسیب به یک کشتی در تنگه هرمز منتسب شده بود.

🔹این ویدیو اولین‌بار در سال ۲۰۲۴ منتشر شده و مربوط به آتش‌سوزی یک کشتی باری بزرگ در سواحل گوای هند است.

🔹یک کشتی کره‌ای به‌تازگی دچار آتش‌سوزی شده، اما مقامات کره‌ای ارتباط این حادثه با تنش‌های اخیر در تنگه هرمز را تایید نکرده‌اند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این ویدیوی قدیمی نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ نظریه توطئه درباره تورم

🔹مصطفی خوش‌چشم، کارشناس صداوسیما می‌گوید گرانی و افزایش قیمت‌‌ها در هفته‌های اخیر، توطئه سیاسی از قبل برنامه‌ریزی شده است.

🔹این ادعا یک تئوری توطئه بی‌پایه‌ و اساس و غیرعلمی است.

🔹پدیده گرانی به معنی نوسانات مقطعی قیمت تعداد اندکی کالا یا خدمات است که پس از مدتی برطرف می‌شود، اما افزایش سطح عمومی قیمت کالا و خدمات در واقع «تورم» است.

🔹تورم بر اساس نظر غالب اقتصاددانان، پدیده پولی ناشی از رشد پایه پولی است که عامل اصلی آن، کسری بودجه دولت است.

🔹نرخ تورم در ایران، در فروردین امسال به بالاترین حد تاریخی در ۸ دهه گذشته و از زمان انتشار آمار تورم در ایران رسیده است.

🔹آخرین آمار در دسترس بانک مرکزی نیز نشان می‌دهد، رشد سالانه پایه پولی در آذرماه به بیش از ۵۰ درصد رسیده که بالاترین رکورد ثبت‌شده تا امروز است.

🔹جنگ و تنش‌های ناشی از آن باعث تشدید ناامنی و عدم قطعیت و افزایش انتظارات تورمی می‌شود که روی افزایش سطح عمومی قیمت‌ها و تورم اثر دارد.

🔹با این اوصاف فکت‌نامه به این ادعای مطرح‌شده در شبکه افق صداوسیما نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🎥 ادعای حمله با اف-۵ به پایگاه آمریکایی در کویت

🔹شبکه NBC در گزارشی نوشت که یک جنگنده F-5 ایرانی در روزهای اول جنگ، کمپ کمپ بوئرینگ آمریکا در کویت را بمباران کرد.

🔹این ادعا بر مبنای منابع ناشناس و بدون مدرک تصویری، تایید دولت‌های آمریکا و کویت و جزئیات عملیات مطرح شده و جمهوری اسلامی هم به‌طور مستقل آن را تایید نکرده است.

🔹تاکنون تمام خبرها و شواهد، از حمله به پایگاه نظامی آمریکا در کویت با پهپاد خبر داده‌اند، نه جنگنده اف-۵.

🔹اف-۵ یک جنگنده قدیمی است که امکانات جنگ الکترونیک و سلاح هدایت‌شونده ندارد و طبق این ادعا، بدون اسکورت از سامانه‌های پدافندی رد شده است؛ سناریویی که از نظر فنی بعید به نظر می‌رسد و اگر رخ داده باشد، نیاز به شواهدی دارد که در گزارش ان‌بی‌سی هیچ اشاره‌ای به آنها نشده است.

👈 ویدیوهای کوتاه فکت‌نامه در یوتیوب

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی رونمایی شهر موشکی سپاه در اعماق خلیج فارس

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند «رونمایی از یک شهر موشکی در اعماق خلیج فارس» است.

🔹ویدیوهای از این دست که حاوی ادعاهایی درباره توان نظامی و موشکی ایران هستند، با افزایش تنش‌های ایران، آمریکا و اسرائیل بیش از پیش تولید و بازنشر شده‌اند.

🔹این ویدیو ساخته هوش مصنوعی است.

🔹در یکی از صحنه‌های ویدیو یک ناو هواپیمابر مشابه مدل‌های نیروی دریایی آمریکا می‌بینیم و صحنه حمله موشکی، مشابه آنچه در این ویدیو وجود دارد نیز در هیچ گزارش مستندی منتشر نشده و واقعی نیست.

🔹مدل فیلم‌برداری که به نظر می‌رسد با یک کوادکوپتر اما در زیر آب انجام شده، لحظه شلیک موشک‌ از زیر آب و ثابت ماندن افراد روی ناو پس از بمباران، همگی شواهد دیگری هستند که نشان می‌دهد این ویدیو ساختگی است.

🔹سپاه پیش‌تر ادعا کرده بود که صدها موشک کروز آماده شلیک در زیر دریا دارد اما هیچ ویدیویی از این شهر موشکی زیر آب منتشر نشده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی ساختگی نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
🎙 فشار تورم

🔹در قسمت ۲۶۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا گزارش شبکه NBC را بررسی می‌کنیم که مدعی شده یک جنگنده اف-۵ ایرانی در روزهای اول جنگ به پایگاهی نظامی آمریکا در کویت حمله کرده است.

🔹در ادامه یک ادعای تازه درباره حمله به مدرسه میناب را مرور می‌کنیم که اخیرا پربازدید شده بود.

🔹انتشار گزارش‌های مرکز آمار و بانک مرکزی از تورم فروردین ۱۴۰۵ و طرح ادعایی در صداوسیما درباره گرانی‌های اخیر، دو موضوع اقتصادی این قسمت هستند.

🔹عکس قدیمی از مادری که اسکلت فرزندش را در دست گرفته، ویدیوی جنجالی کیش، عکس مجتبی خامنه‌ای در بنری که حاشیه‌ساز شد و انتساب یک ویدیو به فرزند دونالد ترامپ، دیگر سوژه‌های هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Audio
🎙 فشار تورم

🔹در قسمت ۲۶۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا گزارش شبکه NBC را بررسی می‌کنیم که مدعی شده یک جنگنده اف-۵ ایرانی در روزهای اول جنگ به پایگاهی نظامی آمریکا در کویت حمله کرده است.

🔹در ادامه یک ادعای تازه درباره حمله به مدرسه میناب را مرور می‌کنیم که اخیرا پربازدید شده بود.

🔹انتشار گزارش‌های مرکز آمار و بانک مرکزی از تورم فروردین ۱۴۰۵ و طرح ادعایی در صداوسیما درباره گرانی‌های اخیر، دو موضوع اقتصادی این قسمت هستند.

🔹عکس قدیمی از مادری که اسکلت فرزندش را در دست گرفته، ویدیوی جنجالی کیش، عکس مجتبی خامنه‌ای در بنری که حاشیه‌ساز شد و انتساب یک ویدیو به فرزند دونالد ترامپ، دیگر سوژه‌های هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

❗ حجم فایل صوتی: ۱۶ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:00:16 مقدمه
00:01:58 از ادعای حمله با اف-۵ به پایگاه آمریکایی در کویت چه می‌دانیم؟
00:11:36 ادعای نادرست اذعان ایران به حمله مدرسه میناب با پهپاد
00:15:41 ایرانیان زیر فشار تورم؛ نگاهی به آمارهای فروردین ۱۴۰۵
00:19:16 نظریه توطئه درباره تورم
00:22:34 عکس قدیمی و ادعای نادرست درباره «دایه سلما»
00:25:46 ویدیوی رقص و پایکوبی در ساحل کیش، ساختگی نیست
00:29:13 ادعای مرگ مجتبی خامنه‌ای با استناد به بنری در مشهد اردهال
00:32:47 انتساب نادرست یک استوری درباره ایران، به پسر دونالد ترامپ
00:34:22 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی منتسب به تبادل آتش در قشم و بندرعباس، قدیمی است

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند مربوط به درگیری نظامی روز ۱۷ اردیبهشت در بندرعباس و قشم است.

🔹تبادل آتش میان ایران و آمریکا در قشم و بندرعباس رخ داده اما ویدیوی منتشر شده ارتباطی با آن ندارد.

🔹این ویدیو قدیمی است و بیش از یک ماه پیش منتشر شده بود.

🔹کانال وحید آنلاین و برخی شبکه‌های خبری این ویدیو را ۵ فروردین با توضیح انفجار در پی حمله آمریکا به مرکز صنعتی البرز در قزوین منتشر کرده بودند.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای ارتباط این ویدیوی قدیمی با درگیری‌های اخیر در قشم و بندرعباس، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ویدیوی ساختگی ترس و فرار دو مامور انتظامی زن به خاطر ترکیدن بادکنک

🔹ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند صحنه ترس و فرار دو مامور انتظامی زن به خاطر ترکیدن یک بادکنک است.

🔹این ویدیو ساختگی است. شواهد آشکاری وجود دارد که نشان می‌دهد با ابزارهای هوش مصنوعی ساخته شده است.

🔹برای نمونه، نشان و نوشته روی در خودرو فراجا، نامفهوم است و سلاحی که یکی از زنان به دست دارد، در ویدیو تغییر شکل می‌دهد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ویدیوی جعلی و ادعای مربوط به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
📝 درباره هانتاویروس چه می‌دانیم؟

🔹هانتاویروس این روزها بعد از شیوع چند مورد بیماری و مرگ در یک کشتی کروز خبرساز شده است. ماجرا از کشتی هلندی هوندیوس شروع شد؛ جایی که چند مسافر به نوعی از هانتاویروس به نام «آندس» مبتلا و چند کشور وارد عملیات ردیابی و قرنطینه مسافران شدند.

🔹این ویروس، مثل کرونا نیست. هانتاویروس‌ها معمولا از جوندگان به انسان منتقل می‌شوند و انتقال بین انسان‌ها در بیشتر انواع آن دیده نمی‌شود؛ اما سویه آندس یک استثناست و در موارد نادر می‌تواند بین انسان‌ها منتقل شود.

🔹علائم اولیه بیماری شبیه آنفلوآنزا است؛ مثل تب، درد عضلانی و خستگی. اما در برخی بیماران، بیماری خیلی سریع به مشکلات شدید تنفسی، افت اکسیژن و شوک می‌رسد و ممکن است مرگبار شود.

🔹در حال حاضر نه واکسن عمومی برای این ویروس وجود دارد و نه درمان اختصاصی. درمان فقط شامل مراقبت پزشکی، اکسیژن‌رسانی و مراقبت ویژه است. به همین دلیل تشخیص سریع و کنترل تماس‌ها اهمیت زیادی دارد.

🔹سازمان جهانی بهداشت گفته خطر این ویروس برای مردم جهان «پایین» است و این اتفاق «پاندمی بعدی» محسوب نمی‌شود؛ چون ویروس آندس مثل کووید به راحتی بین آدم‌ها پخش نمی‌شود و معمولا به تماس نزدیک و طولانی نیاز دارد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست اخراج سربازان آمریکایی از پایگاه شاهزاده سلطان عربستان

🔹در شبکه‌های اجتماعی ادعا شده که عربستان سعودی نیروهای آمریکایی را از پایگاه پرنس سلطان اخراج کرده است.

🔹این ادعا نادرست است و هیچ گزارشی درباره اخراج نیروهای آمریکایی از عربستان منتشر نشده است.

🔹تصاویری که در این ادعا به عنوان پایگاه پرنس سلطان منتشر شده، ساخته هوش مصنوعی است.

🔹گزارش خبرگزاری‌های معتبر، از مخالفت عربستان سعودی با عملیات نظامی آمریکا در تنگه هرمز خبر می‌دهند.

🔹گاردین، وال‌استریت‌ژورنال و ان‌بی‌سی گفته‌اند عربستان به آمریکا اجازه نداده در عملیاتی به نام «پروژه آزادی» از حریم هوایی و پایگاه‌های آمریکا در این کشور استفاده کند.

🔹«پروژه آزادی» در تنگه هرمز لغو شد و وال‌استریت ژورنال از رفع محدودیت‌های آمریکا در استفاده از حریم هوایی این کشور خبر داد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای اخراج نیروهای آمریکایی از پایگاه پرنس سلطان نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست رسانه‌‌های ایران درباره هویت و ماموریت یک کشتی توقیف‌شده

🔹رسانه‌های ایران از جمله صداوسیما، فارس، ایسنا و میزان مدعی شده‌اند که نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی، نفتکشی به نام «اوشن کوی» را به‌دلیل تلاش برای اخلال در صادرات نفت ایران توقیف کرده است.

🔹این ادعا نادرست است. بر اساس اعلام TankerTrackers کشتی مورد نظر در واقع «Jin Li» با پرچم باربادوس و از ناوگان سایه نفت ایران است که از سال ۲۰۲۱ دست‌کم ۱۶ بار محموله‌های نفتی ایران را جابه‌جا کرده و از فوریه ۲۰۲۵ نیز تحریم شده است.

🔹این موسسه همچنین گفته کشتی در نوامبر ۲۰۲۴ نام خود را از Ocean Koi به Jin Li تغییر داده است.

🔹در نتیجه این کشتی جزئی از ناوگان سایه نفت جمهوری اسلامی ایران بوده‌ و ادعای این رسانه‌ها درباره هویت و ماموریت کشتی، نادرست است.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ ادعای نادرست درباره حمله به مدرسه میناب با موشک پاوه سپاه

🔹برخی در شبکه‌های اجتماعی ادعا کرده‌اند که موشک دیده‌شده در حمله به مدرسه میناب «تاماهاوک» نیست و «موشک پاوه» سپاه است.

🔹این ادعا نادرست است و کارشناسان پیش‌تر نیز ادعاهای مشابه، از جمله ادعای مت تاردیو، فعال رسانه‌ای را در این باره رد کرده‌اند.

🔹موشک‌های خانواده Kh-55 و نمونه‌های ایرانی آن مانند سومار و پاوه، موتور و ورودی هوای متفاوتی با تاماهاوک دارند.

🔹همچنین موشکی که برخی کاربران به‌عنوان «پاوه» معرفی کرده‌اند، در واقع نسخه‌ای از موشک ضدکشتی چینی C-802 است و پاوه نیست.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعا که بر اساس ویدیوی حمله به مدرسه میناب، این حمله با موشک پاوه سپاه انجام شده، نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
❌ تصویر منتسب به هواپیمای آمریکایی که در عملیات نجات خلبانان در ایران هدف قرار گرفت، قدیمی و دستکاری‌شده است

🔹ویدیویی در اینستاگرام و برخی رسانه‌ها منتشر شده که ادعا می‌کند «یک هواپیمای آمریکایی E-10» در عملیات نجات خلبانان را نشان می‌دهد که هدف پدافند هوایی ایران قرار گرفته است.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیو با استفاده از تصاویر قدیمی، تهیه شده است.

🔹این ویدیو به نظر می‌رسد با استفاده از ابزار هوش مصنوعی از روی عکس‌های اصلی و قدیمی ساخته شده‌ و جزئیاتی مانند رنگ و نور و شماره بدنه هواپیما دستکاری شده‌اند.

🔹تصاویر اصلی مربوط به یک هواپیمای نظامی A-10 است که ۸ آوریل ۲۰۰۳ (۱۹ فروردین ۱۳۸۲) در عراق هدف نیروهای پدافند هوایی ارتش عراق در دوران صدام حسین قرار گرفت.

🔹هواپیمای آسیب‌دیده با یک موتور فعال، حدود ۴۵ دقیقه پرواز اضطراری انجام داد و در جنوب عراق فرود آمد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای مطرح‌شده درباره این تصویر نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM